Affichage des articles dont le libellé est Lịch sử. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est Lịch sử. Afficher tous les articles

samedi 23 mai 2026

Bông Lau – Máy xay thịt

 

Trong Thế Chiến 2, Hoa Kỳ sáng chế ụ súng lắp 4 khẩu đại liên 50 gọi là M45 dùng để bắn máy bay cảm tử kamikaze của Nhật khá công hiệu. Cao độ sát thương là 1,5 km. M45 còn có tên hiệu là “Máy Xay Thịt” (Meat Chopper).

Ụ súng M45 này điều khiển bằng điện, bóp cò cũng bằng điện. Có thể mỗi lần bắn 2 khẩu một lần cho đỡ nóng nòng hoặc tập trung hỏa lực bắn 4 khẩu một lần. Mỗi khẩu đại liên 50 bắn 600 cục kẹo một phút. Bốn khẩu bắn 2400 cục kẹo đồng 12,7mm một phút. Không còn nghe từng tiếng nổ nữa mà là một bức tường tiếng động.

Vào thập niên 60 có nhiều đoàn công-voa của quân đội Mỹ bị phục kích ở đèo Mang Yang, Bình Định, gây thương vong nặng cho binh sĩ Mỹ. Khi ấy hộ tống đoàn công-voa chỉ là những xe Jeep gắn đại liên M-60. Súng đại liên M-60 bắn vào rừng rậm hai bên đường có Vi Xi núp chỉ gãi ngứa vì đạn 7,6 2mm không xuyên thủng rừng cây dầy đặc được.

Bùi Anh Chiến - Bi kịch lớn nhất của Palestine không phải là Israel.

 

Sự ngu ngơ đáng thương

Sau khi viết hai bài "Israel không thể nương tay" và "Palestine có đáng được thương ?" năm 2025. Tưởng đâu dân trí khá hơn tí, nhưng vẫn có nhiều người còn lớn tuổi vẫn không hiểu vấn đề gì.

Báo chí hay truyền thông ở ta có xu hướng “mặc định Palestine là nạn nhân tuyệt đối, còn Israel là ác tuyệt đối”.

Vấn đề Palestine thật ra không nằm ở chuyện họ “đáng thương” hay “không đáng thương”. Quan hệ quốc tế không nhìn bằng con mắt đạo đức học đường, mơ mộng. Nó phải được xây dựng bằng năng lực quản lý nhà nước, khả năng thích nghi lịch sử và tư duy quyền lực.

mardi 19 mai 2026

Lê Diễn Đức - Hãy khôn ngoan và cẩn trọng khi chơi với Mỹ


Phát biểu mới đây của Donald Trump về Đài Loan thực ra không có gì quá bất ngờ, nhưng nó thêm một lần nhắc thế giới nhớ tới bản chất thật của chính trị quốc tế.

Ông Trump nói ông không muốn Mỹ bị kéo vào một cuộc chiến chỉ vì Đài Loan tuyên bố độc lập. Nói cách khác, lợi ích và cái giá mà nước Mỹ phải trả luôn là điều được đặt lên bàn cân đầu tiên.

Đó không phải chuyện riêng của ông Trump. Lịch sử quan hệ giữa Mỹ và Đài Loan đã cho thấy điều đó từ lâu.

dimanche 17 mai 2026

Dương Quốc Chính - Đại học quốc gia nhận tổ tiên thời thực dân


Hôm nay thấy Đại học quốc gia Hà Nội kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống, chính là ngày thành lập của Đại học Đông Dương năm 1906. Hóa ra Đại học quốc gia nhận là con cháu trực hệ của đại học của thực dân, mẫu quốc!

Mình mới thử tra Google thì thấy có thêm Đại học Y Hà Nội, Đại học Mỹ thuật Việt Nam, cũng nhận là con cháu trường đại học từ thời Pháp thuộc. Tất cả hình như chỉ có vậy? Đại học Y Hà Nội là già nhất, còn có trước Đại học Đông Dương 4 năm và hiện diện ở khu đất chỗ Lê Thánh Tông đầu tiên. Lẽ ra họ mới được quyền tiếp quản khu đất lịch sử chỗ Đại học Dược bây giờ.

