Affichage des articles dont le libellé est Lịch sử. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est Lịch sử. Afficher tous les articles

mardi 29 septembre 2026

Hiệu Minh - Xin các kiến trúc sư đừng biến Hà Nội thành nơi không có ký ức


Có một nghề khá đặc biệt: Kiến trúc sư (KTS). Người khác nhìn thấy một khu phố và thấy nhà cửa, đường sá, cây cối. KTS nhìn thấy một bài toán không gian, khi cầm bút quy hoạch, họ có thể quyết định vài chục năm sau hàng triệu người sẽ đi đâu, sống thế nào, nhìn thấy gì mỗi ngày.

Đó là quyền lực không nhỏ. Nhưng quyền lực càng lớn thì càng cần một thứ rất khó đo trên bản vẽ, đó là sự khiêm tốn trước thời gian.

Bởi thành phố không phải một căn nhà, không thích thì đập đi xây lại. Thành phố cũng không phải một file CAD, bấm Ctrl+Z là mọi thứ quay về nguyên trạng.

samedi 26 septembre 2026

Lê Diễn Đức - Từ hamburger đến đại bác, và một gáo nước lạnh từ Tokyo


Năm 2015, khi Barack Obama chuẩn bị đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bằng một quốc yến tại Nhà Trắng, Donald Trump khi ấy còn là ứng viên tổng thống, chê Obama quá mềm, thậm chí nói là “ngu ngốc”!

Trump nói đại ý rằng ông ta chỉ cần cho ông ấy một chiếc hamburger McDonald’s rồi ngồi xuống bàn để “làm việc”.

Ấy vậy mà 11 năm sau…

vendredi 25 septembre 2026

Hiệu Minh - Từ Nixon-Mao đến Tập Cận Bình: Con mèo đã đổi màu

Năm 1972, Richard Nixon bước vào Trung Nam Hải gặp Mao Trạch Đông. Đó là một trong những cú bắt tay làm thay đổi bàn cờ thế giới.

Nước Mỹ lúc ấy cần Trung Quốc để đối trọng với Liên Xô. Trung Quốc cũng cần Mỹ để phá thế cô lập và mở một cánh cửa ra thế giới. Hai bên chẳng phải bạn bè, càng không cùng ý thức hệ. Nhưng chính trị quốc tế vốn không phải chỗ để tìm bạn tri kỷ. Đó là nơi người ta tìm lợi ích.

Hai bên bắt tay vì “ta cần nhau”.

mardi 22 septembre 2026

Võ Khánh Tuyên - Rồi ai sẽ dạy lịch sử ?


Những ngày này, TPHCM mưa nhiều, những hàng cây rụng lá tạo cảnh sắc như mùa thu. Người ta bảo: Chẳng cần phải ra Hà Nội hay vi vu lên Đà Lạt, vẫn có thể thưởng thức cảnh sắc thu sang.

Và như những trào lưu xưa giờ thời đại mạng xã hội, giới trẻ đua nhau tới cung đường này để thực hiện những bộ ảnh đẹp thời thượng.

Họ tạo dáng như những thiếu nữ Hà Thành bên những thứ sắp đặt khiên cưỡng, để rồi ráng nhồi nhét những caption hay ho đầy triết lý trên Facebook.

samedi 19 septembre 2026

Dương Quốc Chính – Vì sao chuồng bò húc mãi ?

 

Đám bên chuồng nó húc ông Lê Văn Duyệt; ông Gia Long…liên miên ngày này qua tháng khác để làm gì?

Chuyện này mình đã viết vài lần, nhưng vẫn cần nhắc lại để mọi người hiểu cho rõ bản chất vấn đề. Đó là đám chống lật sử này nó muốn tạo một thế lực để kìm hãm những ai có ý đồ cải cách trong đảng thôi. Nó mượn các nội dung chống lật sử này để duy trì content, liên tục tạo các cơn bão trong tách trà. Hết trend húc này đến trend húc người kia. Nên giờ ai mà đen rơi vào tâm bão là nó húc chết luôn.

Đối tượng húc mượt nhất sẽ là những ai có quan hệ thân với ông nào mong muốn cải cách, gọi nôm na là cùng phe với ông đó, không thì có mối liên hệ gì đó cũng được rồi. Nguyên lý tạo trend trên mạng xã hội là dây cà dây muống, suy diễn loạn xạ về các mối quan hệ. Đại khái nó muốn húc ông A thì nó truy ra bố vợ của chú lái xe của ông A là cùng phe với ông cải cách kia.

vendredi 18 septembre 2026

Huỳnh Ngọc Chênh – Vì sao văn học Việt Nam chưa có tác phẩm lớn ?

