Chiến tranh Iran, cú sốc dầu lửa mới và những nước cờ của Donald Trump

 

Đăng ngày: 22/03/2026

Hai tuần sau vụ không kích đầu tiên của Israel và Mỹ vào Iran, Trung Đông rung chuyển, kéo theo cú sốc kinh tế toàn cầu. Các nước vùng Vịnh lưỡng lự chưa muốn can thiệp, châu Âu không còn ngoan ngoãn trước Washington, còn AI bắt đầu len lỏi vào binh pháp hiện đại. Trong khi đó, Donald Trump hướng sự chú ý về Cuba – nơi đang chịu áp lực nặng nề từ Mỹ. Bên cạnh đó, câu chuyện gia đình bí ẩn của tổng thống Nga vẫn khiến dư luận tò mò. 

Hành tinh chao đảo vì cuộc chiến ở Trung Đông  

Courrier International dịch bài viết của The New York Times nhận định, hai tuần sau vụ không kích đầu tiên của Israel và Mỹ vào Iran, kinh tế thế giới rúng động. Từ Âu sang Á, những nước đã từng bị ảnh hưởng bởi chiến tranh ở Ukraina và thuế quan của ông Donald Trump, nay cảm nhận cú sốc Iran. Những quả bom rơi xuống Iran và Trung Đông, nhưng làm rung chuyển cả các gia đình và doanh nghiệp toàn thế giới.

 

Tại Kansas, những người Mỹ muốn mua nhà bỗng thấy lãi vay cho 30 năm đã vượt mức 6 %. Ở Tây Ấn Độ, tang gia sững sờ phát hiện các cơ sở hỏa táng bằng khí đốt ngưng hoạt động cho tới khi có lệnh mới. Tại Việt Nam, chủ các cây xăng treo bảng « Hết xăng ». Ở Kenya, nông dân và thương gia lo sợ trà xuất khẩu sang Iran nằm trên bến sẽ hư hại. Từ Hoa Kỳ, Canada tới châu Âu, Mêhicô, nhà nông tái mặt vì giá phân bón tăng vọt.

Huỳnh Ngọc Chênh – Việt Nam lớn hay nhỏ

Khỏi phải tự hào hão huyền, xác định ngay rằng Việt Nam ta là nước nhỏ, không những nhỏ mà còn yếu nữa.

Nông nghiệp còn lạc hậu hơn cả Thái Lan. Công nghiệp thì chẳng có gì, phần lớn hàng công nghiệp xuất khẩu đều từ FDI hoặc gia công, chưa có một thương hiệu hàng hóa nào có tên trên thị trường quốc tế. Công nghệ IT cứng mềm gì cũng kém, chạy học theo thế giới còn hụt hơi.

Kinh tế yếu, khoa học công nghệ lạc hậu. Quân sự thì trang bị toàn khí tài của Nga quá lỗi thời, quân đội chỉ được bộ binh mà chiến tranh hiện đại ngồi trong phòng lạnh bấm nút thì còn cách quá xa trình chung của thế giới.

Mai Quốc Ấn – Bất hợp lý trong giá xăng

Giá xăng ở Việt Nam cao là do một phần không nhỏ là gánh thêm thuế, gồm :

-Thuế giá trị gia tăng 8 %

-Thuế nhập khẩu 10 %

-Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng là 10 %, xăng E5 là 8 %, xăng E10 là 7 %

Nguyễn Thông - Vụ định đẩy Trường đại học Bách khoa TPHCM ra hẳn ngoại thành

Nhà cháu chỉ đôi lời nữa rồi thôi, mần chuyện khác.

Nhiều ông bà bênh chủ trương của chính quyền nên nêu đủ lý luận này nọ, phân tích đủ các khía cạnh, lý do. Trong đó nhấn vào việc khu trường ấy đã xuống cấp, chật chội, trường chưa có quyền sử dụng đất hợp pháp (hì hì, rất vớ vẩn), trong tương lai sẽ gây tình trạng quá tải giao thông xung quanh, v.v...

