Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Bộ Năng lượng Iran vừa xác nhận tình trạng mất điện diện rộng và kéo dài đang hoành hành thủ đô Tehran và các khu vực phía bắc đất nước, sau các cuộc tấn công của Israel và/hoặc Mỹ vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại tỉnh Tehran.
Chỉ trong vài giờ, bóng tối đã bao trùm thành phố.
Người ta cho rằng Không quân Israel đã sử dụng vũ khí gây mất điện để cắt nguồn điện ở Tehran và Karaj mà không cần tấn công nhà máy điện nào, theo gia hạn của Trump.
Trong đêm 27 rạng sáng 28 tháng 3 năm 2026, một âm mưu khủng bố đã bị ngăn chặn kịp thời tại quận 8 Paris, gần khu vực Champs-Élysées.
Khoảng 3 giờ 30 sáng, một đối tượng đã bị bắt giữ khi vừa đặt một thiết bị nổ tự chế trước văn phòng của Bank of America trên phố rue de la Boétie.
Thiết bị này gồm một can chứa 5 lít chất lỏng dễ cháy kết hợp với một lượng thuốc nổ, đủ để gây ra thiệt hại nghiêm trọng. May mắn là cảnh sát đã can thiệp kịp thời, và Paris sáng hôm đó vẫn thức dậy như thường lệ, không bị nổ.
Tổng thống Zelensky vừa nói với đài NBC News rằng các vệ tinh Nga đã chụp ảnh căn cứ không quân Prince Sultan ba lần trong những ngày trước khi Iran tấn công.
Ông chia sẻ thông tin tình báo này từ Doha, chính tại quốc gia vùng Vịnh nơi ông vừa ký kết thỏa thuận quốc phòng 10 năm để bảo vệ chống lại loại vũ khí mà Nga đã giúp Iran chế tạo.
Theo báo cáo độc quyền được công bố vài giờ trước, Zelensky đã chia sẻ bản tóm tắt cuộc họp giao ban tình báo hàng ngày của tổng thống trực tiếp với NBC News. Bản báo cáo cho biết các vệ tinh Nga đã chụp ảnh căn cứ không quân Prince Sultan vào ngày 20, 23 và 25 tháng 3.
Đăng ngày:
Libération ngày 24/03/2026 cho biết vào lúc hơn 12 giờ 20 giờ Paris ngày thứ Hai 23/03, chỉ trong vài phút, thị trường chứng khoán châu Âu khởi sắc, các nhà đầu tư thở phào. Lý do là một tin toàn bằng chữ in hoa được tổng thống Donald Trump đăng trên Truth Social, loan báo đàm phán đang diễn tiến tốt đẹp với Iran. Đồng thời hoãn lại năm ngày việc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng Iran như trong tối hậu thư.
Tất cả đều bất ngờ, vì cả Washington lẫn Teheran những ngày gần đây không hề hé răng về giải pháp ngoại giao. Theo ông Trump, Hoa Kỳ và Iran đã có « những điểm đồng thuận quan trọng », khi thương lượng với một « nhà lãnh đạo cao cấp » không phải là tân giáo chủ Mojtaba Khamenei. Teheran vội vã bác bỏ, nói rằng đây là mánh khóe của tổng thống Mỹ để trấn an thị trường và câu giờ.
Đăng ngày:
Iran đáp trả là sẽ tấn công hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng các nước đồng minh vùng Vịnh, như nhà máy lọc dầu, kho xăng, nhà máy khử mặn nước biển. Le Figaro ngày 23/03/2026 cho rằng không thể coi thường lời đe dọa này vì sau ba tuần bị oanh tạc, Teheran vẫn tiếp tục đánh vào Israel và các nước trong khu vực.
Một hỏa tiễn đạn đạo Iran vượt được hệ thống phòng không, rơi xuống gần nhà máy điện nguyên tử Dimona của Israel, một hỏa tiễn khác ngay tại khu vực Thành phố cổ Jerusalem. Một bất ngờ khác là hỏa tiễn đạn đạo tầm xa Iran bay được đến căn cứ Diego Garcia của Mỹ ở Ấn Độ Dương cách xa 4.000 km. Một chiến đấu cơ F-35 phải hạ cánh khẩn cấp vì hỏa tiễn hồng ngoại của Iran làm hư hại.
