Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
1. Sắp xếp lại giang sơn
Vụ này gây “chấn động” giang sơn khi một loạt cán bộ công chức dôi dư phải về làm người tử tế. Ông nào may thì ôm được mớ tướng (tiền tỉ), đen thì không có mấy, chủ yếu do nghỉ sai quy trình, không đúng thời điểm.
Anh em ở lại cũng khá hoang mang vì việc tăng đột biến mà lương chưa tăng. Cày ngày không đủ tranh thủ cày đêm, áp lực không nhỏ.
2. Bảy nghị quyết của đảng làm tiền đề để bay vào kỷ nguyên vươn mình
Mình thấy Zalo không có tính năng gì ưu việt hơn các app tương tự và phổ biến như Viber, Telegram, Signal, Whatsapp, mà bảo mật lại kém hơn.
Chẳng qua Zalo phổ biến hơn ở Việt Nam là do nó có giao diện thuần Việt. Nên dễ dùng với người Việt, kể cả với cần lao.
Nếu vượt qua được rào cản đó, mà đa số học sinh sinh viên, trí thức, đều có thể dễ dàng đọc hiểu được giao diện tiếng Anh, thì mọi người có thể chuyển cho an tâm về bảo mật. Khó khăn nhất cho sự chuyển đổi là người già và ít học (không biết tiếng Ạnh cơ bản, cũng không biết dùng phần mềm dịch).
Về việc Vinspeed rút đề xuất làm chủ đầu tư đường sắt cao tốc, mình cho là vì không ai dám thu xếp vốn cho họ vay như đề xuất. Không có vốn thì té thôi chứ ở làm gì?
Mà chuyện này mình đã viết Facebook và cả video, mình chưa bao giờ tin vào tính khả thi của dự án này. Điều cơ bản nhất là vốn từ đâu? Ai dám bảo lãnh vốn này, còn không lấy lãi?
Vốn này có lẽ chỉ có được từ Trung Quốc, mà Vin có lẽ chỉ làm nhiệm vụ chia bài thôi, chứ nhà thầu Trung Quốc sẽ làm thật, rồi họ cấp vốn luôn. Nhưng gần đây, có nhiều chuyên gia cho rằng kinh tế Trung Quốc sẽ giảm phát, hoặc rất khó khăn, nên khó mà hoàn thành được tham vọng Một vành đai, một con đường.
Mình thấy các nước khác khi xác định đăng cai các giải thể thao quốc tế thì mới đầu tư xây dựng tổ hợp thể thao tầm cỡ quốc gia. Ví dụ như khu Mỹ Đình được xây để đón SEA Games 22 năm 2003, sau đó có đợt nâng cấp để đón SEA Games 31 năm 2022. Mà nó mới chỉ có 40 ngàn chỗ.
Hay Trung Quốc đầu tư sân vận động tổ chim cùng tổ hợp thể thao để đón Olympic Bắc Kinh 2008, và sau đó là Olympic mua đông 2022. Các công trình này đều là dạng kiệt tác kiến trúc, do các kiến trúc sũhàng đầu thế giới thiết kế, điển hình là sân vận động và bể bơi. Sân vận động này có 80 ngàn chỗ, mở rộng ghế tạm thì được 91 ngàn chỗ.
Một trường hợp đau thương là Hy Lạp, đầu tư xây dựng khu liên hợp thể thao để đón Olympic Athens 2004. Thế vận hội mùa hè 2004 đã trở thành kỳ Olympic "đắt đỏ nhất" tại thời điểm đó.
Mình thấy cái mà ưu việt nhất ở chế độ ta, hơn hẳn các "cường cuốc" năm châu, cái mà anh Trump, Putin, Hun Sen...đều phải mơ ước. Đó là vận dụng sáng tạo cụm từ "trường hợp đặc biệt do abc quyết định" vào trong các văn bản luật.
Hồi còn bác 3X, trong luật (hay nghị định gì đó) bên Xây dựng, có quy định về quy mô công trình. Đại khái là nếu cần quy mô đặc biệt (khác với quy hoạch chi tiết), để "tạo điểm nhấn", thì sẽ do thủ tướng quyết định.
Thế là có dự án Giảng Võ, quy mô đè luôn quy hoạch nhiều lần. Chắc tạo điểm nhấn! Sau đó lại bị thủ tướng Phúc dập đi, đâm ra treo dự án, bị đổi cả chức năng, chắc cũng vận dụng trường hợp đặc biệt cần thay đổi.
Việc khởi công hai đại dự án là trục cảnh quan hai bờ sông Hồng và sân vận động 135 ngàn chỗ đều có mùi duy ý chí, kiểu cưới chạy tang hay là Đại nhảy vọt kiểu Mao.