 

Không phải ngẫu nhiên mà trong tứ quốc đồng văn ở Đông Á, có ba nước Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đã có giải Nobel văn học, còn Việt Nam thì vẫn chưa.

Thật ra đến tận bây giờ Việt Nam vẫn chưa có một bộ tiểu thuyết nào lớn, một cuốn sách văn học nào có tầm vóc để có chỗ đứng trên văn đàn thế giới. Lý do rất rõ ràng là Việt Nam không có bề dày sáng tác văn chương.

Theo thống kê dưới đây, trong suốt mấy ngàn năm phong kiến, Việt Nam chỉ có 40 bộ tiểu thuyết chữ Hán và khoảng gần 150 truyện thơ Nôm.

mercredi 16 septembre 2026

Trương Châu Hữu Danh - Thiếu tá Không quân Nguyễn Phước Vĩnh San

Thế chiến thứ hai, cựu hoàng Duy Tân gia nhập Lực lượng Pháp tự do (phe Đồng Minh chống Phát xít) và mang quân hàm Thiếu tá Không quân Pháp.

Ông thường xuất hiện trong bộ quân phục không quân vô cùng lịch lãm. Đây chính là lý do khiến nhiều người lầm tưởng ông là một phi công chiến đấu. Vua Duy Tân tham gia quân đội dựa trên một tài năng xuất chúng khác: Kỹ thuật vô tuyến điện và truyền tin.

Trong những năm tháng bị lưu đày ở đảo Réunion, ông đã tự học và trở thành một chuyên gia công nghệ đi trước thời đại. Ông tự tay lắp ráp thiết bị, mở đài phát thanh tư nhân đầu tiên trên đảo và có đóng góp lớn về thông tin liên lạc hàng hải, khí tượng quốc tế.

mardi 15 septembre 2026

Hiệu Minh - Du khách Tây sang Việt Nam để xem cái gì?

 

Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm (Hồ Gươm) và phụ cận đưa vào một loạt cấu trúc mới cả trên mặt đất và dưới không gian ngầm, trong đó có:

1. Tòa nhà HĐND và UBND thành phố Hà Nội xây mới với 4 tầng ngầm, 9 tầng nổi, chiều cao khoảng 39 m xây trên nền Cung Thiếu nhi và Rạp Khăn Quàng Đỏ sau khi bị phá bỏ.

2. Quảng trường Hòa Bình với quy mô siêu lớn, được mở rộng, thay thế và đổi tên từ quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, với Bảo tàng Hòa bình (4 tầng hầm và phần nổi cỡ 20m) hình khối.

dimanche 13 septembre 2026

Hiệu Minh - Thông điệp nào cho ba ông kiến trúc sư “hạ giải” Hà Nội?

 

Hà Nội hiện có ba kiến trúc sư (KTS) đang được dư luận nhắc đến khá nhiều: KTS Hồ Thiệu Trị – chủ trì thiết kế “Quy hoạch Hồ Gươm và vùng phụ cận”; KTS Sầm Minh Tuấn – chủ trì thiết kế “Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng”; và KTS Trần Ngọc Chính – chủ trì thiết kế “Quy hoạch chỉnh trang Hồ Tây”.

Ba ông, ba đồ án, ba khu vực quan trọng bậc nhất của Hà Nội. Và nếu gom những ý tưởng đang được bàn luận lại, người Hà Nội có thể giật mình nhận ra một điểm chung khá thú vị: Hà Nội muốn đẹp hơn, hình như trước hết phải… biến mất một phần.

Trong quy hoạch Hồ Gươm, chữ được nhắc đến nhiều là “hạ giải”. Hàng loạt công trình, không gian gắn với lịch sử đô thị và ký ức của nhiều thế hệ có thể nằm trong diện xem xét: Sở Điện lực Hà Nội, trụ sở UBND thành phố, rạp Khăn Quàng Đỏ, Cung Thiếu nhi Hà Nội, Bưu điện Hà Nội, Tòa soạn Hà Nội Mới, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bảo tàng Cách mạng...

samedi 12 septembre 2026

Hiệu Minh – Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11 tháng Chín

 

Có những ngày lịch sử không cần sách giáo khoa. Chỉ cần một con số là đủ. 9/11.

Người Mỹ nghe hai tiếng ấy là biết. Không cần nói thêm New York, World Trade Center hay khủng bố. Cũng giống như người Việt nghe “12 ngày đêm” hay “30 tháng 4” là hiểu ngay lịch sử đang được nhắc tới.

Hai mươi lăm năm sau, nước Mỹ vẫn đứng đó. Nhưng nước Mỹ của năm 2026 không còn là nước Mỹ của sáng 11/09/2001.

mercredi 9 septembre 2026

Nguyễn Ngọc Chu – Hồ Gươm : Cần một cuộc thi quốc tế

 

Hồ Gươm không chỉ là một không gian lịch sử mà còn là một không gian thiêng liêng của Hà Nội. Đây không phải là nơi để mỗi nhiệm kỳ lại tùy ý đập đi, sửa lại, thay đổi diện mạo trung tâm thành phố.