Đăng ngày:
Courrier International dịch bài viết của The New York Times nhận định, hai tuần sau vụ không kích đầu tiên của Israel và Mỹ vào Iran, kinh tế thế giới rúng động. Từ Âu sang Á, những nước đã từng bị ảnh hưởng bởi chiến tranh ở Ukraina và thuế quan của ông Donald Trump, nay cảm nhận cú sốc Iran. Những quả bom rơi xuống Iran và Trung Đông, nhưng làm rung chuyển cả các gia đình và doanh nghiệp toàn thế giới.
Tại Kansas, những người Mỹ muốn mua nhà bỗng thấy lãi vay cho 30 năm đã vượt mức 6 %. Ở Tây Ấn Độ, tang gia sững sờ phát hiện các cơ sở hỏa táng bằng khí đốt ngưng hoạt động cho tới khi có lệnh mới. Tại Việt Nam, chủ các cây xăng treo bảng « Hết xăng ». Ở Kenya, nông dân và thương gia lo sợ trà xuất khẩu sang Iran nằm trên bến sẽ hư hại. Từ Hoa Kỳ, Canada tới châu Âu, Mêhicô, nhà nông tái mặt vì giá phân bón tăng vọt.
Các điều kiện mà Iran chuyển cho Mỹ giống đứa học ngu nhưng đăng ký thi đại học phải là trường số 1.
Iran ra yêu cầu cho Mỹ để chấm dứt chiến tranh:
1. Đóng cửa tất cả các căn cứ của Mỹ ở vùng Vịnh.
Không có nhiều thời gian nhưng mà Ngày thứ Hai đen tối sắp đến rồi, nên mình viết vài ý nhanh về tình hình Trung Đông như thế này.
Sau cuộc tấn công của Hamas tháng 10.2023, vốn khơi dậy những vết thương lịch sử, Israel đã không còn chấp nhận hiện trạng. Họ có sự chuyển dịch căn bản trong tư duy an ninh: từ “quản trị xung đột” sang “giải quyết xung đột” bằng sức mạnh cưỡng bách.
Với khẩu hiệu Never Again, Israel quyết tâm sắp xếp lại cục diện Trung Đông. Song song với hành lang kinh tế IMEC kết nối với Ấn Độ, Israel còn chủ trương thúc đẩy Liên minh Lục giác trong khu vực. Trong cục diện mới đó, không có chỗ cho Cộng hòa Hồi giáo Iran, và mục tiêu thay đổi chế độ tại Tehran, có thể nói, đã được Israel tính toán từ trước.
1. Thấy gì qua đe dọa leo thang của Trump, liệu cuộc chiến của ông ta có bước lên “một tầm cao mới?”
Như vậy, Trump đã cố gắng đưa ra đòn đe dọa không chỉ đánh vào hạ tầng của Iran (hệ thống điện) mà chính là đòn tâm lý. Rõ ràng là Trump đang đặt cược rằng 85/93 triệu dân Iran sẽ nổi dậy trước khi “mốc 48 giờ” kết thúc.
Chúng ta lại nhớ, mới chỉ hôm thứ Sáu, Trump còn nói về việc giảm quy mô, tức “winding down”. Nhưng đến Chủ Nhật lại đưa ra tối hậu thư đe dọa theo kiểu thường thấy ở con người tâm thần này: Đe dọa tàn khốc nhất. Điều này cho thấy áp lực kinh tế từ giá dầu đang khiến Trump không thể chờ đợi thêm được nữa.
Hiện tại mới có hai cuộc tấn công vào các nhà máy lọc nước biển (nhà máy khử mặn, khử muối). Nhưng giới chuyên gia lo ngại là sau các cơ sở khai thác và lọc dầu, các nhà máy lọc nước biển tại Trung Đông, nhất là ở vùng Vịnh, sẽ trở thành mục tiêu bị nhắm tới.
Và Iran đã lên tiếng sắp đánh mạnh vào đây.
Một kịch bản thảm khốc, một cơn ác mộng đang chờ người dân khu vực thuộc loại nóng nực, khô cằn, có nguồn nước ngọt khan hiếm nhất thế giới này.
