Nguyễn Thông - "Trực thuộc trung ương"

 

Quốc hội khóa 16 đang họp kỳ họp "không thường lệ" bàn nhiều chuyện lớn quốc gia. Trước đó những kỳ họp kiểu này được gọi là "kỳ họp bất thường" theo cách dùng từ Hán Việt. Cách mới nghe chưa quen nhưng đã bình dị hóa một sự việc quan trọng.

Trong những việc lớn ấy, có việc chuyển/nâng cấp hai địa phương/đơn vị hành chính từ cấp tỉnh lên cấp thành phố để phù hợp với tình hình và sự phát triển. Nói như thế mới chính xác, chứ không phải thành lập. Đây là nâng cấp, trên cơ sở cái cũ tạo ra cái mới.

Hai tỉnh ấy là Quảng Ninh, Bắc Ninh (sắp tới sẽ là thành phố). Trước đó là Thừa Thiên-Huế, Đồng Nai. Nghe đâu xếp hàng sẽ là Hưng Yên. Còn Hải Dương, như trúng số độc đắc, do nhập với Hải Phòng (đã là thành phố) nên mặc nhiên được hưởng quy chế thành phố, chỉ có điều bị mất bà nó cái tên.

Nguyễn Thông - Lúng túng, rề rà, lãng phí

 

Hôm nay 02.07, đã vào kỷ nguyên mới được tròn một năm, thêm một ngày.

Để có cuộc cách mạng vĩ đại sáp nhập/xóa bỏ các bộ ngành, các đơn vị hành chính tủn mủn cồng kềnh, điều chắc chắn là cấp trung ương đảng và chính quyền đã nghiên cứu, bàn bạc rất kỹ, rất lâu. Ủ mưu cho chín muồi, tính kỹ về tất cả mọi điều, rồi mới quyết định thực hiện từ 0 giờ ngày 01.07.2025.

Ông em rể tôi bảo rằng dẹp được 29 tỉnh, xóa được gần 700 cấp huyện là điều cực kỳ vĩ đại, tích cực, bỏ bộ máy cồng kềnh với bao nhiêu rườm rà ăn theo mà tất cả những triều trước cố duy trì, không dám làm, không làm được.

Hà Phan – Một ví dụ cho sự cộng sinh giữa mạng xã hội và báo chí

 

Vụ nữ cán bộ phường Ngọc Hà ngoài Hà Nội "nhất quyết" yêu cầu cụ bà 97 tuổi đến phường làm thủ tục lan truyền nhanh chóng và chính quyền giải quyết tức thời, là câu chuyện khá thú vị về việc "cộng sinh" hiệu quả giữa mạng xã hội và báo chí!

Từ một bài viết của con cụ - tức giận về trường hợp của mẹ mình nguyên là tổng biên tập báo Phụ Nữ Việt Nam được rất nhiều Facebooker phẫn nộ trích dẫn lại đã viral khá mạnh trên Facebook.

Ngay sau đó, báo chí vào cuộc, địa phương phải đến tận nhà cụ làm thủ tục, xin lỗi gia đình và chấn chỉnh cán bộ. Chưa hết, lãnh đạo cao nhất của Thủ đô chỉ đạo làm rõ và mọi chuyện được xử lý rốt ráo trong vỏn vẹn nửa ngày!

Đặng Chương Ngạn – Chuyện cứ như đùa !

 

Khi vụ người phụ nữ bị giữ lại ở sân bay vì nợ thuế 15.000 đồng ồn ào trên mạng, cô cháu gái nhắc tôi phải cẩn thận về nợ thuế không khi có việc ra nước ngoài sẽ bị chặn lại.

Tôi nghĩ mình từ lâu không mua bán, kinh doanh nên chẳng liên quan gì đến thuế. Sao mà có nợ.

Năm trước không biết vì sao được Thuế Đồng Nai bêu tên trên mạng, cũng may cô cháu gái thấy nên báo lại. Dưới danh sách nợ thuế có tên cán bộ phụ trách để liên hệ. Tôi gọi theo số điện thoại đó.

