Affichage des articles dont le libellé est Việt Nam Cộng Hòa. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est Việt Nam Cộng Hòa. Afficher tous les articles

lundi 9 novembre 2026

Trần Trung Đạo – Chuyện hai người lính Bắc, Nam : Nhà thơ Bùi Minh Quốc và nhà văn Lâm Chương

 

Một lần lâu lắm rồi, nhà thơ Bùi Minh Quốc đi Mỹ. Thân hữu của anh giúp lo lắng phần di chuyển và trú ngụ tại tiểu bang mình. Tôi chịu trách nhiệm Boston. Tại Boston, buổi sáng tôi đưa anh đi thăm viếng bảo tàng The Isabella Stewart Gardner và vài thắng cảnh khác.

Buổi chiều không có chương trình gì nên tôi chợt nghĩ đến việc mời một nhà văn miền Nam cùng lứa tuổi để hai người lính có dịp uống rượu nho và tâm sự chuyện vui buồn đời lính của họ. Ở gần tôi nhất có nhà văn Lâm Chương.

Nhà thơ Bùi Minh Quốc sinh năm 1940 tại Hà Tây, bị khai trừ ra khỏi đảng năm 1989 vì vận động các văn nghệ sĩ đòi tự do sáng tác, tự do báo chí, tự do xuất bản.

mardi 3 novembre 2026

Nguyễn Văn Tuấn – Vài góp ý cho đại ca Donald Trump

 

“Đại ca” Trump nói nếu ông chỉ huy thì chiến tranh Việt Nam chỉ cần một tuần.

Đại ca kể “người ta cứ rải cái thứ màu đỏ" xuống rừng. Khán giả nhắc: "Agent Orange!" Đại ca đáp: "Agent Orange, mặc dù nó màu đỏ”. Rồi nói lẽ ra phải đánh vào … Thành phố Hồ Chí Minh.

Hihi. Xin góp vài chi tiết nhỏ cho “đại ca”:

Danh từ "da cam" là màu sọc sơn quanh cái thùng phuy đựng hóa chất, không phải màu hóa chất đâu đại ca.

Tino Cao - Sơn Đông mãi võ giữa Little Saigon


Ở Việt Nam đã sang ngày 1 tháng 11, nhưng tại California lúc này vẫn là tối 31 tháng 10, đêm Halloween. Ngoài đường, người lớn lẫn trẻ con hóa trang thành ma quỷ, phù thủy và đủ thứ nhân vật kỳ quái để trêu đùa.

Riêng ở quận Cam, một cuộc náo nhiệt khác đã kéo dài suốt mấy tuần qua: Mùa vận động tranh cử giữa nhiệm kỳ. Halloween chỉ diễn ra một đêm, còn sân khấu chính trị ở quận Cam thì đã tưng bừng từ lâu.

Chỉ còn chưa đầy ba ngày nữa, thứ Ba, ngày 3 tháng 11, nước Mỹ sẽ tổ chức cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, diễn ra vào giữa nhiệm kỳ 4 năm của tổng thống. Cử tri bầu lại toàn bộ 435 ghế Hạ viện, 35 ghế Thượng viện liên bang, gồm hai ghế bầu cử đặc biệt, cùng nhiều chức vụ cấp tiểu bang và địa phương.

Lâm Bình Duy Nhiên - Tấn công vào...Thành phố Hồ Chí Minh ?


Ông Trump không chịu đi lính (từ chối 4 lần) để tham chiến tại Việt Nam! Thế nhưng lại hùng hổ tuyên bố “sẽ chấm dứt chiến tranh Việt Nam trong vòng 7 ngày!”, nếu ông làm Tổng thống thời đó.

Chính xác cuộc chiến này kéo dài 19 năm, 5 tháng và 29 ngày với những hậu quả thảm khốc trong lịch sử của hai dân tộc. Vậy mà ôngdám láo lếu và huênh hoang tuyên bố như thế.

