Affichage des articles dont le libellé est Lịch sử. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est Lịch sử. Afficher tous les articles

mercredi 1 avril 2026

Bông Lau - Ý cấm máy bay Mỹ đáp


Hôm thứ Ba ngày 31/03 chính phủ Ý, giống Tây Ban Nha, bất ngờ cấm máy bay quân sự Mỹ hành quân ở Iran về đáp ở căn cứ Không quân Mỹ đóng ở Sigonella, Sicily.

Ý viện cớ là máy bay Mỹ đã không theo đúng thủ tục là phải xin phép chính phủ Ý trước khi cất cánh chớ không phải bay rồi mới xin để tránh Quốc Hội Ý duyệt xét.

Thủ tướng Ý, bà Giorgia Meloni vốn có khuynh hướng bảo thủ và được lòng ngài Tổng thống (TT) Donald Trump. Tuy nhiên thủ tướng  Giorgia Meloni phải chịu nhiều áp lực của NATO và tình hình quần chúng chống chiến tranh trong nước nữa.

lundi 30 mars 2026

Dương Quốc Chính - Chống lại văn minh hay đánh đế quốc to ?


Ở mấy bài mình viết về Phan Châu Trinh, có nhiều bạn vào phản biện đại ý là: Ông ấy đã thất bại rồi. Con đường của ông ấy là cải lương. Không thể tin là thực dân nó lại tự trả độc lập. Nên phải đánh là đúng.

Mình cũng đã trả lời qua bình luận, nhưng thấy rằng đây là vấn đề lý luận quan trọng, bình luận không thể diễn đạt đủ ý, nên mới viết bài này.

Dân Việt Nam có truyền thống yêu nước, bản chất là truyền thống đánh giặc thì đúng hơn. Mà nếu chính xác nữa nước Việt của người Kinh không chấp nhận bị đô hộ. Nhưng chính họ lại có xu hướng đi đô hộ (mở cõi, xâm lược, đồng hóa) nước khác hay dân tộc khác.

Nguyễn Thông - Chuyện mưa đá


Hôm qua và hôm nay (29 - 30.3.2026) nhiều nơi ở miền Bắc được ông trời ưu tiên mưa đá. Sáng nay Hà Nội đá rơi lộp bộp, đứa cháu tôi kể đá gõ xuống mái tôn như bản hòa âm của tạo hóa, nghe vừa thích vừa kinh.

Nhân vụ mưa đá rất thời sự này, nhà cháu trích một phần trong bài "Chuyện mưa đá" trong cuốn "Chuyện thời bao cấp" tập 2 (gồm 37 chuyện) sắp ra mắt các cô bác anh chị và các bạn. Khi nào có sách, nhà cháu sẽ thông báo lên phây cho cả nhà biết.

***************

Mưa đá làm nhớ chuyện cũ. Đầu năm 1972, ở vùng Lào Cai, Yên Bái trên mạn ngược bị mấy trận mưa đá. Lúc ấy sau tết âm lịch, khoảng cuối tháng 2 tây. Báo Nhân Dân đăng tin, thày tôi đọc cho cả nhà nghe, còn bảo lạ thật, cữ này mà lại mưa đá. Bà Dìn chị họ tôi chục năm trước cả nhà kéo nhau lên khu kinh tế mới gì đó trên Bắc Hà, Lào Cai, khi về chơi cũng kể vậy.

jeudi 26 mars 2026

Dương Quốc Chính - Điều bi ai của dân tộc


Cụ Phan Châu Trinh có một cái may mắn, đó là chết trước khi thành lập đảng cộng sản, cũng giống cụ Nguyễn Thái Học chết khi đảng mới ra đời vài tháng, chưa có mấy vai trò.

Nếu họ còn sống thêm độ 5-10 năm, chắc cú là nếu sống đến năm 46, thì thành phản động chắc luôn, thậm chí có thể bị Việt Minh tiêu diệt. Thế nên với quan điểm chính thống của đảng cộng sản thì cụ Phan Châu Trinh là “cải lương”, mong giặc “rủ lòng thương”. Thế là còn rất nhẹ nhàng đó.