Nhưng việc nhận tổ tiên như vậy kể ra không có sự thống nhất giữa các trường. Bởi vì Đại học Đông Dương lúc đó có cả các khoa (trường thành viên) Bách nghệ, Xây dựng, Sư phạm, Y, Luật. Vậy thì các trường tương ứng bây giờ sao không nhận họ hàng, lấy ngày truyền thống giống Đại học quốc gia Hà Nội?

samedi 16 mai 2026

Dương Quốc Chính - Thờ địch hay thờ ta trong trường học?


Trong trường Đại học Bách Khoa Hà Nội có cái tượng đài này, tưởng nhớ các sinh viên Bách Khoa lên đường đi B, gọi là đi đánh Mỹ, nhưng thực tế là đánh cả "Ngụy" chứ đâu có chừa.

Khi sinh viên làm tốt nghiệp thì đem hoa ra đây đặt, coi là tri ân thế hệ sinh viên cha anh đi trước đã hy sinh vì Tổ quốc. Thấy bảo là sinh viên tốt nghiệp thì lấy luôn bó hoa của mình được tặng đem ra đây, chắc có phong trào vậy, gần đây mới có chứ hồi xưa không thấy.

Tượng đài kiểu này thì có lẽ trường đại học nào ở ngoài Bắc cũng có thể có. Muốn dựng hay không thôi. Vì sinh viên trường nào mà chả đi bộ đội như vậy.

vendredi 15 mai 2026

Nguyễn Thông - Chủ nghĩa xã hội : Thực tế và cảm nhận từ thực tế (1)

Bài 1: Sự tan rã không tránh khỏi

Vệt bài này được viết ra sau khi tôi đọc bài tràng giang đại hải của ông Nguyễn Phú Trọng. Ông - nhân vật nổi tiếng xứ này, giáo sư tiến sĩ, trùm số 1 lý luận, từng đứng đầu đảng và nhà nước.

Bài “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”, được công bố rộng rãi hồi tháng 5.2021. Ai tò mò muốn biết nó ra sao, cứ gõ tên bài vào tìm kiếm trên Gu gồ, đầy.

Sách của ổng được in nhiều hơn hết thảy các đời tổng bí thư, dịch nhiều thứ tiếng, chất đầy những thư viện và ngăn kéo, chủ yếu viết về chủ nghĩa xã hội. Trùm lý luận mà không viết về chủ nghĩa xã hội mới là chuyện lạ.

jeudi 14 mai 2026

Phúc Lai - Arkady Babchenko đã nói gì?


(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 11/05/2026)

Trong một video cổ động, nhà báo chiến trường phản chiến Arkady Babchenko đã nổ súng vào trò tuyên truyền cho Chiến tranh Vệ quốc của Putler một cách trực diện và tàn khốc nhất.

Có thể nói, cách tiếp cận của ông rất cực đoan và phi truyền thống, thậm chí có thể nói rằng ông ta đã sử dụng các phương pháp đánh tráo khái niệm, chuyển mệnh đề so sánh tương đương để dẫn dụ, với mục đích tấn công trực diện vào lòng “tự hào dân tộc” (tôi để trong ngoặc kép) của người Nga hiện nay.

Stalin có rất nhiều sai lầm, ngay cả trên con đường chiến thắng chủ nghĩa phát-xít, ông ta cũng vẫn tiếp tục phạm sai lầm. Sai lầm ngay cả trong việc cố gắng xóa bỏ công lao, đóng góp của các nước Đồng minh trong chiến thắng vĩ đại đó, nhưng “máu của người Xô-viết cùng với thép Mỹ” đã làm nên chiến công đánh bại phát-xít, điều đó không thể phủ nhận được.

mercredi 6 mai 2026

Thọ Nguyễn - Uống nước phải nhớ nguồn

Sáng sớm dậy thấy bài viết trên báo Đức: "Als die DDR am Ende der Welt Geschichte schrieb" (Khi CHDC Đức viết nên lịch sử từ nơi tận cùng trái đất).

Bài báo kể về trạm thám hiểm Nam Cực của CHDC Đức được thiết lập cuối tháng 4.1976. Các nhà khoa học xã hội chủ nghĩa ở trạm nghiên cứu mang tên bác học Đức Georg-Forster (1754-1794) đã làm nên lịch sử khi phát hiện ra hiện tượng Ozon hóa khí quyển.

