Tôn Nữ Thu Dung - Nobel Văn chương 2026: Chưa thuyết phục được người đọc

Thật ra tui cũng thích bà Anne Carson dữ lắm, nhưng trao giải Nobel Văn Chương cho bà thì tui không thấy vui chút nào, tui không cam lòng.

Nobel Văn chương là một trong những giải thưởng danh giá nhất thế giới, mang theo sự kỳ vọng và niềm tin của hàng triệu độc giả vào những giá trị đích thực của văn học nhân loại. Thế nhưng, không phải quyết định nào của Hàn lâm viện Thụy Điển cũng khiến tất cả mọi người tâm phục khẩu phục.

Với Anne Carson, tui  chưa tìm thấy sự xuất sắc nổi bật tương xứng với tầm vóc của giải Nobel. Có thể bà sở hữu một phong cách riêng, có những thử nghiệm nghệ thuật đáng chú ý và được giới phê bình đánh giá cao. Nhưng liệu những điều ấy đã đủ để đặt bà vào hàng ngũ những tên tuổi lớn nhất của văn chương thế giới?

Tino Cao - Navi Pillay và lương tâm của công lý quốc tế

Theo tin từ Oslo, đúng 11 giờ sáng thứ Sáu, 9 tháng Mười, theo giờ địa phương, Ủy ban Nobel Na Uy công bố quyết định trao Giải Nobel Hòa bình năm 2026 cho Navanethem “Navi” Pillay, nữ luật gia Nam Phi 85 tuổi.

Bà là người đã dành gần sáu mươi năm đấu tranh chống phân biệt chủng tộc, bảo vệ nhân quyền và góp phần phát triển nền tư pháp hình sự quốc tế.

Trong thông cáo chính thức, Ủy ban Nobel tuyên bố vinh danh bà “vì những nỗ lực thúc đẩy hòa bình và luật pháp quốc tế”. Đồng thời nhấn mạnh rằng “Giải Nobel Hòa bình năm 2026 được trao cho một người phụ nữ vì đã thể hiện lòng can đảm và sự chính trực phi thường, tiên phong thúc đẩy việc xây dựng một hệ thống pháp lý toàn cầu bao quát hơn. Bà đã đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm truy tố các tội ác chiến tranh, tội ác chống nhân loại và tội diệt chủng”.

Nguyễn Đình Bổn - Vết nhơ của ai?

Trump nói Na Uy "mang vết nhơ không thể gột sạch" vì không trao giải Nobel Hòa bình cho ông, gọi đây là quyết định "đáng hổ thẹn".

"Giải Nobel Hòa bình đã vĩnh viễn mất uy tín dưới tay một nhóm nhỏ những người tư tưởng cực đoan, chống đối nền dân chủ và thực sự là kẻ thù của nền văn minh. Chúng tôi sẽ không quên đâu, Na Uy", Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước người ủng hộ tại cuộc vận động ở Syracuse, bang New York ngày 09/10.

Theo ông, giải thưởng đáng lẽ phải được trao cho nước Mỹ, "do tôi đại diện với tư cách Tổng thống của mọi người". "Nhưng điều đó đã không xảy ra. Đây là vết nhơ không thể gột sạch đối với đất nước Na Uy và những người đã đưa ra quyết định đáng hổ thẹn đó", Trump nói.

Tino Cao - Donald Trump và nỗi ám ảnh Nobel hòa bình

Thế giới lại nín thở dõi theo tấm huy chương Nobel Hòa bình, món báu vật danh tiếng mà ai cũng muốn nhận về mình, kể cả những kẻ chưa từng góp phần xứng đáng cho hòa bình.

Đúng 11 giờ sáng thứ sáu, 9 tháng Mười, giờ Oslo, Ủy ban Nobel Na Uy sẽ công bố chủ nhân giải thưởng danh giá này của năm 2026. Nhưng ngay trước giờ phút ấy, đã có một nhân vật tự xướng tên mình vào trung tâm câu chuyện Nobel bằng một chiến dịch vận động dai dẳng, ồn ào và khôi hài đến khó tin. Nhân vật ấy, dĩ nhiên, là Donald Trump.

Thế giới này tồn tại hai loại ám ảnh. Một nỗi ám ảnh gần như thiêng liêng, chẳng hạn một nhà vật lý kiên trì cả đời tìm kiếm hạt Higgs, hay một nhà thơ miệt mài theo đuổi sự tuyệt mỹ trong bóng tối của ngôn ngữ. Loại ám ảnh kia khiến người ta phân vân giữa bật cười và thở dài, ví dụ rõ nhất là chuyện khát vọng đoạt Nobel Hòa bình của đương kim tổng thống Mỹ.