Nguyễn Thông - Chuyện hộ khẩu (2)

Buồn cười nhất là cái gì cũng đòi hộ khẩu. Muốn mua nhà cũng không được bởi không có hộ khẩu thì không làm được giấy tờ sang tên, đứng tên. Muốn nhập khẩu vào thành phố thì nhân viên hộ khẩu hộ tịch phường lại hỏi đã có nhà chưa mà nhập.

Rất oái oăm, mua nhà phải có hộ khẩu, nhập khẩu phải có nhà. Cái sự vô lý ấy kéo dài suốt bao nhiêu năm trời, dân tình oán thán nhưng cắn răng chịu bởi đó là quy định.

Mà không chỉ chuyện nhà cửa, nơi cư trú, xây nhà làm nhà. Ngay cả những việc hệ trọng như xin học cho con, làm chứng minh thư, đi học nghề hoặc học đại học, yêu nhau lấy nhau… không có hộ khẩu sẽ bị vật lên bờ xuống ruộng. Suốt mấy chục năm, nặng nhất trong thời bao cấp, hộ khẩu như cái ách choàng lên cổ dân.

Nguyễn Thông - Chuyện hộ khẩu (1)

 

(Đây là một truyện trong cuốn "Chuyện thời bao cấp" tập 2 sắp ra mắt bạn đọc).

Tới gần cuối thập niên thứ nhì thế kỷ 21, có lẽ chỉ còn vài nước trên thế giới, trong đó có xứ ta, là còn duy trì sự quản lý bằng hộ khẩu. Thời buổi công nghệ thông tin - thế giới phẳng mà còn áp dụng biện pháp thô lỗ của Thương Ưởng đời nhà Tần bên Tàu cách nay hơn 2.000 năm thì phải nói rằng rất... không bình thường, nếu không muốn nói thẳng đầu óc có vấn đề.

Hộ khẩu là cái gì ? Cứ hiểu nôm na, danh từ “hộ” để chỉ đơn vị gia đình, cụ thể là một gia đình. Ví dụ, xã A có 200 hộ. Đáng nhẽ chỉ cần ngắn gọn thế cũng đủ hiểu, nhưng lâu nay người ta kèm thêm chữ khẩu để mở rộng nghĩa, thành hộ khẩu, bởi nhà nào mà chẳng có miệng ăn.

“Khẩu” là từ Hán Việt, chỉ cái mồm (miệng), nghĩa bóng chỉ người, nhân khẩu. Mỗi miệng ăn là một người. Ông tổ trưởng dân phố báo với công an khu vực rằng hộ A có mấy khẩu, công an hiểu ngay có mấy người. Công an căn cứ vào đó cấp cuốn sổ xác định người trong gia đình, tên thông dụng là “sổ hộ khẩu”.

Đặng Tuấn Trung - Phường xã hội chủ nghĩa : Đã từng có

Thật ra, đã từng tồn tại mô hình "phường xã hội chủ nghĩa" ở Hà Nội trước đây, đó là mô hình “tiểu khu” trong bốn khu nội thành của Hà Nội. Điển hình chính là Khu tập thể Nam Đồng, cái tên mà những người sinh từ 196x, 197x ở Hà Nội chắc hẳn nhớ rõ.

Đấy là khu tui ở từ mẫu giáo đến khi vào đời. Nó được xây từ 1964, vãn thời gian bom Mỹ đến 1973 là đông vui.

“Tiểu khu” tôi ở, được thiết kế như một "đơn vị sống" hoàn chỉnh và khép kín, bao gồm:

Nguyễn Ngọc Chu – Chúng ta có đang lệch khỏi xu thế chung của Nhà nước pháp quyền ?

 

Sáng 23/09/2024 (nhân dịp tham dự Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 79 và làm việc tại New York) Tổng Bí thư (TBT), Chủ tịch nước (CTN) Tô Lâm đã tới thăm và phát biểu chính sách tại Đại học Columbia. TBT CTN Tô Lâm khẳng định :

“Con đường phát triển của Việt Nam không thể tách rời xu thế chung của thế giới và nền văn minh nhân loại” [1].