1. Tuổi thọ các công trình mới

Năm 1884 người Pháp mở Bưu điện Hà Nội. Sau đó khoảng năm 1892 tòa nhà Bưu điện được xây dựng theo thiết kế của kiến trúc sư Charles Lichtenfelder, mở rộng vào năm 1910 và năm 1943. Năm 1976 bị đập phá hoàn toàn và xây dựng lại theo các kiến trúc sư Trung Quốc.

Lưu Trọng Văn – Nếu được, hãy xây Tháp Báo Ân là đủ

 

Việc có thể làm ngay mà Dân cả nước chắc chắn ủng hộ, chứ chẳng riêng gì Dân thủ đô. Đó là cứu Hồ Gươm khỏi hai cái ách tức anh ách: Tòa nhà Bưu điện đồ sộ như lũy thành, và tòa nhà Ủy ban Nhân dân Hà Nội như cái máy chém khổng lồ.

Và chỉ cần thế thôi, Hồ Gươm sẽ trở lại là lẵng hoa đẹp nhất, gợi cảm nhất mà Tổ tiên ban tặng.

Nếu cần thêm cái gì đó ở khoảng trống tòa nhà Bưu điện để lại, nơi thế kỷ 19 từng có chùa Báo Ân lớn nhất Thăng Long xưa, thì xây Tháp Báo Ân mang tinh thần của chùa Báo Ân.

Nguyễn Thông - Khải hoàn môn

 

Chuyện thời sự nóng rãy lúc này là "Khải hoàn môn" chứ không phải gốc cây 55, lộn xộn ở bộ y, Tuấn Hưng hay Phương Hằng, thằng Medvedev say rượu...

Xứ An Nam, tục gọi Đông Lào, thời sự nóng quanh năm suốt tháng, từng ngày từng giờ, hơi đâu mà để ý.

Nhà cháu chỉ biên vài chữ thêm vào vụ "Khải hoàn môn" rồi cóc (nhẽ ra định gõ "đ*o" nhưng mềm chút cho có văn hóa) thèm quan tâm nữa. Nó là thế này. Trước hết, cần phân biệt và hiểu cho chính xác, cái mẫu hình khối được gọi là khải hoàn môn kia chỉ là một công trình bê tông núp bóng văn hóa để giải ngân.

mardi 8 septembre 2026

Hiệu Minh - Hạ giải bằng… máy xúc

 

Xem qua phối cảnh mới xung quanh hồ Gươm, tôi hiểu là tới đây Hà Nội có một trung tâm mới hoàn toàn và những cái cũ sẽ bị… hạ giải. Chợt nghĩ chuyện riêng.

Tôi có một tật hơi khó giải thích với cô vợ mới. Ở nhà tôi vẫn treo vài tấm ảnh vợ cũ chụp với hai đứa con. Thỉnh thoảng cô ấy cũng trêu vui vui “Anh còn treo ảnh cô ấy làm gì?” Tôi bảo “Vì đó là mẹ của các con anh.”

Hai đứa trẻ hiện đang sống với mẹ bên Mỹ. Chúng cần biết rằng ngày xưa bố mẹ chúng từng có một gia đình, từng sống với nhau, từng có những ngày tháng tử tế. Chẳng lẽ muốn chứng minh mình đã có gia đình mới thì phải xóa sạch gia đình cũ?

Mai Quốc Ấn – Đôi lời với Hà Nội

 

Văn hóa là một điều gì đó vừa hình tượng cô đọng mà cũng vừa rất thực. Nghĩa là có cả văn hóa vô hình và văn hóa hữu hình.

Hà Nội là thủ đô văn hóa!

Việc những nhà quản lý văn hóa và các nghệ sĩ biểu tượng tạo ra một biểu tượng văn hóa hữu hình (như trong ảnh) trước hết là một nỗ lực. Tôi ghi nhận những nỗ lực ấy! Nhưng thực sự những gì tôi đọc về lịch sử Hà Nội và biết về các di sản của Hà Nội thì các biểu tượng của Hà Nội sống động nhất, được nhớ lâu nhất lại không phải là những gì quá to lớn.

Thọ Nguyễn - Đông du ký (4): Ông Karl Đen


Hôm qua 06.09, 1,32 triệu cử tri bang Sachsen-Anhalt đã đi bầu. Cho dù đảng cực hữu AfD chiếm 43 % phiếu bầu, chưa đủ ghế để nắm chính quyền, thì kết quả này vẫn chỉ ra một xu thế và sự chuyển động trong cấu trúc xã hội Đức.

