Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Thật ra, đã từng tồn tại mô hình "phường xã hội chủ nghĩa" ở Hà Nội trước đây, đó là mô hình “tiểu khu” trong bốn khu nội thành của Hà Nội. Điển hình chính là Khu tập thể Nam Đồng, cái tên mà những người sinh từ 196x, 197x ở Hà Nội chắc hẳn nhớ rõ.
Đấy là khu tui ở từ mẫu giáo đến khi vào đời. Nó được xây từ 1964, vãn thời gian bom Mỹ đến 1973 là đông vui.
“Tiểu khu” tôi ở, được thiết kế như một "đơn vị sống" hoàn chỉnh và khép kín, bao gồm:
Sáng 23/09/2024 (nhân dịp tham dự Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 79 và làm việc tại New York) Tổng Bí thư (TBT), Chủ tịch nước (CTN) Tô Lâm đã tới thăm và phát biểu chính sách tại Đại học Columbia. TBT CTN Tô Lâm khẳng định :
“Con đường phát triển của Việt Nam không thể tách rời xu thế chung của thế giới và nền văn minh nhân loại” [1].
Con đường phát triển của văn minh nhân loại trả giá bằng nhiều thế kỷ với nhiều đau thương mất mát. Những quốc gia chậm phát triển cần đi theo con đường của văn minh nhân loại đã tạo dựng để tránh trả giá và rút ngắn thời gian. Trong giai đoạn Việt Nam đang muốn vươn mình, đặt mục tiêu phát triển GDP lên tới 10 %/năm thì bài học rút ra từ thực tiễn phát triển của các nước tiên tiến là cần thiết và quý giá.
Một trong những việc có ý nghĩa tích cực nhất của tân Thủ tướng Lê Minh Hưng là ký quyết định giải thể, giải tán, chấm dứt hoạt động của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia (đương nhiên kể cả các ban cấp dưới của ủy ban này ở địa phương).
Trong bao nhiêu năm, nó đã tồn tại nhưng an toàn giao thông rất tệ, thậm chí tai nạn giao thông rất nhiều, rất nghiêm trọng.
Những nhiệm kỳ chính phủ và thủ tướng trước đều thấy cả biết cả nhưng lờ đi, không có động thái nào xử lý tích cực.
Thống nhất tên gọi hành chính trên cả nước, đơn vị nhỏ nhất sẽ là thôn. Vậy là cõi mạng đầy tranh cãi. Thì có sao đâu. Cả ngàn năm nay, sau bao vật đổi sao dời, làng cứ là làng, là nơi "diệp lạc quy căn", có mất đi đâu. Gọi bằng gì thì vẫn "Ta sinh ra ở xứ Kẻ Ngù, đất Hoan Châu. Làng ta đó..."
Bài cũ, đăng lại. Làng là nơi ta nhắc suốt cuộc đời.
******
Thuở nhỏ, tôi sống ở quê ngoại, làng Trung Lệ, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh. Chân vòng kiềng, tôi bước vào đời khụng khiệng và xiêu đổ. Đám học trò trường làng về ngang đầu ngõ thường gọi toáng lên: “Bồ ơi, ra cho cái này này!”. Cái dáng chạy lũn tũn, liêu xiêu của tôi khiến chúng cười lăn cười bò khoái chí.
Đang rộ lên chuyện chuyển gọi tên làng thành thôn. Rồi là lo chuyện sẽ mất làng, mất tên làng. Rồi buồn bã, bảo mất làng là mất quê, mất gốc neo đậu văn hóa, nguồn cội dòng họ, tổ tiên...
Ấy đừng vội vã và hồ đồ thế. Làng sẽ chẳng bao giờ mất được. Làng vẫn vững vàng tồn tại ở trong nước của ta thôi.
Xưa nay, hỏi anh chị quê ở đâu, ở nước ngoài thì bảo Việt Nam, ở trong nước thì bảo ở vùng ấy, tỉnh ấy, rồi đến cụ thể hơn, là huyện ấy, quận ấy (giờ thì xã ấy, phường ấy). Rồi cụ thể nữa là nói đến thôn, cuối cùng là làng ấy (thành phố thì phố ấy, ngõ ấy, tổ dân phố ấy)... Vẫn thế thôi.
Cải cách gì thì cải cách, đột phá gì thì đột phá, tiến vào kỷ nguyên mới hay tiến đi đâu chăng nữa, định làm việc lớn mấy chăng nữa, kết quả thế nào chưa biết được bởi còn chờ thời gian chứng minh.