Người muốn giữ lại thì lấy lý do ký ức, lịch sử ngôi trường, một cơ sở học/khoa học cần được duy trì, bảo vệ, bảo tồn, v.v...

Nguyễn Ngọc Chu - Khi hậu thế phủ nhận tiền nhân và cơn say "con mối đất"

Sáng ngày 10/01/2026, tổng bí thư Tô Lâm làm việc vớiHà Nội về quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm [1].

Gặp mặt cử tri ngày 26/02/2026 ông Tô Lâm viện dẫn khu phố cổ được quy hoạch ô bàn cờ từ hơn 100 năm trước mà vẫn hiệu quả, hạn chế úng ngập, trong khi khu mới xây dựng thì úng ngập ùn tắc.

Tổng bí thư  phát biểu: "Chúng ta phải quy hoạch như thế nào để 100 năm sau người ta nhìn lại thấy đấy là chúng ta có tầm nhìn" [2].

Mai Bá Kiếm - Mua vé số để nhớ quê hương

Các tỉnh, thành  sáp nhập từ 12/06/2025, dân chúng nhiều tỉnh phải khóc vì nơi chôn nhau cắt rún không còn địa danh cũ.

Song, các bà bán vé số vẫn hoan hỉ rao: Vé số Long An, vé số Tiền Giang, vé số Bến Tre, Trà Vinh, Bạc Liêu, Kiên Giang, Bình Phước đây.

Bộ Tài chính vừa cho phép tăng doanh số phát hành vé số từ 140 tỉ đồng lên 160 tỉ đồng/kỳ, vì "trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức, ngành xổ số, đặc biệt là khu vực miền Nam, vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng ở mức hai con số. Tỉ lệ tiêu thụ vé số truyền thống thường xuyên chạm ngưỡng 98 % đến 100 %.

Dương Quốc Chính – Chiến tranh và giá xăng dầu

 

Việt Nam có thể tự cung tự cấp 70 % lượng xăng dầu tiêu thụ trong nước, nhập khẩu 30 % thành phẩm chủ yếu từ Brunei và mấy bạn châu Phi.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất chủ yếu dùng dầu thô Việt Nam để lọc, nguồn từ đây khá ổn định. Vì nhà trồng được.

Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn thì chủ yếu dùng dầu thô nhập khẩu từ Kuwait (Trung Đông). Lý do là vì công nghệ lọc dầu không phù hợp với nguồn dầu thô Việt Nam. Nguồn này giờ hơi căng do chiến tranh Trung Đông.

Nguyễn Ngọc Chu – Từ sân bay Long Thành đến đường sắt cao tốc Bắc-Nam 350 km/h

  

Đã có biết bao nhiêu người phản đối xây dựng sân bay Long Thành mà không được lắng nghe. Bản thân người viết bài này cũng đã nhiều lần đề xuất chưa xây dựng sân bay Long Thành vào giai đoạn hiện nay. Như các bài viết gần đây :

“Ba điều ước về sân bay Long Thành” (06/01/2021)

“Ba lô cốt cần vượt qua ở sân bay Long Thành’’ (18/11/2020)

Nguyễn Thông - Gân gà

Dân thường không nên nói về sân bay Long Thành bởi chả ai nghe đâu, nhưng tổng bí thư lên tiếng thì được chú ý, quan tâm.

Đó là chuyện bình thường. Với một dự án, công trình lớn như vậy, dân không được ý kiến ý cò. Nếu chê, nhẹ thì mất 7 triệu tiền phạt, nặng thì đi tù. Còn nhà lãnh đạo nói, tất cả phải lắng nghe và khen. Báo chí khen quá trời.

Cứ như tôi ngu dại, khuyên mọi người đừng để ý cái sân bay Long Thành tốn 16 tỉ đô Mỹ, dẫu sao cũng sự đã rồi. Ngưng làm cũng dở, dây dưa lại càng dở, mà chả nhẽ không làm tiếp. Còn hiệu quả thế nào để đời con cháu thế hệ 2X, thậm chí 3X, 4X, 5X... thế kỷ này chúng tính. Cứ bắt chúng gánh, nặng cũng phải chịu, không biết dùng vào việc gì cũng phải chịu, kệ chúng mày. Ai bảo sinh sau đẻ muộn.

