Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Việc Mỹ - Venezuela có tầm ảnh hưởng lâu dài và toàn cầu về rất nhiều mặt. Đây là có thể là ván cờ giữa các siêu cường, cũng có thể có tầm nhìn gần hơn như cuộc bầu cử trong lòng nước Mỹ sắp tới.
Thế giới đã chính thức bước vào thời loạn và chắc chắn có ảnh hưởng tới Việt Nam. Việt Nam ở vị trí có lên tiếng cũng không thay đổi được gì!
Sắp tới chắc còn nhiều nước cờ đi tiếp theo. Ván cờ siêu cường sẽ kéo theo sự chuyển động, biến thế của các nước cờ khu vực.
Thủ tướng Ba Lan, Donald Tusk, gửi lời cảnh báo đến Washington: “Các bạn Mỹ thân mến, châu Âu là đồng minh gần gũi nhất của các bạn chứ không phải là vấn đề của các bạn.”
Nhưng đúng lúc ấy, Chiến lược An ninh Quốc gia Mỹ năm 2025 dài 33 trang được Nhà Trắng công bố như một cú chấn động làm rung chuyển trật tự thế giới quen thuộc. Ông Trump đặt bút ký vào tài liệu này, và thông điệp gửi ra toàn cầu gói gọn trong một tinh thần rất rõ: Mỹ sẽ lo cho Mỹ trước. Phần còn lại - tự lo.
Vì vậy, NATO, châu Âu hay Ukraine… tất cả đều phải chuẩn bị cho một “kỷ nguyên Trump” thực dụng, lạnh lùng, khó đoán và không khoan nhượng. Mỹ tuyên bố không còn theo đuổi “thống trị toàn cầu”, không còn trả hóa đơn an ninh cho châu Âu, và không còn nhảy vào mọi cuộc chiến để cứu ai khác.
Các bạn đã quá rõ lập trường của tôi về cuộc chiến Ukraina- Nga. Ngay từ những giây phút đầu tiên, tôi đã ủng hộ vô điều kiện cuộc kháng chiến chống xâm lược Nga của Ukraina.
Tuy nhiên, là người thường xuyên viết về nhiều chủ đề khác nhau của cuộc sống, tôi ít khi sa vào các bản tin chiến sự, thắng lợi của Ukraina hay thất bại của Nga… Những điều ấy đã có rất nhiều người khác làm rồi. Tôi thích nhìn vào bức tranh lớn hơn, những xu hướng âm thầm quyết định tương lai. Và chính vì thế, có lúc viết cũng vui, mà đôi khi lại mang nỗi buồn khó giấu.
Tình hình hiện nay, nếu nói thật với nhau, thì không vui. Ukraina đang rơi vào một giai đoạn vô cùng khó khăn, dù chắc chắn chưa phải là tuyệt vọng. Nhưng trong cái không vui của riêng Ukraina, lại có một nỗi lo rộng lớn hơn : Cái không vui của toàn bộ phương Tây.
Chuyến công du châu Á của Tổng thống Donald Trump lần này, dù vấp phải không ít hoài nghi lúc khởi đầu, lại đang khép lại với những kết quả rất đáng kể, cả về kinh tế lẫn chính trị.
Tại Tokyo, ông đạt được gói hợp tác mới về công nghệ chip bán dẫn và năng lượng sạch, mở đường cho các tập đoàn Mỹ tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của Nhật Bản – quốc gia đang tìm cách giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Cùng lúc đó, Nhật cam kết tăng đầu tư vào các dự án hạ tầng chiến lược của Mỹ, một động thái mà giới phân tích đánh giá là “đôi bên cùng có lợi thực chất”, chứ không chỉ là xã giao.
Sang Seoul, ông Trump và Tổng thống Hàn Quốc ký một biên bản ghi nhớ mở rộng thương mại tự do, đồng thời thống nhất hợp tác chặt chẽ về an ninh công nghệ và chuỗi cung ứng pin xe điện. Việc này giúp Mỹ củng cố vị thế trong ngành công nghiệp tương lai, trong khi Hàn Quốc có thêm sự bảo đảm về thị trường và an ninh.