Nhưng cứ làm ngay được mấy điều nhỏ mà không nhỏ này thì tôi tin :
- Dẹp bệnh hình thức, trước mắt là bớt/giảm tối đa tình trạng băng rôn, cờ quạt, khẩu hiệu, hoa hoét.
Tân Thủ tướng Lê Minh Hưng từng là một "banker". Ông nhiều năm làm trong hệ thống ngân hàng, thành Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ở tuổi 46 vào năm 2016 và là Thống đốc trẻ nhất Việt Nam.
Có một giám đốc chi nhánh ngân hàng từng nói thế này: “Làm ngân hàng là kinh doanh tiền! Chúng tôi đem tiền của cả ngàn người gửi để giao phó cho một chủ doanh nghiệp nào đó là mang theo sự kỳ vọng doanh nghiệp đó phát triển, trả được gốc và lãi. Nền việc thẩm định, rà soát phương án kinh doanh của doanh nghiệp ấy phải thật kỹ cho cả ngàn người đã tin tưởng gửi tiền vào ngân hàng.”
Nhậm chức thủ tướng nghĩa là ông Lê Minh Hưng phải điều hành chính phủ, vận hành kinh tế quốc gia. Nền kinh tế này có nguồn tiền từ thuế của người dân, chính phủ các cấp cũng tồn tại nhờ thuế dân. Những khoản vay ODA cũng được trả từ thuế dân.
Chuyện nóng nhất mấy ngày hôm nay là Nghị định 46 ra gần như là sự thay thế cho Nghị định 15/2018, vốn là “di sản” cải cách hành chính lớn nhất của ngành thực phẩm (cho phép doanh nghiệp tự công bố).
Có thể nói, chúng ta cũng đang đối mặt với một “điểm nghẽn hành chính” đang gây thiệt hại kinh tế cực lớn cho doanh nghiệp, kinh khủng là nó đang diễn ra ngay sát thềm tết Bính Ngọ 2026.
Vì là dân luật, nên tôi thường quan tâm đến kỹ thuật, ngoài kỹ thuật xây dựng văn bản còn là kỹ thuật ban hành và khâu hướng dẫn thi hành, giải thích khái niệm, từ ngữ… là cực kỳ quan trọng. Nếu chưa chuẩn bị được những khâu đó, thì đừng vội vàng ban hành. Trong lịch sử hành pháp của chúng ta, đã không biết bao nhiêu lần Chính phủ ra Nghị định và… đóng băng một lĩnh vực vì chờ Thông tư hướng dẫn.
Albani là một nước nhỏ, chưa đến ba triệu dân ở châu Âu. Nước này từng là một quốc gia xã hội chủ nghĩa dưới thời nhà độc tài Enver Hoxha, rồi thoát khỏi chế độ xã hội chủ nghĩa sau khi Bức tường Berlin và Liên Xô sụp đổ.
Nhưng cũng như nhiều nước cựu xã hội chủ nghĩa khác, Albani mang theo một di sản nặng nề: Tham nhũng ăn sâu vào bộ máy quyền lực. Đã lâu người ta không còn nhắc đến đất nước nhỏ bé ấy.
Bỗng nhiên, năm 2025, Albania gây chấn động dư luận quốc tế khi tuyên bố bổ nhiệm “cô” Diella làm bộ trưởng, một bộ trưởng hoàn toàn được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo. Diella trong tiếng Albania có nghĩa là “Mặt Trời”, được chọn như biểu tượng của ánh sáng và minh bạch.
Từ hồi rất lâu, có dịp ngồi nói chuyện tán dóc, có nhận định về nền "kinh tế vỉa hè" như sau:
- Ở Việt Nam, cứ thất nghiệp ở mấy đô thị lớn,thì đàn ông ra ngồi bơm vá xe, đàn bà sắm xe bán bánh mì. Đồng ra đồng vô cũng ổn.
Nói gì nói, cái ổ bánh mì thịt nó có khắp hang cùng ngõ hẻm, khắp cả xứ này. Và người ta có thể ăn chơi, ăn thiệt qua bữa cả ngày cũng chẳng sao. Mà cũng chẳng có con số thống kê về số lượng xe bán bánh mì, chỉ biết là nhiều vô thiên lủng, cứ muốn ăn là có.
Tín đồ MAGA rầm rập lặp lại lời của Giáo chủ mà không hề dùng trí tuệ và nhận thức độc lập của mình để phán xét, trước lập luận tào lao là: “autopen” (chữ ký bằng máy) của lão Biden thì các văn thơ của lão ấy không có giá trị.
