Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Suốt bảy tám năm nay, cứ gần hay đến ngày này. Tôi luôn viết về Ban Mê Thuột. Đó hình như là một "trách nhiệm của lương tâm" không ai giao phó, ngoài chính lương tâm của tôi.
Văn dốt, vũ nát nên nhiều khi nhớ lộn, viết lộn, nhưng cũng là dịp để cho đầu óc già nua làm việc lại.
Như những bài viết cũ, tôi chủ quan để nói rằng : Ngày 10 tháng Ba năm 1975, là ngày khởi đầu cho sự sụp đổ dây chuyền của quốc gia Việt Nam Cộng Hòa.
Chuyện một doanh nghiệp bất động sản đề xuất di dời Đại học Bách Khoa ra ngoại ô và quy hoạch lại khu đất vàng này làm dậy sóng dư luận những ngày vừa qua.
Thật ra, không phải đến bây giờ, mà đề án quy hoạch các Trường của Viện Đại học Saigon ra vùng ngoại ô đã được bắt đầu từ năm 1961, và là một phần trong quy hoạch tổng thể của Đô thành Saigon thời đó. Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, người thiết kế Dinh Độc lập, là người chịu trách nhiệm chính của bản quy hoạch Làng Đại học (ĐH) Thủ Đức.
Vì tình hình chiến sự, đề án này chỉ được thực hiện một phần, đó là hình thành Viện ĐH Bách Khoa Thủ Đức, thành lập năm 1973, trong đó Trường ĐH Kỹ thuật (Tên cũ là Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật Phú Thọ - thành lập năm 1957, và là ĐH Bách Khoa hiện nay) sáp nhập và trở thành một Trường thành viên của Viện ĐH này từ năm 1974.
Những ngày qua, hàng loạt tin nhắn trong Cộng đồng cựu sinh viên và nhiều người quen của tôi xôn xao trước thông tin về việc di dời hoàn toàn Đại học Bách Khoa TPHCM ra khỏi nội đô để “khai thác hiệu quả” khu đất 268 Lý Thường Kiệt. Trong đó, thậm chí còn có cả lời kêu gọi bảo vệ “thành trì 268".
Là một cựu sinh viên, giảng viên, và thành viên Ban đại diện Cựu sinh viên, tôi cũng ở trong một tâm trạng rất lẫn lộn.
Nhìn trên bản đồ quy hoạch, 14 hecta đất ấy là một “viên kim cương” giữa lòng Quận 10. Do đó, dư luận có quyền lo ngại về xung đột lợi ích khi đề xuất đến từ một tập đoàn bất động sản. May mắn rằng, ngày 09/03/2026 TPHCM đã sớm phản hồi khẳng định chưa có quyết định giao khu đất cho bất kỳ doanh nghiệp nào để làm dự án bất động sản.
1) Trường đại học Sorbonne là trái tim, trí óc của Paris và nước Pháp
Không cần đi vào chi tiết lịch sử thành lập của trường đại học Sorbonne, chỉ biết đây được xem là một trong ba trường đại học lâu đời nhất thế giới được thành lập năm 1257, giữa thời Trung cổ.
Tùy theo từng thời kỳ mà trường sáp nhập thêm một số cơ sở để có tên trường Đại học Paris, rồi sau đó, tách chia để thành các đại học Paris riêng lẻ.
Sau thế chiến 2, trước yêu cầu tăng cao về nền giáo dục đại học hậu chiến, hai thành viên của gia đình Curie là Irène Juliot-Curie và chồng là Frédéric Juliot-Curie rất tích cực thành lập trường đại học Orsay năm 1956 tại phía Nam Paris. Đó là nơi sau này nhiều sinh viên Việt Nam theo học và tốt nghiệp, trong đó có giáo sư Ngô Bảo Châu được biết là người Việt lãnh giải toán học Fields rất uy tín.
Thiên hạ, dư luận, báo chí, mạng xã hội đang xôn xao việc người ta định chuyển một ngôi trường lớn danh tiếng khỏi nội đô.
Tôi thỉnh thoảng có việc đi ngang Trường đại học Bách khoa TPHCM. Một khu đại học rộng mênh mông, gần 15 hecta (150.000 mét vuông), khuôn viên đẹp, cây cối cổ thụ xanh um như công viên, nhà cửa chắc chắn đẹp đẽ, hiện đại.
Trước năm 1975 nó là Trường đại học Kỹ thuật, còn được quen gọi bằng cái tên trường Kỹ thuật Phú Thọ (vì nó nằm trên đất tổng Phú Thọ Hòa cũ, quận Tân Bình). Chính quyền Sài Gòn đã xây dựng nơi đây làm trung tâm giáo dục đại học chuyên về kỹ thuật, công nghệ. Nhiều tài liệu biên chép, nó vào hàng bậc nhất vùng Đông Nam Á.