Phúc Lai – Đại hội 14 và sự giao thoa với « kỷ nguyên Trump 2.0 »

 

Đoàn của Tổng bí thư Tô Lâm đã đến Mỹ để tham gia Hội nghị hòa bình Gaza, được sử dụng như là cái cớ ngoại giao hợp lý để sau đó, một cách thuận lợi có được một cuộc hội đàm trực tiếp.

Mục tiêu của chuyến đi và tiếp xúc nhằm tìm kiếm một cơ chế miễn trừ hoặc “đối xử đặc biệt” trong bối cảnh thuế quan Mỹ đang biến động khó lường. Ông Tô Lâm đã gặp Trump vào sáng 20/2, tức là trước khi Trump đưa ra các đòn phản công lại Tòa án tối cao Hoa Kỳ.

Cụ thể, trong ngày 20/02/2026 hôm đó Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết (tỉ lệ 6/3) khẳng định việc Trump dùng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế diện rộng là vượt quá thẩm quyền.

Mai Quốc Ấn – Mồng một Tết nghĩ về…Trung Quốc

 

Tôi xem rất kỹ clip robot hình người của Trung Quốc biểu diễn võ thuật, múa côn nhị khúc, trường côn, kiếm, đi bài túy quyền… mà lặng người.

Lại lặng người lần nữa khi xem thông tin Trung Quốc đã đăng ký với thế giới kế hoạch phóng 200.000 vệ tinh lên không gian. Gấp 20 lần so với SpaceX của Elon Musk và gấp rất rất rất xa cái gọi là “ngạo nghễ Việt Nam”…

Robot hình người dùng võ thuật được thì bắn súng được, và tham gia chiến tranh bất quy tắc được. Phóng 200.000 ngàn vệ tinh được thì cơ bản điều hướng hỏa tiễn hạt nhân được, như Elon Musk tuyên bố với Putin. Và điều đó Trung Quốc đã làm được !

Kiều Thị An Giang - Chuyến xe bão táp

Chuyến xe khách hôm ấy khởi hành giữa tiết trời yên ả, nhưng bên trong, một cơn bão táp về tư tưởng đã nổ ra, Đó là một hành trình mà tôi - một người định cư tại Đức - đã phải đối diện với sự lệch lạc khủng khiếp trong nhận thức của những người bạn đồng hành.

Mọi chuyện bắt đầu khi một người bạn chia sẻ sự bối rối về tình cảm dành cho cả Nga và Ukraine. Bằng sự thẳng thắn và tư duy đa chiều của người sống ở châu Âu, tôi lên tiếng: “Tôi ủng hộ Ukraine, vì Nga chính là bên xâm chiếm. Hành động của họ không khác gì phát xít.”

Ngay lập tức, một bác có vẻ là cựu binh- “đăng đàn" phản bác với thái độ của một kẻ bề trên đang ban phát chân lý. Bác bảo tôi sống ở Đức nên "bị tuyên truyền một chiều", rồi vẽ ra một bức tranh nước Nga huyền thoại: “Nga là anh cả, họ giàu lắm, có hàng nghìn tấn vàng chưa tung ra. Họ không thèm… thắng vì họ nhân đạo, họ nương tay không muốn đánh dân thường nên mới đánh cầm cự. Nga có vũ khí hạt nhân, tương một quả là chết hết. Còn Châu Âu hả? Bé tí lại còn nghèo, tuổi gì mà đòi đấu với Nga.”

Trần Nhung - Một người tài, đổi mới, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm đã ra đi

 

Ông Đoàn Duy Thành, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Thành ủy Hải Phòng, nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại thương, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, nguyên Chủ tịch Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam vừa từ trần ngày 6 tháng 2 năm 2026 thọ 97 tuổi.

Quá trình hoạt động cách mạng của ông ghi dấu ấn sâu sắc với những thời khắc oanh liệt.

