Nguyễn Đình Bổn - Putin và Tập lẽ nào cúi đầu ?

 

Tổng thống Trump đã thông báo với tổng thống lâm thời của Venezuela, Delcy Rodríguez, rằng bất kỳ sự bình thường hóa sản xuất dầu mỏ và việc dỡ bỏ các hạn chế nào từ Mỹ đều phụ thuộc hoàn toàn vào hai yêu cầu không thể thương lượng :

• Tái cấu trúc địa chính trị toàn diện : Venezuela phải ngay lập tức loại bỏ tất cả ảnh hưởng của Trung Quốc, Nga, Iran và Cuba. Điều này bao gồm việc chấm dứt tất cả các hiệp ước kinh tế hiện có và việc rút quân nhân kỹ thuật và quân sự nước ngoài ra khỏi Venezuela.

• Quan hệ đối tác năng lượng độc quyền : Quốc gia này phải tham gia vào một liên minh năng lượng "chỉ có Mỹ". Điều này buộc Venezuela phải hợp tác độc quyền với các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ trong sản xuất và phát triển cơ sở hạ tầng, đảm bảo rằng Hoa Kỳ được ưu tiên tiếp cận và có "quyền ưu tiên" đối với tất cả các mặt hàng dầu thô nặng xuất khẩu.

Với một quốc gia có chủ quyền, điều này rất khắc nghiệt nhưng Venezuela đã ở vào thế không thể không chấp nhận. Tuy nhiên Putin và Tập lẽ nào ngồi yên ? Điều này khác gì chịu cúi đầu trước Trump ?

Tờ ABC News cũng cho rằng với cách hành xử này ông Trump đang hồi sinh "Ngoại giao bằng vũ lực" của thế kỷ 19.

Điều này tạo ra một tiền lệ : Nó báo hiệu rằng "Trật tự quốc tế dựa trên luật lệ", vốn ủng hộ thị trường mở, đã chính thức lỗi thời. Thay vào đó là một hệ thống chủ nghĩa mới, nơi cường quốc mạnh nhất quyết định các chính sách bằng sức mạnh.

Và chủ nghĩa toàn cầu đã chết. Chúng ta đang bước vào một Kỷ nguyên Đế chế mới. Những nước mạnh nhất sẽ áp đặt luật lệ của mình. Trung Quốc sẽ "noi gương " Mỹ ép buộc các nước vùng Đông Nam Á sử dụng đồng nhân tệ thay đô la trong thương mại, và không còn quốc gia nào có thể trung lập mà phải chọn phe.

Trung Quốc cũng có thể yêu cầu các đối tác "Vành đai và Con đường" ở châu Phi cắt đứt quan hệ với các công ty công nghệ và năng lượng phương Tây, như một điều kiện để được xóa nợ.

Trung Quốc cũng có thể tuyên bố Biển Đông là vùng đặc quyền kinh tế, nơi các công ty nước ngoài (Mỹ) bị cấm khai thác tài nguyên theo pháp luật.

Nhưng đó là chuyện còn tương đối xa. Điều sắp xảy ra là Nga và Trung Quốc sẽ làm gì khi Mỹ ép Venezuela rời xa họ, khi cả hai đã bỏ rất nhiều tiền của vào đất nước này ?

NGUYỄN ĐÌNH BỔN 07.01.2026