Trong số cử tri bầu cho AfD có đến 6 0% thuộc nhóm trung dung (không cực đoan). Hơn một nửa thanh niên 16-18 tuổi, lần đầu đi bầu, đã chọn AfD. Đừng vội đổ tội dân Đông Đức thế nọ, thế kia. Dù có bao nhiêu phần trăm thì xã hội dân chủ không được phủ nhận ý nguyện của họ, gắn cho họ mác "Thù địch" hay "Bị lợi dụng".

Người Việt ít biết đến vùng đất nhỏ bé nằm bên bờ sông Elbe này. Nhưng chắc chắn hồi đi học ai cũng nghe đến "Bán cầu Magdeburg".

lundi 7 septembre 2026

Lê Diễn Đức - Nước Đức và những bức tường mới


Có những nơi trên thế giới mà mỗi lần đặt chân tới, tôi lại có cảm giác mình đang nhìn thấy một phần lịch sử của chính thời đại mình.

Nước Đức là một nơi như thế.

Tôi đã sang Đức rất nhiều lần, cả Đông Đức và Tây Đức. Tôi đã có mặt ở Tây Berlin ngay sau khi Bức tường Berlin sụp đổ. Tôi cũng trở lại Đức năm 2009, đúng dịp kỷ niệm 20 năm ngày bức tường bị phá bỏ, và được chứng kiến một không khí lễ hội tràn ngập niềm vui, xúc động và hạnh phúc của người Đức.

mardi 1 septembre 2026

Thọ Nguyễn - Đông du ký (2)


Không phải tự nhiên mà dân chủ thoái trào, càng không phải tự nhiên mà cực hữu, độc tài, phát xít đang lớn mạnh khắp thế giới. Đây chính  là hệ quả của một quá trình.

Trong cuộc chiến "Ai-Thắng-Ai“ mà ta gọi là "Chiến tranh lạnh", phe tư bản với một xã hội tự do, cởi mở đã thắng. Thắng vì con người tự do đã tạo ra nền khoa học kỹ thuật vượt trội. Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa tuy từ lâu đã đạt được giấc mơ của Lênin “Chủ Nghĩa Cộng Sản = Điện khí hóa + Chính quyền Xô viết“, nhưng vẫn tụt hậu xa. Thiên tài như Lênin mà chỉ dự đoán cũn cỡn như vậy kể cũng lạ.

Khi tôi ở Đông Berlin từ 1967-1971, tuy đồ phe ta không tốt như đồ tư bản, nhưng bên kia có gì ta có nấy, từ tủ lạnh DKK, TV Startfurt đến xe Trabant, Lada. Thậm chí xe bus Ikarus và xe tải IFA còn xuất ra nước ngoài thu ngoại tệ cứng. Nhưng vào thập niên 1980 khi cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ 3 nổ ra ở phương Tây với tự động hóa, tin học và máy tính cá nhân thì các chế độ chuyên chế, đóng cửa ở Đông Âu hết hơi.

lundi 31 août 2026

Nguyễn Văn Tuấn - Khi miền Tây không còn nói tiếng miền Tây?


“Nước dùng ở đây, ạ.”

“Chào buổi sáng, ạ!”

Tôi giật mình.

Trước đây, tôi đã từng nghe cách nói này ở Sài Gòn và đã thấy ngạc nhiên. Nhưng lần này, nghe câu ấy thốt ra từ một cô tiếp viên ở một khách sạn tại vùng đất từng được mệnh danh là “Tây Đô”, tôi không còn ngạc nhiên nữa. Tôi sốc.

mardi 25 août 2026

Lưu Trọng Văn - Lý do chính đáng nhất cho việc dời tượng đài quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh là gì?


Năm 1984, dưới triều đại của các ông Lê Văn Lương - bí thư, Trần Vĩ - chủ tịch Hà Nội và Nguyễn Văn Hiếu - bộ trưởng bộ Văn hóa, một quyết định được đưa ra: Phá bỏ Nhà bia tưởng niệm Alexandre de Rhodes để xây dựng Tượng đài "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” nhân kỷ niệm 30 năm ngày tiếp quản Hà Nội.

Nhà bia tưởng niệm Alexandre de Rhodes bên Hồ Gươm, được khánh thành lúc 5 giờ chiều 29/05/1941. Do kiến trúc sư Joseph Lagisquet thiết kế, theo phương đình bốn mái hài hòa với quần thể kiến trúc dân tộc của Hà Nội bên Hồ Gươm như cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, đền Bà Kiệu và tháp Rùa.

Tấm bia đá bên trong khắc bằng ba ngôn ngữ Việt, Pháp, Hán ghi công lao của Alexandre de Rhodes trong việc góp phần sáng tạo chữ Việt ngày nay.