Ông sớm hoạt động cách mạng và trưởng thành trong khói lửa của cuộc chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ, bảo vệ biên giới phía bắc và phía Tây Nam cũng như trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước.

Mai Quốc Ấn – Nhìn lại « sự kiện 46 »

 

Bạn tôi ban đầu còn háo hức bước vào “kỷ nguyên vươn mình” nhưng mấy ngày nay rất ưu tư về lần “thắng gấp” của Nghị định 46. Và xin lưu ý là doanh nghiệp bạn ấy không phải chịu trực tiếp ảnh hưởng từ nghị định này.

Đó là nỗi ưu tư về những lần “thắng gấp” về chính sách khiến cho tốc độ phát triển kinh tế chậm lại nếu rơi vào lĩnh vực của mình. Ban nói : “Đọc trên mạng xã hội các ý kiến của doanh nghiệp bị thiệt hại mà cảm giác các anh chị em bị đứng hàng ở biên giới rất ấm ức và mệt mỏi. Chỉ cần nghĩ đến lĩnh vực của mình (xuất khẩu nông sản) mà bị cả tuần như vậy thì mình cũng rã rời luôn.”

Một đoàn tàu chạy băng băng mà bỗng nhiên bị “thắng gấp” thì để nó đạt lại trạng thái cũ về tốc độ sẽ mất nhiều thời gian. Đoàn đoàn tàu chạy băng băng với mong muốn đạt tốc độ cao hơn, mà bỗng nhiên bị “thắng gấp”, sẽ còn mất nhiều thời gian hơn. Tôi hình dung nền kinh tế Việt Nam mới đây đặt mục tiêu phát triển 2 con số bỗng gặp cú “thắng gấp” của Nghị định 46. Thiệt hại về kinh tế là rất lớn trong lúc chở ra hướng dẫn Nghị định 46 chỉ là điều thấy được.

Mai Phan Lợi - Vĩnh biệt ông Thành, người chọn làm người trong những lúc khó nhất

 

Hơn hai mươi năm trước, tôi có một cuộc hẹn lạ lùng.

Không phải ở trụ sở cơ quan, cũng chẳng phải phòng họp trang trọng, mà là tầng hai căn nhà trên phố Đội Cấn, nơi một người từng là Phó Thủ tướng, nay “về làm trưởng phòng”.

Ông là Đoàn Duy Thành.

Hôm ấy, tôi đến với tâm thế của một phóng viên trẻ vừa được giao bám mảng kinh tế, còn nhiều ngơ ngác. Còn ông, đón tôi bằng sự điềm tĩnh của người đã đi hết những khúc quanh dữ dội nhất của quyền lực.

Phúc Lai – 1.300 xe tải hàng bị nghẽn ở cửa khẩu, Tết nhất đến nơi !

 

Chuyện nóng nhất mấy ngày hôm nay là Nghị định 46 ra gần như là sự thay thế cho Nghị định 15/2018, vốn là “di sản” cải cách hành chính lớn nhất của ngành thực phẩm (cho phép doanh nghiệp tự công bố).

Có thể nói, chúng ta cũng đang đối mặt với một “điểm nghẽn hành chính” đang gây thiệt hại kinh tế cực lớn cho doanh nghiệp, kinh khủng là nó đang diễn ra ngay sát thềm tết Bính Ngọ 2026.

Vì là dân luật, nên tôi thường quan tâm đến kỹ thuật, ngoài kỹ thuật xây dựng văn bản còn là kỹ thuật ban hành và khâu hướng dẫn thi hành, giải thích khái niệm, từ ngữ… là cực kỳ quan trọng. Nếu chưa chuẩn bị được những khâu đó, thì đừng vội vàng ban hành. Trong lịch sử hành pháp của chúng ta, đã không biết bao nhiêu lần Chính phủ ra Nghị định và… đóng băng một lĩnh vực vì chờ Thông tư hướng dẫn.

