Tháng
9/1938 Anh, Pháp, Đức và Ý ký Hiệp định Munich, cho phép Hitler sáp nhập vùng
Sudetenland của Tiệp Khắc, nơi có đông người nói tiếng Đức sinh sống.
Tiệp
Khắc không được tham gia trực tiếp vào cuộc đàm phán quyết định số phận lãnh
thổ của mình.
Ký
hiệp ước xong, Thủ tướng Anh Neville Chamberlain từng trở về với tuyên bố nổi
tiếng về “hòa bình cho thời đại chúng ta”. Nhưng buồn thay, lời hứa của Hitler không
ngăn được chiến tranh; chính sách nhân nhượng của các chính trị gia đã không
đạt được mục tiêu mà những người ủng hộ nó mong muốn.
1. Hôm
qua lại có người tung tin: Zelenskyy đã phải nhượng bộ, và thò ra một cái lý luận
mà có lẽ, không thể ngớ ngẩn hơn, mà như tôi thường gọi: đã ngu còn tỏ ra là dốt.
Hắn bảo, là mặc dù, có thể là... Ukraine không từ bỏ chủ quyền nhưng... Hiến
pháp cấm đòi lại bằng vũ lực.
Ơ
hay, đóng băng đã đi đến công nhận đâu, còn bàn nhau chán ra ấy chứ. Sao cái lý
luận này nó ngu thế nhỉ.
Vậy
Zelenskyy đã nói gì với Fox News? Khi bị phóng viên đặt một câu hỏi có tính
gài: “Ông có chấp nhận một thỏa thuận hòa bình mà đóng băng nguyên trạng như hiện
tại, nơi các ông vẫn giữ 75 % đất nước hay không?” thì Zelenskyy trả lời thế
này: “Yes, if we right now have to freeze... We call it ceasefire, or stop
killing like President Trump called it: Frezze and stop”.
1. Về
Hội nghị Thượng đỉnh Ukraine – Bắc Âu (Nordic-Ukraine Summit)
Ngày
hôm nay, Tổng thống Ukraine Zelenskyy đến thủ đô
Oslo để hội đàm với Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre và Tổng thống Phần Lan
Alexander Stubb về tình hình an ninh châu Âu và viện trợ quốc phòng. Sau đó là
Thượng đỉnh Bắc Âu – Ukraine gồm ba ông trên cùng các lãnh đạo khác.
Đại
khái các nước tham gia gồm Ukraine, Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan, Đan Mạch và
Iceland. Đây là nhóm quốc gia luôn nằm trong top đầu về tỉ lệ viện trợ quân sự
và tài chính tính theo GDP cho Ukraine.
Mục
tiêu chính của Thượng đỉnh là củng ủng cố liên minh viện trợ đa phương từ khối
Bắc Âu và thảo luận về việc điều phối sản xuất vũ khí chung, bảo đảm chuỗi cung
ứng đạn dược pháo binh và tên lửa phòng không cho mùa đông. Điểm quan trọng nhất
của Thượng đỉnh là việc Zelenskyy vận động cho “Kế hoạch chiến thắng” và bàn về
lộ trình NATO.
Tổng
thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang đứng giữa hai áp lực khắc nghiệt. Phía
trước là cuộc chiến xâm lược do Nga phát động từ năm 2022, với những cuộc không
kích liên tục vào hạ tầng năng lượng, thành phố và dân thường. Phía sau là sự lạnh
nhạt, thậm chí công khai chỉ trích từ Tổng thống Mỹ Donald Trump – người từng
được kỳ vọng là chỗ dựa chiến lược quan trọng nhất của Kyiv.
Lằn
đạn thứ nhất: Putin và cuộc chiến tiêu hao
Hơn
bốn năm sau ngày 24/02/2022, chiến tranh vẫn chưa kết thúc. Nga tiếp tục ném
hàng trăm máy bay không người lái và tên lửa vào Ukraine mỗi tuần. Các nhà máy
điện, trạm biến áp và khu dân cư vẫn là mục tiêu. Putin công khai bác bỏ mọi
nhượng bộ lãnh thổ trong đàm phán và duy trì lập trường cứng rắn về “vùng an
ninh” sâu trong lãnh thổ Ukraine.
Ba
người đàn ông, một cuộc chiến, và những màn ve vãn không có chỗ cho tình yêu.
