Lê Học Lãnh Vân – Tảng đá buồn

Xem VTV1 thông báo về cách xử lý ông Nguyễn Sỹ Cương khi ông vi phạm luật giao thông, đi chiều cấm, gây tai nạn, đâm vào cô gái mười tám tuổi khiến cô bị đứt lìa chân và chết một tuần sau đó, Nỗi buồn trong tôi nặng như tảng đá lớn khiến cõi lòng chìm xuống!

Nhiều nỗi buồn khác nhau và cộng hưởng nhau trong tảng đá buồn ghê gớm đó! Các nỗi buồn trộn lẫn nhau, nhưng vẫn tách bạch được…

Nỗi buồn thứ nhất: Xem thông báo chính thức của đài VTV1 mà tôi cảm nhận sự qua loa trong thông tin, sự bênh vực, bao che bên gây tai nạn với rất nhiều vô lý trong lập luận.

Ngô Nguyệt Hữu – Người làm, trời nhìn

 

1. Ông Sơn Nam, ổng viết tiểu thuyết dài kỳ in báo, tựa Xóm Cái Bần.

Trong Xóm Cái Bần có nhân vật là Tư Đờn (hay Năm Đờn gì đó lâu quá mình không nhớ rõ, chắc là Tư Đờn), Tư Đờn đời buồn hiu.

Mặc đời mình buồn hiu, nhưng Tư Đờn lại hay nói đại ý, “Sống vui lắm, phải cố mà sống”.

Tư Đờn, nói hoài câu này.

Mai Quốc Ấn – Người trẻ

 

Người trẻ ở bất kỳ giai đoạn lịch sử nào cũng đều là lực lượng mạnh mẽ!

Họ giàu năng lượng, khát khao và cũng có “chất riêng” rất đặc quyền tuổi trẻ!

Chính phủ các quốc gia già cỗi tại EU hay Nhật thiếu điều “năn nỉ” người trẻ yêu nhau, lấy nhau, sinh con để còn có những người trẻ kế cận mà lao động tiế phát triển xã hội. Tại Việt Nam, bắt đầu có những chính sách khuyến khích người trẻ sinh con dù chưa phải là quốc gia dân số già.

Tuấn Khanh – Côn trùng

 

Trong tiểu thuyết Hóa Thân (The Metamorphosis) của Kafka có một ý vô cùng thú vị, khi đối chiếu với cuộc sống hôm nay.

Nhân vật Gregor Samsa trong truyện, một ngày nọ thức giấc, thấy mình biến thành một con côn trùng khổng lồ. Nhưng cảm giác dị thường của bản thân mình lại không lớn bằng sự ám ảnh là làm sao để không trễ giờ đi làm mỗi ngày trong bộ dạng đó.

Tương tự như vậy, trong câu chuyện về Cây số 55 hiện nay trên mạng xã hội, có thể thấy hàng loạt những dư luận viên hoảng loạn vội vã tìm sự tư vấn và tự mình cũng tạo ra những lý luận khác, bất chấp sự ngớ ngẩn và điên cuồng, chỉ để chụp mũ tội đồ cho những người trẻ, tạm gọi Gen Z, đang có cùng một suy nghĩ đơn giản là muốn một vụ án có được sự minh bạch.

Lê Học Lãnh Vân – Loa phường và loa của lòng dân

 

Ngày 30/05/2025, một ông to lái xe chở vợ cũng là một bà rất to đâm vào một nữ sinh trên phố đông người giữa lòng Hà Nội khiến cô gái trẻ ngã xuống, bị đứt lìa chân! Theo một clip, trước bàn dân thiên hạ, ông ta xuống xe nhìn rồi rời hiện trường bỏ mặc nạn nhân giữa cơn sống chết!

Không xa lạ với truyền thống liên quan tới ông bà to, kết luận điều tra về tai nạn được giữ im lìm và các bài viết trên mạng về vụ việc thì bị chặn.

Hơn một năm sau, sự việc quá kỳ quái ấy được thế hệ trẻ xới lên trên mạng xã hội, và người ta mang hoa tới đặt nơi cô gái bị xe đâm. Hoa bị hốt đi, gốc cây bị cấm đặt hoa, bài viết trên mạng bị chặn!