Trong cuộc mít-tinh tại Iowa vào ngày 01/11/2026, ông chỉ trích quân đội Mỹ cứ “rải chất độc màu đỏ vào rừng”, thực chất là chất màu da cam. Ông ta tuyên bố thay vì rải chất màu da cam trong nhiều năm vào các khu rừng rú, quân đội Mỹ “nên tấn công vào thành phố…Hồ Chí Minh và các nơi khác!”

samedi 31 octobre 2026

Hoàng Quốc Dũng - Đào Hồng Lan: Đại hồng phúc hay đại hồng thủy?

 

Câu chuyện sinh mạng con người và sự thận trọng của pháp luật

Ở Pháp, người ta đã tranh luận suốt nhiều thập niên về quyền được chủ động kết thúc cuộc sống của những bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, không còn khả năng cứu chữa, phải chịu những đau đớn không thể chịu đựng nổi.

Đó là những người trưởng thành, có đầy đủ năng lực nhận thức, muốn tự quyết định về những ngày cuối cùng của cuộc đời mình. Vậy mà xã hội Pháp đã tranh cãi gay gắt, hết năm này qua năm khác.

Tại sao?

dimanche 25 octobre 2026

Dương Quốc Chính - Xuất khẩu cách mạng


Mình thấy việc tự do biểu tình, bãi khóa thời Việt Nam Cộng Hòa chính là bản sao của nền dân chủ kiểu Pháp. Là do Nam Kỳ từng thuộc Pháp tới gần 100 năm. Dân Nam Kỳ du học Pháp nhiều, luật lệ cũng áp dụng của Pháp qua.

Tư tưởng thiên tả, tự do, bình đẳng, bác ái cũng từ Pháp mà ra. Sau khi Pháp rút khỏi miền Nam, cũng chính Pháp là nơi mà phong trào phản chiến mạnh nhất, có lẽ sau mỗi ở Mỹ (do tham chiến trực tiếp).

Tức là so với các nước phương Tây, đồng minh với Mỹ, thì Pháp là nước thân với Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa nhất. Chính vì sự gần gũi đó mà hiệp định hòa bình được ký tại Paris. Sau 75, khi bị Mỹ cấm vận, hàng hóa Việt kiều muốn gửi về Việt Nam đều thông qua Pháp.

Mai Bá Kiếm - Tại sao không điều tra xã hội học hiện tượng học sinh đánh thầy trong lớp?


Tôi chưa nghe bộ Công an hay Giáo dục & Đào tạo hoặc một hội thảo xã hội, tâm lý học nào về hiện tượng trò đánh thầy ngay trong lớp học; để sửa đổi cách giáo huấn trẻ em từ gia đình, trong trường học và ngoài xã hội.

Vụ bạo lực học đường làm dậy sóng dư luận đa chiều về việc sáng 19/10/2026, tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi (Hà Nội), nam sinh L.H.V, 17 tuổi, lớp 12D5 đã đấm cô giáo L.T.H, dạy toán, kiêm chủ nhiệm lớp ngay trên bục giảng, khiến cô H gãy xương cánh mũi phải, bị thương tật 12 %. Em V. bị khởi tố và tạm giam.

Với trí nhớ hạn hẹp của mình, tôi liên tưởng vụ bạo hành học đường 14 năm trước tại Trường THPT Nguyễn Tất Thành (Q.6, TPHCM), thầy giáo L.Đ.H. (dạy môn Toán kiêm giáo viên chủ nhiệm lớp 10C20) đã bị học sinh N.Q.H lớp này đánh chảy máu đầu ngay trong giờ học.

samedi 24 octobre 2026

Dương Công Quan - Lời mẹ dặn của Phùng Quán


Yêu ai cứ bảo rằng yêu

Ghét ai cứ bảo rằng ghét

Dù ai ngon ngọt nuông chiều

Cũng không nói yêu thành ghét

Dù ai cầm dao dọa giết

Cũng không nói ghét thành yêu

Trên thế giới này có ba nhân vật không riêng gì tôi mà rất rất nhiều người ghét : Putin của Nga, Tập Cận Bình của Tàu và Kim Jong Un của Bắc Hàn. Đó là ba tên gian hùng dùng máu xương của người dân vô tội để củng cố ngai vàng.

vendredi 23 octobre 2026

Tino Cao – Cây đinh năm tấc hay một thông điệp hận thù ?