Tết năm Nhâm Tý 1972 là một cái tết vui, kinh tế miền Nam chưa đến nỗi khó khăn nên nhà nhà sống dễ thở và có thể lo được một cái tết xôm tụ.
Trong xóm tôi, anh Hùng nhà cuối xóm đã xóa hình con heo mà anh vẽ vào giáp tết Tân Hợi năm ngoái trên thân cái cột xi măng đặt bàn thiên trước nhà, để vẽ hình con chuột tượng trưng cho năm Tý. Năm nào anh cũng vẽ một con giáp, nên thấy anh bày sơn cọ ra trước cái bàn thiên là biết tết sắp đến.
Ba tôi vừa đọc xong tờ nhật báo Hòa Bình số tất niên, tôi vội chụp lấy, háo hức xem chương trình tết trên tivi. Lướt mắt từ trên xuống dưới chương trình bốn ngày Tết, thấy rạo rực cả người vì năm nay có nhiều tiết mục quá hấp dẫn: Trước hết, có tới bốn chương trình dành cho thiếu nhi.
Hôm qua có việc phải bắt xe ôm về nhà.
– Reng reng! Bạn ơi, chờ mình chút nha, mình đến liền. Một giọng nữ rất trong nói qua điện thoại (?)
Chỉ ít phút sau, một cô gái trẻ đi Honda trờ tới, mang khẩu trang, có váy chống nắng che đùi rất điệu.
Hôm qua thấy trên các mạng xã hội tràn ngập đoạn phim video mà đoạn cuối có hình cựu Tổng thống Obama và Đệ nhứt phu nhân Michelle Obama đầu người mình khỉ. Mình không tin nên vào Google kiểm chứng thì quả thiệt là như zậy.
Chẳng buồn giận tí nào, mà chỉ cảm thấy chán vì mấy cái trò con nít này nó cứ tiếp diễn đến hóa nhàm. Hôm nay thì nghe nói ngài Tổng thống đã xóa. Thiệt giống con nít. Không biết ngài sẽ xin lỗi hay không?
Ở Mỹ nếu nói người da đen là con khỉ thì đó là một sự xúc phạm nặng nề kiểu như hàm ý là tụi da đen tụi mày là khỉ ở rừng Phi Châu nên về lại đó mà sống. Giống dân miền Nam hay ví von ai đó là “khỉ Trường Sơn”. Chỉ có MAGA ở Việt Nam mới mù tịt không hiểu loại văn hóa kỳ thị bỉ ổi này.
Một nhân vật đương đại “lừng lẫy trong im lặng” vừa ra đi - ông Đoàn Duy Thành.
Thú thực tôi không định viết về ông lúc này bởi hiểu biết về ông quá mỏng, vả lại dễ bị quy là ăn theo, đu trend, vô tình tầm thường hóa một nhân vật lịch sử đáng kính trọng. Nhưng cần phải có vài chữ, vài lời, như một nén nhang kính tiễn ông về cõi, nơi làm người không khó.
Ai muốn tỏ tường về ông Thành, về số phận chìm nổi của ông, cứ đọc bài của đại tá nhà báo Trần Nhung, của nhà báo Mai Phan Lợi, hay lắm, rõ lắm.
Nếu như ở Hà Nội có Hồ Gươm với "Cụ Rùa" lặn ngụp trong không gian rộng lớn, thì Saigon có Hồ Con Rùa nhân tạo với chỉ vỏn vẹn một chút ít diện tích giữa lòng Đô Thành.
Và nay, đa phần các thế hệ sau đã không còn thấy Con Rùa này nữa.
"Hồ Con Rùa" được kiến trúc sư Nguyễn Kỳ thiết kế, với giai thoại về việc trấn yểm cho Phủ Đầu rồng - Dinh Độc lập. Sau đó, một con rùa làm bằng chất liệu bằng đồng được đặt giữa Hồ, đội trên lưng một tấm bia, trên có ghi tên tri ân các Quốc gia đã công nhận và có sự viện trợ đối với Việt Nam Cộng Hòa trước năm 1975. Cuối danh sách là ...Venezuela.
Quang Võ : Được tin buồn nhà văn-nhà thơ Mường Mán vừa mới mất, xin gởi đến các bạn một truyện ngắn của ông trên Xuân Hồng Tuổi Ngọc 1972 thay cho lời tiễn biệt một tài năng.
MÙA SƯƠNG TRÊN VAI_MƯỜNG MÁN
Quì đứng nép vào cây cột dưới hàng hiên, chiếc áo mưa vừa cởi ra hai phút trước cuốn gọn trong tay. Quì mặc áo dài tím, ngoài choàng thêm cái áo len đen. Khuôn mặt Quì trắng, đôi mắt Quì to ngước trông vời bến xe đằng trước, không nói năng chi cả.