Phạm Thành Nhân - Bịnh khó chữa

Sáng giờ thấy bạn văn chia sẻ tấm hình này nhiều mà giáo tui tìm ảnh gốc hông ra. Có cái link trên trang vanhocvietnam (cũng do chị này đứng tên "Ban Biên tập") nhưng bấm vô thì bài giới thiệu hình như bị xóa đâu mất tiêu rồi.

Search thử lòng vòng thì không có bất cứ thông tin nào về cái giải thưởng như rứa, ở bất cứ đâu trong cõi ta bà.

Dựa trên hơn 25 năm làm vi tính, hơn 20 năm sống trong Lit-bitch (hông phải Lit-biz), giáo tui mạo muội kết luận: Cái giải Noble Laureate Award (nếu quả thực có một thứ như thế) thì chắc chắn nó rất nhỏ - nhỏ đến mức các hệ thống tìm kiếm sừng sỏ nhất cũng tìm không ra hoặc cái hình đó chỉ là hình chế để tự xướng và tự sướng. Còn mục đích để làm gì thì... thôi bỏ đi.

Lê Diễn Đức - Đệ tử Putin

Phim tài liệu “Mr. Nobody Against Putin” (tạm dịch “Người vô danh chống lại Putin”) kể một câu chuyện có thật và rất xúc động về cuộc sống dưới chế độ kiểm soát thông tin của chính quyền Nga - từ góc nhìn của một người bình thường không phải nhân vật chính trị. 

Phim đoạt Oscar cho thể loại phim tài liệu hay nhất của Giải Oscar 2026. Nội dung chính:

- Phim theo chân Pavel “Pasha” Talankin, một giáo viên tiểu học ở Karabash, một thị trấn nhỏ ở vùng Ural (Nga). Ban đầu anh chỉ là một thầy giáo vui tính và được học sinh yêu mến, đồng thời kiêm nhiệm việc quay video hoạt động của trường như một phần công việc.

Nguyễn Đình Bổn - Truyền thông Việt Nam không đưa tin phim chống Putin đoạt Oscar

"Mr. Nobody Against Putin” giành giải Phim tài liệu xuất sắc nhất Oscar 2026 nhưng truyền thông Việt Nam ít nói đến.

Thậm chí có thông tin khi đang truyền hình trực tiếp lễ trao giải trên VTV thì đoạn này bị "trục trặc kỹ thuật"!

Mr. Nobody Against Putin (tạm dịch: Người Vô Danh dám chống lại Putin) là phim tài liệu dài (90 phút) sản xuất năm 2025, do hai đạo diễn David Borenstein và Pavel Talankin thực hiện. Phim là dự án hợp tác giữa các hãng phim ở Đan Mạch, CH Czech và Đức.

Nguyễn Đình Bổn - Bên lề Grammy 68

Có hai sự kiện lịch sử:

1. Bad Bunny trở thành nghệ sĩ đầu tiên chiến thắng hạng mục Album của năm với một sản phẩm được hát hoàn toàn bằng tiếng Tây Ban Nha.

2. Ca khúc Golden trong phim hoạt hình Netflix Kpop Demon Hunters giúp các nghệ sĩ K- pop của Hàn Quốc lần đầu giành chiến thắng tại giải thưởng âm nhạc danh giá nhất thế giới, vốn chỉ dành cho nghệ sĩ phương Tây.

Đặng Chương Ngạn – Cảm ơn bạn Lâu Văn Mua

 

1. Tôi không biết nhà thơ Nguyễn Hoàng Anh Thư – người có công đầu trong việc phát hiện vụ đạo thơ này – đã lần ra bài "Những ký ức khóc" từ "When Memories Cry!" như thế nào. Chắc hẳn đó không phải là việc dễ dàng.

Riêng tôi, phải hết sức khó khăn mới tìm ra được bài thơ "Gài bẫy" – văn bản mà bạn Lâu Văn Mua đã mượn trên mạng. Khó, vì "Gài bẫy" là cái tên do chính bạn Mua đặt ; bài thơ gốc trên mạng không hề có nhan đề ấy. Khó hơn nữa, vì tác giả bị đánh cắp thơ chưa nổi danh, thơ chưa in sách, chỉ tồn tại dưới dạng thơ online trên một diễn đàn. Nếu không đủ kiên nhẫn và may mắn, hầu như không thể lần ra được.

Tôi đã toát mồ hôi mới tìm ra được nó là bài thơ đánh số 156 trên diễn đàn: lovepoemsandquotes.

Nguyễn Thông - Tồi tệ

 

Thiên hạ đang xao nhãng chuyện đại hội mà tập trung vào vụ "bô vàng", trận bóng đá Việt Nam thua Trung Quốc (thua là phải, yếu hơn thì thua, không đáng bàn). Và vụ thi sĩ Lâu Văn Mua đạo thơ.