Năm 1981 Tây Đức mới thành lập trạm nghiên cứu Nam Cực mang tên nhà bác học Georg-von-Neumayer (1826-1909). Sau ngày thống nhất đất nước, hai trạm này đã hợp nhất với nhau. Nhưng cái mốc 21.04.1976 được coi là khởi đầu ngành Nam Cực học của người Đức.

lundi 4 mai 2026

Dương Quốc Chính - Hòa giải nếu thoát bò

Vào những ngày này, trong 10 năm nay, mình luôn nghĩ, biết bao giờ người Việt mới có thể bao dung với nhau, không còn phân biệt địch ta nữa?

Năm nào mình cũng đã thử đưa ra một phương án. Bài này cũng là một phương án, có thể rất dễ và rẻ tiền với rất nhiều người, nhưng có khi là bất khả thi với đám đông. Đó là chủ động nạp kiến thức đa chiều.

Mình nghĩ các cháu bên chuồng hay chính anh em bò vàng trở nên cực đoan, cuồng dại, chẳng qua cũng là do thiên kiến xác nhận, dẫn tới cố tình chỉ nạp kiến thức một lề.

jeudi 30 avril 2026

Nguyễn Văn Tuấn - Đa số những người ám sát tổng thống Mỹ có xu hướng tả khuynh

Trong vụ gần đây, có một chi tiết gây chú ý trong vụ Cole Thomas Allen (hình) là lý lịch học thuật của nghi can.

Theo một số nguồn tin báo chí, Allen, 31 tuổi, từng tốt nghiệp cử nhân cơ khí từ một đại học lừng danh thế giới, Caltech, vào năm 2017. Sau đó, anh ta tiếp tục theo học cao học ngành khoa học máy tính tại CSU. Gần đây, anh làm giáo viên bán thời gian tại một trường trung học gần Los Angeles.

Caltech. California. Giáo viên ở Mỹ. Ba yếu tố đó khiến nhiều người suy đoán rằng Allen có thể có khuynh hướng chánh trị thiên tả.

Dương Quốc Chính - Ai mới có thể hòa giải?


Hai người trong ảnh ngày xưa là đối thủ ở hai chiến tuyến.

Mấy ông bây giờ mà làm như ông Kiệt chắc bị chuồng bò nó húc cho lòi ruột. Ông Kiệt có lẽ là nhà lãnh đạo cộng sản đầu tiên và duy nhất dám công khai cộng tác với quan chức chế độ cũ, mời họ tư vấn chính sách. Ông cũng là biểu tượng của việc hòa hợp, hòa giải thực chất.

Câu nói sấm sét của ông: “Nhiều sự kiện khi nhắc lại, có hàng triệu người vui mà cũng có hàng triệu người buồn”, giờ này vẫn khiến các cháu bên chuồng lồng lộn.

mercredi 29 avril 2026

Võ Khánh Tuyên - Tréo ngoe: Lịch sử chọn, nhưng bộ chưa gật


Bài hát Nối vòng tay lớn của Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn được sáng tác vào năm 1968 trong phong trào "đấu tranh đô thị". Đến biến cố 30/04/1975, Trịnh Công Sơn đã đem bài này lên hát ở Đài Phát thanh Saigon vừa bị tiếp quản.

Và nay, nhân dịp 30/04, người ta đã  khẳng định và tôn vinh Nối vòng tay lớn đã được "lịch sử chọn".

Nhưng điều oái oăm mà không ít người chưa biết, là bài này nằm trong danh mục "không được phép phổ biến chính thức " sau năm 1975 dưới mọi hình thức.

samedi 25 avril 2026

Lưu Nhi Dũ – Vua Hùng họ gì ?

 

Tối qua uống bia với các bạn già E812 anh hùng để tưởng nhớ các vị Vua Hùng, dù Vua Hùng đã có lệnh cấm nhậu.

Có bạn nói Vua Hùng hổng có họ ? Có bạn nói họ Hùng, vì đến giờ nước ta vẫn còn có những gia tộc mang họ Hùng đó thôi. Nhưng có lẽ hổng phải, Vua Hùng là danh hiệu hoặc tôn hiệu thủ lĩnh tối cao của nhà nước Văn Lang cổ. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, họ thật của các vua Hùng chưa được xác định.