Nếu
chính trị quốc tế là một bộ phim tình cảm, thì cuộc chiến Ukraine có lẽ là một
bộ phim tay ba kỳ quặc nhất thời đại. Vladimir Putin là người muốn chiếm lại
người tình cũ; Donald Trump muốn trở thành ông mai kiêm nhà môi giới, còn
Volodymyr Zelensky là người đang cố giữ lấy căn nhà của mình, trong khi hai người
đàn ông còn lại tranh nhau quyết định ai được quyền sở hữu những gì bên trong.
Tất
nhiên, ví von chỉ là ví von. Ukraine không phải người tình, lãnh thổ không phải
món hồi môn, và hàng triệu con người không phải đạo cụ cho một bộ phim chính trị.
Nhưng nhìn vào cách ba nhân vật này đối xử với nhau, đôi khi người ta khó tìm
được một hình ảnh nào chua chát hơn.
1.
Hiện nay có một số dự báo có vẻ đã thành sự thật, chẳng hạn việc đặc phái viên
buôn đất của Trump dọa cắt thông tin tình báo cung cấp cho Ukraine, đêm qua đã
có tin là cắt rồi.
Tôi
có nhận được câu hỏi: Nghiêm trọng với Ukraine không? Quá nghiêm trọng ấy chứ,
nhưng không chết. Dọa bao nhiêu lần, Zelenskyy đều mềm mỏng để được cung cấp
tiếp, điều đó không có nghĩa là cứ phụ thuộc mãi.
Cả
Ukraine và Nga đều chạy đua về vấn đề này, thậm chí Ukraine còn bắn phá cơ sở
tên lửa vũ trụ của Nga để triệt phá khả năng đưa vệ tinh lên quỹ đạo. Mặt khác,
Ukraine triển khai cùng châu Âu các hệ thống mới như OneWeb với gì gì đó, chưa
đủ thay thế nhưng dần dần cũng đáp ứng được...
Cái bẫy năng lượng của Putin và « gáo nước lạnh » cho châu Âu
Le Monde chạy tít trang nhất : « Dầu diesel : Thỏa thuận sốc giữa Trump và Putin », còn Le Figaro nói về « Ukraine dưới cú sốc từ thỏa thuận Trump-Putin ».
Đối với nhà nghiên cứu Francis Perrin, thỏa thuận nhằm trấn an cử tri
Mỹ trước bầu cử có tác động rất khó đoán định, và đây là « cái bẫy do Putin giương ra ».
Trả lời phỏng vấn của Libération,
ông nhấn mạnh Nga hứa cung ứng 33-35 triệu thùng dầu kéo dài trong
nhiều tháng, trong khi mỗi ngày thế giới tiêu thụ đến 28-29 triệu thùng.
Hơn nữa các nhà máy lọc dầu Nga đang bị drone Ukraina oanh tạc dữ dội,
kể cả ở xa hơn 1.000 kilomet, và sửa chữa xong lại bị tấn công tiếp.
Matxcơva hiện phải ngưng xuất khẩu diesel đến cuối tháng Mười, tuy đang
thu lợi lớn với giá 100 đô la một thùng.
(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine
của Putler ngày 10/10/2026)
Có
mỗi cái đ*t vịt bốc phét mà nhiều bác xúc động quá. Khi nghe tin, tôi buột mồm
nói với một bác: Nga có cục c*t ấy mà bán cho Trump, dầu với chẳng mỡ.
Hiện
nay lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu do chính tay Putler ký còn chưa hết hiệu lực
(trong tháng này), thế phải hủy lệnh à? Lệnh trừng phạt nhiên liệu Nga do Tổng
thống Zelenskyy ký thì đang còn có hiệu lực và không biết bao giờ mới được dỡ
bỏ.
Hàng
loạt nhà máy lọc dầu (từ Tuapse, Ryazan đến Volgograd...) liên tục bị UAV
Ukraine tập kích, năng lực lọc dầu đã giảm quá 50 % từ lâu, bây giờ lấy tay ra
mà múc dầu bán.
1. Hãy cùng nhau quay đồng hồ ngược lại
thời gian trước tháng Giêng 2025...
Là
giai đoạn Đảng Dân chủ cầm quyền ở nước Mỹ, dưới thời Tổng thống Biden. Vậy
Ukraine được hỗ trợ như thế nào?
Hồi
đó tôi đã viết về “lý thuyết quản trị leo thang”, chủ yếu là về cái ám ảnh bởi
rủi ro hạt nhân nên đã áp dụng học thuyết này, dẫn đến việc cấp vũ khí chậm
chạp, cấm đánh sâu vào lãnh thổ Nga. Họ ủng hộ Ukraine theo cách chỉ đủ duy trì
xung đột ở mức sao cho chính quyền Kyiv không đổ, nhưng tuyệt đối không cho
công cụ để kết thúc dứt điểm chiến tranh.
