Phạm Công Luận - Hoài cố xuân

Tết năm Nhâm Tý 1972 là một cái tết vui, kinh tế miền Nam chưa đến nỗi khó khăn nên nhà nhà sống dễ thở và có thể lo được một cái tết xôm tụ.

Trong xóm tôi, anh Hùng nhà cuối xóm đã xóa hình con heo mà anh vẽ vào giáp tết Tân Hợi năm ngoái trên thân cái cột xi măng đặt bàn thiên trước nhà, để vẽ hình con chuột tượng trưng cho năm Tý. Năm nào anh cũng vẽ một con giáp, nên thấy anh bày sơn cọ ra trước cái bàn thiên là biết tết sắp đến.

Ba tôi vừa đọc xong tờ nhật báo Hòa Bình số tất niên, tôi vội chụp lấy, háo hức xem chương trình tết trên tivi. Lướt mắt từ trên xuống dưới chương trình bốn ngày Tết, thấy rạo rực cả người vì năm nay có nhiều tiết mục quá hấp dẫn: Trước hết, có tới bốn chương trình dành cho thiếu nhi.

Lê Đình Phương - Chuyện xe ôm

Hôm qua có việc phải bắt xe ôm về nhà.

– Reng reng! Bạn ơi, chờ mình chút nha, mình đến liền. Một giọng nữ rất trong nói qua điện thoại (?)

Chỉ ít phút sau, một cô gái trẻ đi Honda trờ tới, mang khẩu trang, có váy chống nắng che đùi rất điệu.

Bông Lau - Tỉnh ngộ

Hôm qua thấy trên các mạng xã hội tràn ngập đoạn phim video mà đoạn cuối có hình cựu Tổng thống Obama và Đệ nhứt phu nhân Michelle Obama đầu người mình khỉ. Mình không tin nên vào Google kiểm chứng thì quả thiệt là như zậy.

Chẳng buồn giận tí nào, mà chỉ cảm thấy chán vì mấy cái trò con nít này nó cứ tiếp diễn đến hóa nhàm. Hôm nay thì nghe nói ngài Tổng thống đã xóa. Thiệt giống con nít. Không biết ngài sẽ xin lỗi hay không?

Ở Mỹ nếu nói người da đen là con khỉ thì đó là một sự xúc phạm nặng nề kiểu như hàm ý là tụi da đen tụi mày là khỉ ở rừng Phi Châu nên về lại đó mà sống. Giống dân miền Nam hay ví von ai đó là “khỉ Trường Sơn”. Chỉ có MAGA ở Việt Nam mới mù tịt không hiểu loại văn hóa kỳ thị bỉ ổi này.

Nguyễn Thông - Người ra đi

 

Một nhân vật đương đại “lừng lẫy trong im lặng” vừa ra đi - ông Đoàn Duy Thành.

Thú thực tôi không định viết về ông lúc này bởi hiểu biết về ông quá mỏng, vả lại dễ bị quy là ăn theo, đu trend, vô tình tầm thường hóa một nhân vật lịch sử đáng kính trọng. Nhưng cần phải có vài chữ, vài lời, như một nén nhang kính tiễn ông về cõi, nơi làm người không khó.

Ai muốn tỏ tường về ông Thành, về số phận chìm nổi của ông, cứ đọc bài của đại tá nhà báo Trần Nhung, của nhà báo Mai Phan Lợi, hay lắm, rõ lắm.

Võ Khánh Tuyên – Ngày xưa…có một con rùa

 

Nếu như ở Hà Nội có Hồ Gươm với "Cụ Rùa" lặn ngụp trong không gian rộng lớn, thì Saigon có Hồ Con Rùa nhân tạo với chỉ vỏn vẹn một chút ít diện tích giữa lòng Đô Thành.

Và nay, đa phần các thế hệ sau đã không còn thấy Con Rùa này nữa.