Từ mấy thập kỷ trước, nhiều chức sắc từ đông sang tây vì bận rộn nên để thư ký đóng dấu chữ ký của mình lên văn thư là xong. Quan trọng là sếp đã chấp thuận (approval) là đủ. Chữ ký chỉ là biểu tượng để thủ tục hành chánh hoàn tất.
Nếu chẳng may sếp cụt mẹ nó hai tay thì phải nhờ mấy em thư ký khéo tay ký giùm chớ biết sao giờ. Giống trường hợp nhiều bà vợ hay ông chồng đi xa nên phải giả chữ ký của nhau, để ký chi phiếu trả tiền điện nước vậy thôi.
Qua các đợt bão lũ vừa rồi, thấy việc xóa cấp huyện và nhất là xóa tên các thành phố thuộc tỉnh là một việc rất thất sách.
Tui luôn bảo lưu quan điểm xóa cấp xã phường và giữ lại cấp huyện, thành nhưng thu nhỏ lại. Các thành phố thuộc tỉnh không chỉ là địa danh quan trọng có truyền thống lịch sử, mà còn là cột mốc xác định vị trí địa lý cho cả khu vực.
Ví dụ nói đến xã A nào đó thì ít ai biết ở đâu, nhưng nói xã A cách Nha Trang 20 km về phía tây là mọi người hình dung ra nhanh địa điểm của nó. Bây giờ Nha Trang cũng không còn, thì không biết xác định vị trí A như thế nào để mọi người dễ hình dung ra được.
Nhìn cảnh người dân kêu cứu khắp nơi ở miền Trung, qua các kiểu tin nhắn, mới thấy rằng nhà nước cần xem lại cách tổ chức cứu hộ.
Mình không phủ nhận công sức của anh em lực lượng vũ trang (LLVT). Mình đã đi và đã thấy, anh em làm việc vất vả và nhiệt tình, nhưng thế vẫn không đủ. Quân đông mấy cũng không đủ và không kịp thời. Vì cơ bản là do hệ thống chính trị nó vận hành phải theo luật, phải có lệnh, có công văn, lãnh đạo chỉ đạo.
Tóm lại là vòng vèo về thủ tục hành chính. Nào là điều quân, phương tiện, tiền bạc. Ngay cả thủ tướng muốn điều máy bay trực thăng hay drone của quân đội cũng không dễ đâu. Đăng báo thì dễ thôi, chứ thực tế lệnh phải vòng qua Bộ Quốc phòng, xuống quân khu, binh chủng... Lúc cất cánh thì hết lũ là vừa! Ví dụ thế.
BA ĐƠN VỊ ĐẨY NHAU BẮT, NHÂN DÂN ANH HÙNG THỘP CÁI MỘT
HỒI 1: Chiều 17-10, lãnh đạo Bến tàu du lịch Nha Trang (phường Nam Nha Trang) cho biết trưa cùng ngày, một số tài xế phát hiện một con trăn nằm trên cây ngoài vỉa hè, sát bãi xe Bến tàu du lịch Nha Trang.
Lo ngại con trăn nguy hiểm, lãnh đạo bến tàu điện báo Hạt Kiểm lâm Nha Trang - Diên Khánh.
HỒI 2: Đại diện Hạt Kiểm lâm: Theo Thông tư số 27 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường - Quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, sau khi tổ chức, cá nhân phát hiện động vật nguy cấp, quý, hiếm bị lạc thì thông tin ngay cho UBND cấp xã để kịp thời tiếp nhận.
Các thông tin – có thật và không có thật – về “địa ngục trần gian” Côn Đảo (tên trước 5.1975 là “Trung tâm cải huấn Côn Sơn”), có nhắc lại đến hàng ngàn lần cũng không thừa.
Bởi vì từ nhiều năm qua, chúng được các cơ quan truyền thông – nhiều nhất là báo chí - lặp đi lặp lại cũng hàng ngàn lần như thế, trong đó, không ít thông tin mâu thuẫn nhau và mâu thuẫn với thực tại đã được nhiều chứng nhân tận mắt chứng kiến.
Trong buổi nói chuyện tay tư vừa diễn ra và đang được giới thiệu với khán giả trên kênh Dương Quốc Chính TV, bạn Dương Quốc Chính có hỏi chúng tôi về chuyện lính Việt Nam Cộng Hòa có tham gia đàn áp tù chính trị chống đối hay không, vì theo bạn, hiện nay tại Côn Đảo, có nhiều mô hình đã tái hiện cảnh này.