Mình thấy quan điểm của giới sử học chính thống cũng đã đánh giá lại về cụ không còn cực đoan như xưa. Điều nhạy cảm nhất mà thường không tư liệu chính thống nào dám công khai đánh giá, hoặc không dám nói/viết thẳng tưng, là quan điểm chính trị của cụ.

lundi 16 mars 2026

Lê Diễn Đức - Làm chủ bầu trời và cả mặt biển, liệu Mỹ có giành chiến thắng?

Trong tư duy quân sự hiện đại, có một nguyên tắc gần như đã trở thành kinh điển: Ai làm chủ bầu trời, người đó sẽ chiến thắng.

Từ sau Đệ nhị Thế chiến, các cường quốc quân sự đều coi ưu thế trên không là điều kiện tiên quyết để giành thắng lợi trên chiến trường. hông quân có thể phá hủy hệ thống phòng không, đánh sập hậu cần, phá hủy căn cứ quân sự và làm tê liệt năng lực chiến đấu của đối phương.

Chiến thắng của Hoa Kỳ trong cuộc chiến vùng Vịnh tường được xem là ví dụ điển hình: Ưu thế tuyệt đối trên không khiến quân đội Iraq gần như tê liệt chỉ sau vài tuần. Nhưng chiến tranh hiện đại ngày càng cho thấy một nghịch lý: Ưu thế trên không có thể giúp thắng các trận đánh, nhưng không bảo đảm thắng cuộc chiến.

mercredi 11 mars 2026

Lưu Nhật Huy - Bách Khoa : Đất vàng hay di sản tri thức ?

Những ngày qua, hàng loạt tin nhắn trong Cộng đồng cựu sinh viên và nhiều người quen của tôi xôn xao trước thông tin về việc di dời hoàn toàn Đại học Bách Khoa TPHCM ra khỏi nội đô để “khai thác hiệu quả” khu đất 268 Lý Thường Kiệt. Trong đó, thậm chí còn có cả lời kêu gọi bảo vệ “thành trì 268".

Là một cựu sinh viên, giảng viên, và thành viên Ban đại diện Cựu sinh viên, tôi cũng ở trong một tâm trạng rất lẫn lộn.

Nhìn trên bản đồ quy hoạch, 14 hecta đất ấy là một “viên kim cương” giữa lòng Quận 10. Do đó, dư luận có quyền lo ngại về xung đột lợi ích khi đề xuất đến từ một tập đoàn bất động sản. May mắn rằng, ngày 09/03/2026 TPHCM đã sớm phản hồi khẳng định chưa có quyết định giao khu đất cho bất kỳ doanh nghiệp nào để làm dự án bất động sản.

Lê Học Lãnh Vân - Trường đại học, trái tim và trí óc của thành phố, quốc gia


1) Trường đại học Sorbonne là trái tim, trí óc của Paris và nước Pháp

Không cần đi vào chi tiết lịch sử thành lập của trường đại học Sorbonne, chỉ biết đây được xem là một trong ba trường đại học lâu đời nhất thế giới được thành lập năm 1257, giữa thời Trung cổ.

Tùy theo từng thời kỳ mà trường sáp nhập thêm một số cơ sở để có tên trường Đại học Paris, rồi sau đó, tách chia để thành các đại học Paris riêng lẻ.

Sau thế chiến 2, trước yêu cầu tăng cao về nền giáo dục đại học hậu chiến, hai thành viên của gia đình Curie là Irène Juliot-Curie và chồng là Frédéric Juliot-Curie rất tích cực thành lập trường đại học Orsay năm 1956 tại phía Nam Paris. Đó là nơi sau này nhiều sinh viên Việt Nam theo học và tốt nghiệp, trong đó có giáo sư Ngô Bảo Châu được biết là người Việt lãnh giải toán học Fields rất uy tín.

Nguyễn Ngọc Chu - Khi hậu thế phủ nhận tiền nhân và cơn say "con mối đất"


Sáng ngày 10/01/2026, tổng bí thư Tô Lâm làm việc vớiHà Nội về quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm [1].

Gặp mặt cử tri ngày 26/02/2026 ông Tô Lâm viện dẫn khu phố cổ được quy hoạch ô bàn cờ từ hơn 100 năm trước mà vẫn hiệu quả, hạn chế úng ngập, trong khi khu mới xây dựng thì úng ngập ùn tắc.