"Hồ Con Rùa" được kiến trúc sư Nguyễn Kỳ thiết kế, với giai thoại về việc trấn yểm cho Phủ Đầu rồng - Dinh Độc lập. Sau đó, một con rùa làm bằng chất liệu bằng đồng được đặt giữa Hồ, đội trên lưng một tấm bia, trên có ghi tên tri ân các Quốc gia đã công nhận và có sự viện trợ đối với Việt Nam Cộng Hòa trước năm 1975. Cuối danh sách là ...Venezuela.

Mường Mán – Mùa sương trên vai

 

Quang Võ : Được tin buồn nhà văn-nhà thơ Mường Mán vừa mới mất, xin gởi đến các bạn một truyện ngắn của ông trên Xuân Hồng Tuổi Ngọc 1972 thay cho lời tiễn biệt một tài năng.

MÙA SƯƠNG TRÊN VAI_MƯỜNG MÁN

Quì đứng nép vào cây cột dưới hàng hiên, chiếc áo mưa vừa cởi ra hai phút trước cuốn gọn trong tay. Quì mặc áo dài tím, ngoài choàng thêm cái áo len đen. Khuôn mặt Quì trắng, đôi mắt Quì to ngước trông vời bến xe đằng trước, không nói năng chi cả. 

Quỳnh đứng bên Quì, quần jean nâu áo pull màu cà rốt, áo mưa vắt trên vai. Quỳnh hút thuốc, cũng nhìn ra bến xe, cũng không nói năng chi. Hai người ở lứa tuổi thanh niên và, dường như vừa trải qua một trận hờn giận gì đó nên lúc này chẳng ai buồn mở môi hé miệng.

Bến xe nhộn nhịp xe ra vào lui tới, huyên náo tiếng rao quà vặt của những cô bé tay nách rổ trái cây hoặc mẹt bánh, mỗi lần có xe vào bến nhào tới tranh nhau mời mọc khách hàng. Hành khách ôm xách, kẻ vội vàng kẻ lững thững. Vẻ vội vàng lững thững toa rập với mớ âm thanh hỗn loạn tạo thành hoạt cảnh vui mắt vui tai và tràn đầy sinh lực ; trái hẳn với khung cảnh ủ trệ trầm buồn lặng nín của dãy phố cũ kỹ bụi bặm bên sau.

Phạm Văn Thanh – Mường Mán và bài thơ « Qua mấy ngõ hoa »

 

Mường Mán, tên đầy đủ là Trần Văn Quảng (sinh ngày 20 tháng 5 năm 1947) là một nhà văn, nhà thơ, nhà biên kịch người Việt Nam. Quê ông ở làng An Truyền (làng Chuồn) huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Bút danh Mường Mán gắn liền với hai bài thơ ngắn là "Thiếu thời" và "Mùa hạ mới" trên tạp chí Văn năm 1965. Dù vậy, sự nghiệp chính của ông là văn xuôi bao gồm nhiều tập truyện ngắn, truyện dài và tiểu thuyết đã được xuất bản. Mãi tới năm 1995 ông mới in tập thơ đầu tiên là Vọng.

Ngoài văn và thơ, Mường Mán còn được biết đến qua nhiều kịch bản phim. Ông từng biên kịch các phim Người trong cuộc (1987), Tiếng đờn kìm (còn có tên là Chuyện Ngã Bảy, 1997), Gió qua miền tối sáng (viết chung, 30 tập, 1995), Trăng không mùa (1998), Duyên phận (16 tập, 2003) … Tuy nhiên, các tác phẩm thơ của ông luôn nổi bật và được nhiều người biết đến, vì thơ Mường Mán rất lãng mạn, nhẹ nhàng và trong sáng. Đặc biệt, độc giả rất yêu thích những bài thơ của ông như : « Qua mấy ngõ hoa » hay « Bông hồng đầu năm » và nhiều bài thơ khác.

Trần Nhã Thụy – Tưởng nhớ nhà văn Mường Mán

 

Có một thời gian dài, chúng tôi thường ghé quán Ruốc của vợ chồng anh chị Mường Mán - Phương Bình.

