Lê Thọ Bình - Thế giới phân cực : Không còn phe phái, chỉ còn lợi ích

Thế giới đang bước vào một giai đoạn phân cực sâu sắc, nhưng không còn theo mô hình “hai phe” quen thuộc của Chiến tranh Lạnh.

Thay vào đó, một trật tự mới đang hình thành, nơi các quốc gia không còn được chia rạch ròi theo ý thức hệ hay liên minh cứng, mà xoay quanh các trung tâm quyền lực, những quốc gia đủ lớn để thống trị, dẫn dắt và lôi kéo phần còn lại đi theo quỹ đạo lợi ích của mình.

Trong bức tranh đó, bốn trục quyền lực nổi lên rõ nét: Mỹ, Trung Quốc, Nga và Ấn Độ. Điểm chung của họ không phải là cùng giá trị hay cùng mô hình phát triển, mà là đất rộng, người đông, tiềm lực quốc phòng mạnh, năng lực khoa học - công nghệ vượt trội và tham vọng định hình luật chơi toàn cầu.

Hoàng Quốc Dũng - Mỹ : Từ bá quyền có giới hạn đến bá quyền không giới hạn

Trước hết, cần nói rõ rằng việc phân tích và phê phán chủ nghĩa bá quyền của Mỹ không hề phủ nhận vai trò lịch sử to lớn của quốc gia này; trong việc góp phần giải phóng châu Âu khỏi chủ nghĩa phát xít. Cũng như trong việc cổ xúy, bảo vệ và phổ biến các giá trị tự do và dân chủ trong một giai đoạn dài của thế kỷ XX.

Không cần đợi đến khi Donald Trump xuất hiện, nước Mỹ từ lâu đã mang những đặc trưng rõ rệt của một cường quốc bá quyền. Trong suốt thế kỷ XX và đầu XXI, Hoa Kỳ liên tục can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác, khi thì nhân danh “tự do”, “dân chủ”, khi thì “an ninh toàn cầu”, nhưng thực chất nhằm bảo vệ lợi ích chiến lược và kinh tế của mình.

Cuộc chiến xâm lược Iraq năm 2003 là ví dụ điển hình và tai tiếng nhất. Dựa trên cáo buộc Iraq sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt – thứ sau đó được chứng minh là không tồn tại – Mỹ đã tiến hành một cuộc chiến trái với tinh thần luật pháp quốc tế, làm hàng trăm nghìn người thiệt mạng và phá hủy cấu trúc xã hội của toàn bộ quốc gia.

Lê Diễn Đức – Iran : Khi thế giới chỉ đứng xem

 

Cuộc cách mạng của người dân Iran không thất bại vì họ hèn nhát.

Nó thất bại vì thế giới chỉ nói mà không làm.

Hàng triệu người Iran đã xuống đường, đối diện súng đạn, nhà tù, giá treo cổ của thần quyền Ayatollah. Phụ nữ tháo khăn trùm đầu, thanh niên hô khẩu hiệu tự do, những con người bình thường chọn đối mặt với cái chết thay vì sống quỳ gối. Nhưng đổi lại, họ chỉ nhận được những gì ?

Phó Đức An – Venezuela, trời sẽ sáng !

 

Chỉ trong vài giờ, Donald Trump đã đảo lộn mối quan hệ mà Trung Quốc đã vun đắp trong nhiều thập kỷ với Venezuela.

Trung Quốc, cùng với nhiều quốc gia khác trên thế giới, đã lên án hành động gây sốc của Washington đối với một quốc gia có chủ quyền. Họ chỉ trích Hoa Kỳ tự phong mình là "thẩm phán thế giới" và nhấn mạnh rằng "chủ quyền và an ninh của tất cả các quốc gia cần được đảm bảo đầy đủ theo luật pháp quốc tế".

Nhưng đến cả hai vợ chồng của Maduro cũng phải bất ngờ bởi Mỹ quá dân chủ, dành cho họ quá nhiều ưu đãi trong xét xử. Có luật sư giỏi, có quyền tranh luận để luận rõ ngọn nguồn, tội trạng, để kết án chuẩn chỉ. Chứ không như một số nước cộng sản, cụ thể là Trung Quốc, xét xử chỉ là hình thức diễn ra vài giờ rồi lập tức kết án, lập tức đưa ra pháp trường cho ăn kẹo đồng tức thì. Nuôi làm chi cho tốn cơm gạo.