Nói luôn, tôi chưa đọc thơ anh này bao giờ (bởi xứ ta nhà thơ nhiều hơn lợn con, làm sao biết hết được) nên cũng không rành vụ đạo thơ (gọi là "đạo" cho đẹp mồm, chứ nếu có thật thì phải nói thẳng là ăn cắp). Cũng chả biết thơ anh ta có hay hay không.

Chưa đọc, không biết thì không dám chê, dù chỉ nửa chữ, chứ không như ai đó chưa đọc "Nỗi buồn chiến tranh" (chính ông ta tự thừa nhận) nhưng lên mạng xưng xưng xỉa xỉa thôi rồi.

Nguyễn Đình Bổn - Đơn giản như đang giỡn!

Muốn có giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam hả? Dễ òm: Kiếm tác giả, bài thơ nào đó viết bằng tiếng Anh, xong xài Google dịch, để nguyên xi vậy cho nó có vẻ... hậu hiện đại, in và tham gia giải thưởng.

Ví dụ chú em Lâu Văn Mua này lấy bài thơ tiếng Anh của Jyoti Joseph:

WHEN MEMORIES CRY!

Kiều Thị An Giang – Đá quà

 

Hàng xóm nhà tôi trước có bà tên là Starke - nhưng tôi gọi là bà Tắc Kè cho đỡ đau lưỡi.

Bà Tắc Kè là y tá phòng mổ đã về hưu, cẩn thận đến mức ám ảnh. Trong tủ quần áo của bà, mọi thứ đều được giặt kỹ, là ủi phẳng phiu, gấp gọn, cho vào bao bì, ghi rõ ngày mua và nơi mua. Nhìn như tủ đựng dao mổ của bệnh viện - sạch sẽ, lạnh lẽo, và không cho phép sai sót.

Hơn tôi 40 tuổi, nhưng Tắc Kè coi tôi là bạn thân. Mà với bà, đã gọi là thân thì tức là quý. Sinh nhật lần thứ ba mươi chín của tôi, bà bảo : Nhà mày không có hộp đựng xà phòng nước gắn tường nhà tắm. Trong khi tao có hai cái. Tao tặng mày nhé.

Hiệu Minh - Ngoại giao…Nobel

 

Hôm trước vừa bàn các kiểu ngoại giao thì hôm nay có chuyện ngoại giao giải Nobel.

Bà María Corina Machado, một người chỉ trích gay gắt cựu lãnh đạo độc tài Nicolás Maduro, đã giành được giải thưởng Nobel hòa bình năm ngoái nhờ chiến dịch vận động cho nền dân chủ Venezuela.

Tổng thống Trump từng vận động mạnh mẽ để giành Giải Nobel Hòa bình năm 2025 cho những gì ông cho là nỗ lực của mình nhằm chấm dứt 8 cuộc xung đột.

Đặng Chương Ngạn - Nỗi buồn văn chương

Hôm qua, khi thấy một vài tài khoản Facebook đưa tin nhà văn Bảo Ninh viết thư xin rút giải thưởng, tôi nghĩ đó chỉ là tin đồn thất thiệt. Nhưng sáng nay đọc báo, hóa ra đó là sự thật.

Một nỗi buồn văn chương đang lan rộng trên mạng xã hội. Trong nỗi buồn ấy, không ít nhà văn lặng lẽ suy ngẫm về cầm bút.

Có lẽ sau Nỗi buồn chiến tranh, các nhà văn rồi sẽ rụt rè hơn khi hư cấu nhân vật, khi hư cấu chi tiết. Giấc mơ về một Trăm năm cô đơn, một Phía Tây không có gì lạ, một Hóa thân cho văn chương Việt Nam vì thế lại càng trở nên xa vời.

Nguyễn Thông - Năm hạn

Năm 2025 là năm có nhiều chuyện vớ vẩn, mà vớ vẩn nhất vụ đấu tố tác phẩm Nỗi buồn chiến tranh của nhà văn Bảo Ninh.

Một cuốn sách ra đời cách nay đã 35 năm, dù lúc đầu hơi bị trục trặc nhưng sau đó đã được công nhận và phổ biến rộng rãi, giành nhiều giải thưởng, vào cả sách giáo khoa... mà chả ai nói gì, được mặc định có giá trị.

Tự dưng từ cái giải thưởng ất ơ, rồi cuộn lên phong trào chửi rủa, lên án, quy kết này nọ, thậm chí có những ông chưa đọc bao giờ cũng hăng hái đấu tố, ngậm máu phun người.