Ví
dụ, sau HIMARS là ATACMS với số lượng đủ dùng, thì chiến trường trên bộ của Nga
hoàn toàn có thể bị cắt làm mấy khúc, đặc biệt bán đảo Crimea sẽ không còn được
nối với đất liền nữa. Chiến tranh đã có thể kết thúc từ hồi đó bằng cách nào đó
đại loại như vậy.
1.
Tuần trước, một nhân vật mang tiếng là ủng hộ Ukraine (bác này người gốc Việt
định cư ở Ukraine, rồi chiến tranh nổ ra thì di tản sang Đức) giật status rùng
rợn về một mùa đông lạnh và nguy hiểm cho Ukraine, bị phản đối rất dữ dội.
Giang
hồ đồn bác này là tiến sĩ triết học. Thảo nào, có phải thợ điện đâu mà biết, để
yên thằng chuyên cầm kìm tuốt dây này nó nói. Lên mạng đọc đâu có khó: từ giữa
năm 2023, Tập đoàn Lưới điện Quốc gia Ukraine (Ukrenergo) đã triển khai các dự
án bảo vệ hạ tầng điện theo 3 cấp độ:
+
Cấp 1, biện pháp khẩn cấp là bao cát, tiếp theo là rọ đá quây xung quanh bảo vệ
công trình.
Đảng
Cộng sản Nga, đảng phái chính trị lớn thứ hai ở Nga đang làm khó những kẻ nhân
danh ý thức hệ để bênh vực Putin.
Ba
ngày nay, hàng ngàn người Nga, dưới sự kêu gọi của đảng Cộng sản Nga đã xuống
đường biểu tình ở thủ đô Moscow và một số địa phương khác phản đối chế độ Putin
bằng việc gọi đó là “Sa hoàng”. Phản đối bầu cử gian lận, đàn áp tự do… Riêng ở
trung tâm Moscow có đến hơn 2.000 người. Tất cả cùng hô vang các khẩu hiệu:
Theo
đó, chế độ Putin buộc các doanh nghiệp Nga tự bảo vệ mình trước "hoạt động
drone" - WSJ viết.
Kremlin
về cơ bản đã chuyển trách nhiệm bảo vệ chống lại drone sang các doanh nghiệp.
Vào cuối mùa hè, chính quyền Nga đã ra lệnh cho các công ty tự bảo vệ cơ sở của
họ, nếu không họ có thể tạm thời bị kiểm soát bởi nhà nước.
Bây
giờ, các doanh nghiệp bị buộc phải thuê hệ thống phòng không từ các doanh
nghiệp quốc phòng.
(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine
của Putler, ngày 25/09/2026)
1. Hôm 23/09 trên Ukrinform có bài báo
“Nếu Nga không sụp đổ vào ngày mai, chắc chắn họ sẽ thua vào ngày kia”. Và khi đọc nó, tôi nghĩ nếu nhớ được năm ngoái chúng
ta đã nói những chuyện gì, ắt hẳn ai cũng sẽ thấy lạnh gáy.
Vào
năm 2024 và đầu năm 2025, một số chuyên gia khi quan sát cuộc chiến tranh Nga-Ukraine
đã dự báo: Kinh tế Nga sẽ đạt điểm gãy vào cuối năm 2025.
Đến
đầu 2026, vẫn đánh nhau, rõ ràng là dự báo đó đã sai, kinh tế Nga chưa đạt điểm
gãy. Tối qua khi nhờ AI dịch bài báo này, tôi đã nói chuyện với một nhà kinh tế
khác cũng tên là Ivan, học ở Khoa kinh tế ĐHTH quốc gia Mục-tư-khoa. Nào, bây
giờ chúng ta cùng nhìn lại sơ lược cuộc chiến từ góc độ... tiền:
(Về
cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 17/09/2026)
1. Liên tục có những tin AFU giải phóng
chỗ này, chỗ khác, chẳng hạn họ đưa ra con số hơn 200 ki-lô-mét vuông lãnh thổ
vừa được chiếm lại.
Diễn
biến này, cùng với tốc độ của nó đúng như những gì chúng ta đã hình dung với
nhau từ trước: AFU sẽ không thi hành chiến dịch tấn công ào ạt, bão táp như Bagration
năm 1944 mà sẽ như những con sóng nhỏ đánh rã dần cái chân đập nước mà
Surovikin đã dày công xây dựng. Còn chỗ nào tiến nhanh được, có nghĩa là vỡ
lớn.