Phúc Lai – Nhận xét về hành động bắt cóc tổng thống quốc gia láng giềng của Hoa Kỳ, ngày 06/01/2026 (Viết theo yêu cầu)

1. Những vấn đề về ní nuận

Hành động của Mỹ bắt cóc Tổng thống Venezuela vừa qua, theo quan điểm sơ bộ của tôi là một hành động vi phạm nghiêm trọng pháp luật quốc tế. Chẳng hạn, nếu ông Maduro và chính quyền của mình dung túng, tạo điều kiện thậm chí đứng sau tổ chức việc buôn bán ma túy sang Hoa Kỳ, Hoa Kỳ có thể tuyên chiến chứ không được phép lật đổ… vậy lý luận chính thức của nó là gì ?

Theo lý thuyết, nếu một quốc gia đứng sau nạn buôn lậu ma túy, biện pháp chính thống là cấm vận, đưa ra tòa án quốc tế hoặc tuyên chiến. Tuy nhiên, việc “bắt cóc” mà bản chất và trên phương diện nhà nước chính là “lật đổ” Maduro mà Mỹ vừa thực hiện ,cho thấy một sự thay đổi trong học thuyết của Trump lợi ích thực tế đặt trên quy chuẩn ngoại giao.

Trong lịch sử, đã có tiền lệ nước Mỹ hành động tương tự, với trường hợp nỗ lực bắt cóc tướng Noriega – mà với nước “hành động theo tiền lệ” (đúng là truyền thống “thông luật” hay common law) thì nó có thể biện minh cho quyết định lần này của Trump ? Trong tư duy pháp lý và chính trị của Mỹ, việc tìm lại một “hình mẫu” thành công trong quá khứ để biện minh cho hành động hiện tại là một chiến thuật kinh điển.

Đỗ Trí Hùng – Chuyện giang hồ

 

1 – Đại khái, trong giới giang hồ, nếu có ông lưu manh hạng lìu tìu nào dưới trướng đại ca A, bỗng một ngày bị đại ca B bắt nạt, ông lìu tìu kia sẽ kêu cứu. Và đại ca A sẽ phải nói chuyện với đại ca B, yêu cầu dừng việc bắt nạt “ đàn em của tao” ngay và luôn, nếu không thì sẽ có ... chiến tranh.

Nếu đại ca A không bảo vệ được đàn em, thì đại ca A sẽ mất mặt, mất luôn vị thế đại ca, còn đàn em nào dám theo nữa!

2 – Thế giới, thực chất là một kiểu “giang hồ” ở quy mô ... thế giới mà thôi ! Hiện tại, ta thấy có vài ông đại ca, như ông Mỹ, ông Nga, ông Trung Quốc. Tiếc là, ông Mỹ đập đàn em của hai ông kia, mà hai ông kia chả làm gì được.

Nguyễn Đình Bổn - Putin và Tập lẽ nào cúi đầu ?

 

Tổng thống Trump đã thông báo với tổng thống lâm thời của Venezuela, Delcy Rodríguez, rằng bất kỳ sự bình thường hóa sản xuất dầu mỏ và việc dỡ bỏ các hạn chế nào từ Mỹ đều phụ thuộc hoàn toàn vào hai yêu cầu không thể thương lượng :

• Tái cấu trúc địa chính trị toàn diện : Venezuela phải ngay lập tức loại bỏ tất cả ảnh hưởng của Trung Quốc, Nga, Iran và Cuba. Điều này bao gồm việc chấm dứt tất cả các hiệp ước kinh tế hiện có và việc rút quân nhân kỹ thuật và quân sự nước ngoài ra khỏi Venezuela.

• Quan hệ đối tác năng lượng độc quyền : Quốc gia này phải tham gia vào một liên minh năng lượng "chỉ có Mỹ". Điều này buộc Venezuela phải hợp tác độc quyền với các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ trong sản xuất và phát triển cơ sở hạ tầng, đảm bảo rằng Hoa Kỳ được ưu tiên tiếp cận và có "quyền ưu tiên" đối với tất cả các mặt hàng dầu thô nặng xuất khẩu.

Lê Học Lãnh Vân - Hoa Kỳ & Venezuela

Việc Mỹ - Venezuela có tầm ảnh hưởng lâu dài và toàn cầu về rất nhiều mặt. Đây là có thể là ván cờ giữa các siêu cường, cũng có thể có tầm nhìn gần hơn như cuộc bầu cử trong lòng nước Mỹ sắp tới.

Thế giới đã chính thức bước vào thời loạn và chắc chắn có ảnh hưởng tới Việt Nam. Việt Nam ở vị trí có lên tiếng cũng không thay đổi được gì!