 

Suốt tuần qua, vụ “cây đinh năm tấc” liên quan đến cuộc khai quật hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng ở Sài Gòn đã gây xôn xao trên mạng xã hội.

Nhưng đằng sau lời kể về cây đinh dài đến nửa mét ấy là câu hỏi đặt ra về tính trung thực của truyền thông nhà nước, trách nhiệm của chính quyền trong việc kiểm chứng thông tin và cách ký ức chiến tranh tiếp tục được chế độ khai thác để nuôi dưỡng lòng hận thù đen tối giữa những người Việt Nam.

…Một cây đinh dài nửa mét, được cho là găm vào đầu ngón tay của một người đã chết cách đây gần 60 năm, bỗng nhiên trở thành đề tài gây tranh cãi trên mạng xã hội Việt Nam sáu ngày nay. Câu chuyện xuất phát từ lời kể của bác sĩ quân y Trần Văn Bản, 82 tuổi, một cựu chiến binh tham gia tìm kiếm hài cốt tại công viên Lê Thị Riêng, Sài Gòn.

Liễu Hằng - Đứa trẻ đánh cô là do nhiễm thói bạo lực của chế độ trước ?

 

Trước giờ mình thấy anh Trần Nhật Quang, tự Quang lùn khá hài. Thỉnh thoảng cười khà vì cái tưng tưng của ảnh. Quang lùn như đứa ngọng đọc thơ, như Ba Khía nói triết học.

Nay, lại nghe ảnh đổi “Việt Nam Cộng Hòa” thành “Việt Gian Cộng Hòa”. Ảnh nói đứa trẻ đánh cô là do nhiễm thói bạo lực của chế độ trước. Chả biết ảnh căn cứ vào đâu nhưng nghe có gì sai sai.

Mình mê nhạc và từ nhạc mà suy.

samedi 17 octobre 2026

Hoàng Quốc Dũng – Từ nhiệm không có nghĩa là phải phản bội

 

Suốt hơn một thế kỷ, Hoa Kỳ đã xây dựng vị thế cường quốc số một thế giới không chỉ bằng sức mạnh kinh tế, quân sự mà còn bằng vai trò lãnh đạo thế giới tự do.

Từ học thuyết Wilson bảo vệ dân chủ, học thuyết Truman ngăn chặn sự bành trướng của chủ nghĩa cộng sản, kế hoạch Marshall tái thiết châu Âu, đến chính sách của Reagan đối đầu với Liên Xô, các đời tổng thống Mỹ đều theo đuổi một mục tiêu lớn: Duy trì vai trò lãnh đạo toàn cầu của Hoa Kỳ.

Không thể phủ nhận những đóng góp to lớn của Mỹ trong việc bảo vệ thế giới tự do và ngăn chặn sự bành trướng của các chế độ độc tài. Và cũng không thể quên rằng vị thế số một ấy được xây dựng cùng với các đồng minh. Hoa Kỳ không đơn độc làm nên sức mạnh của mình.

Lương Hòa – Thị xã Quảng Trị năm 1972

 

Trước năm 1975 tôi chưa biết đô thị của miền Nam nó như thế nào, bởi quê tôi ngoài miền Bắc. Nhưng tôi biết thị xã Quảng Trị, đó là sau ngày 01/05 năm 1972 Quảng Trị hoàn toàn giải phóng, Trung đoàn 102 của chúng tôi vào tiếp quản.

Những tòa nhà, những con đường, những cửa hiệu... Đủ cho tôi thấy đô thị miền Nam rất khác đô thị miền Bắc, cụ thể là giầu đẹp hơn. Tại sao tôi khẳng định vậy? Bởi Quảng Trị là tỉnh nghèo nhất miền Nam mà còn được như thế này, thì các tỉnh thành khác chắc chắn còn giầu đẹp hơn.

