Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Tối nay, tôi thả bộ ra công viên số 1 Lý Thái Tổ - vừa khai trương hôm qua.
Trong mắt tôi, điều bất ngờ lớn nhất không chỉ là tượng đài giọt nước mắt trong hồ nước phun.
Điều bất ngờ kỳ thú hơn cả là được thấy một khu vườn rộng, tràn đầy hoa lá nhưng bấy lâu "kín cổng cao tường", nay được mở toang và chỉnh trang hay đẹp cho công chúng thưởng ngoạn và sử dụng.
Những ông bà có mặt trong bức ảnh chụp kỷ niệm tại lễ động thổ đền thờ quốc mẫu ở Nghệ An cần bị lôi ra cách chức hết đi. Bất luận lý do gì, đã ngu dốt như thế thì không thể làm lãnh đạo.
Một kiến thức rất sơ đẳng mà họ không biết thì không bằng đứa trẻ con. Cho làm lãnh đạo chỉ gây hại.
Mà tôi nói luôn cả chuyện này nữa. Năm nào cũng vậy, cứ tới tết ta và đầu xuân lại diễn ra Tết trồng cây trên cả nước. Đó là tập tục mới tốt được cụ Hồ khởi xướng, phát động.
Mời các bạn chuyên toán giải bài toán sau:
Một cây Thị trên 100 tuổi được ông Quang trồng năm 2015. Ông Quang sinh năm 1956. Hỏi :
1. Khi được trồng thì cây Thị trong ảnh bao nhiêu tuối?
2. Gọi x là số tuổi cây Thị trong truyện Tấm Cám. Bà lão bằng tuổi ông Quang là 62 tuổi. Tìm giá trị x khi trái Thị được bà lão hái xuống?
Ý kiến cá nhân về đề xuất/kế hoạch làm đường vành đai quanh Hồ Tây: Làm như vậy sẽ là một sai lầm lớn, và người dân Thủ đô (cũng như cả nước) chắc chắn sẽ hối tiếc trong nhiều thập kỷ.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy rất rõ: Không gian ven hồ nên ưu tiên cho cây xanh, công viên và lối đi bộ công cộng.
Nếu “bọc” Hồ Tây bằng đường, về cơ bản là chặn lối ra hồ của người dân, biến một trong số ít không gian xanh quý giá của Hà Nội thành không gian dành cho xe cộ.
Sáng nay 17-11-2025, người đi đường Hùng Vương, Lý Thái Tổ nghe rõ mồn một tiếng máy khoan, máy phá bê tông bên trong khuôn viên khu nhà số 1 Lý Thái Tổ.
Nghe tin, 10 giờ sáng, người bạn xưa là đồng nghiệp báo Tuổi Trẻ của tôi, nhà nghiên cứu Trần Hữu Phúc Tiến (thành viên Hội Quy hoạch phát triển đô thị TPHCM) vội chạy tới. Anh xin bảo vệ cho vào để xem trực tiếp tình hình đập bỏ nhưng bị từ chối. Anh bảo vệ nói phải có giấy phép.
Anh đành ra đường Hùng Vương để nghe, nhìn từ bên ngoài dàn máy khoan đục đang đập phá tòa nhà xưa gần một thế kỷ ở góc này. Anh thú thật mình thót cả ruột gan, xót xa, buồn giận.
Theo báo Tuổi Trẻ, có đến 17 cây Lim sét tươi tốt trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, bị đốn hạ trước sự tiếc nuối của người dân.
Công ty TNHH MTV Công viên cây xanh TP HCM cho biết nguyên nhân do trong quá trình thi công cải tạo vỉa hè, đơn vị thi công đã làm đứt một số rễ của các cây trên.
Nhận thấy cây có khả năng mất an toàn trong mùa mưa bão sắp tới, nên đơn vị đã xin phép đốn hạ, trồng mới thay thế.
Các quan lớn khi đã ngôi cao chức trọng thì ít ra cũng hơn người thường một cái đầu, biết nghĩ suy điều gì làm, điều gì không nên làm. Đừng có mù mờ lú lẫn u mê, thành đứa diễn trò, con rối trong tay đám quần thần đệ tử.
Tôi nói thật, bọn tay chân, trợ lý, cấp dưới của các ngài, phần lớn (tôi nhấn mạnh phần lớn chứ không phải tất cả) chúng, hoặc ngu dốt, hoặc đểu giả mưu mẹo hại chủ, chứ chả tốt đẹp giỏi giang gì.
Là kẻ bề tôi, chúng phải giúp chủ từng lời ăn tiếng nói, từng hành động cử chỉ sao cho đẹp đẽ, để chủ được thiên hạ kính nể, phục trọng, mến yêu, chứ không phải đẩy chủ vào thế bị chửi mắng, khinh thường. Nhưng chúng ngu, hoặc chúng đểu, nên cứ làm ngược lại.
Tôi là người đi nước ngoài không nhiều. Nhưng tôi là người thích quan sát, nhất là khi đến mỗi vùng đất lạ. Một trong những việc mà tôi thích làm nhất tại mỗi nơi mình đến là đi xem cây.