Việc chuyển đổi về mô hình chính quyền địa phương hai cấp là bước đi tích cực. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tồn tại ở nhiều nước trên thế giới từ lâu. Nhưng với Việt Nam là mô hình mới.
Hơn nữa, cấu trúc Nhà nước Việt Nam khác căn bản so với các nước, nên mô hình địa phương hai cấp ở Việt Nam đối mặt với những thách thức mà ở các nước công nghiệp như Nhật Bản, Thụy Điển không phải đối diện.
Có nhiều loại thách thức xuất hiện khi áp dụng mô hình địa phương hai cấp ở Việt Nam. Ở đây, chỉ đề cập ngắn gọn đến hai thách thức lớn :
Con người và con vật đều có ngôn ngữ, nhưng người hơn con vật ở chỗ có chữ viết/văn tự.
Trong lịch sử tiến hóa, phát triển, ngôn ngữ/chữ viết của con người ngày càng hoàn thiện, được xem như sản phẩm tuyệt vời bậc nhất mà con người tạo ra. Có thể ví nó ngang với lửa, đưa loài người từ mông muội tới văn minh, văn hóa.
Gần như mỗi dân tộc, mỗi quốc gia đều có ngôn ngữ riêng. Riêng ấy của người Việt, nước Việt là tiếng Việt. Tiếng Việt (tiếng nói và chữ viết) là quốc bảo. Nhà văn hóa lớn Phạm Quỳnh rất chính xác khi nhận định “Tiếng ta còn, nước ta còn”. Ông Phạm Văn Đồng khi là thủ tướng của chính quyền miền Bắc tha thiết kêu gọi “hãy giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt”.
Như vậy ba, bốn ngày đêm thần tốc phát tiền 100 ngàn đồng"quà tặng"mang ý nghĩa chính trị đã trôi qua. Với chuyện sau hai ngày nghỉ lễ chính các viên chức cũng phải đi làm theo lệnh Thủ tướng.
Và sau lễ là hạn định thông thường phát cho xong tới 15/09/2025. Nay mới là điều cần có quy định thống nhất.
Bởi trước đó, chẳng có quy định nào. Trong khi Bộ Công an và các Ngân hàng vẫn miệt mài hướng dẫn nhận qua VNeID, thì cuối cùng dân phải ra trụ sở phường để nhận theo...hộ gia đình, không nhận cá nhân.
Bạn có để ý từ sáng nay, hình ảnh thông tin cá nhân là được đăng trên Facebook nhiều nhứt không? Và điểm chung là cái vòng tròn xoay mờ tít mù khơi, hoặc một box thông báo"Hệ thống đang bảo trì".
Nếu nhìn rộng ra, bạn sẽ thấy không phải là câu chuyện "để nhận được 100.000 đồng" đâu. Nó nhỏ nhặt lắm, không đáng lưu tâm nhiều.
Bởi từ hơn năm nay, gần như mọi thứ trong xã hội đối với từng cá nhân đã gần như tích hợp vào cái app đó: Căn cước, bằng lái xe, cà vẹt xe, thẻ bảo hiểm y tế, ngân hàng... Và với sự truyền thông và cả tính"thời thượng" của lớp người hiện đại, nhiều người đã dần thay thế mọi thứ bằng chiếc smartphone thần thánh có cài app tích hợp "All in 1".
Hôm nay 8.8 (một con số đẹp), Bộ Tài chính kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống, có cả Tổng bí thư Tô Lâm dự. Dĩ nhiên lễ lạt thì tinh chuyện hay ý đẹp.
Nhưng cũng hôm nay, một ngành của hệ thống tài chính là ngành thuế đã khiến tôi hết sức thất vọng, cáu sườn. Mà không chỉ riêng hôm nay, suốt cả tháng rồi, nó đã hành tôi đủ kiểu, lần này thì giọt nước tràn ly, không thể nín nhịn.
Chả là năm ngoái 2024, tôi làm thuê cho một tạp chí, đồng lương cũng rẻ mạt nhưng chả hiểu theo quy định nào bị tạm khấu trừ thuế thu nhập mỗi tháng 800 nghìn đồng. Dĩ nhiên với mức thu nhập hẻo ấy, khi quyết toán năm, tôi được hoàn thuế. Tiền ấy là công sức, mồ hôi nước mắt của mình thì người ta phải trả lại, đó là chưa kể nhẽ ra còn phải trả tiền lãi cho tôi.