Thực ra lịch sử nước ta có một giai đoạn mang tính huyền sử đậm nét, ít nhất trong giai đoạn 2.000 năm trước Công nguyên. Xưa các nhà viết sử lừng danh như Lê Văn Hưu (1230-1322) - nhà sử học đời nhà Trần, tác giả bộ Đại Việt sử ký (30 quyển), bộ quốc sử đầu tiên của Việt Nam nhưng bị bọn nhà Minh đốt sạch ; Phan Phu Tiên (1370 -1462) tác giả Đại Việt sử ký tục biên (chép từ Trần Thái Tông cho đến khi quân nhà Minh rút về nước, tức viết nối tiếp Đại Việt sử ký của Lê Văn Hưu đời Trần), đều không chép thời huyền sử Vua Hùng.

Nguyễn Thông - Thời và người

Sắp tròn 51 năm ngày nước Việt thu về một mối. Ngày 30.4. Hơn nửa thế kỷ, biết bao sự đổi thay, cả trong hiện thực và suy nghĩ, nhận thức của con người. Cuộc sống luôn vận động, những gì không phù hợp sẽ bị đào thải. Đó là quy luật.

Vậy nhưng không phải vậy. Bây giờ vẫn còn không ít người, những nhà này nhà nọ, những người được coi là có trình độ cao, hiểu biết rộng, thậm chí khá nổi tiếng, mà vẫn viết/phát biểu trên báo chí, đài, trang cá nhân mạng xã hội, rằng "kỷ niệm ngày giải phóng miền Nam 30.4".

Đâu phải quen mồm quen tay mà là nhận thức vẫn cũ kỹ như cách nay vài chục năm. Họ nghĩ bằng đầu óc của một nhân viên tuyên truyền xóm ấp, kẻ vẽ khẩu hiệu, cả đời chỉ biết làm theo sai bảo của người khác. Suốt nửa thế kỷ, trong đầu họ chỉ có câu "Kỷ niệm (bao nhiêu năm) ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30.4".

vendredi 24 avril 2026

Kim Chi – Những hồi ức buồn

 

Chiều ngày 30/4/1975. Mọi việc đã an bài.

Từ 11 giờ 30 phút, từ cái thời khắc định mệnh ấy, nhiều "chàng trai trẻ vốn dòng hào kiệt" từng được đào tạo chính quy tại các Học viện Quân sự nổi tiếng trên thế giới, thuộc các Binh chủng tinh nhuệ với các loại vũ khí tối tân, hiện đại đã "cởi giáp quy hàng"

Họ chỉ mặc độc chiếc quần short, áo thun ba lỗ màu trắng, đi chân đất để về nhà. Không quân phục, không lon gáo, không súng ống...càng không cận vệ theo sau. Nhưng gia đình vợ con lại hân hoan mừng họ "trở về trong chiến bại."

mardi 21 avril 2026

Kim Chi - Sài Gòn 20/4/1975


Buổi sáng đi học. Ghé vô Hội trường Xổ số Kiến thiết thấy bạn bè tụm năm tụm ba trò chuyện. Nhưng gương mặt đứa nào cũng thoáng chút ưu tư.

Thỉnh thoảng có tiếng súng xa vọng về. Thành phố có gì đó không bình thường như trước đây. Tôi cũng thấy mình “không bình thuờng”. Tôi không muốn vào học. Tôi muốn cúp cua một buổi.

Ban Giảng huấn của các lớp năm 1, năm 2 có vài vị là Dân biểu Hạ viện, có vị là Nghị sĩ Thượng viện, có vị là Luật gia, là Luật sư Tòa Thượng thẩm, có cả ông Vũ Văn Mẫu từng là Ngoại trưởng thời Đệ Nhứt Cộng Hòa của Tổng thống Ngô Đình Diệm. Ông Vũ Văn Mẫu là Thầy dạy tôi về môn Dân Luật.

lundi 20 avril 2026

Bông Lau - Khải Hoàn Môn kiểu La Mã


Nhiều cựu chiến Mỹ, trong đó có cựu chiến binh Mỹ tham chiến ở Việt Nam, phản đối “Khải Hoàn Môn Donald Trump”, dự tính sẽ xây dựng trên đại lộ Memorial (Đài tưởng niệm), ở bờ tây của cây cầu Memorial danh tiến băng qua sông Potomac.