Con đường phát triển của văn minh nhân loại trả giá bằng nhiều thế kỷ với nhiều đau thương mất mát. Những quốc gia chậm phát triển cần đi theo con đường của văn minh nhân loại đã tạo dựng để tránh trả giá và rút ngắn thời gian. Trong giai đoạn Việt Nam đang muốn vươn mình, đặt mục tiêu phát triển GDP lên tới 10 %/năm thì bài học rút ra từ thực tiễn phát triển của các nước tiên tiến là cần thiết và quý giá.

Nguyễn Thông - Còn những điểm nghẽn

 

Một trong những việc có ý nghĩa tích cực nhất của tân Thủ tướng Lê Minh Hưng là ký quyết định giải thể, giải tán, chấm dứt hoạt động của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia (đương nhiên kể cả các ban cấp dưới của ủy ban này ở địa phương).

Trong bao nhiêu năm, nó đã tồn tại nhưng an toàn giao thông rất tệ, thậm chí tai nạn giao thông rất nhiều, rất nghiêm trọng.

Những nhiệm kỳ chính phủ và thủ tướng trước đều thấy cả biết cả nhưng lờ đi, không có động thái nào xử lý tích cực.

Nguyễn Hồng Lam - Cách trời ba thước ba

Thống nhất tên gọi hành chính trên cả nước, đơn vị nhỏ nhất sẽ là thôn. Vậy là cõi mạng đầy tranh cãi. Thì có sao đâu. Cả ngàn năm nay, sau bao vật đổi sao dời, làng cứ là làng, là nơi "diệp lạc quy căn", có mất đi đâu. Gọi bằng gì thì vẫn "Ta sinh ra ở xứ Kẻ Ngù, đất Hoan Châu. Làng ta đó..."

Bài cũ, đăng lại. Làng là nơi ta nhắc suốt cuộc đời.

******

Thuở nhỏ, tôi sống ở quê ngoại, làng Trung Lệ, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh. Chân vòng kiềng, tôi bước vào đời khụng khiệng và xiêu đổ. Đám học trò trường làng về ngang đầu ngõ thường gọi toáng lên: “Bồ ơi, ra cho cái này này!”. Cái dáng chạy lũn tũn, liêu xiêu của tôi khiến chúng cười lăn cười bò khoái chí.

Nguyễn Thành Phong - Làm sao mà mất làng được?

Đang rộ lên chuyện chuyển gọi tên làng thành thôn. Rồi là lo chuyện sẽ mất làng, mất tên làng. Rồi buồn bã, bảo mất làng là mất quê, mất gốc neo đậu văn hóa, nguồn cội dòng họ, tổ tiên...

Ấy đừng vội vã và hồ đồ thế. Làng sẽ chẳng bao giờ mất được. Làng vẫn vững vàng tồn tại ở trong nước của ta thôi.

Xưa nay, hỏi anh chị quê ở đâu, ở nước ngoài thì bảo Việt Nam, ở trong nước thì bảo ở vùng ấy, tỉnh ấy, rồi đến cụ thể hơn, là huyện ấy, quận ấy (giờ thì xã ấy, phường ấy). Rồi cụ thể nữa là nói đến thôn, cuối cùng là làng ấy (thành phố thì phố ấy, ngõ ấy, tổ dân phố ấy)... Vẫn thế thôi.

Nguyễn Thông - Chuyện nhỏ mà không nhỏ

 

Cải cách gì thì cải cách, đột phá gì thì đột phá, tiến vào kỷ nguyên mới hay tiến đi đâu chăng nữa, định làm việc lớn mấy chăng nữa, kết quả thế nào chưa biết được bởi còn chờ thời gian chứng minh.

Nhưng cứ làm ngay được mấy điều nhỏ mà không nhỏ này thì tôi tin :

- Dẹp bệnh hình thức, trước mắt là bớt/giảm tối đa tình trạng băng rôn, cờ quạt, khẩu hiệu, hoa hoét.

Mai Quốc Ấn - Thủ tướng hãy nhớ là "banker"

Tân Thủ tướng Lê Minh Hưng từng là một "banker". Ông nhiều năm làm trong hệ thống ngân hàng, thành Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ở tuổi 46 vào năm 2016 và là Thống đốc trẻ nhất Việt Nam.