Hôm
trước sau khi tin Putler cho dời thời hạn chiếm Donbas thêm 6 tháng và tôi vội
vàng kết luận “cho thấy (1) Hắn đang yên tâm vì không có âm mưu lật đổ nào cả,
hoàn toàn có thể kéo dài được chiến tranh mà bản thân vẫn an toàn và (2) Không
thể thi hành Tổng động viên vào lúc này, dù kết quả bầu cử ngày 24/09 như thế
nào”.
Ngày
17-09-2026, tổng thống Nga Vladimir Putin vừa ra một sắc lệnh, qua đó "tạm
thời quốc hữu hóa" toàn bộ tài sản của Auchan, Nestlé hay Leroy Merlin.
"Tạm thời" trao quyền quản lý những tài sản đó cho L.E.V Management,
một công ty mới, chưa từng được biết tới.
Sau
một đêm, công ty này bỗng có tài sản lên tới hàng tỉ USD, trở nên công ty hàng
đầu tầm cỡ thế giới luôn.
"Tạm
thời quản lý" là ngôn ngữ yêu thích mà Putin hay dùng. Toàn bộ tài sản của
hãng Danone tại Nga cũng được đưa vào diện "tạm thời quản lý" từ năm
2023 cho tới nay, mà hiện tại đang do cháu của Kadyrov, thủ lĩnh "lính
TikTok" Chechens nắm giữ.
Trong
bài phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York ngày 23/09, Tổng
thống Zelensky đã công bố một con số gây sốc:
Theo
trang chính thức của Liên Hiệp Quốc, ông Zelensky nêu rõ: Từ tháng 1 đến hết
tháng 8/2026 (8 tháng), quân đội Nga thiệt hại 248.964 người (chết và bị thương nặng) trên chiến
trường Ukraine.
Nga
chỉ chiếm được hơn 1.000 km² lãnh thổ Ukraine trong năm nay, và Ukraine đã giải
phóng lại một phần đáng kể trong số đó. Như vậy trung bình khoảng 248 sinh mạng cho mỗi km².
Tổng
thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Đệ nhất phu nhân Olena Zelenska vừa đến New
York ngày 21/09 (hôm qua theo giờ địa phương). Họ tham dự phiên họp thứ 81 của
Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kéo dài trong vòng 7 ngày.
Có
khoảng 20 cuộc gặp dự kiến (gồm với Tổng thống Trump), ký thỏa thuận drone mới,
và các hoạt động khác. Zelensky cũng phát biểu vào ngày 23/09.
Ngay
cả Mỹ Iran đang bắn nhau đùng đùng thì Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng
đến và dự kiến phát biểu vào ngày 23/09. Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã có mặt
trước, dù đoàn Iran bị hạn chế di chuyển và một số thành viên bị Mỹ từ chối
visa.
Cựu
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, kẻ bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) cáo
buộc tội ác chống lại loài người vừa xuất hiện với vẻ ốm o, hốc hác.
Ông
ta bị buộc tội lợi dụng "cuộc chiến chống ma túy” khi còn là thị trưởng
thành phố Davao và sau đó là Tổng thống (2016–2022) để giết người hàng loạt.
ICC cáo buộc ông chịu trách nhiệm về hàng nghìn vụ giết người ngoài vòng pháp
luật, chủ yếu nhắm vào những người bị tình nghi liên quan đến ma túy.
ICC
cho rằng có căn cứ hợp lý để tin ông ta là người đứng đầu hoặc chỉ đạo “Biệt
đội tử thần Davao” (Davao Death Squad) và sau này là lực lượng thực thi pháp
luật toàn quốc khi Duterte làm tổng thống. Các vụ giết người được mô tả là mang
tính lan rộng và có hệ thống, xảy ra trong khoảng thời gian 2011–2019.
1.
Vừa rồi truyền thông thế giới có một số bài rất thê lương về việc các thành phố
của Ukraine bị Nga tăng cường tấn công bằng UAV, loại có động cơ phản lực nên
vượt qua khả năng đánh chặn của Ukraine. Trong khi Ukraine đang rất thiếu thốn
vũ khí phòng không, ở đây có thể ngầm hiểu là thiếu Patriot.
Hiện
tại năng lực của Nga được cho là sản xuất được 3.000 chiếc loại này/tháng, và
người ta nhìn nhận đây là một chiến lược mới của Putler.