Ở đây là chọn ngày toàn quốc kháng chiến và hưởng ứng Đại hội đảng, chắc là để vươn mình cho nhanh lớn?
Dự án trục cảnh quan mới ở giai đoạn phê duyệt chủ trương đầu tư, mới là manh nha, còn chưa chốt quy hoạch chi tiết, mà đã đòi khởi công. Cái trục cảnh quan sông Hồng không dễ để thực thi đâu.
Cuốn sách này của Phan Thúy Hà khá là độc lạ về mặt nội dung. Mình nói với Hà là anh lười đọc truyện lắm, mà Hà bảo: "Đây toàn là những câu chuyện có thật, không phải kiểu truyện ngắn đâu."
Mà đúng thế thật, có lẽ xếp nó vào dạng bút ký, khá là gần với cách mà mình đang làm YouTube, khi đi nói chuyện với các nhân chứng sống. Ở đây tác giả cũng làm vậy, mà bằng văn viết.
Các câu chuyện này mình coi là độc lạ ở chỗ nó được trình bày rất trung thực. Đó là các câu chuyện mà tác giả đi lang thang ở miền Nam, hỏi chuyện người dân. Đa số là những thân phận rất bình thường, rất phổ biến trong xã hội miền Nam (dưới vĩ tuyến 17).
Vừa rồi thấy mấy người ca ngợi các em sinh viên dám dũng cảm tố cáo hiệu trưởng ăn bớt tiền A80. Mình cho là cũng không dũng cảm lắm, chỉ là không hèn, vì đó là quyền lợi trực tiếp của mỗi cháu mà.
Bị đục đẽo trực tiếp cỡ 30 % tiền công thì không lên tiếng là quá ngu và hèn. Khác gì bị trấn lột đâu. Nhất là mấy trăm đứa bị có vài thằng trấn lột mà không dám đòi lại sao?
Nói chung quy trình tự diễn biến vẫn là dám đấu tranh vì quyền lợi cá nhân, rồi tới người thân, rồi tới xã hội, sau cùng mới là vì quyền lợi quốc gia, dân tộc.
Mình đọc đơn của ông Phan Trung Can này mà buồn cười mãi. Nó thể hiện não trạng ngây ngô, khi bắt ông nhà văn đi chứng minh sự kiện trong tiểu thuyết là có thật! Mình rất mong Bộ Quốc phòng vào cuộc, rồi từ đó mở rộng điều tra các vấn đề khác trong lịch sử chứ không chỉ trong tiểu thuyết.
Ví dụ như truy tìm thân nhân của anh Lê Văn Tám. Phải chăng anh này không cha không mẹ, anh em, bạn bè đồng chí? Lê Văn Tám là ai? Rồi phải có thực nghiệm hay chứng minh khoa học về hành vi tự thiêu mà chạy được đi đốt kho xăng...
Ngoài ra cũng cần xác minh khoa học, có thể bằng thực nghiệm, việc ôm hòn gạch nung để ngủ thì mỗi đêm tỉnh dậy mấy lần để nung lại?
Mấy hôm nay có liền hai tin, một là về 500 triệu bị biển thủ của một quan chức Mặt trận Tổ quốc. Ngay sau đó, tin này bị át bởi tin về quỹ Nuôi em của một cá nhân. Kể ra cũng hợp thời điểm, nhưng cũng khá công bằng, khi cả nhà nước lẫn cá nhân làm từ thiện đều bị mất uy tín. Đều tham nhũng được cả.
Thực ra thì có lửa mới có khói, có người ngu và nhẹ dạ thì mới có bọn lừa đảo, cơ chế kiểm soát phải sơ sài, lỏng lẻo, mất kiểm soát thì mới dễ lùa gà. Nhà nước hay tư nhân cũng vậy.
Phải rất vô tri mới cho rằng, tư nhân thì hay lừa, làm từ thiện bằng tài khoản cá nhân thì hay lừa, thì cứ chuyển tiền cho nhà nước làm từ thiện thì yên tâm!
Mấy hôm nay thấy đồng bào rộn ràng vụ Nhà thờ Đức Bà được phủ 1.000 km đèn Led. Mình thấy có một số người phê phán khá nặng nề, cơ bản vẫn là não tả, ý là kêu đó là lãng phí, phù phiếm, trong khi đồng bào miền Trung thì bị thiệt hại nặng do bão lụt...
Nói chung cứ ý kiến kiểu vì đám đông nghèo khổ đang chịu cảnh đau thương, thiệt hại, là câu được nước mắt của đám đông. Bản thân người viết thì giống được chơi thuốc lắc, cảm giác thấy mình có đạo đức, như mới chuyển khoản 200 ngàn làm từ thiện hay mua vé số 50 ngàn xoa đầu thằng bé bán vé.