Có một giám đốc chi nhánh ngân hàng từng nói thế này: “Làm ngân hàng là kinh doanh tiền! Chúng tôi đem tiền của cả ngàn người gửi để giao phó cho một chủ doanh nghiệp nào đó là mang theo sự kỳ vọng doanh nghiệp đó phát triển, trả được gốc và lãi. Nền việc thẩm định, rà soát phương án kinh doanh của doanh nghiệp ấy phải thật kỹ cho cả ngàn người đã tin tưởng gửi tiền vào ngân hàng.”

Nhậm chức thủ tướng nghĩa là ông Lê Minh Hưng phải điều hành chính phủ, vận hành kinh tế quốc gia. Nền kinh tế này có nguồn tiền từ thuế của người dân, chính phủ các cấp cũng tồn tại nhờ thuế dân. Những khoản vay ODA cũng được trả từ thuế dân.

Phúc Lai – 1.300 xe tải hàng bị nghẽn ở cửa khẩu, Tết nhất đến nơi !

 

Chuyện nóng nhất mấy ngày hôm nay là Nghị định 46 ra gần như là sự thay thế cho Nghị định 15/2018, vốn là “di sản” cải cách hành chính lớn nhất của ngành thực phẩm (cho phép doanh nghiệp tự công bố).

Có thể nói, chúng ta cũng đang đối mặt với một “điểm nghẽn hành chính” đang gây thiệt hại kinh tế cực lớn cho doanh nghiệp, kinh khủng là nó đang diễn ra ngay sát thềm tết Bính Ngọ 2026.

Vì là dân luật, nên tôi thường quan tâm đến kỹ thuật, ngoài kỹ thuật xây dựng văn bản còn là kỹ thuật ban hành và khâu hướng dẫn thi hành, giải thích khái niệm, từ ngữ… là cực kỳ quan trọng. Nếu chưa chuẩn bị được những khâu đó, thì đừng vội vàng ban hành. Trong lịch sử hành pháp của chúng ta, đã không biết bao nhiêu lần Chính phủ ra Nghị định và… đóng băng một lĩnh vực vì chờ Thông tư hướng dẫn.

Hoàng Quốc Dũng - Chuyện thật như đùa

Albani là một nước nhỏ, chưa đến ba triệu dân ở châu Âu. Nước này từng là một quốc gia xã hội chủ nghĩa dưới thời nhà độc tài Enver Hoxha, rồi thoát khỏi chế độ xã hội chủ nghĩa sau khi Bức tường Berlin và Liên Xô sụp đổ.

Nhưng cũng như nhiều nước cựu xã hội chủ nghĩa khác, Albani mang theo một di sản nặng nề: Tham nhũng ăn sâu vào bộ máy quyền lực. Đã lâu người ta không còn nhắc đến đất nước nhỏ bé ấy.

Bỗng nhiên, năm 2025, Albania gây chấn động dư luận quốc tế khi tuyên bố bổ nhiệm “cô” Diella làm bộ trưởng, một bộ trưởng hoàn toàn được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo. Diella trong tiếng Albania có nghĩa là “Mặt Trời”, được chọn như biểu tượng của ánh sáng và minh bạch.

Võ Khánh Tuyên - Xe bánh mì cô đơn vẫn ổn?

Từ hồi rất lâu, có dịp ngồi nói chuyện tán dóc, có nhận định về nền "kinh tế vỉa hè" như sau:

- Ở Việt Nam, cứ thất nghiệp ở mấy đô thị lớn,thì đàn ông ra ngồi bơm vá xe, đàn bà sắm xe bán bánh mì. Đồng ra đồng vô cũng ổn.

Nói gì nói, cái ổ bánh mì thịt nó có khắp hang cùng ngõ hẻm, khắp cả xứ này. Và người ta có thể ăn chơi, ăn thiệt qua bữa cả ngày cũng chẳng sao. Mà cũng chẳng có con số thống kê về số lượng xe bán bánh mì, chỉ biết là nhiều vô thiên lủng, cứ muốn ăn là có.