Đúng 10 giờ 30 phút ngày 28/04 Sư đoàn 308 của tôi làm chủ được căn cứ Đông Hà, thì ba ngày sau tức 01/05 Quảng Trị hoàn toàn được giải phóng. Trung đoàn 102 của tôi vinh đự được vào tiếp quản thi xã. Dẫu lúc ấy thị xã không một bóng người, không một nhà nào mở cửa nhưng bảng hiệu vẫn còn giữ nguyên.

vendredi 16 octobre 2026

Bông Lau - An Lộc địa sử ghi chiến tích


Trong trận An Lộc hồi Mùa hè đỏ lửa 1972, bộ đội cộng sản Bắc Việt bị cấp trên lừa dối khốn nạn là thành phố đã được giải phóng nên cứ lái xe vào tiếp thu. Kết quả là hàng chục hay trăm xe thiết giáp bị quân trú phòng và máy bay bắn hạ.

Nhưng thành phố này cũng tan tành gần như thành bình địa, giống một thành phố bị trúng bom nguyên tử, sau 3 tháng bị mấy sư đoàn Vi Xi bao vây từ tháng Tư cho đến tháng Bảy năm 1972.

Quân trú phòng và dân chúng không còn lương thực. Người bị thương nặng thì đã chết vì không được di tản, chỉ còn người bị thương nhẹ mới sống sót.

jeudi 15 octobre 2026

Tino Cao - Mậu Thân 1968 và món nợ với những người đã khuất


Sáng nay, ngày 14 tháng 10 năm 2026, chính quyền thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lễ truy điệu và an táng 731 bộ hài cốt được tìm thấy tại công viên Lê Thị Riêng, được xác định là của những chiến sĩ đã thiệt mạng trong cuộc tấn công Tết Mậu Thân năm 1968.

Sau gần 60 năm nằm dưới lòng đất, những người chết được đưa về Nghĩa trang liệt sĩ thành phố Hồ Chí Minh trong một buổi lễ trang trọng, với sự tham dự của các nhà lãnh đạo trung ương và địa phương.

Những cuộc tìm kiếm như thế hoàn toàn xứng đáng được trân trọng. Một người lính chết trong chiến tranh, bất luận đã chiến đấu vì lý tưởng nào, đều có gia đình, quê hương, một tên gọi và một cuộc đời từng hiện hữu. Việc tìm lại hài cốt, xác định danh tính và trao cho họ một phần mộ tử tế là trách nhiệm nhân đạo, là nghĩa cử, mà bất cứ chính quyền văn minh nào cũng phải thực hiện.

lundi 12 octobre 2026

Liễu Hằng - Cái đẹp mê hoặc trong ca từ trước 1975


Một trong những lý do khiến tôi mê dòng nhạc trước 1975 là vì ngôn ngữ.

Có nỗi nhớ nào lặn sâu vào thịt da như “Gác vắng mưa gợi niềm chăn chiếu!”. Rồi giọt mưa ấy tan ra theo “Mưa sụt sùi buổi chiều thổn thức”. Sao không là mưa dầm dề, mưa ào ào? Bởi chỉ “sụt sùi” mới thấu hết cơn khóc không thể ngưng của chia ly…

Ngôn ngữ Phạm Duy sử dụng ở dòng nhạc dịch khiến tôi choáng váng.

Đàm Ngọc Tuyên - Nét đẹp người Nam còn sót lại


Sáng nay, chở hàng qua khu Thanh Đa sớm. Ở đây có nhiều hàng quán bán đồ ăn sáng ngon, giá cả hợp lý.

Thỉnh thoảng, mỗi khi qua đây tôi ghé ăn bún mọc, ở quán tên Tâm - có lẽ là tên của chị chủ quán, ở Lô N.