Nguyễn Anh Tuấn – Bỏ Nguyễn Sỹ Cương đi mà lo dần cho Ba Đình

 

Màn thanh minh chậm trễ và vụng về của VTV cho thấy sự lúng túng của chính quyền hiện nay, trước một phong trào xã hội mà họ không thể nắm bắt được: phong trào Gen Z.

Mà lúng túng là đúng, vì đây là một hiện tượng mang tính thời đại, xảy ra ở nhiều quốc gia chứ không chỉ riêng Việt Nam.

Nepal, Bangladesh, Philippines, Indonesia và nhiều nước khác đã chứng kiến những phong trào xã hội do người trẻ dẫn dắt với nhiều điểm tương đồng. Nguồn cơn ở đâu?

Liễu Hằng – Thế hệ tuổi hai mươi

 

Có thể trong số các gen Z đến đặt hoa ở gốc cây, có những cô cậu chỉ theo phong trào.

Nhưng! Phong trào thì đã sao?

Bởi thế hệ tưởng chừng chỉ quẩn quanh cùng game, trà sữa hoặc lên đồng với các oppa, giờ đang thể hiện. Trực diện, thực tế, bình tĩnh đến ngạc nhiên.

Đừng vội ca ngợi kiểu chiếc kén đã bị phá vỡ. Nhưng cũng đừng mỉa mai.

Mai Quốc Ấn - Ông Nguyễn Sỹ Cương

 

Ông Nguyễn Sỹ Cương, nguyên Phó trưởng Ban Đối ngoại của Quốc hội khóa XIV, điều khiển ô tô, khiến một người tử vong (con gái) và một người bị thương (bố của nạn nhân đã tử vong, cũng là nạn nhân bị thương).

Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội thụ lý và gửi kết quả xử lý đến gia đình nạn nhân.

Ông Đỗ Việt Hùng-cha của nạn nhân, cho biết: “Trước hết, đại diện gia đình, tôi xin cảm ơn rất nhiều sự quan tâm của cộng đồng mạng đối với sự việc cũng như gia đình chúng tôi. Tuy nhiên, sự việc đã qua và mọi vấn đề đã được cơ quan điều tra giải quyết rất rõ ràng. Tôi hoàn toàn đồng ý với kết quả của cơ quan điều tra. Chúng tôi không có khiếu nại, không phân vân, thắc mắc gì liên quan đến việc giải quyết của cơ quan điều tra đối với sự việc của gia đình chúng tôi”.

Hoàng Quốc Dũng - Khi trợ lý Thủ tướng Raffarin bị cảnh sát bắt giữa đêm ở Paris

 

Để các bạn có thể hình dung một vụ việc tồi tệ liên quan đến một quan chức có thể diễn ra như thế nào ở một nước dân chủ, cụ thể là nước Pháp, tôi xin kể lại một câu chuyện xảy ra vào năm 2004.

Đêm 19 rạng sáng 20 tháng 4, cảnh sát phát hiện một nhân vật có những hoạt động đáng ngờ liên quan đến gái mại dâm và tiến hành kiểm tra trên đại lộ Ternes, quận 17 Paris.

Nhân vật đó, thật trớ trêu, lại chính là Dominique Ambiel, cố vấn của Thủ tướng. Và tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn khi trong xe của Ambiel có một cô gái Romania mới 17 tuổi, được xác định là gái mại dâm.

Nickie Tran - Gen Z

 

Trước đây tôi hay gọi Gen Z là Gen LaZy. Vì thật ra có rất nhiều bạn lazy, thiếu động lực, ít kiên nhẫn và đam mê duy nhứt hình như là lướt màn hình.

Bây giờ tôi vẫn giữ nguyên quan điểm là mấy bạn lười hơn thế hệ của tôi ngày trước thiệt. Nhưng có một điều tôi phải nhìn nhận lại: Có lẽ tôi đã đánh giá sai sự thờ ơ của các bạn với sự vô cảm.

Gen Z có thể thờ ơ với rất nhiều thứ mà thế hệ trước từng cho là quan trọng. Các bạn không quá tin vào chức danh, tuổi tác, địa vị hay ngôi thứ.  Kêu các bạn kính trọng một người chỉ vì người đó lớn tuổi hơn, có chức vụ cao hơn hay nhiều tiền hơn thì chưa chắc. Nhưng có một thứ Gen Z lại cực kỳ nhạy cảm: fairness, sự công bằng. Khi cảm thấy một chuyện gì đó không công bằng, cách Gen Z phản ứng cũng rất khác thế hệ của tôi.

