Nguyễn Trung Bảo – Khí chất chứ không phải ngoại hình

 

Giữa nhiều dòng sự kiện, thì một sự kiện văn hóa như giới thiệu hai diễn viên vào vai cựu hoàng Bảo Đại và Nam Phương hoàng hậu lại gây ra nhiều dư luận, dường như làm cho chúng ta đỡ ngột ngạt trong cái nóng và độ ẩm của xứ nhiệt đới này.

Các tranh luận tập trung vào ngoại hình của hai diễn viên. Có rất nhiều ví dụ trong điện ảnh thế giới từ Đông sang Tây cho thấy ngoại hình chỉ là điểm khởi đầu, còn điều quyết định là diễn xuất và thần thái.

Hãy xem Gary Oldman thủ diễn Winston Churchill (Darkest Hour, 2017). Gary Oldman vốn không hề giống Churchill. Nhờ hóa trang xuất sắc kết hợp với giọng nói, dáng đi, ánh mắt và thần thái của một nhà lãnh đạo thời chiến, ông khiến khán giả hoàn toàn tin mình đang nhìn thấy Churchill. Vai diễn này mang về cho ông giải Oscar Nam chính xuất sắc nhất.

Trương Châu Hữu Danh – Nam Phương hoàng hậu : Chúng ta đang nhìn bà khách quan hay đang bù đắp cho lịch sử ?

 

Đây chỉ là cảm nhận cá nhân tôi. Tôi thấy Nam Phương Hoàng hậu là một người phụ nữ đẹp, phúc hậu NHƯNG sang trọng và rất có thần thái. Nhưng nếu chỉ nói về nhan sắc, tôi nghĩ bà đẹp như rất nhiều phụ nữ Việt Nam (đẹp) khác.

Điều khiến tôi suy nghĩ là cách người ta ca ngợi bà ngày nay.

Hồi tôi đi học, triều Nguyễn nói riêng và chế độ phong kiến nói chung được nhìn từ góc độ phê phán. Nghĩ đến vua chúa quan lại, địa chủ, ông hội đồng, trong đầu của những đứa trẻ như tôi chỉ thấy căm thù. Chỉ có cách mạng mới làm chúng ta sung sướng, còn bất kỳ chế độ nào cũng là thứ phải tiêu diệt. (Rất nhiều người đi vào cánh cửa này và không chịu đi ra, họ bị người tiến bộ hơn dán cho cái nhãn “anh em bên chuồng” - thật xót xa).

Nguyễn Viện - Một ngày (02/07/2026) hai sự kiện đặc biệt

 

Chuyện gần: Sài Gòn kỷ niệm 50 năm đổi tên TPHCM.

Nhân dịp này tôi có viết một bài cho BBC News Tiếng Việt. Có một chi tiết rất hay về Sài Gòn cũ mà tôi quên. Đó là sinh hoạt chính trị thời đó. Đa đảng, đa nguyên và cũng có phần bát nháo. Đặc biệt trong các dịp bầu cử “đại biểu nhân dân” các cấp, từ xã, tỉnh đến quốc hội lưỡng viện, kể cả tổng thống.

Tuy nhiên, vui nhất vẫn là bầu cử dân biểu Hạ viện. Mạnh ai người ấy ứng cử, cũng như vận động bầu cử. Tự do và tất nhiên vui nhộn, đôi khi cũng hài hước. Tất cả đều được báo chí tường thuật, hấp dẫn chẳng kém bầu cử tổng thống Mỹ.

Nguyễn Đình Bổn - Thảm!

 

Chỉ 21 năm ngắn ngủi, từ 1954 đến 1975, Sài Gòn khi đó là thủ đô của Việt Nam Cộng Hòa, dù trong chiến tranh đã bừng sáng không thể mô tả cái huy hoàng về văn học nghệ thuật.