So với những nơi tôi qua, chưa thấy nơi nào ít cây hơn thủ đô vì hòa bình của chúng ta, nơi từng được ca ngợi là rợp bóng cây xanh và gieo vào suy nghĩ của không ít người rằng Hà Nội nhiều cây nhất thế giới!
Nhưng Hà Nội là thành phố chặt nhiều cây thì không có gì phải tranh cãi. Chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, hàng ngàn cây xà cừ cổ thụ bị đốn hạ hoàn toàn xứng đáng là một kỷ lục.
Giữa cảnh bão tan hoang, cây cối ngổn ngang đổ, nó là sự thiệt hại lớn của Thủ đô sau bão số 3, thế mà ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thừa Thiên Huế vẫn đăng ảnh chụp cùng cây cối đổ tại Hà Nội và cười te tởn.
Ông mặc bộ đồ thể thao khỏe khoắn, cười rõ tươi và tay còn đưa ra trong tư thế "like".
Tôi chẳng hiểu ông Hải cười vì lẽ gì và "like" cái gì? Cười và "like" vì đống đổ nát này, trong khi cơn bão vẫn chưa qua hẳn và bà con miền Bắc vẫn oằn mình chống đỡ?
Một vòng qua những phố xưa
Xem "tàn dư Pháp" bây giờ ra sao?
Chiều qua tranh thủ trời ngớt mưa, tôi quyết định đi một vòng qua những con phố chính mà thời Pháp thuộc họ đã trồng cây, để xem hậu quả của cơn bão Yagi nó thế nào. Qua quan sát thực tế tận nơi, thì xin báo cáo với bà con thế này:
1- Vòng quanh hồ Hoàn Kiếm & tượng đài Lý Thái Tổ:
Mưa to gió lớn, bão bùng thì hậu quả đầu tiên là cây đổ. Đâu cũng vậy, kể cả những nước giàu có, trồng đúng kỹ thuật. Bão Yagi lại là bão lớn.
Thế nhưng ở ta, bên cạnh bão và vỉa hè đô thị chật hẹp, bị bó vỉa như siết cổ cây thì không thể phủ nhận chuyện ngay từ ban đầu việc trồng ẩu tả, dối trá, không “sâu rễ bền gốc” đã “góp sức” không nhỏ trong việc làm đổ mấy vạn cây. Riêng ở Hà Nội thống kê tới giờ (09-09-2024) là 25.000 cây.
Ai cũng xót xa, nhất là người Hà Nội. Dư luận bức xúc trước vô số hình ảnh cây bật gốc, lòi ra bầu đất còn nguyên bọc nhựa. Ai mua cây non về trồng đều biết: cây non được bó trong bầu nhựa cho chắc đất, chắc cây. Mua xong, các nhà vườn đều dặn tháo bầu nhựa trước khi trồng thì rễ mới ăn ra đất được.
Ba cái oan của công ty công viên cây xanh Hà Nội :
1. Cây đổ vì tán lá to tốt hơn bộ rễ nhiều quá!
Nhìn qua thì thấy đa số cây đổ, là những cây mới trồng chưa lâu. Nhưng không biết nhờ chọn loại cây nhanh ra tán, hay thổ nhưỡng tốt, hay phân bón tốt (lúc trồng), mà tán lá to tốt nhanh thế! (Trong khi bộ rễ chưa ăn ra khỏi bầu được bao nhiêu.)
Bão Yagi không chỉ nghiệm thu các chung cư rất minh bạch, khách quan khi làm lộ ra những vết nứt tường to tướng, hầm xe thì ngập nước, cửa sổ bị nát tứ tung.
Mà còn nghiệm thu cả việc trồng cây xanh ở Hà Nội, khi “bóc” ra những cây trồng còn nguyên cả bao dứa bọc rễ, hoặc trồng hời hợt trên gạch, hay những hố trồng cây nông choèn.
Đây chính là một dạng tham nhũng vặt nhưng hậu quả thì lớn, khi làm hỏng môi trường của Thủ đô, bởi việc khắc phục mất nhiều thời gian.
Tôi để ý phần lớn cây đổ (nhìn thân nó thì đoán tuổi khoảng trên dưới 20 năm) trong cơn bão số 3 đều chỉ có rễ ngang mà không có rễ cái (còn gọi là rễ cọc).
Đây là hậu quả của kiểu trồng cây to, cứ chặt phăng rễ cái rồi bê đến trồng chỗ này chỗ khác.
Cây không rễ cái mặc dù trồng xuống vẫn phát triển, nhất là bây giờ có nhiều cách chăm sóc, nhưng không thể nào chịu được gió mạnh. Điều đó ai cũng biết. Người xưa đã dạy rất kỹ về việc trồng cây, luôn nhấn mạnh phải trồng cây nhỏ có rễ cái.
Sáng qua, tại một vườn ươm cây ở Đồng Nai xuất hiện nhiều xe tải nhà binh và nhiều chàng lính thủy.