Đúng vậy, Mỹ đang thua nên cứ lấy bom thông minh, tên lửa chính xác chọi Iran tá lả. Ngày sau nhiều hơn ngày trước, tuần sau mạnh hơn tuần trước
Ngay từ ban đầu của cuộc chiến, Hoa Kỳ công khai thông báo với toàn thế giới rằng chiến dịch sẽ kéo dài ít nhất 5 tuần. Tức có thể hơn 5 tuần. Tuy nhiên, mới hết tuần thứ hai:
- Toàn bộ tàu chiến mặt nước chủ lực của Iran bị xóa sổ. Trong đó có 1 tàu ngầm và 1 tàu sân bay dùng để phóng UAV. Tổng số hơn 60 chiến hạm, tàu hộ vệ tên lửa cao tốc tàng hình…
Theo báo chí cách mạng, Mỹ cầm chắc cái thua, vấn đề là Iran muốn Mỹ thua lúc nào mà thôi.
Này nhé, Iran có kho vũ khí trên level Mỹ xa lắc nhưng chưa vội sử dụng. Cứ lấy kho tên lửa cũ rích từ 10 năm trước nã vào Mỹ và đồng minh thân cận là Israel.
Báo Việt nói như vậy, nhưng không giải thích tại sao Iran lại để dành vũ khí hiện đại trong lúc chết đến đít...Chắc để tế ông nội ông ngoại nhà báo.
Bài đăng "Việt Nam gửi 60 tấn hàng viện trợ nhân đạo tới Iran, theo lệnh của tổng bí thư nước Việt Nam như gạo bột mì mì tôm nước mắm đường hạt nêm và quần áo trẻ nhỏ người lớn v.v...Máy bay cất cánh tại sân bay quốc tế Iran an toàn. Hàng hóa viện trợ đã tới nơi".
Có điều hình ảnh minh họa lại dùng chuyến hàng 500.000 liều vaccine Sinopharm từ thời...đại dịch Covid.
Bài viết nói theo lệnh của Tổng bí thư, nhưng viện trợ quốc tế là quyết định hành chính của Chính phủ, thường do Thủ tướng và các bộ ngành triển khai, Tổng bí thư không phải là người ra lệnh điều hành việc này.
Vì sao một số tờ báo Việt Nam và bò đỏ tỏ thái độ vui mừng khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz?
Hay chúng không biết hiện nay sản lượng dầu thô dự kiến sẽ giảm xuống còn 5,8 triệu đến 8 triệu tấn mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030, so với sản lượng trung bình hàng năm là 8,6 triệu tấn trong 5 năm qua.
Và khi sản lượng trong nước sụt giảm sẽ khiến Việt Nam càng phụ thuộc vào nhập khẩu, vốn đã tăng 5,3 % lên 14,2 triệu tấn vào năm 2025 (theo số liệu hải quan Việt Nam- Reuters dẫn tin).
Đăng ngày:
Libération ngày 19/03/2026 dành hồ sơ cho tình trạng « Kremlin ngày càng tuyển mộ nhiều lính đánh thuê nước ngoài, từ Cameroun tới Ấn Độ ». Các nghiên cứu gần đây cho biết Nga dành đến 2 % tổng sản phẩm nội địa cho việc thu hút người từ các nước khác đến làm bia đỡ đạn trên chiến trường Ukraina do thiếu người tình nguyện. Hôm đầu tuần, Liên Hiệp Châu Âu (EU) vừa thỏa thuận một số biện pháp chống lại « những kẻ tuyên truyền của Kremlin », trong đó có một công dân Pháp gốc Nga là Adrien Bocquet chuyên chiêu mộ quân cho Matxcơva.
« Chiến dịch quân sự đặc biệt » khởi động hôm 24/02/2022 ngỡ chỉ trong vài ngày, đã trở thành một cuộc chiến tranh tiêu hao. Năm 2026, Kremlin tuyển được 30.000 đến 40.000 tân binh, giảm hẳn so với năm ngoái. Nhà phân tích Igor Delanoë đưa ra nhiều lý do. Nhiều người đã hoàn thành hợp đồng một năm không muốn ra trận tiếp, vì đã được tiền thưởng và các ưu đãi dành cho cựu chiến binh.