Sắp tới chắc còn nhiều nước cờ đi tiếp theo. Ván cờ siêu cường sẽ kéo theo sự chuyển động, biến thế của các nước cờ khu vực.

Lê Diễn Đức - Chiến lược mới có định hình nước Mỹ trong dài hạn ?

 

Thủ tướng Ba Lan, Donald Tusk, gửi lời cảnh báo đến Washington: “Các bạn Mỹ thân mến, châu Âu là đồng minh gần gũi nhất của các bạn chứ không phải là vấn đề của các bạn.”

Nhưng đúng lúc ấy, Chiến lược An ninh Quốc gia Mỹ năm 2025 dài 33 trang được Nhà Trắng công bố như một cú chấn động làm rung chuyển trật tự thế giới quen thuộc. Ông Trump đặt bút ký vào tài liệu này, và thông điệp gửi ra toàn cầu gói gọn trong một tinh thần rất rõ: Mỹ sẽ lo cho Mỹ trước. Phần còn lại - tự lo.

Vì vậy, NATO, châu Âu hay Ukraine… tất cả đều phải chuẩn bị cho một “kỷ nguyên Trump” thực dụng, lạnh lùng, khó đoán và không khoan nhượng. Mỹ tuyên bố không còn theo đuổi “thống trị toàn cầu”, không còn trả hóa đơn an ninh cho châu Âu, và không còn nhảy vào mọi cuộc chiến để cứu ai khác.

Hoàng Quốc Dũng – Vết rạn nứt hai bờ Đại Tây Dương

 

Các bạn đã quá rõ lập trường của tôi về cuộc chiến Ukraina- Nga. Ngay từ những giây phút đầu tiên, tôi đã ủng hộ vô điều kiện cuộc kháng chiến chống xâm lược Nga của Ukraina.

Tuy nhiên, là người thường xuyên viết về nhiều chủ đề khác nhau của cuộc sống, tôi ít khi sa vào các bản tin chiến sự, thắng lợi của Ukraina hay thất bại của Nga… Những điều ấy đã có rất nhiều người khác làm rồi. Tôi thích nhìn vào bức tranh lớn hơn, những xu hướng âm thầm quyết định tương lai. Và chính vì thế, có lúc viết cũng vui, mà đôi khi lại mang nỗi buồn khó giấu.

Tình hình hiện nay, nếu nói thật với nhau, thì không vui. Ukraina đang rơi vào một giai đoạn vô cùng khó khăn, dù chắc chắn chưa phải là tuyệt vọng. Nhưng trong cái không vui của riêng Ukraina, lại có một nỗi lo rộng lớn hơn : Cái không vui của toàn bộ phương Tây.

Lê Diễn Đức - Donald Trump đã đặt lại bàn cờ quyền lực khu vực châu Á

Chuyến công du châu Á của Tổng thống Donald Trump lần này, dù vấp phải không ít hoài nghi lúc khởi đầu, lại đang khép lại với những kết quả rất đáng kể, cả về kinh tế lẫn chính trị.

Tại Tokyo, ông đạt được gói hợp tác mới về công nghệ chip bán dẫn và năng lượng sạch, mở đường cho các tập đoàn Mỹ tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của Nhật Bản – quốc gia đang tìm cách giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Cùng lúc đó, Nhật cam kết tăng đầu tư vào các dự án hạ tầng chiến lược của Mỹ, một động thái mà giới phân tích đánh giá là “đôi bên cùng có lợi thực chất”, chứ không chỉ là xã giao.

Sang Seoul, ông Trump và Tổng thống Hàn Quốc ký một biên bản ghi nhớ mở rộng thương mại tự do, đồng thời thống nhất hợp tác chặt chẽ về an ninh công nghệ và chuỗi cung ứng pin xe điện. Việc này giúp Mỹ củng cố vị thế trong ngành công nghiệp tương lai, trong khi Hàn Quốc có thêm sự bảo đảm về thị trường và an ninh.

Phó Đức An - Thêm vài bình luận về sự kiện diễu binh Trung Quốc

 

Vào lúc 9 giờ sáng ngày 3 tháng 9, Trung Quốc chính thức bắt đầu kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Cuộc kháng chiến chống Nhật xâm lược và kỷ niệm 80 năm Chiến thắng của Cuộc chiến chống Phát xít Thế giới.