Như đã nói, chất lượng và giá cả ở đây tương xứng. Tô bún mọc và giò, chỉ 35 ngàn đồng. Đáng nói là cái ân cần ấm áp của người bán. Lần nào cũng vậy, tôi đều được chị chủ quán hỏi: - Anh có ăn được mắm tôm không? Rau trụng hay rau sống? Thanh âm rất nhẹ nhàng.

vendredi 9 octobre 2026

Thái Hạo - Mang mang thiên cổ sầu…


Chắc ở đây có nhiều người nhớ và thuộc những bài hát nổi tiếng như Thu hát cho người, Điệu buồn Phương Nam, Đêm Gành Hào nghe điệu hoài lang… gắn với tên tuổi của Vũ Đức Sao Biển. Ông đã từ giã cõi đời vào tháng 5 năm 2020. Nhưng có lẽ ít người biết người nhạc sĩ này còn là một thầy giáo Triết học ở miền Nam trước 1975. 

Trong hình là tác phẩm/giáo trình triết học của tác giả Vũ Đức Sao Biển, dùng cho học sinh phổ thông miền Nam, in năm 1973, lúc tác giả 25 tuổi. Đến 2011 Nhà xuất bản Trẻ in lại, với một cái tên gần gũi hơn.

Như đã nhiều lần chia sẻ, ở miền Nam trước 1975 hay ở hầu hết các nước có nền giáo dục tiên tiến hàng trăm năm qua, sách giáo khoa được các thầy cô giáo tự do viết, miễn là họ có khả năng và thấy thích làm việc ấy.

jeudi 8 octobre 2026

Trương Nhân Tuấn - Vấn đề bất bình đẳng đầu tư công


Tăng trưởng GDP các tỉnh phía Bắc (Quảng Ninh, Hải Phòng, Bắc Ninh…) vượt “chỉ tiêu” ở mức 11 % - 15 %, trong khi các tỉnh miền Tây (đồng bằng sông Cửu Long - ĐBSCL) lẹt đẹt ở mức 5 % - 6 %. Những con số này tố cáo sự bất bình đẳng ở việc phân bổ ngân sách đầu tư.

Nếu ví ngân sách đầu tư công (khoảng 600 tỉ đô la) để đạt chỉ tiêu tăng trưởng GDP hai số là “cái bánh”, thì rõ ràng miền Nam không có miếng bánh nào “nhét kẽ răng” hết cả. 

Vấn đề là sự “bất bình đẳng” không phải chỉ xuất hiện mới đây.

mercredi 7 octobre 2026

Lê Học Lãnh Vân - Tầng tầng lớp lớp


Nhiều thành viên của bộ sậu chóp bu bộ Y tế, mấy bộ trưởng, bộ phó, cục… liên tiếp ra tòa.

Họ ra tòa vì tội danh rất đẹp mặt: tham nhũng, hối lộ. Những con số nêu lên là hàng trăm tỉ, nhưng lòng dân đầy ắp nghi ngờ rằng con số thực chắc phải chục lần hơn. Một lần bắt được vạn lần không, huống chi đây đã là trăm lần bắt được!

Rồi họ bỏ tiền ra “khắc phục hậu quả”! Những số tiền hàng trăm tỉ, có lẽ quá nhỏ với họ nhưng quá lớn với phận đời của triệu dân đen! Làm sao ngăn được miệng lưỡi của dân chúng xỏ này xiên nọ?

lundi 5 octobre 2026

Đỗ Duy Ngọc - Panneau phim ciné thời trước 1975

Trước năm 1975 và hơn chục năm sau đó, các rạp chiếu phim ở miền Nam đều có người chuyên vẽ panneau để giới thiệu phim đang chiếu. Riêng ở Sài Gòn trước 1975, theo thống kê chưa đầy đủ đã có khoảng 75 rạp chiếu phim.

Ngoài những rạp lớn như Rex, Eden, Quốc Tế, Lê Lợi, Vĩnh Lợi, Khải Hoàn, Thăng Long hay những rạp ở Đakao, Bà Chiểu, Chợ Lớn… thuê riêng người vẽ, các rạp nhỏ hơn thuê từng phim một, hoặc hợp đồng với người vẽ vẽ thêm cho rạp mình.

Vẽ panneau cho phim không phải ai biết vẽ là vẽ được. Đó là một loại hội họa đặc biệt, từ quen tay, qua quá trình rèn luyện mà thành chứ không có trường lớp nào dạy cả.