Vào lúc 9 giờ sáng ngày 3 tháng 9, Trung Quốc chính thức bắt đầu kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Cuộc kháng chiến chống Nhật xâm lược và kỷ niệm 80 năm Chiến thắng của Cuộc chiến chống Phát xít Thế giới.
Sau lễ thượng cờ, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có bài phát biểu, tuyên bố:
"Cuộc kháng chiến chống Nhật xâm lược của nhân dân Trung Quốc là một cuộc chiến vĩ đại và gian khổ. Dưới chế độ Mặt trận Thống nhất Dân tộc Kháng Nhật do Đảng Cộng sản Trung Quốc chủ trương và thành lập, nhân dân Trung Quốc đã kiên cường chiến đấu với kẻ thù hùng mạnh, dùng xương máu xây dựng Vạn Lý Trường Thành, giành được chiến thắng hoàn toàn đầu tiên trước sự xâm lược của nước ngoài trong thời hiện đại."
Thời đại bây giờ có nhiều điều bất lợi cho sự phát triển của Việt Nam so với thập niên 1980s, lúc đó thế giới đang phát triển kinh tế và hăm hở bước vào nền kinh tế toàn cầu hóa.
Việt Nam đã và đang hưởng lợi nhiều từ nền kinh tế toàn cầu hóa, với định chế WTO như nhà điều phối thương mại toàn cầu. Việt Nam đang là quốc gia hội nhập mạnh mẽ chuỗi cung ứng quốc tế, dù còn ở mức thấp trên chuỗi giá trị gia tăng !
Thời đại hiện nay đang quay xe từ toàn cầu hóa trở về chủ nghĩa bảo hộ, một thứ chủ nghĩa bảo hộ rừng xanh, nghĩa là mạnh được yếu thua trên căn bản tương quan thực lực kinh tế song phương. Giải quyết thương mại quốc tế, và cả một số vấn đề bên ngoài kinh tế, bằng tariff một cách chủ quan và tùy tiện khiến chuỗi cung ứng toàn cầu rối tung lên. WTO bị vô hiệu hóa !
Bài trước có nhiều bạn phản biện mình, đại ý là chả cần ơn huệ gì Trung Quốc vì là win-win cả. Thế nên mình phân tích sâu hơn về vấn đề này, cũng là địa chính trị. Vấn đề này mình đã viết ở nhiều bài khác nhưng có thể có nhiều người khác chưa đọc.
Mối quan hệ Việt Nam-Trung Quốc hơi khác với VN-Campuchia về địa lý.
Khi người Pháp quyết định thâu tóm Bắc Kỳ, là vì họ là người đầu tiên tìm ra con đường tiếp cận Vân Nam gần nhất từ biển. Ban đầu, họ đi từ vịnh Hạ Long, rồi ngược sông Hồng, lúc đó chưa có Hải Phòng (Hải Phòng là do người Pháp đẻ ra sau này, cũng là vùng đất cuối cùng họ rời bỏ ở Bắc Kỳ sau Hà Nội tới hơn 300 ngày).
Kể từ xung đột Trung - Xô, Việt - Trung, Việt - Campuchia chúng ta đều thấy bắt nguồn từ những liên minh theo thế gọng kìm. Đó là Liên Xô liên minh với Việt Nam năm 78, để kẹp Trung Quốc vào thế lưỡng đầu thọ địch. Thế nên Đặng Tiểu Bình mới la làng và dạy cho Việt Nam một bài học.
Tương tự, Trung Quốc lại cũng liên minh với Campuchia (từ Khmer đỏ, Sihanouk tới Hun Sen) cũng ở thế gọng kìm, để kiềm chế Việt Nam. Thực tế là gọng kìm đã từng được bóp lại, khi Liên Xô và Việt Nam đều từng xung đột biên giới với Trung Quốc ; Khmer Đỏ và Trung Quốc cùng đánh Việt Nam ở hai đầu.