Thái Hạo - Gen Z

1. Gen Z là từ dùng để chỉ nhóm người sinh ra trong khoảng thời gian từ năm 1997 đến 2012. Họ là thế hệ nằm sau Gen Y và đứng trước thế hệ Gen Alpha. Đây là thuật ngữ do các nhà nghiên cứu xã hội học phương Tây đưa ra để phân loại các thế hệ dựa trên các cột mốc thời gian và sự phát triển của công nghệ.

Gen Z có những đặc điểm nổi bật sau đây:

- Công dân số: Lớn lên cùng Internet, điện thoại thông minh và mạng xã hội.

Tuấn Khanh - Kể chuyện Trung Quốc

Tháng 6/2008, một nữ sinh 17 tuổi tên Lý Thụ Phân (Li Shufen) được dân chúng phát hiện chết dưới sông ở huyện Vân An (Weng'an), tỉnh Quý Châu (Guizhou).

Mặc dù công an địa phương nhanh chóng kết luận cô chết đuối và tự sát. Nhưng gia đình và dân chúng địa phương không tin kết luận này. Họ bác bỏ mọi tình tiết vô lý mà phía cơ quan điều tra đưa ra, tin rằng cô đã bị cưỡng hiếp và sát hại. Những manh mối ghép lại dần dần, chỉ đến một số người liên quan có quan hệ với gia đình quan chức địa phương.

Nhưng quan trọng là vụ án bị kéo dài thời gian điều tra một cách cố ý, với mục đích để dư luận lãng quên. Từ chỗ bất bình, người dân bắt đầu bộc lộ việc mất hoàn toàn lòng tin vào chính quyền địa phương. Giới trẻ cũng tham gia vào các chiến dịch truyền thông, yêu cầu công an phải tìm bắt thủ phạm.

Ngô Nguyệt Hữu - Người ta không hỏi...

1. Người ta không hỏi,

“ Sao lâu lắm rồi, mà quan nhân chưa công bố vụ việc tai nạn giao thông nghiêm trọng ấy?”.

Người ta hỏi,

“Sao giờ lại xới lên?”.

>>> Khi pháp luật chưa được thực thi, không vụ việc nào là muộn cả.

Nguyễn Thông - Chủ nhật luận (2): Gột rửa cái gì?

Điều dễ nhận ra nhất trong bộ máy nhà nước, xã hội, cuộc sống xứ này là bệnh hình thức nặng, kéo dài, không những không giảm mà ngày càng trầm trọng.

Để duy trì căn bệnh ấy phải chi tiền, tất nhiên lấy từ ngân sách (tiền thuế do dân và doanh nghiệp nộp, tiền bán tài nguyên khai thác được…). Chẳng ai đo đếm, biết được số tiền chi cho bệnh này bao nhiêu, bởi cũng như nhiều thứ khác, nó không bao giờ được công bố, dù chả có gì nhạy cảm (chẳng hạn như quốc phòng, an ninh).

Không thể lấy lý do để kéo dài tình trạng “đa lễ” rườm rà, cờ đèn kèn trống, khẩu hiệu giăng mắc sơn kẻ khắp nơi, thích hội họp, ưa kỷ niệm, chuộng hình thức màu mè lòe loẹt, dựng tượng đài chỗ này chỗ khác, thích bày phong trào, phát động, ra quân… Nó chỉ giải quyết được tâm lý tự sướng chứ ít tác dụng làm cho cuộc sống phát triển.

Mai Quôc Ấn - Hoa vô danh

Có những bông hoa vô danh đã từng nằm trên thân cây cổ thụ trăm năm bị cưa ngang thân ở con đường Tôn Đức Thắng, Sài Gòn hồi 2018.

Báo Tuổi Trẻ có bài viết “Một cành hồng tri ân hàng cây cho Sài Gòn bóng mát”, trong đó những nhân chứng cho biết người đặt hoa là những sinh viên.

Nhưng người trẻ thầm lặng. Đặt hoa uống. Lại thầm lặng rời đi.

Nguyễn Hồng Lam – Không có ma nếu không có nỗi sợ hãi

 

Một đoạn clip ngắn đang được nhiều tài khoản mạng dẫn lại liên tục, cắt ra từ cuộc livestream thảm họa của Nguyễn Phương Hằng hôm 07/08. Đoạn này không văng tục, không chửi thề, chỉ giải bày, vẫn với mục đích duy nhất: Bóc phốt và hạ bệ kẻ khác. Lần này, kẻ khác là ông Lê Thanh Hải, không giới thiệu thì cả nước ai cũng biết là ai.