Quỳnh đứng bên Quì, quần jean nâu áo pull màu cà rốt, áo mưa vắt trên vai. Quỳnh hút thuốc, cũng nhìn ra bến xe, cũng không nói năng chi. Hai người ở lứa tuổi thanh niên và, dường như vừa trải qua một trận hờn giận gì đó nên lúc này chẳng ai buồn mở môi hé miệng.
Bến xe nhộn nhịp xe ra vào lui tới, huyên náo tiếng rao quà vặt của những cô bé tay nách rổ trái cây hoặc mẹt bánh, mỗi lần có xe vào bến nhào tới tranh nhau mời mọc khách hàng. Hành khách ôm xách, kẻ vội vàng kẻ lững thững. Vẻ vội vàng lững thững toa rập với mớ âm thanh hỗn loạn tạo thành hoạt cảnh vui mắt vui tai và tràn đầy sinh lực ; trái hẳn với khung cảnh ủ trệ trầm buồn lặng nín của dãy phố cũ kỹ bụi bặm bên sau.
Mường Mán, tên đầy đủ là Trần Văn Quảng (sinh ngày 20 tháng 5 năm 1947) là một nhà văn, nhà thơ, nhà biên kịch người Việt Nam. Quê ông ở làng An Truyền (làng Chuồn) huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Bút danh Mường Mán gắn liền với hai bài thơ ngắn là "Thiếu thời" và "Mùa hạ mới" trên tạp chí Văn năm 1965. Dù vậy, sự nghiệp chính của ông là văn xuôi bao gồm nhiều tập truyện ngắn, truyện dài và tiểu thuyết đã được xuất bản. Mãi tới năm 1995 ông mới in tập thơ đầu tiên là Vọng.
Ngoài văn và thơ, Mường Mán còn được biết đến qua nhiều kịch bản phim. Ông từng biên kịch các phim Người trong cuộc (1987), Tiếng đờn kìm (còn có tên là Chuyện Ngã Bảy, 1997), Gió qua miền tối sáng (viết chung, 30 tập, 1995), Trăng không mùa (1998), Duyên phận (16 tập, 2003) … Tuy nhiên, các tác phẩm thơ của ông luôn nổi bật và được nhiều người biết đến, vì thơ Mường Mán rất lãng mạn, nhẹ nhàng và trong sáng. Đặc biệt, độc giả rất yêu thích những bài thơ của ông như : « Qua mấy ngõ hoa » hay « Bông hồng đầu năm » và nhiều bài thơ khác.
Có một thời gian dài, chúng tôi thường ghé quán Ruốc của vợ chồng anh chị Mường Mán - Phương Bình.
Quán nằm trong con hẻm ở đường Nguyễn Văn Trỗi (Phú Nhuận) Một biệt thự cũ, có lầu và khoảnh sân. Buổi trưa, chúng tôi thường ngồi trên lầu. Còn buổi tối thì ngồi ngoài sân.
Tôi rất thích ngồi uống bia lắc xê ngoài sân, để thỉnh thoảng ngước nhìn lên tàn cây khế. Quán Ruốc chuyên trị món Huế, nhiều món ngon, nhưng tôi thích nhất là món cá trê nướng dầm nước mắm. Món này ăn cơm, dặm với 2 chai bia lạnh là ngon lành.
Cô ấy được nuôi sống, được vinh thân phì gia được lên xe xuống ngựa, có biệt thự xa hoa nhờ những người ái mộ mình.
Cô ta được xưng tụng như là một « nữ hoàng » nhờ những nhạc phẩm Bolero trứ danh của Sài Gòn xưa cũ.
Trong một cơn hứng tình, bỗng nhiên cô ta lên cơn điên công khai chửi họ như một « con chó » bằng một thứ ngôn ngữ hạ cấp còn tệ hơn của một kẻ đứng đường. Như một tiếng sủa của một con chó, mà cô ấy cho rằng « chỉ như vậy mới xứng đáng cho những ai dám chọc giận tới nhân thân của ‘nữ hoàng’ ».
Lúc còn nhỏ, mỗi lúc trường tổ chức du ngoạn thì thế nào trong những ngày trước đó lòng tôi đều không tránh khỏi nôn nao, Ngày nào cũng xé lịch mong đến ngày đó cho nhanh lẹ. Đêm trước đó lòng rộn ràng không ngủ được.
Rốt cuộc ngày đó cũng tới. Khi ngày đó tới thì mới biết rất bình thường không có gì là lạ cả. Tôi ngộ ra một điều,đó là hạnh phúc không nằm trong ngày đến mà chính là ngày đợi.