Việt Nam có thể thấy Hun Sen có vẻ như muốn rời xa liên minh với Việt Nam, dù có quá khứ do Việt Nam dựng lên. Tức là mối quan hệ lệch về Trung Quốc hơn, nên chắc cũng không ưng.
Các điểm chính trong bài :
- Lý lịch và con người Hun Sen
- Hun Sen sau chiến tranh biên giới Tây Nam 1978
- Hun Sen đàn áp đối lập không nương tay
- Quan hệ giữa Hun Sen và các lãnh đạo Trung Cộng (ủng hộ chính sách Một Trung Quốc và chủ quyền của Trung Cộng trên Biển Đông)
- Hun Sen tham nhũng
- Trung Cộng dùng Hun Sen để bao vây và cô lập Việt Nam
Nhiều người loan tin trên Facebook hơi chủ quan. Cứ làm như Iran sắp đầu hàng zậy. Không lẹ như zậy đâu.
Ông Trump đang và sẽ làm đúng nếu không dính vào vấn đề “lật đổ” chế độ độc tài Iran. Do Thái ma giáo tìm cách lôi kéo Mỹ vào cuộc chiến với Iran. Vì chỉ có Mỹ mới có khả năng làm chuyện lật đổ ấy.
Nhưng lật đổ chế độ độc tài Iran xong thì không thể phủi tay ra đi, vì đất nước này sẽ biến thành vùng đất phi chính phủ và khủng bố sẽ sinh sôi nảy nở. Như khi chính quyền Goerge W. Bush lật đổ Saddam Hussein rồi dính luôn ở đó 20 năm mất toi 4.000 mạng sống binh sĩ Mỹ và hàng chục ngàn người bị thương.
Trong khi Trump làm lung lay mối quan hệ với các đồng minh của Mỹ, xây dựng bức tường thuế quan và gây ra tình trạng hỗn loạn kinh tế toàn cầu, qua đó gây hỗn loạn thế giới. Trung Quốc đang cố gắng truyền tải một thông điệp nhất quán tới quốc tế : Chúng tôi sẽ là lực lượng bảo vệ sự ổn định toàn cầu trong thời kỳ hỗn loạn.
Nhưng bài thuyết giáo đó sẽ khó chấp nhận khi Tập Cận Bình tới Moscow để hội đàm với Putin. Putin đã vinh danh Tập Cận Bình là "khách mời danh dự" tại lễ duyệt binh vào thứ sáu đánh dấu kỷ niệm 80 năm chiến thắng của Liên Xô trước Đức Quốc xã trong Thế chiến II.
Đối với Tập Cận Bình và Putin, chuyến thăm là cơ hội củng cố tính chính danh của họ, với tư cách là những nhà lãnh đạo của các quốc gia đã đánh bại phát xít Đức và đế quốc Nhật Bản. Tập Cận Bình muốn nhân ngày kỷ niệm này để so sánh chủ nghĩa phát xít và cái mà ông gọi là sự bá đạo của Mỹ.
Trong một thế giới ngày càng phân cực, Việt Nam đứng trước một lựa chọn không dễ: Đồng hành cùng ai để bảo vệ lợi ích cốt lõi và định hình tương lai dài hạn của quốc gia?
Thế giới đang thay đổi với tốc độ nhanh chóng, trật tự quốc tế được thiết lập sau Chiến tranh Lạnh đang bị thách thức bởi cạnh tranh chiến lược và các cấu trúc quyền lực mới. Trong bối cảnh đó, Việt Nam chúng ta buộc phải xác định lại định hướng đối ngoại của mình- không chỉ là chọn bạn, mà là chọn tương lai.