Không kể hàng trăm tờ báo, chỉ riêng mảng văn chương đã có những tạp chí ghi dấu ấn mạnh mẽ như Văn, Văn Học, Bách Khoa, Khởi Hành, Sáng Tạo...trở thành những diễn đàn quan trọng. Đây được coi là một trong hai giai đoạn rực rỡ nhất của văn học Việt Nam hiện đại (thời kỳ trước là văn chương tiền chiến 1930-1945) mà không biết trăm năm sau còn có thể tạo ra?

Về Văn học: Võ Phiến, Mai Thảo, Doãn Quốc Sỹ, Nguyễn Thị Thụy Vũ, Bùi Giáng, Dương Nghiễm Mậu, Tô Thùy Yên, Nguyên Sa, Bình Nguyên Lộc, Sơn Nam, Duyên Anh... nói chung khó thể liệt kê.

Nguyễn Văn Tuấn - Starmer ra đi, Hùng Cao trở về

Sáng nay, đọc báo thấy ông Trump nói rằng ông Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ ra đi. Tôi không tin ông này, nên đọc qua chỉ cho biết thôi; ai dè, chiều nay báo chí chánh thống nói Starmer đã tuyên bố là sẽ từ chức.

Vậy là chỉ sau 2 năm nhậm chức, ông Starmer rời ghế. Nhiều bê bối nhân sự dẫn đến tình trạng mất đoàn kết nội bộ. Chỉ vài tuần trước, hàng loạt bộ trưởng và nghị sĩ từ chức hoặc công khai kêu gọi ông phải ra đi, ngay cả người trong đảng của ông cũng vậy. Ông không còn lựa chọn nào khác là từ chức.

Tôi thấy ông Keir Starmer là một người nho nhã, nhưng không thích ông ấy trong vai trò thủ tướng. Ông ấy là một 'thủ tướng yếu'. Nước Anh xứng đáng có một thủ tướng mạnh và quyết đoán hơn ông ấy. Không phải ngẫu nhiên mà Trump nói thẳng rằng "đây không phải Winston Churchill".

Lưu Trọng Văn - Hai câu chuyện

1. Trên mạng tràn ngập bức hình chủ tịch Tô Lâm tiếp quyền bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao, một cựu thuyền nhân, một người Việt tị nạn.

Cái bắt tay với nụ cười của cả hai, và thế là đủ cho một thông điệp nhiều tầng ý nghĩa.

Trước đó đại tướng Phan Văn Giang cùng nhiều tướng lĩnh đã chào đón Hùng Cao tay bắt mặt mừng.

Lưu Trọng Văn - Một kỷ niệm buồn khó quên đời nhà báo với Lý Quý Chung

Gã nhớ đó là một sáng năm 2002, gã bước vào phòng của Lý Quý Chung, thư ký tòa soạn tạp chí Kiến thức Gia đình, số 58 Nguyễn Bỉnh Khiêm. Chuyện linh tinh về báo chí, bóng đá rồi các cô người mẫu.

Lý Quý Chung vốn đẹp trai, hào hoa phong nhã lại là nhà báo nổi tiếng nên được nhiều cô, nhiều em xinh đẹp đeo đuổi. Chuyện đang hấp dẫn về Trịnh Công Sơn và các người đẹp thì có tiếng gõ cửa.

Bước vào là Lê Nam Sơn, tổng biên tập báo Nông nghiệp Việt Nam, báo mẹ của tạp chí Kiến thức Gia đình. Sơn là người mời gã về lo nội dung cho tạp chí khá ăn khách này. Trước khi có lời mời Sơn đã thăm dò kỹ về gã và xuống nhà gã ở Nhà Bè để coi về phong thủy. 

Thọ Nguyễn - Chuyện Budapest (2)

 

Vì ông Botz có việc phải đi ngay nên tôi chỉ mời được ông Istvan Losonczi ăn trưa trong quán ăn của câu lạc bộ Honved. Cái tên này xuất phát từ “Magyar Honvédség” (Lực lượng vũ trang Hung). Quán giải khát gọi là Regiment Caffee (Cà phê trung đoàn). Sau 1990 câu lạc bộ Honved mở cửa cho toàn dân, nhưng các sĩ quan vẫn lui tới đây gặp nhau. Từ bà phục vụ đến ông tướng đều quen biết nhau.