Sau lễ thượng cờ, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có bài phát biểu, tuyên bố:

"Cuộc kháng chiến chống Nhật xâm lược của nhân dân Trung Quốc là một cuộc chiến vĩ đại và gian khổ. Dưới chế độ Mặt trận Thống nhất Dân tộc Kháng Nhật do Đảng Cộng sản Trung Quốc chủ trương và thành lập, nhân dân Trung Quốc đã kiên cường chiến đấu với kẻ thù hùng mạnh, dùng xương máu xây dựng Vạn Lý Trường Thành, giành được chiến thắng hoàn toàn đầu tiên trước sự xâm lược của nước ngoài trong thời hiện đại."

Lê Học Lãnh Vân – Thế đứng nào cho Tổ quốc

 

Thời đại bây giờ có nhiều điều bất lợi cho sự phát triển của Việt Nam so với thập niên 1980s, lúc đó thế giới đang phát triển kinh tế và hăm hở bước vào nền kinh tế toàn cầu hóa.

Việt Nam đã và đang hưởng lợi nhiều từ nền kinh tế toàn cầu hóa, với định chế WTO như nhà điều phối thương mại toàn cầu. Việt Nam đang là quốc gia hội nhập mạnh mẽ chuỗi cung ứng quốc tế, dù còn ở mức thấp trên chuỗi giá trị gia tăng !

Thời đại hiện nay đang quay xe từ toàn cầu hóa trở về chủ nghĩa bảo hộ, một thứ chủ nghĩa bảo hộ rừng xanh, nghĩa là mạnh được yếu thua trên căn bản tương quan thực lực kinh tế song phương. Giải quyết thương mại quốc tế, và cả một số vấn đề bên ngoài kinh tế, bằng tariff một cách chủ quan và tùy tiện khiến chuỗi cung ứng toàn cầu rối tung lên. WTO bị vô hiệu hóa !

Dương Quốc Chính – Ơn huệ trong bang giao quốc tế

 

Bài trước có nhiều bạn phản biện mình, đại ý là chả cần ơn huệ gì Trung Quốc vì là win-win cả. Thế nên mình phân tích sâu hơn về vấn đề này, cũng là địa chính trị. Vấn đề này mình đã viết ở nhiều bài khác nhưng có thể có nhiều người khác chưa đọc.

Mối quan hệ Việt Nam-Trung Quốc hơi khác với VN-Campuchia về địa lý.

Khi người Pháp quyết định thâu tóm Bắc Kỳ, là vì họ là người đầu tiên tìm ra con đường tiếp cận Vân Nam gần nhất từ biển. Ban đầu, họ đi từ vịnh Hạ Long, rồi ngược sông Hồng, lúc đó chưa có Hải Phòng (Hải Phòng là do người Pháp đẻ ra sau này, cũng là vùng đất cuối cùng họ rời bỏ ở Bắc Kỳ sau Hà Nội tới hơn 300 ngày).

Dương Quốc Chính – Địa chính trị

 

Kể từ xung đột Trung - Xô, Việt - Trung, Việt - Campuchia chúng ta đều thấy bắt nguồn từ những liên minh theo thế gọng kìm. Đó là Liên Xô liên minh với Việt Nam năm 78, để kẹp Trung Quốc vào thế lưỡng đầu thọ địch. Thế nên Đặng Tiểu Bình mới la làng và dạy cho Việt Nam một bài học.

Tương tự, Trung Quốc lại cũng liên minh với Campuchia (từ Khmer đỏ, Sihanouk tới Hun Sen) cũng ở thế gọng kìm, để kiềm chế Việt Nam. Thực tế là gọng kìm đã từng được bóp lại, khi Liên Xô và Việt Nam đều từng xung đột biên giới với Trung Quốc ; Khmer Đỏ và Trung Quốc cùng đánh Việt Nam ở hai đầu.

Việt Nam có thể thấy Hun Sen có vẻ như muốn rời xa liên minh với Việt Nam, dù có quá khứ do Việt Nam dựng lên. Tức là mối quan hệ lệch về Trung Quốc hơn, nên chắc cũng không ưng.

Trần Trung Đạo – Hun Sen : Lý lịch, lòng tham, sự tàn bạo và con cờ của Trung Cộng tại Đông Nam Á

 

Các điểm chính trong bài :

- Lý lịch và con người Hun Sen

- Hun Sen sau chiến tranh biên giới Tây Nam 1978

- Hun Sen đàn áp đối lập không nương tay

- Quan hệ giữa Hun Sen và các lãnh đạo Trung Cộng (ủng hộ chính sách Một Trung Quốc và chủ quyền của Trung Cộng trên Biển Đông)

- Hun Sen tham nhũng

- Trung Cộng dùng Hun Sen để bao vây và cô lập Việt Nam

Bông Lau – Iran sụm chưa ?