Một bên là Hoa Kỳ- cường quốc vẫn giữ vai trò chủ đạo trong việc duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, đặc biệt ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bên kia là Trung Quốc - láng giềng có quan hệ kinh tế mật thiết nhưng cũng là nguồn gốc của nhiều thách thức địa chính trị trong lịch sử và hiện tại.
(Về cuộc chiến tranh của Putler ở Ukraine ngày 09/04/2025)
Gần đây trên mạng xuất hiện nhiều video phỏng vấn người dân hai thành phố Mục-tư-khoa và Saint Peter. Tất cả đều cho thấy những ý đồ rất rõ của người làm phỏng vấn. Khoảng 2/3 số người được hỏi nói họ cảm thấy cuộc sống thịnh vượng hơn từ khoảng giữa năm 2022.
Đó là “truyền thông đường phố” mà đã như thế, thì truyền thông chính thống của Nga, chắc chắn là sẽ tô hồng hết mức có thể.
Những điều cư dân hai thành phố nói ra khi được phỏng vấn là có thật, nghĩa là không có ai bịa ra cả. Nhưng bản chất vấn đề ẩn giấu đằng sau thì có thể có khác, và cần phải phân tích một chút mới thực nhận ra chân tướng của nó.
Thế giới đã thay đổi một cách chóng mặt và đầy hỗn loạn chỉ trong vài tháng qua. Những lời lẽ từ người đứng đầu cường quốc số một thế giới không còn là ngôn từ ngoại giao, mà đã trở thành những tuyên bố gây sốc, đầy tính khiêu khích.
Donald Trump vừa thẳng tay chỉ đích danh 15 quốc gia mà ông ta gọi là "15 nước khốn nạn" ("Dirty 15"). Đây không chỉ là một lời sỉ nhục mà còn là tín hiệu mở màn cho một cuộc chiến thương mại tàn khốc mà Trump sắp phát động.
"Ngày giải phóng" hay ngày khởi đầu của hỗn loạn ?
Đại hội Vienna và sự tái thiết trật tự châu Âu
Đại hội Vienna diễn ra từ ngày 18 tháng 9 năm 1814 đến ngày 9 tháng 6 năm 1815 tại thủ đô nước Áo. Mục tiêu chính của hội nghị này là vẽ lại bản đồ châu Âu sau sự sụp đổ của Napoléon, đồng thời khôi phục trật tự quân chủ đã bị Cách mạng Pháp và các cuộc chiến tranh Napoléon làm xáo trộn.
Đại hội kéo dài lê thê vì tính phức tạp của nó:
• Các cường quốc tham gia đều có tham vọng lớn và lợi ích xung đột nhau.
• Số lượng quốc gia tham dự rất đông, gây khó khăn cho việc đàm phán.
1. Như vậy những gì chúng ta dự báo về hành động của Trump đối với chiến tranh Nga-Ukraine đã đúng.
Ông ta không ngừng ủng hộ Putler, và bây giờ là chính thức tuyên bố dừng hết tất cả những shipment viện trợ cho Ukraine, kể cả đã chuyển đến Ba Lan. Tất nhiên, đây là điều đáng buồn, nhưng…
… nhưng nếu quý vị theo dõi tôi đủ lâu, cũng đủ thấy tôi không quá phụ thuộc vào viện trợ nước ngoài đến Ukraine, và do vậy khi có thì không hào hứng cho lắm. Thế mạnh của tôi không phải ở chỗ đó, mà ở chỗ phân tích việc có sản xuất được vòng bi hay không, và có đủ xe tải hay không. Vì vậy, với tôi tin Nga phải đưa “binh chủng lừa chiến” ra mặt trận, là tin mừng hơn nhiều so với tin Hoa Kỳ tặng bom lượn cho Ukraine.
Phái học thuật theo Trump cho rằng trật tự hậu chiến (WW II) đã không còn nữa. Dù bất bình với Trump (và "Trumpism") đến đâu, thì đấy vẫn là một nhận định cần được nghiên cứu thấu đáo.