Mình cho rằng hành vi kiểu này cơ bản là để đáp ứng cảm xúc nói trên của bản thân người viết, và cũng truyền cảm hứng phê pha đó cho nhiều người đọc rồi like, share. Dân túy và tả khuynh nó là như vậy.
1. Chiều nay anh Dương Quốc Chính đăng bài “Sống chung với lũ – học được gì qua thảm họa hi hữu”. Tôi muốn trao đổi về mấy điểm chính mà tác giả trình bày.
Đọc bài này và một số bài khác, thấy tác giả Dương Quốc Chính có quan điểm chủ đạo, là cần “sống chung với lũ” chứ không thể “lên đồng chửi thủy điện”. Lý do tác giả đưa ra là, vấn đề không nằm ở thủy điện, vì “giả sử có đập hết chúng nó đi thì liệu có hết lũ (như Thái Nguyên đó)?”.
Theo tác giả, vì sao không thể hết lũ? Vì đây là “thảm họa hi hữu”, “giống sóng thần bên Nhật hay Indonesia”. “Không thể chống lại động đất, sóng thần, không thể đắp đê chắn sóng thần, mà chỉ có thể cảnh báo sóng thần bằng các cảm biến. Từ đó cảnh báo cho dân lánh nạn.”
Mình cho là thiệt hại của mấy tỉnh Khánh Hòa, Quy Nhơn, Phú Yên, Thái Nguyên cũ có một đặc điểm giống hệt nhau, đó là do công tác dự báo lũ lụt kém, nên dân bị bất ngờ. Đợt liền trước là Huế, Đà Nẵng, Hội An, thực ra lại không bất ngờ, nên đỡ hơn.
Mình quan sát thấy rằng việc dự báo bão bây giờ khá là dễ. Thậm chí có thể dùng một số app quan sát mây cũng có thể dự báo được tương đối, không nhất thiết phải dựa vào cơ quan dự báo của nhà nước. Mà nước ngoài cũng dự báo tốt về các cơn bão đổ vào Việt Nam.
Nhưng việc dự báo lụt thì khó hơn rất nhiều lần và 4 tỉnh nói trên dính nặng là do bị bất ngờ. Từ chuyên gia cá nhân lẫn nhà nước đều không thể dự báo tương đối chuẩn. Như ở Thái Nguyên, mình nhớ là lúc 7 giờ 30 tối trong bản tin VTV thì lãnh đạo Bộ Nông nghiệp còn phát biểu khá tự tin về con đê mong manh ở chân cầu Bến Tượng, Thái Nguyên. Thì tối hôm đó, nước tràn qua đê, tràn cả cầu, đỉnh lũ ở Thái Nguyên ! Tức là không thể dự báo.
Nhìn cảnh người dân kêu cứu khắp nơi ở miền Trung, qua các kiểu tin nhắn, mới thấy rằng nhà nước cần xem lại cách tổ chức cứu hộ.
Mình không phủ nhận công sức của anh em lực lượng vũ trang (LLVT). Mình đã đi và đã thấy, anh em làm việc vất vả và nhiệt tình, nhưng thế vẫn không đủ. Quân đông mấy cũng không đủ và không kịp thời. Vì cơ bản là do hệ thống chính trị nó vận hành phải theo luật, phải có lệnh, có công văn, lãnh đạo chỉ đạo.
Tóm lại là vòng vèo về thủ tục hành chính. Nào là điều quân, phương tiện, tiền bạc. Ngay cả thủ tướng muốn điều máy bay trực thăng hay drone của quân đội cũng không dễ đâu. Đăng báo thì dễ thôi, chứ thực tế lệnh phải vòng qua Bộ Quốc phòng, xuống quân khu, binh chủng... Lúc cất cánh thì hết lũ là vừa! Ví dụ thế.
Đa số dân Việt Nam không thích nghệ thuật hiện đại, bao gồm cả mỹ thuật, điêu khắc, âm nhạc, kiến trúc... Vì thế nên mình cảm thấy số phận các công trình kiến trúc theo phong cách hiện đại (hay nói chung là không thuộc về Tân cổ điển và ít phào chỉ) là bị coi thường, thậm chí không được coi là kiến trúc Pháp.
Ở Hà Nội và Sài Gòn có khá nhiều kiến trúc kiểu này, phần nhiều là biệt thự, nhưng hầu như công chúng đều coi là xấu.
Mình cho rằng cụm công trình vừa bị đập đi ở tam giác Lý Thái Tổ, TPHCM cũng rơi vào hoàn cảnh đó, cho dù dân (bao gồm cả quan) ở đó vẫn thích hiện đại hơn ngoài Bắc.