Nhiều nhà lập pháp ở Quốc Hội cũng đang ráo riết tìm cách ngăn chặn dự án này. Nội vụ có lẽ sẽ lên đến Tối Cao Pháp Viện.

Nếu Khải Hoàn Môn Donald Trump được xây dựng trên trục lộ này, thì biểu tượng giá trị Mỹ của thủ đô Washington sẽ bị hủy diệt.

Mai Thanh Hải - Đường đến 30 tháng 4 (1)


Vừa bước vào 18 tuổi tây, mình đã đi bộ đội. Khí thế hừng hực “Đường ra trận mùa này đẹp lắm” thôi thúc…

Nhưng mình vào bộ đội còn một lý do nữa: Để được ăn no. Ở nhà bữa ăn bữa nhịn, đói vàng mắt. Đi học Sư phạm ngày được 5 lạng gạo, vẫn đói. Vào bộ đội chắc là được ăn no vì tiêu chuẩn 7 lạng gạo một ngày. Vậy là mình đi!.

Đợt ấy nhà trường tổ chức tiễn đưa “8 sinh viên ưu tú lên đường đánh Mỹ” hoành tráng lắm. Nhưng đến chỗ giao quân thì có 6 “sinh viên ưu tú” với lý do hắc lào, mắt kém, tổ đỉa, ếc-si-ma… bởi nhựa xương rồng, nên lại được quay về trường tiếp tục học tập. Còn lại hai thằng là Biểu (quê Ý Yên) và mình thì “ra đi đầu không ngoảnh lại”.

dimanche 19 avril 2026

Nguyễn Thông - Hungary (2)


Như đã kể, lứa chúng tôi con em nông dân lớn lên ở miền Bắc thời trước 1975 chỉ biết đến Hungary qua sách báo, tuyên truyền của nhà nước, qua văn học nghệ thuật, chứ không có kênh chính trị, kênh quốc tế.

Có lẽ để lại dấu ấn đậm nhất về Hungary là cuốn tiểu thuyết lịch sử "Những ngôi sao Ê ghe", hay còn có cái tên phổ biến "Những ngôi sao thành Ê ghe".

Tôi đọc lâu rồi, giờ nhớ mang máng sách ấy kể về cuộc chiến đấu của người Hung chống lại quân xâm lược Thổ Nhĩ Kỳ, bảo vệ thành cổ Ê ghe. Cực kỳ tàn khốc, đau thương, hùng tráng, quả cảm. Cả một dân tộc được tái hiện với những bi kịch, mất mát, anh hùng qua cuộc chiến này, nhất là qua số phận một đôi vợ chồng (tôi quên tên rồi). Hung thế kỷ 16 cũng tang tóc bi kịch như xứ ta cùng thời vậy. 

samedi 18 avril 2026

Người Việt tị nạn tại Texas đánh bại Ku Klux Klan : Một cuộc chiến bị lãng quên

 

Đăng ngày:

Ngược về cuối thập niên 1970, Courrier International tuần này trích đăng một bài của La Libre Belgique kể lại một câu chuyện ít được biết đến : Những người tị nạn Việt Nam đã đánh bại Ku Klux Klan. Là nạn nhân của một chiến dịch kỳ thị chủng tộc thô bạo do tổ chức cực đoan da trắng này tiến hành, cộng đồng người Việt di tản đã không để yên cho bạo lực hoành hành, và quyết định đáp trả bằng con đường pháp lý.

Sau khi Sài Gòn thất thủ năm 1975, một cộng đồng người Việt đã hình thành ở vùng duyên hải vịnh Mêhicô. Đa số đã mua lại tàu đánh cá của người địa phương và hành nghề câu tôm vốn phổ biến ở Việt Nam. Thành công của họ nhanh chóng làm dấy lên sự ganh tị tại Texas. Các gia đình Việt liên tục bị đe dọa, sỉ nhục, tấn công vô cớ, tàu bị đốt, nhà bị phá, ngư dân bị đánh đập thậm chí có vài người bị thiệt mạng. Cộng đồng Việt bị lực lượng an ninh và chính quyền bỏ quên.