Cục điện địa chiến lược đang nhanh chóng đảo lộn triệt để chăng? Có thể lắm!
Xét nguyên nhân thì rất nhiều. Cả về học thuật lẫn thực tiễn; cả Mỹ, Nga, Châu Âu và Trung Quốc ; cả từ ngay thời điểm Liên Xô sụp đổ cho đến hiện nay... đều đóng góp vào, chứ không phải chỉ Châu Âu. Tuy nhiên, sự trì trệ của châu lục này (với vai trò lớn của những lãnh đạo [thời hậu chiến tranh lạnh] yếu về tầm nhìn và ý chí) đã đóng góp một phần không hề nhỏ.
Một đề tài được thảo luận tại buổi họp mặt thân hữu chiều mùng 3 Tết là về tổng thống Trump. Một người bạn bênh vực ông Trump trong khi một bạn khác nói anh không thích tính cách liên quan tới đạo đức của ông Trump!
Tôi cũng theo dõi khía cạnh ấy, nhưng vì không phải là công dân Hoa Kỳ, không cầm lá phiếu cho cuộc bầu cử, tôi không nói ra ý kiến của mình. Vai trò tổng thống Hoa Kỳ ảnh hưởng lớn tới quốc gia tôi, tới cá nhân tôi. Tôi xin có ý kiến về ông Trump từ góc nhìn của một công dân Việt Nam và công dân toàn cầu thời thế giới phẳng.
Bài « Tổng thống Trump, Hoa Kỳ, Liên Hiệp Quốc, Việt Nam » được bắt đầu viết từ trước Tết nhưng chưa đăng. Nay, sau khi quan sát cách ông Trump đối xử với Ukraine và với Nga, tôi cập nhật đăng lên. Bài được chia làm ba mục đăng trong ba bài tiếp theo nhau:
A - Tổng thống được bầu Trump sẽ cầm quyền tổng thống sau ngày nhậm chức được tổ chức vào tuần sau.
Chưa chính thức được trao quyền, ông đã tuyên bố các ý muốn sở hữu, kiểm soát kênh đào Panama ở Trung Mỹ, đảo Greenland ở gần Bắc Cực, và sáp nhập Canada thành tiểu bang của Hoa Kỳ.
Ngó về vị trí địa lý, nếu ý muốn của ông Trump thành hiện thực, Hoa Kỳ sẽ là quốc gia của gần bốn trăm triệu dân, có diện tích lớn nhất thế giới, khoảng 22 triệu km2, nằm ở vị trí chiến lược nhất thể giới, tiếp giáp ba đại dương là Thái Bình Dương, Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương.
(Georges Malbrunot, Le Figaro 14/12/2024) Iran phải đối mặt với « thực tại mới » ở Syria. Hôm thứ Năm 12/12, thủ lãnh Vệ binh Cách mạng đầy quyền lực, tướng Hossein Salami đã phải nhìn nhận.
Hôm trước đó, lãnh tụ tối cao, nhân vật số 1 của chế độ, giáo chủ Ali Khamenei khẳng định sự sụp đổ của đồng minh Bachar Al Assad không làm Teheran yếu đi. Nhưng như thường lệ, thực tế rốt cuộc đã hiển hiện, vào lúc chính trị Iran có diễn biến quan trọng kể từ khi nước Cộng Hòa Hồi giáo được thành lập năm 1979.
Là đồng minh Ả Rập duy nhất của Iran, Syria của Assad là điểm trung chuyển bắt buộc để vũ khí Iran được đưa sang Hezbollah tại Liban, « viên ngọc trên vương miện » mà Iran đã dày công xây dựng trong 40 năm để tự bảo vệ trước các kẻ thù Israel, Mỹ, Ả Rập...Cho đến khi Nhà nước Do Thái trảm hẳn phong trào Shia ở Liban cả về chính trị lẫn quân sự trong những tháng gần đây.