Khác với ông quân nhân chuyên nghiệp Laszlo Botz, Istvan Losonczi vốn là chàng sinh viên yêu văn học. Vì giỏi tiếng Anh và văn hóa nước ngoài nên ông được vào làm ở đài truyền hình nhà nước MTV, chuyên trách biên tập và giao dịch mua phim nước ngoài.

Hai ông cựu nhân viên truyền hình xã hội chủ nghĩa rất hợp nhau bên ly bia Kőbányai. Đĩa thịt goulash nóng hổi khiến tôi nhớ đến khái niệm “Goulash communism” (Chủ nghĩa Cộng sản Thịt hầm) [1] mà tôi nghe từ hồi nhỏ.

Đoàn Xuân Thu - "Trai xinh gái đẹp", tiếng Việt thời thổ tả

Tôi sinh ra giữa tiếng Việt thanh tao thời Việt Nam Cộng Hòa, lớn lên trong môi trường ông bà cha mẹ nói năng có chọn chữ, có văn hóa, có phẩm hạnh. Mỗi từ ngữ, mỗi âm tiết đều được cân nhắc như người ta chọn ngọc gắn vào nhẫn.

Vậy mà bây giờ, thời Cộng Sản, mở tivi, đọc báo mạng trong nước, tôi chỉ thấy tiếng Việt bị lôi xềnh xệch như một thứ ngôn ngữ thời… thổ tả!

Không biết tự bao giờ, giới cầm bút trong nước hồn nhiên nói “trai xinh gái đẹp”, “anh đẹp như hoa”, “chị đẹp cực phẩm”, “em đẹp cỡ vũ trụ”. Nghe xong, tôi chỉ muốn hỏi: Ủa, chữ nghĩa nước mình bị sốt rét ác tính từ bao giờ?

Cù Mai Công – Hồi ức xưa về khu « mả Việt Cộng » ở nghĩa địa Đô Thành

 

Những ngày qua, thông tin tìm mộ tập thể liệt sĩ hồi chiến cuộc Mậu Thân 1968 xuất hiện trên nhiều báo và trang mạng đã khiến nhiều người quan tâm, xúc động. Gần 60 năm đã qua chưa được về cùng thân nhân cũng là “nỗi buồn chiến tranh” với cả hai bên.

Một vài anh em nhắn tin cho tôi. Tôi bảo : Nhân chứng còn đó (đã tìm được), sơ đồ xưa cũng còn đây cùng phương tiện dò tìm hiện đại và không ít người chứng kiến vẫn đang ở quanh quanh nơi này. Cụ thể là bà con cố cựu trên đường Bắc Hải và hẻm Chùa Định Thành - hai con đường chạy cặp hai bên nghĩa địa đô thành Chí Hòa.

Xin nói rõ : Sài Gòn xưa có ba nghĩa địa cấp đô thành : nghĩa địa đô thành Mạc Đĩnh Chi, nghĩa địa đô thành Phú Thọ Hòa và nghĩa địa đô thành Chí Hòa. Dân Ông Tạ gọi nghĩa địa đô thành Chí Hòa là nghĩa địa Đô Thành (để phân biệt với nghĩa trang Các linh mục Chí Hòa, nay vẫn còn trên đường Bành Văn Trân và nghĩa địa Chí Hòa ở ngã ba Ông Tạ, đã giải tỏa cùng lúc với nghĩa địa đô thành Chí Hòa).