Nguyễn Phương Hằng kể rằng, chiều hôm đó (29/10/2002), ông Lê Thanh Hải đến nhà Hằng chơi. Ông Hải rất hay đến, lần nào cũng kiểu tiện đường, hoặc bất chợt thích thì đến, giống như một gã xe ôm truyền thống (hồi đó chưa có xe ôm công nghệ) hay một anh thợ hồ si tình nào đó, hết giờ làm thì tiện chân ghé chơi đâu đó.

Khác một chút, từ trước đó khoảng 1 năm rưỡi, ngày 18/05/2001, ông Lê Thanh Hải đã là Phó Bí thư thư Thành ủy, kiêm Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh. Ông đã 52 tuổi. Dĩ nhiên ông không thể rãnh và ngẫu hứng như anh xe ôm hay cậu thợ hồ.

Nguyễn Thông - Quốc tang (2)

 

Quốc tang, quốc là nước/quốc gia, tang là tang lễ, đám ma. Quốc tang là lễ tang tầm quốc gia, cả nước phải để tang, toàn dân phải chịu tang. Giải nghĩa ngắn gọn như vậy để thấy rằng đó không phải là thứ lễ nghi bình thường, mà đặc biệt. Nếu tầm thường hóa lễ nghi này tức là coi nước coi dân chả ra gì, coi thể chế chả ra gì.

Tôi để ý và nhận thấy, trong hai ngày quốc tang ông Lào (10 – 11.08.26), nhẽ ra theo quy định phải ngưng, dừng mọi hoạt động vui chơi giải trí, văn nghệ, hát hò, diễn kịch, chiếu phim, triển lãm, cả trong đời thực lẫn trên các phương tiện truyền thông, nhưng thực tế lại không vậy.

Các kênh tivi vẫn chiếu phim tràn lan, vẫn đầy những game show cười vui nắc nẻ. Tự dưng thấy cái viền đen trên báo Tuổi Trẻ điện tử và vài kênh tivi thông báo ngưng phát chương trình (do nghiêm túc chấp hành) gần như lạc lõng.

Liễu Hằng - Anh Cảnh lại việt vị!

Mỗi lần các ông Nghị họp, lòng tôi lại nôn nao. Nhân vật tôi mong chờ nhất chính là anh Cảnh.

Tóc còn xanh nhưng anh khoái cổ trang. Anh chơi nguyên cái áo dài ngũ thân đến quốc hội. Tuy nhiên hình như các Nghị khác không khoái vụ này lắm nên chả ai học theo.

Ngoài cổ trang, anh Cảnh còn có lòng yêu mến vô hạn với shipper! Anh đề xuất nhà thầu khi làm đường xá cần thêm nơi để shipper giao hàng. Dân tình rần rần! Hội chị em đề nghị xây chỗ cho người tám chuyện. Giang hồ mạng đề nghị xây chỗ lai chim…Trong khi tấc đất là tấc vàng. Đề xuất của anh Cảnh bị xếp xó.

Ngô Nguyệt Hữu - Thương nhớ một người!

1. Kinh kỳ, đang mùa Thu.

Sư trưởng không ở kinh thành, Sư trưởng đi Úc thăm ái nữ.

Tuyên Quang, bận rộn chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp THPT cho 328 thí sinh chuyên Tuyên Quang. Một cuộc thi lại vô tiền khoáng hậu, mà cháu của Sư trưởng đã thuyết phục được lãnh đạo quốc gia đồng ý.

Quốc hội, đang họp.

Nguyễn Thông - Quốc tang (1)

Nước ta đang có quốc tang (hôm qua và hôm nay, 2 ngày). Cả nước để tang một nhà lãnh đạo không phải người đứng đầu của nước khác.

Chuyện tang ma hiếu hỉ là chuyện nhạy cảm nên tôi không đề cập tới cá nhân ai, gia đình nào, mà chỉ nêu vài suy nghĩ về quốc tang.

Tính tôi hay nói thẳng, dễ mất lòng người khác, nhất là lại đụng chạm đến quyền lợi của ai đó, hoặc đề cập tới những điều được cho là "nhạy cảm".