Quán nằm trong con hẻm ở đường Nguyễn Văn Trỗi (Phú Nhuận) Một biệt thự cũ, có lầu và khoảnh sân. Buổi trưa, chúng tôi thường ngồi trên lầu. Còn buổi tối thì ngồi ngoài sân.

Tôi rất thích ngồi uống bia lắc xê ngoài sân, để thỉnh thoảng ngước nhìn lên tàn cây khế. Quán Ruốc chuyên trị món Huế, nhiều món ngon, nhưng tôi thích nhất là món cá trê nướng dầm nước mắm. Món này ăn cơm, dặm với 2 chai bia lạnh là ngon lành.

Nguyễn Tấn Cứ - Ca từ Bolero bất hủ và thứ ngôn ngữ hạ cấp

 

Cô ấy được nuôi sống, được vinh thân phì gia được lên xe xuống ngựa, có biệt thự xa hoa nhờ những người ái mộ mình.

Cô ta được xưng tụng như là một « nữ hoàng » nhờ những nhạc phẩm Bolero trứ danh của Sài Gòn xưa cũ.

Trong một cơn hứng tình, bỗng nhiên cô ta lên cơn điên công khai chửi họ như một « con chó » bằng một thứ ngôn ngữ hạ cấp còn tệ hơn của một kẻ đứng đường. Như một tiếng sủa của một con chó, mà cô ấy cho rằng « chỉ như vậy mới xứng đáng cho những ai dám chọc giận tới nhân thân của ‘nữ hoàng’ ».

Dương Công Quan - Tản mạn ngày cuối năm: Đợi

Lúc còn nhỏ, mỗi lúc trường tổ chức du ngoạn thì thế nào trong những ngày trước đó lòng tôi đều  không tránh khỏi nôn nao, Ngày nào cũng xé lịch mong đến ngày đó cho nhanh lẹ. Đêm trước đó lòng rộn ràng không ngủ được.  

Rốt cuộc ngày đó cũng tới. Khi ngày đó tới thì mới biết rất bình thường không có gì là lạ cả. Tôi ngộ ra một điều,đó là  hạnh phúc không nằm trong ngày đến mà chính là ngày đợi.

Thành phố New Orleans nơi tôi ở là vùng bão tố. Sống trong bão tố quen rồi nên năm nào không có bão lại đâm ra ngạc nhiên là tại sao bão không đến. Từ sự ngạc nhiên biến thành sự đợi lúc nào cũng không hay. Đợi bão đến bởi vì suy ra bão chẳng có gì đáng sợ. Bão đến thì lái xe mà chạy, sẵn trớn có lý do đi xuyên bang chơi mà không phải đi làm. Nhà cửa có sập thì bão hiểm lo.

Bông Lau - Đàm phán ngưng bắn

Hôm nay Tổng Thống (TT) Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ gặp ngài TT Donald Trump để đàm phán ngưng bắn với Liên Bang Nga. Không biết đây là lần thứ mấy rồi? Cũng chẳng màng đếm nữa.

Cuộc đàm phán này sẽ xoáy vào điểm Hoa Kỳ sẽ bảo đảm an ninh cho Ukraine nếu Liên Bang Nga vi phạm hiệp định ngưng bắn.

Mình tin rằng TT Zelensky thông minh nên chịu khó mềm mỏng đẩy đưa đàm phán cho qua chuyện, để không làm phật lòng ngài TT Donald Trump. Nhưng Zelensky sẽ không dễ bị khuất phục. Zelensky có lá bài rất lớn là thế giới tự do đứng sau lưng ông.

Bích Hậu - Tiễn biệt hiền thê của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông

Nghe tin cô Trần Thị Nguyệt Thu, phu nhân của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông qua đời hồi sáng sớm 24/12 thọ 78 tuổi. Vô cùng thương tiếc cô và mong cô chú được đoàn tụ nơi Cực lạc quốc.