Lê Nguyễn - Chút hồi ức về nghề viết báo một thời (1)

KỲ I : KHÚC QUANH TÌNH CỜ CỦA KẺ KHÔNG BẰNG LÒNG VỚI SỐ PHẬN

Nền báo chí, hiểu theo nghĩa cổ điển là báo in, đã tàn lụi từ cuối thập niên 2010, đẩy lùi vào quá khứ những tờ báo từng một thời là món ăn tinh thần của người đọc như Kiến Thức Ngày Nay, Thế Giới Mới, Doanh nhân Sài Gòn cuối tuần, Tài Hoa Trẻ ...

Sự tàn lụi này mang lại một ít tiếc nhớ, một ít bùi ngùi, nhất là trong tâm tư của những ai từng nuôi sống bản thân và gia đình bằng những đồng nhuận bút sau mỗi kỳ báo phát hành.

Sự sắp xếp lại báo chí trong những ngày qua có lẽ cũng chỉ là xu thế khó tránh được trong sự phát triển có lúc đầy nghiệt ngã của nền công nghệ hiện đại, song hình như lần này, sự xúc động của công chúng, nhất là ở những người có ít nhiều dính dáng với báo chí, nhiều lúc lên đến cao trào.

Nguyễn Thông - Ký giả

 

 

Hồi trước năm 1975 ở Sài Gòn, chính quyền o ép báo chí, đã diễn ra cuộc phản đối mang tên "Ký giả đi ăn mày". Gọi vậy thôi, chứ vẫn được "múa bút vung gươm hả một phen".

Năm mươi năm sau, cũng trên đất ấy, lại diễn ra cuộc liên quan tới báo chí, nhưng có tên là sáp nhập. Nhiều tờ báo bị đóng cửa, chấm dứt hoạt động; rất nhiều nhà báo mất việc làm.

Âu cũng là do thời cuộc, bãi bể nương dâu. Than trách cũng chẳng được gì, bởi "Bắt phong trần phải phong trần/Cho thanh cao mới được phần thanh cao".

Nickie Tran - Thương "Dạ", Ghét "Vâng" ?

Tại sao nhiều người Saigon nghe chữ “Vâng ạ” hay “nước dùng” là bị dị ứng ? Thật ra không phải dị ứng hay vì ghét ai hết đâu. Vì họ chông chênh đó bạn biết hông ?

Tới một lúc nào đó, người ta bắt đầu nhận ra một thành phố không biến mất bằng tên gọi hành chánh, bằng những thay đổi của tên đường, hay sự thay thế của những xóm nhà lá bằng nhà cao tầng. Nó biến mất bằng cái cách mà xưa giờ nó đang dần biến mất : Phương ngữ !

Saigon ngày xưa có một kiểu lịch sự rất khác. Người ta không “Vâng ạ.” Người ta “dạ.” Mà chữ “dạ” của Saigon nó kỳ lắm. Nó không cúi xuống để phục tùng. Nó chỉ là một cách làm cho cuộc nói chuyện mềm đi. Người Saigon có thể nói chuyện trống không, có thể cười hề hề, có thể chọc nhau tưng tửng, nhưng trong cái kiểu bất cần đó lại có khoảng không cho người khác tồn tại.

Hà Đình Nguyên - Lê Hoàng Long và Gợi Giấc Mơ Xưa

Họ đã từng có một mối tình thật đẹp... Khi người con gái bị sức ép của gia đình bước lên xe hoa thì trong nỗi đớn đau tuyệt tình, chàng trai đã sáng tác một ca khúc. Hình như tất cả tâm huyết của chàng đã trút hết vào đó nên từ đó đến nay chàng chỉ có duy nhất bài hát này.

Nhạc sĩ Lê Hoàng Long năm nay 82 tuổi, sức khỏe đã yếu, phải nằm ở nhà cho vợ săn sóc. Tôi nhớ, hơn mười năm trước ông còn năng nổ lắm. Hễ có việc gì "bức xúc" là ông điện thoại hoặc gửi thư cho tôi.