Đăng ngày:
Le Figaro nhận xét « Bí ẩn về số phận của Mojtaba Khamenei khiến tin đồn lan tràn ». Ông là một trong những nhà lãnh đạo tối cao kín tiếng nhất. Kể từ khi kế nhiệm cha vào ngày 09/03, tân giáo chủ 56 tuổi của Iran chưa từng xuất hiện trước công chúng hay trên truyền hình. Thậm chí không một bức ảnh nào được công bố.
Thông điệp duy nhất Mojtaba Khamenei gửi đến người dân Iran là một bài viết dài, được một người dẫn chương trình truyền hình đọc, trong đó ông giữ vững lập trường cứng rắn, yêu cầu hạ nhục kẻ thù, sử dụng đòn bẩy đóng cửa eo biển Hormuz. Nhưng cách xuất hiện bất thường này nhằm mục đích trấn an công chúng lại gây tác dụng hoàn toàn ngược lại : Tin đồn lan truyền mạnh mẽ hơn. Kể từ đó, tin Mojtaba Khamenei bị thương nặng, nhập viện, hôn mê, hoặc thậm chí đã chết lan tràn trên báo chí và mạng xã hội.
Đăng ngày:
Trước hết là khả năng ngưng chiến, được coi là kịch bản tệ hại nhất hay tốt nhất tùy theo nhà phân tích. Người bi quan nhấn mạnh như vậy chế độ giáo quyền vẫn tại vị, còn các nhà ngoại giao châu Âu và Ả Rập nói rằng sẽ tránh được « hỗn loạn », « leo thang ».
Từ sau chiến tranh Afghanistan và Irak đầu những năm 2000, các giáo sĩ Iran đã phi tập trung hóa quốc phòng, tổ chức thành nhiều mảng nhỏ, 31 « sở chỉ huy cách mạng » có quyền tự quyết kể cả tấn công. Chuyên gia Clément Therme của Viện Quan hệ Quốc tế Pháp (IFRI) nhắc nhở : « Chế độ Iran chuẩn bị cho cuộc chiến này từ hai thập niên ».
Đăng ngày:
Le Figaro ngày 16/03/2026 nhận xét, sau gần bảy thập niên dưới chế độ Castro, lớp trẻ Cuba chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản. La Croix đánh giá « Cách mạng Cuba ngộp thở dưới áp lực của Donald Trump ».
Chiến sự Trung Đông, tình hình tuyệt vọng ở Cuba, bầu cử địa phương tại Pháp là các chủ đề được đề cập rộng rãi hôm nay. Trong bài « Giới trẻ Cuba không còn mơ đến cách mạng », Le Figaro nhận xét, sau gần bảy thập niên từ khi Fidel Castro giành chính quyền, dân Cuba nhất là lứa tuổi 20-30 chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản.
Bài viết mở đầu bằng cảnh một chiếc xe Tchaika thời Liên Xô kéo theo một xe ba bánh chạy điện của Trung Quốc, do một thanh niên 29 tuổi điều khiển. Robertico là tài xế, vừa là quản lý một quán cà phê, vừa là bác sĩ đa khoa. « Ông có thấy ở nước nào mà một bác sĩ phải làm đến ba công việc cùng lúc để sống sót hay không ? » Lương của anh chỉ có 20 đô la một tháng. Chủ nghĩa cộng sản chẳng mang lại được gì.
Dù Hoa Kỳ có ưu thế quân sự rất lớn, cuộc chiến với Iran hiện nay vẫn đặt Mỹ trước nhiều khó khăn chiến lược, quân sự, kinh tế và chính trị. Những khó khăn này không phải là thất bại quân sự trực tiếp, mà chủ yếu nằm ở tính chất phức tạp của chiến tranh Trung Đông.
Một nghịch lý của cuộc chiến là: có thể phá hủy hàng ngàn mục tiêu quân sự bằng không kích, nhưng vẫn rất khó đạt được mục tiêu chiến lược cuối cùng.
Hiện nay có ba khả năng, và cả ba đều không dễ:
Nghe tin Nga đưa hơn 6 tàu ngầm tới Hormuz để bảo vệ Iran mà thấy… tự hào ghê.
Tự hào vì vệ tinh Mỹ không biết, CNN, BBC, Reuters không biết, chỉ có cháu Bùi Văn Sự biết trước cả thế giới!
Trong khi thực tế, eo Hormuz đang là điểm nóng, tàu thuyền bị kiểm soát chặt, xung đột khiến lưu lượng giảm mạnh.