Bong Lau - Autopen

Tín đồ MAGA rầm rập lặp lại lời của Giáo chủ mà không hề dùng trí tuệ và nhận thức độc lập của mình để phán xét, trước lập luận tào lao là: “autopen” (chữ ký bằng máy) của lão Biden thì các văn thơ của lão ấy không có giá trị.

Từ mấy thập kỷ trước, nhiều chức sắc từ đông sang tây vì bận rộn nên để thư ký đóng dấu chữ ký của mình lên văn thư là xong. Quan trọng là sếp đã chấp thuận (approval) là đủ. Chữ ký chỉ là biểu tượng để thủ tục hành chánh hoàn tất.

Nếu chẳng may sếp cụt mẹ nó hai tay thì phải nhờ mấy em thư ký khéo tay ký giùm chớ biết sao giờ. Giống trường hợp nhiều bà vợ hay ông chồng đi xa nên phải giả chữ ký của nhau, để ký chi phiếu trả tiền điện nước vậy thôi.

Huỳnh Ngọc Chênh – Nhập tỉnh, xóa thành phố gây rối loạn việc xác định địa điểm

 

Qua các đợt bão lũ vừa rồi, thấy việc xóa cấp huyện và nhất là xóa tên các thành phố thuộc tỉnh là một việc rất thất sách.

Tui luôn bảo lưu quan điểm xóa cấp xã phường và giữ lại cấp huyện, thành nhưng thu nhỏ lại. Các thành phố thuộc tỉnh không chỉ là địa danh quan trọng có truyền thống lịch sử, mà còn là cột mốc xác định vị trí địa lý cho cả khu vực.

Ví dụ nói đến xã A nào đó thì ít ai biết ở đâu, nhưng nói xã A cách Nha Trang 20 km về phía tây là mọi người hình dung ra nhanh địa điểm của nó. Bây giờ Nha Trang cũng không còn, thì không biết xác định vị trí A như thế nào để mọi người dễ hình dung ra được.

Dương Quốc Chính - Cần thay đổi cách cứu trợ thiên tai

 

Nhìn cảnh người dân kêu cứu khắp nơi ở miền Trung, qua các kiểu tin nhắn, mới thấy rằng nhà nước cần xem lại cách tổ chức cứu hộ.

Mình không phủ nhận công sức của anh em lực lượng vũ trang (LLVT). Mình đã đi và đã thấy, anh em làm việc vất vả và nhiệt tình, nhưng thế vẫn không đủ. Quân đông mấy cũng không đủ và không kịp thời. Vì cơ bản là do hệ thống chính trị nó vận hành phải theo luật, phải có lệnh, có công văn, lãnh đạo chỉ đạo.

Tóm lại là vòng vèo về thủ tục hành chính. Nào là điều quân, phương tiện, tiền bạc. Ngay cả thủ tướng muốn điều máy bay trực thăng hay drone của quân đội cũng không dễ đâu. Đăng báo thì dễ thôi, chứ thực tế lệnh phải vòng qua Bộ Quốc phòng, xuống quân khu, binh chủng... Lúc cất cánh thì hết lũ là vừa! Ví dụ thế.

Cù Mai Công - Hài kịch bảy hồi về một con trăn bụi đời ở bến tàu

 

BA ĐƠN VỊ ĐẨY NHAU BẮT, NHÂN DÂN ANH HÙNG THỘP CÁI MỘT

HỒI 1: Chiều 17-10, lãnh đạo Bến tàu du lịch Nha Trang (phường Nam Nha Trang) cho biết trưa cùng ngày, một số tài xế phát hiện một con trăn nằm trên cây ngoài vỉa hè, sát bãi xe Bến tàu du lịch Nha Trang.

Lo ngại con trăn nguy hiểm, lãnh đạo bến tàu điện báo Hạt Kiểm lâm Nha Trang - Diên Khánh.

HỒI 2: Đại diện Hạt Kiểm lâm: Theo Thông tư số 27 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường - Quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, sau khi tổ chức, cá nhân phát hiện động vật nguy cấp, quý, hiếm bị lạc thì thông tin ngay cho UBND cấp xã để kịp thời tiếp nhận.