Ông không theo đạo nhưng giấy viết thư của ông có in tiêu đề Nhạc sĩ Lê Hoàng Long - được Đức giáo hoàng Gioan ban phép lành Tòa Thánh, ở góc trái. Còn nhớ, ông luôn chê nhạc sĩ Th.O là "cả đời chỉ làm được mỗi một bản nhạc!". Tôi phải bật cười, thầm nghĩ: "Sao ông không nhớ là mình cũng chỉ có một bản nhạc độc nhất. Còn cụ Th.O thì có nhiều chứ". Nghĩ thế, nhưng không dám cãi vì phải tranh thủ tình cảm để hỏi chuyện về người đẹp trong ca khúc Gợi giấc mơ xưa của ông.

Cù Mai Công - Trôi xa từng mảnh "Giấc mơ xưa"

Giữa những ngày cuối tháng 5-2026, Sài Gòn nắng oi ả như chưa phải mùa mưa, cuộc trưng bày tranh của nhà văn - họa sĩ “những cô bé tóc dài mắt to” Đinh Tiến Luyện “Một thời tuổi ngọc” chen chúc thân hữu và khách hoài nhớ thuở yêu thương.

Anh Đinh Tiến Luyện là một tên tuổi viết và vẽ cho tuổi mới lớn mà hầu hết thanh thiếu niên Sài Gòn xưa nghe danh, ngưỡng mộ.

Anh Đinh Tiến Luyện cùng với anh trai mình (sau là linh mục) vốn là lễ sinh (giúp lễ) đời đầu tiên giáo xứ An Lạc - cùng với hai con trai bà lý Sóc trong ngõ Con Mắt (nay là hẻm 766 Cách Mạng Tháng Tám). Bà lý Sóc là mẹ của giáo sư sử học Trần Đình Thọ của tập san Sử Địa trước 1975, là mẹ vợ trung tá Trần Khắc Kính - chỉ huy phó Lực lượng Đặc biệt tung biệt kích, gián điệp ra Bắc và thiếu tá Trần Khắc Nghiêm - sư đoàn 18 bộ binh của thiếu tướng Lê Minh Đảo.

Song Thao - Ký ức Sài Gòn (1)

Tôi rời nơi chôn rau cắt rốn Hà Nội khi chỉ còn đúng 4 ngày nữa là bước qua tuổi 16, tuổi dậy thì. Nơi tới là Sài Gòn.

Tôi bay bằng máy bay Cosara được Không Quân Pháp trưng dụng để chở nhân viên và gia đình vào Sài Gòn khi hiệp định Genève chia cắt đất nước vừa được ký kết một tuần trước. Khi đó chưa có phong trào di cư, cậu bé (hay chàng trai) sắp 16 tuổi lòng phơi phới lần đầu được đi máy bay tới một nơi xa tít, tuốt tận miền Nam đất nước.

Sài Gòn, nơi tôi bắt đầu tuổi thanh niên. Cái tuổi đẹp nhất đời người của tôi tại Sài Gòn dài tới 41 năm, ăn đứt 16 năm tại Hà Nội, chốn thơ dại của tôi. Ký ức của tôi về thành phố thân thương này rất đậm đà. Đậm đà không kém người dân chính gốc Sài Gòn. Từ ngày thành phố mất tên, ký ức về Sài Gòn là ký ức chung của những người dân Sài Gòn, dân chính gốc cũng như dân ngụ cư.

Bông Lau – Máy xay thịt

 

Trong Thế Chiến 2, Hoa Kỳ sáng chế ụ súng lắp 4 khẩu đại liên 50 gọi là M45 dùng để bắn máy bay cảm tử kamikaze của Nhật khá công hiệu. Cao độ sát thương là 1,5 km. M45 còn có tên hiệu là “Máy Xay Thịt” (Meat Chopper).

Ụ súng M45 này điều khiển bằng điện, bóp cò cũng bằng điện. Có thể mỗi lần bắn 2 khẩu một lần cho đỡ nóng nòng hoặc tập trung hỏa lực bắn 4 khẩu một lần. Mỗi khẩu đại liên 50 bắn 600 cục kẹo một phút. Bốn khẩu bắn 2400 cục kẹo đồng 12,7mm một phút. Không còn nghe từng tiếng nổ nữa mà là một bức tường tiếng động.