Hôm nay, tôi buộc phải lên tiếng và nêu đích danh ông Dương Quốc Chính. Không phải vì tôi thích tranh cãi, mà vì bài viết "Xã hội vô cảm?" của ông ta đã vượt qua mọi ranh giới của lý lẽ và lòng trắc ẩn con người.
Tôi viết bài này trước tiên để bảo vệ phẩm giá cuối cùng cho một cô gái đã khuất, người đang bị biến thành đối tượng để phán xét và miệt thị, để chống lại sự bình thường hóa thái độ vô cảm. Bởi bài viết của ông Chính không chỉ bào chữa, nó còn cổ xúy cho sự thờ ơ, một căn bệnh vốn đã nghiêm trọng trong xã hội.
Và cuối cùng, để vạch trần sự ngụy biện độc hại, khi một người có tầm ảnh hưởng sử dụng những lập luận lệch lạc để đầu độc tư tưởng cộng đồng, sự im lặng lúc này đồng nghĩa với sự đồng lõa.
Trước giờ anh em bò đỏ cứ bảo quân Liên Xô, Trung Quốc chỉ tham chiến ở miền Bắc. Đại khái là không tham gia giết dân Việt Nam.
Nhưng bài báo này tiết lộ rằng đặc nhiệm Liên Xô đã vào Nam huấn luyện cho đặc công Việt Cộng.
Đây mới là phỏng vấn mang tính cá nhân, chứ chưa có số liệu tổng thể về vai trò của lính các nước cộng sản tham chiến ở miền Nam. Mình hiểu đây là thông tin bí mật, dần dần mới được bạch hóa, như việc cố vấn Liên Xô bắn tên lửa ở miền Bắc, nay trực tiếp vào Nam huấn luyện cho bộ đội ta.
Bài trước mình viết bản chất hai Đàng là độc lập đã khiến nhiều người tức tối với...sự thật lịch sử. Vì những căn cứ mình nêu đều là thực tế được nêu trong các sách sử phổ thông.
Nhưng chuyện anh em nhà Tây Sơn về bản chất cũng đã không thống nhất, thì anh em thiện lành với bò đỏ chắc chắn cũng không biết. Vì sách giáo khoa giấu kỹ hoặc chỉ nhắc sơ sơ.
Nhà Tây Sơn có lẽ phải chia làm ba giai đoạn. Giai đoạn 1 là từ khi khởi sự chống chúa Nguyễn, đến khi dẹp xong chúa Nguyễn, tất nhiên cũng dựa vào lực của chúa Trịnh Sâm và tướng Hoàng Ngũ Phúc mới thắng được. Giai đoạn này anh em hòa thuận, thống nhất dưới sự chỉ huy của Nguyễn Nhạc.
Lâu nay quan điểm "chính thống" vẫn cho là Đàng Trong là một bộ phận lãnh thổ của Đàng Ngoài, tức là lãnh thổ của nhà Lê. Cách đánh giá đó dẫn đến nhiều hệ quả về mặt lý luận về tính chính danh của nhà Tây Sơn, chúa Trịnh, chúa Nguyễn, nhà Nguyễn.
Vì thế, phân tích về mối quan hệ này là việc quan trọng. Nhưng tiếc là sách sử "chính thống" hiện nay thường áp đặt quan điểm kể trên mà không đếm xỉa đến thực tế lịch sử của hai Đàng.
Trước tiên, cần kể sơ lược lại quá trình hình thành lãnh thổ Đàng Trong. Nguyễn Hoàng xin được vào làm trấn thủ xứ Thuận Hóa, theo lời khuyên của trạng Trình "Hoành Sơn nhất đái. Vạn đại dung thân." Như vậy có nghĩa là đất Thuận Hóa là của nhà Lê. Tuy nhiên, con cháu của Nguyễn Hoàng có ý ly khai khỏi nhà Lê, bỏ nộp thuế, tự truyền ngôi chúa, tự định luật lệ...tóm lại là hoàn toàn độc lập khỏi Đàng Ngoài.
Vụ tấn công Tả quân Lê Văn Duyệt và vua Gia Long, Phan Thanh Giản, Petrus Ký... vào dịp này mình cho là không phải ngẫu nhiên.
Nó làm mình liên tưởng tới vụ anh em bên chuồng tấn công Đại học Fulbright và giáo sư Liên Hằng đúng dịp ông Tô Lâm sang Mỹ.
Bởi vì có một sự trùng hợp là vụ kia cũng do bên quân đội đứng sau (kênh QPTV), lần này thì do tướng Tuấn, một dư luận viên quân đội đúng nghĩa đen lên tiếng. Vụ trước là thời điểm tổng bí thư sang Mỹ, phát biểu tại Đại học Columbia, do chính giáo sư kia dắt mối! Rõ ràng là có mục đích.