Mình xưa nay luôn yêu quý và kính trọng hai người phụ nữ. Một là cô Nguyệt Thu, phu nhân của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông ; và hai là cô Dương Ấu Oanh, phu nhân của ca sĩ Khuất Duy Trác.

Hai cô đều rất đẹp, lại có học thức. Cô Nguyệt Thu từng là thư ký hãng dĩa Continental hồi xưa. Cô Ấu Oanh là cô giáo dạy tiểu học ở Sài Gòn.

Đặng Chương Ngạn - Gánh nặng của sự thật

Ngày 23/12/2025, Carl Robinson lại gây chấn động, khi công bố trên Washington Post liên quan đến bức ảnh lịch sử Em bé Napalm:

“Tôi biết rõ khoảnh khắc ấy được chụp bởi một nhiếp ảnh gia tự do, nhưng đã được cấp trên của tôi khi đó là Horst Faas yêu cầu ghi tên Nick Út vào chú thích ảnh. Vì lo sợ cho công việc và gia đình, tôi đã làm theo. Quyết định đó đã ám ảnh tôi suốt 50 năm qua.”

Nếu điều này là sự thật, thì sự thật là một gánh nặng. Nó không phải là một chi tiết nghề nghiệp sai sót, mà là một gánh nặng đạo đức kéo dài nửa thế kỷ.

Tiểu Vũ - Hai người lính

Bức ảnh hai người lính (ảnh trên) đã xuất hiện trên rất nhiều phương tiện truyền thông đại chúng, được chia sẻ lại không biết bao nhiêu lần trên báo chí và mạng xã hội. Câu chuyện hậu trường phía sau, nhiều đồng nghiệp đã tường thuật khá đầy đủ.

Tôi sẽ không nhắc lại nữa, chỉ muốn dừng lại ở điều bức ảnh gợi ra về chiến tranh, ký ức và hành trình hòa giải.

Giữa cánh đồng hoang, hai người lính đứng cạnh nhau, vai kề vai. Một người khoác quân phục giải phóng quân, người kia mặc áo lính Việt Nam Cộng Hòa. Không còn súng ống, không còn ranh giới hai phe. Chỉ còn hai người choàng vai nhau, mắt nhìn về phía trước.

Jimmy Nguyen Nguyen - Yêu nhau đi! Đời ta không nghĩa chi…

Ghét nhau, nặng hơn nữa là thù hận. Rồi… trả thù. Chưa được một tuần sau cái ngày thê thảm ở bãi biển Bondi. Nơi mà hai sát thủ bắn 60 phát đạn mà trúng đến 55 (15 người chết và 40 bị thương). Chứng tỏ sự cố sát, không phải …bắn đại. Tui trót xem cái clip đó mà mất ngủ mấy ngày trời. Đáng lẽ không nên xem.

Tên sát thủ trẻ sinh ra ở Úc mà. Không biết học hành kiểu gì mà tàn ác như vậy. Tui không nghĩ tôn giáo mà hắn theo, khuyến khích làm chuyện này.

Nhớ lại hồi nhỏ ở Việt Nam ta, trước 75 thì trong trường dạy dỗ sự thương yêu. Chỉ khi xem truyện hay xem phim thì mới có vụ máu me.

Dương Quốc Chính - Những mảnh đời hậu chiến

 

Cuốn sách này của Phan Thúy Hà khá là độc lạ về mặt nội dung. Mình nói với Hà là anh lười đọc truyện lắm, mà Hà bảo: "Đây toàn là những câu chuyện có thật, không phải kiểu truyện ngắn đâu."

Mà đúng thế thật, có lẽ xếp nó vào dạng bút ký, khá là gần với cách mà mình đang làm YouTube, khi đi nói chuyện với các nhân chứng sống. Ở đây tác giả cũng làm vậy, mà bằng văn viết.