Các chàng lính thủy “đêm nay khi trăng lặn tàu anh sẽ nhổ neo ra khơi, tạm biệt em yêu” ấy đến đây nhận hàng chục ngàn cây phi lao giống để đem ra đảo, trong đó có các đảo ở Trường Sa.
Dự lễ trao tặng hàng trăm ngàn cây trong con số kế hoạch 1.500.000 cây xanh cho biển đảo này là các doanh nhân theo lời kêu gọi của Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường TP HCM tặng cây cho Biển đảo và Trường Sa.
Văn là người. Người xưa đã nói thế, không sai! Những gì ta viết, kể cả cái comment ngăn ngắn, cũng chính là con người của ta.
Huy Đức viết báo, viết sách “Bên thắng cuộc”. Tất cả những chữ nghĩa ở đó, là chính con người anh: trí tuệ, trách nhiệm, chính trực, can đảm, dấn thân, vô úy và chấp nhận hy sinh.
Huy Đức khởi xướng chương trình “Nhịp cầu Hoàng Sa” - xây nhà và trợ giúp cho các cựu binh Hoàng Sa và Trường Sa, bất kể họ ở phía nào.
Với tất cả lòng chân thành và trách nhiệm với đất nước, tôi xin các ông, các bà bỏ ngay trò trồng cây này đi ạ.
Khắp đất nước ta, từ Nam ra Bắc, rất nhiều nơi có cây cổ thụ ghi tên lãnh đạo to, lãnh đạo đất nước như thế này. Và cũng rất rất nhiều lãnh đạo to, lãnh đạo đất nước bị kỷ luật, mất chức, truy tố vào lò.
Ai có thể thống kế, nước ta có bao nhiêu cây như vậy?
Trong ghi chép của một số tài liệu về hiện tượng địa lý, tôi nhớ có đọc “cảnh chết chóc hàng loạt của sinh vật vì hạn hán”, “cảnh cháy thành tro tàn”… mỗi khi có Phượng Hoàng lửa xuất hiện.
Hồi đó đọc ngờ nhiều hơn tin, rồi giật mình khi thấy có sự xuất hiện của Phượng Hoàng lửa thiệt trên bầu trời, cứ ngỡ mất mát trong dịch Covid đã là đỉnh điểm. Nào ngờ, cả tháng nay, khắp các tỉnh miền Tây Nam bộ, hình ảnh đất đai khô cằn, nứt nẻ, lá cây cháy vàng thiệt đáng sợ.
Hôm qua thêm cảnh miền Đông cá chết hàng loạt như vầy, tôi thiệt sự biết sợ hạn hán, sợ Phượng Hoàng lửa rồi. Những bầy ruồi đen còn ám ảnh hơn cả mặt hồ tràn xác cá trắng hếu!
Trưa 2-5-2024. Sài Gòn 38-39 độ, vỉa hè có nơi 51-53 độ !
Dân Sài Gòn tơi tả trong nắng hạn liên tục hơn một tháng nay, ngày nào cũng từ 36 độ trở lên. Suốt năm ngày lễ dịp 30-4, 1-5 cho tới nay, nhiệt độ 38, 39 độ. Một, hai giờ sáng, trời vẫn oi hầm 30, 31 độ. Cả Sài Gòn rực lửa hạ.
Đó là các mức nhiệt độ đo trong lều khí tượng. Thực tế, như 12 giờ 30-12 giờ 45 trưa 2-5, dù chưa cao điểm nắng nóng (13-16 giờ), trên đường Tôn Đức Thắng, tôi đặt nhiệt kế trên đá bó vỉa hè: 51-53 độ. Cả con đường nóng phừng phực. Hàng me trồng hai năm trước loi ngoi trong nắng hạ Sài Gòn.
NÓI “KHÔNG ĐÁNH ĐỔI MÔI TRƯỜNG” NHƯNG CHẶT THÌ CỨ CHẶT
Hè 2024, giữa cơn nắng hạn tơi tả suốt cả tháng chưa thấy chấm dứt, người Sài Gòn bần thần, bàng hoàng nghe tin hơn 450 cây xanh dọc tuyến Metro 2 sẽ bị chặt bỏ - một số ít trong đó người ta gọi là bứng dưỡng và… trồng nơi khác (!).
Số cây sẽ bị chặt để làm Metro 2 nhiều gần gấp ba số cây cổ thụ huyền thoại đẹp mê hồn bị chặt bỏ trên đường Tôn Đức Thắng. Hàng cây ấy “về sau và nhiều năm sau nữa”, nhiều thế hệ người Sài Gòn sẽ vẫn còn đau thắt ruột khi nhắc tới. Còn hiện nay con đường này trơ trọi, nắng chang chang; không có việc, không ai muốn qua lại.
Số cây sẽ bị chặt dư để lấp đầy khu công viên 30-4 rộng 3,5 hecta trước Dinh Độc Lập hoặc công viên Lê Văn Tám gần 6 hecta mà chúng ta vẫn gọi là những “lá phổi xanh” giữa thành phố.