Ngô Ngọc Trai - Từ vụ ai là tác giả bức ảnh Em bé Napalm, nghĩ về Hồ Duy Hải

Mới đây xem được bộ phim The Stringer nói về ai là tác giả chụp bức ảnh Em bé Napalm khiến gợi lên trong mình nhiều suy nghĩ.

Bức ảnh Em bé Napalm là một trong số những bức ảnh nổi tiếng nhất về chiến tranh Việt Nam, thúc đẩy làn sóng phản chiến ở nước Mỹ góp phần đưa tới kết thúc cuộc chiến ở Việt Nam.

Bức ảnh được hãng thông tấn AP công bố năm 1972 được cho là do phóng viên chiến trường Nick Út của AP chụp, năm 1973 bức ảnh nhận được giải thưởng danh giá Pulitzer của hiệp hội ảnh báo chí quốc tế Mỹ.

Phúc Lai - Oscar chẳng hề liên quan đến những cơn sốt

Bạn hẳn đã xem Forrest Gump rồi phải không? Và bạn biết tại sao nó đoạt nhiều Oscar đến vậy phải không? Nó chẳng liên quan gì đến một cơn sốt như dịch cả.

Tôi phải nói thẳng là để gây cơn sốt dịch với thằng cộng đồng mạng ở quê tui, hoàn toàn không khó. Và nó cũng không đảm bảo để tác nhân gây sốt được Oscar đâu. Tuyệt đối không nên đem sốt với quyết tâm chính trị ra tự sướng cho rằng Oscar với Nobel đến nơi.

"Nỗi buồn chiến tranh" cũng vậy. Còn khuya mới được Nobel văn học. Đừng có mơ. Hay? Có hay. Có thẳng thắn nhìn vào một mặt, một góc khuất của tâm hồn con người. Kiệt tác thì chưa phải.

Tiểu Vũ - Mưa đỏ trượt Oscar không có gì là bất ngờ cả

Việc Mưa đỏ không xuất hiện trong danh sách rút gọn hay đề cử Oscar không nên được nhìn như một cú hụt hẫng, càng không nên bị đẩy thành câu chuyện thất bại.

Nếu đặt bộ phim này vào toàn bộ hành trình hơn 30 năm phim Việt đi Oscar, thì kết quả ấy thực ra nằm trong một quy luật đã lặp lại nhiều lần, với những đặc điểm quen thuộc và không khó để dự đoán.

Với tư duy làm phim như hiện tại thì sang năm cũng vậy thôi.

Dạ Ngân – Tôi nhớ một người phía sau Bảo Ninh

 

Chúng tôi cùng tuổi, sinh 1952. Cùng chiến hào, nói theo ngôn ngữ các cựu binh.

Bảo Ninh vượt Trường Sơn vào, tôi kháng chiến sớm hơn, là dân của Khu 9 thời Võ Văn Kiệt. Sau này mới biết nhau từ lò Viết Văn Nguyễn Du, từ “ống tay áo của Nguyên Ngọc bước ra”. Và thầm lặng liên tài khi Bảo Ninh đọc tôi qua Con Chó Và Vụ Ly Hôn còn tôi thì ngay từ đầu đã nghiêng mình với Nỗi Buồn Chiến Tranh.

Sau khi nhà văn Nguyên Ngọc bị mất hết chức vụ (lần cuối cùng), tôi được Tổng thư ký Nguyễn Khoa Điềm nhận về Hội Nhà văn Việt Nam và thành người của báo Văn Nghệ. Lúc đó Bảo Ninh đã ở Văn Nghệ-Trẻ (nhóm Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Thành Phong), tôi thuộc Văn Nghệ-Già. Nhìn nhóm Văn Nghệ Trẻ mà thèm, dạt dào sinh lực nhưng không lâu sau thì tan tác, có lẽ họ là một cái gai trong mắt lãnh đạo hoặc gay cấn hơn, trong mắt các ngài ở Trên nữa.

Nguyễn Thông - Chuyện trong ngày đầu tháng cuối năm

 

Chả giấu gì, bỉ nhân (tôi) đang dồn hết tâm trí, sức lực, thời gian để hoàn thành bản thảo hai cuốn sách - cuốn “Chuyện thời bao cấp - tập 2” và “Những lỗi thường thấy trong văn bản tiếng Việt”. Mệt, đuối phết.

Mấy bữa nay, cuộc sống thật lắm chuyện, có những chuyện mình cứ im lặng thì không chịu được.

- Ồn ào nhất là vụ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, lựa chọn, trao giải cho 50 tác phẩm văn nghệ tiêu biểu, xuất sắc nhất giai đoạn 50 năm qua (từ 1975 - 2025). Nhiều người đã lên tiếng rồi, tôi không nhắc lại những điều họ đã nêu.