Các câu chuyện này mình coi là độc lạ ở chỗ nó được trình bày rất trung thực. Đó là các câu chuyện mà tác giả đi lang thang ở miền Nam, hỏi chuyện người dân. Đa số là những thân phận rất bình thường, rất phổ biến trong xã hội miền Nam (dưới vĩ tuyến 17).

Nguyễn Thị Bích Hậu - Ta về một bóng trên đường lớn

"Ta về" là bài thơ mình thích nhất của Tô Thùy Yên. Và có lẽ, theo cá nhân mình đây là bài thơ hay nhất, giàu chất nhân bản nhất viết về thân phận một con người thời hậu chiến.

Tô Thùy Yên viết bài thơ này vào tháng 7/1985, sau nhiều năm cay đắng và khổ ải.

Mấy năm trước, có một lần mình trích vài câu thơ của Tô Thùy Yên, một người bạn của mình ở ngoài Bắc nói thơ của ai mà hay quá. Bạn mình chưa từng được đọc thơ Tô Thùy Yên.

Nguyễn Văn Tuấn - Chúng ta đi mang theo … lịch sử

 

Lái xe trên những con đường rộng lớn ở Little Saigon (thủ đô người Việt ở Mỹ), bỗng nhiên thấy tấm biển xanh hiện ra trước mắt : “Đại lộ Trần Hưng Đạo”. Dấu bằng trắc tiếng Việt đầy đủ, rõ ràng, không hề bị lược bỏ hay phiên âm sai lệch.

Tim tôi như khựng lại một nhịp lâu. Ngạc nhiên xen lẫn một cảm giác ấm áp lạ lùng lan tỏa trong lòng. Giữa vô vàn những Brookhurst, Magnolia, Hazard quen quen mà xa xôi. Tên của vị anh hùng dân tộc đã từng ba lần đánh tan quân Nguyên lại hiện lên một cách bình dị đến nao lòng.

Chỉ cách đó không xa tôi lại bắt gặp “Hai Bà Trưng Way”. Vẫn đúng chính tả, vẫn có dấu đàng hoàng, vẫn giữ nguyên vẻ trang nghiêm của hai nữ tướng đầu tiên trong lịch sử Việt Nam. Giống như những hạt giống lịch sử được gieo trồng trên đất khách, âm thầm nảy mầm qua bao năm tháng. Tự hào đột nhiên dâng trào trong lòng.

Nguyễn Thông - Đời không đẹp như mơ

 

- Dân xứ này rất quan tâm đến chính trị, nhưng họ không hiểu rằng chính trị chỉ dành cho một nhóm rất ít người nắm quyền cai trị (được gọi là lãnh đạo) họ.

- Dân ta thích làm công tác tổ chức cán bộ ; họ tiên đoán, sắp xếp ông nọ bà kia vào ghế này ghế khác. Nhưng không hiểu rằng họ không có cái quyền ấy, có bàn cũng chỉ bàn tào lao cho vui thôi.

Nhiều người tặc lưỡi, thôi thì “so bó đũa chọn cột cờ,” mà chẳng chịu nghĩ nếu chọn được cột cờ thì cột ấy cũng vẫn chỉ là đũa, thậm chí đũa dùng một lần rồi vứt.

Nguyễn Văn Tuấn - "Nỗi Buồn Chiến Tranh" và "Dấu Binh Lửa"

Đó là hai tác phẩm của hai nhà văn thuộc hai bên chiến tuyến. Cùng viết về xác người giữa chiến trường, một bên ném cái xác như ném bao tải, một bên khóc thầm trước chiếc áo tím còn bay trong gió.

Tác phẩm "Nỗi Buồn Chiến Tranh" (NBCT) của Nhà văn Bảo Ninh được vinh danh, và vậy là có lời ra tiếng vào. Tôi nghĩ vinh danh ok mà.

Ở đây, tôi liên tưởng tới một nhà văn quân đội khác, thuộc bên kia chiến tuyến: Phan Nhật Nam. So sánh cách họ viết cũng ngộ ra vài điều.