Thành phố New Orleans nơi tôi ở là vùng bão tố. Sống trong bão tố quen rồi nên năm nào không có bão lại đâm ra ngạc nhiên là tại sao bão không đến. Từ sự ngạc nhiên biến thành sự đợi lúc nào cũng không hay. Đợi bão đến bởi vì suy ra bão chẳng có gì đáng sợ. Bão đến thì lái xe mà chạy, sẵn trớn có lý do đi xuyên bang chơi mà không phải đi làm. Nhà cửa có sập thì bão hiểm lo.
Hôm nay Tổng Thống (TT) Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ gặp ngài TT Donald Trump để đàm phán ngưng bắn với Liên Bang Nga. Không biết đây là lần thứ mấy rồi? Cũng chẳng màng đếm nữa.
Cuộc đàm phán này sẽ xoáy vào điểm Hoa Kỳ sẽ bảo đảm an ninh cho Ukraine nếu Liên Bang Nga vi phạm hiệp định ngưng bắn.
Mình tin rằng TT Zelensky thông minh nên chịu khó mềm mỏng đẩy đưa đàm phán cho qua chuyện, để không làm phật lòng ngài TT Donald Trump. Nhưng Zelensky sẽ không dễ bị khuất phục. Zelensky có lá bài rất lớn là thế giới tự do đứng sau lưng ông.
Nghe tin cô Trần Thị Nguyệt Thu, phu nhân của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông qua đời hồi sáng sớm 24/12 thọ 78 tuổi. Vô cùng thương tiếc cô và mong cô chú được đoàn tụ nơi Cực lạc quốc.
Mình xưa nay luôn yêu quý và kính trọng hai người phụ nữ. Một là cô Nguyệt Thu, phu nhân của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông ; và hai là cô Dương Ấu Oanh, phu nhân của ca sĩ Khuất Duy Trác.
Hai cô đều rất đẹp, lại có học thức. Cô Nguyệt Thu từng là thư ký hãng dĩa Continental hồi xưa. Cô Ấu Oanh là cô giáo dạy tiểu học ở Sài Gòn.
Ngày 23/12/2025, Carl Robinson lại gây chấn động, khi công bố trên Washington Post liên quan đến bức ảnh lịch sử Em bé Napalm:
“Tôi biết rõ khoảnh khắc ấy được chụp bởi một nhiếp ảnh gia tự do, nhưng đã được cấp trên của tôi khi đó là Horst Faas yêu cầu ghi tên Nick Út vào chú thích ảnh. Vì lo sợ cho công việc và gia đình, tôi đã làm theo. Quyết định đó đã ám ảnh tôi suốt 50 năm qua.”
Nếu điều này là sự thật, thì sự thật là một gánh nặng. Nó không phải là một chi tiết nghề nghiệp sai sót, mà là một gánh nặng đạo đức kéo dài nửa thế kỷ.
Bức ảnh hai người lính (ảnh trên) đã xuất hiện trên rất nhiều phương tiện truyền thông đại chúng, được chia sẻ lại không biết bao nhiêu lần trên báo chí và mạng xã hội. Câu chuyện hậu trường phía sau, nhiều đồng nghiệp đã tường thuật khá đầy đủ.
Tôi sẽ không nhắc lại nữa, chỉ muốn dừng lại ở điều bức ảnh gợi ra về chiến tranh, ký ức và hành trình hòa giải.
Giữa cánh đồng hoang, hai người lính đứng cạnh nhau, vai kề vai. Một người khoác quân phục giải phóng quân, người kia mặc áo lính Việt Nam Cộng Hòa. Không còn súng ống, không còn ranh giới hai phe. Chỉ còn hai người choàng vai nhau, mắt nhìn về phía trước.
Ghét nhau, nặng hơn nữa là thù hận. Rồi… trả thù. Chưa được một tuần sau cái ngày thê thảm ở bãi biển Bondi. Nơi mà hai sát thủ bắn 60 phát đạn mà trúng đến 55 (15 người chết và 40 bị thương). Chứng tỏ sự cố sát, không phải …bắn đại. Tui trót xem cái clip đó mà mất ngủ mấy ngày trời. Đáng lẽ không nên xem.
Tên sát thủ trẻ sinh ra ở Úc mà. Không biết học hành kiểu gì mà tàn ác như vậy. Tui không nghĩ tôn giáo mà hắn theo, khuyến khích làm chuyện này.
Nhớ lại hồi nhỏ ở Việt Nam ta, trước 75 thì trong trường dạy dỗ sự thương yêu. Chỉ khi xem truyện hay xem phim thì mới có vụ máu me.