Nhiều người loan tin trên Facebook hơi chủ quan. Cứ làm như Iran sắp đầu hàng zậy. Không lẹ như zậy đâu.

Ông Trump đang và sẽ làm đúng nếu không dính vào vấn đề “lật đổ” chế độ độc tài Iran. Do Thái ma giáo tìm cách lôi kéo Mỹ vào cuộc chiến với Iran. Vì chỉ có Mỹ mới có khả năng làm chuyện lật đổ ấy.

Nhưng lật đổ chế độ độc tài Iran xong thì không thể phủi tay ra đi, vì đất nước này sẽ biến thành vùng đất phi chính phủ và khủng bố sẽ sinh sôi nảy nở. Như khi chính quyền Goerge W. Bush lật đổ Saddam Hussein rồi dính luôn ở đó 20 năm mất toi 4.000 mạng sống binh sĩ Mỹ và hàng chục ngàn người bị thương.

Phó Đức An - Phây luận: Được mất trong chuyến thăm Moscow của Tập Cận Bình

 

Trong khi Trump làm lung lay mối quan hệ với các đồng minh của Mỹ, xây dựng bức tường thuế quan và gây ra tình trạng hỗn loạn kinh tế toàn cầu, qua đó gây hỗn loạn thế giới. Trung Quốc đang cố gắng truyền tải một thông điệp nhất quán tới quốc tế : Chúng tôi sẽ là lực lượng bảo vệ sự ổn định toàn cầu trong thời kỳ hỗn loạn.

Nhưng bài thuyết giáo đó sẽ khó chấp nhận khi Tập Cận Bình tới Moscow để hội đàm với Putin. Putin đã vinh danh Tập Cận Bình là "khách mời danh dự" tại lễ duyệt binh vào thứ sáu đánh dấu kỷ niệm 80 năm chiến thắng của Liên Xô trước Đức Quốc xã trong Thế chiến II.

Đối với Tập Cận Bình và Putin, chuyến thăm là cơ hội củng cố tính chính danh của họ, với tư cách là những nhà lãnh đạo của các quốc gia đã đánh bại phát xít Đức và đế quốc Nhật Bản. Tập Cận Bình muốn nhân ngày kỷ niệm này để so sánh chủ nghĩa phát xít và cái mà ông gọi là sự bá đạo của Mỹ.

Lê Thọ Bình - Việt Nam giữa hai cực : Đồng minh nào sẽ định hình vận mệnh quốc gia ?

 

Trong một thế giới ngày càng phân cực, Việt Nam đứng trước một lựa chọn không dễ: Đồng hành cùng ai để bảo vệ lợi ích cốt lõi và định hình tương lai dài hạn của quốc gia?

Thế giới đang thay đổi với tốc độ nhanh chóng, trật tự quốc tế được thiết lập sau Chiến tranh Lạnh đang bị thách thức bởi cạnh tranh chiến lược và các cấu trúc quyền lực mới. Trong bối cảnh đó, Việt Nam chúng ta buộc phải xác định lại định hướng đối ngoại của mình- không chỉ là chọn bạn, mà là chọn tương lai.

Một bên là Hoa Kỳ- cường quốc vẫn giữ vai trò chủ đạo trong việc duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, đặc biệt ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bên kia là Trung Quốc - láng giềng có quan hệ kinh tế mật thiết nhưng cũng là nguồn gốc của nhiều thách thức địa chính trị trong lịch sử và hiện tại.

Phúc Lai - Nước Nga đang thực sự sụp đổ (1)

 

(Về cuộc chiến tranh của Putler ở Ukraine ngày 09/04/2025)

Gần đây trên mạng xuất hiện nhiều video phỏng vấn người dân hai thành phố Mục-tư-khoa và Saint Peter. Tất cả đều cho thấy những ý đồ rất rõ của người làm phỏng vấn. Khoảng 2/3 số người được hỏi nói họ cảm thấy cuộc sống thịnh vượng hơn từ khoảng giữa năm 2022.

Đó là “truyền thông đường phố” mà đã như thế, thì truyền thông chính thống của Nga, chắc chắn là sẽ tô hồng hết mức có thể. 

Những điều cư dân hai thành phố nói ra khi được phỏng vấn là có thật, nghĩa là không có ai bịa ra cả. Nhưng bản chất vấn đề ẩn giấu đằng sau thì có thể có khác, và cần phải phân tích một chút mới thực nhận ra chân tướng của nó.