Vào thập niên 60 có nhiều đoàn công-voa của quân đội Mỹ bị phục kích ở đèo Mang Yang, Bình Định, gây thương vong nặng cho binh sĩ Mỹ. Khi ấy hộ tống đoàn công-voa chỉ là những xe Jeep gắn đại liên M-60. Súng đại liên M-60 bắn vào rừng rậm hai bên đường có Vi Xi núp chỉ gãi ngứa vì đạn 7,6 2mm không xuyên thủng rừng cây dầy đặc được.

Dương Quốc Chính – Chửi Mỹ cho lành

 

Bạn này có thể chọn bên nào bạn ấy thích để ủng hộ, tùy nhận thức chính trị. Nhưng phát biểu thế này là hơi bị gồng quá. Thà chết này kia nghe như lãnh tụ mà sáo rỗng, làm màu.

Chẳng qua đấu tranh với bọn dân chủ, văn minh nó an toàn, nên chém thoải mái. Giống như hồi xưa anh em cánh tả, học sinh sinh viên sư sãi rủ nhau đi biểu tình chống chính quyền Việt Nam Cộng Hòa khá thoải mái. Vì nói chung là khá an toàn.

Kể cả có bị tù thì cũng nhẹ nhàng, gia đình không bị sao, xã hội không đấu tố, trường học cũng không làm gì. Sau 75, chính anh em sư sãi, học sinh sinh viên đó ngoan luôn với chính quyền mới.

Lê Diễn Đức - Hãy khôn ngoan và cẩn trọng khi chơi với Mỹ

Phát biểu mới đây của Donald Trump về Đài Loan thực ra không có gì quá bất ngờ, nhưng nó thêm một lần nhắc thế giới nhớ tới bản chất thật của chính trị quốc tế.

Ông Trump nói ông không muốn Mỹ bị kéo vào một cuộc chiến chỉ vì Đài Loan tuyên bố độc lập. Nói cách khác, lợi ích và cái giá mà nước Mỹ phải trả luôn là điều được đặt lên bàn cân đầu tiên.

Đó không phải chuyện riêng của ông Trump. Lịch sử quan hệ giữa Mỹ và Đài Loan đã cho thấy điều đó từ lâu.

Phúc Ben - Nhạc Sĩ Phùng Trọng Và Vợ Qua Đời Trong Âm Thầm

Tôi (người viết) với nhạc sĩ Phùng Trọng thì có với nhau rất nhiều kỷ niệm. Hằng năm khi MC Trần Quốc Bảo về Việt Nam thì đều tổ chức chương trình gặp gỡ giữa các văn nghệ sĩ, tôi là người chịu trách nhiệm trong khâu liên lạc với các nhạc sĩ.

Nhạc sĩ Phùng Trọng đã 90 tuổi, điện thoại xài lúc quên lúc nhớ, lúc rớt lúc để đâu mất, cho nên khi cần là tôi phải chạy từ phía Bắc Sài Gòn qua tận Bình Tân để thông báo lịch họp mặt cho ông, có khi đến cũng để gửi tiền cho ông (các văn nghệ sĩ, bạn bè của ông hay nhờ tôi làm nhịp cầu nối).

Hôm nay (15/05/2026), cũng một người bạn của tôi có nhã ý muốn tặng cho nhạc sĩ Phùng Trọng vài trăm uống thuốc. Nhân tiện có việc đi vào Sài Gòn, thế là tôi tranh thủ buổi trưa chạy qua nhà thăm ông Phùng Trọng. Nhà trọ nơi Ông ở nằm phía cuối cùng trong con hẻm 137/106/… đường Phan Anh. Con hẻm này tôi đã đi hàng chục lần, nhưng sao hôm nay vào hẻm tôi thấy có chút khác lạ.