Lê Xuân Nghĩa - Nếu yêu quý Cuba thì đừng cổ vũ họ ở tuyến đầu chống Mỹ nữa

Sự tồn tại hơn 60 năm của chế độ Cuba hoàn toàn không phải là do tự lực, tự cường mà là nhờ dầu mỏ do nước ngoài viện trợ.

Từ năm 1959, Cuba đã dựa vào các đồng minh chính trị để duy trì hệ thống năng lượng và quyền kiểm soát nội bộ.

Số liệu đã nói rõ: Hơn 1,6 tỉ thùng dầu đã được vận chuyển đến hòn đảo này kể từ năm 1980. Đầu tiên là từ Liên Xô, sau đó là từ Venezuela, Mexico, Argentina, Bolivia… và gần đây hơn là các chuyến hàng lẻ tẻ từ các quốc gia khác. Tuy nhiên, tất cả những điều này không mang lại sự thịnh vượng, phát triển hay hạnh phúc cho người dân.

Mai Quốc Ấn - Khen chê cho đúng

 

Tôi đọc nhiều status khen Thủ tướng Phạm Minh Chính về sự xuất hiện tại các công trường hay vùng bão lũ để thúc đẩy tiến độ đầu tư và chia sẻ với bà con khó khăn. Tôi cũng đọc nhiều trên báo các khẩu hiệu của Thủ tướng về “làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm” và các câu tương tự.

Bản thân tôi ghi nhận, chia sẻ việc xuất hiện thực tế của Thủ tướng Phạm Minh Chính. Song để khen thực sự thì kết quả sau chỉ đạo của Thủ tướng mới là thước đo.

Ví dụ cụ thể là việc xây nhà cho dân sau bão lũ với sự tham gia của quân đội và sự hỗ trợ thêm của doanh nghiệp đã làm rất nhanh. Đó là điều đáng khen! Song cũng nên nhìn nhận thẳng thắn những thứ chưa được của việc đẩy nhanh tiến độ mang “bản sắc Thủ tướng Phạm Minh Chính”.

Nguyễn Thông - Đường sắt trong mơ xuyên thế kỷ

 

Ngày 26.01.2026, báo chí nhà nước đăng tin Tập đoàn CT Group vừa đề xuất đầu tư xây dựng tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ - Cà Mau dài khoảng 280 km, khai thác hỗn hợp cả tàu khách và tàu hàng.

Vận tốc thiết kế 200 - 250 km/giờ, có thể nâng dần lên vận tốc 300 - 350 km/giờ. Ga đầu tại Thủ Thiêm (TPHCM), kết nối với tuyến đường sắt Bắc Nam, ga cuối tại Đất Mũi (Cà Mau), qua 6 tỉnh thành: TPHCM, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang, Cà Mau.

Nói thật, mừng thì có mừng, nhưng mới chỉ là dự án, như biết bao nhiêu dự án về tuyến đường sắt này mà tôi được biết, được nghe, có lúc tưởng rằng chỉ cần sau giấc ngủ, lúc tỉnh dậy nó hiện ngay trước mắt.

Nguyễn Văn Tuấn - Đà Lạt ... buồn

 

Cái thành phố từng có thời mệnh danh là « mộng mơ » trong ký ức bao người, ngày nay đã thay đổi đến mức khó nhận ra. Thay đổi theo chiều hướng xấu hơn.

Cái ấn tượng của tôi khi ghé Đà Lạt hồi xa xưa (trước 1975 và thập niên 1980) là một bức tranh yên bình và thơ mộng. Nhà cửa chủ yếu là các biệt thự Pháp cổ, nằm rải rác giữa rừng thông và đồi núi thoai thoải. Không khí trong lành, thường có sương mù, và các con đường uốn lượn qua rừng cây. Thành phố lúc đó thể hiện rõ đặc trưng « rừng trong phố, phố trong rừng », với sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Hôm kia, tôi lại ghé Đà Lạt, nhưng lần này thì bị ... sốc. Từ trên cao nhìn xuống, thành phố có nhiều công trình xây dựng san sát trên các triền đồi dốc, với bê tông hóa lan rộng.