Tổng bí thư  phát biểu: "Chúng ta phải quy hoạch như thế nào để 100 năm sau người ta nhìn lại thấy đấy là chúng ta có tầm nhìn" [2].

lundi 9 mars 2026

Nguyễn Thông - Số phận một ngôi trường

 

Thiên hạ, dư luận, báo chí, mạng xã hội đang xôn xao việc người ta định chuyển một ngôi trường lớn danh tiếng khỏi nội đô.

Tôi thỉnh thoảng có việc đi ngang Trường đại học Bách khoa TPHCM. Một khu đại học rộng mênh mông, gần 15 hecta (150.000 mét vuông), khuôn viên đẹp, cây cối cổ thụ xanh um như công viên, nhà cửa chắc chắn đẹp đẽ, hiện đại.

Trước năm 1975 nó là Trường đại học Kỹ thuật, còn được quen gọi bằng cái tên trường Kỹ thuật Phú Thọ (vì nó nằm trên đất tổng Phú Thọ Hòa cũ, quận Tân Bình). Chính quyền Sài Gòn đã xây dựng nơi đây làm trung tâm giáo dục đại học chuyên về kỹ thuật, công nghệ. Nhiều tài liệu biên chép, nó vào hàng bậc nhất vùng Đông Nam Á.

dimanche 8 mars 2026

Trần Trung Đạo - Nguồn gốc hai ngày quốc tế phụ nữ 8 tháng 3


Giới thiệu: Thế giới có hai Ngày Phụ Nữ  Quốc Tế. Một Ngày Phụ Nữ  Quốc Tế do Lênin khởi xướng, và một ngày khác do Liên Hiệp Quốc thành lập.  Mặc dù cùng dùng ngày 8 tháng 3, nhưng khác về nguồn gốc và cách tính.

Cộng sản Việt Nam (CSVN) không tổ chức Ngày Phụ Nữ Quốc Tế  theo tinh thần của quyết nghị Liên Hiệp Quốc 1977 mà tính theo ngày do Lênin và các lãnh tụ cộng sản Liên Xô công nhận. Do đó hôm nay là lần thứ 116, tính từ 1910, trong khi Ngày do Liên Hiệp Quốc thành lập và được phần lớn thế giới công nhận chỉ mới được 49 năm.

Ngày Quốc Tế Phụ Nữ có một lịch sử dài gắn liền với các phong trào phụ nữ đòi quyền ứng cử và bầu cử, quyền lao động tại Hoa Kỳ trong thập niên đầu của thế kỷ 20, lẽ ra phải được vinh danh tại nhiều quốc gia, nhưng không, ngày này chỉ là lễ tại số rất ít nước, trong số đó là những nước cộng sản (CS).

samedi 7 mars 2026

Trần Trung Đạo – Cơ cấu và chức năng của chế độ thần quyền Hồi giáo Iran

 

Thật tình cờ, hôm nay, 53 năm trước, Joseph Stalin kẻ độc tài tàn bạo nhất trong nửa đầu của thế kỷ 20 bị tai biến trầm trọng. Stalin qua đời ngày 5 tháng 3, 1953.

Theo điều tra của Viện Sức Khỏe Quốc Gia (National Institutes of Health, NIH) của chính phủ Mỹ, phù hợp với một số nghiên cứu khác, có thể Stalin, 74 tuổi, chết do bị đầu độc bằng chất ‘warfarin’, một loại thuốc chống đông máu rất mạnh, đã được một hoặc nhiều cộng sự thân cận của ông lén lút cho uống vào sáng sớm trước khi ông bị đột quỵ.” (What did Joseph Stalin really die of?  A reappraisal of his illness, death, and autopsy findings, National Institutes of Health Feb 20 2019)

Việc Stalin bị trùm mật vụ Lavrentiy Beria đầu độc đã là một tin đồn ngay sau khi Stalin chết tuy không bằng chứng và trong bản án dành cho Beria cũng không nhắc đến tội trạng này. Beria bị bắt và bị xử bắn về nhiều tội đại hình khác.

Huỳnh Ngọc Chênh – Mỹ hay gây chiến tranh ?

 

Giữa lúc Mỹ và Israel tấn công vào Iran, nhà nước độc tài khủng bố dân lành, đang cố sản xuất vũ khí hạt nhân, đồng minh thân cận của Nga Tàu. Thì có kẻ thiếu am hiểu tung lên bài viết nhắc lại rằng : Mỹ là nước đầu tiên chế ra bom hạt nhân và là quốc gia duy nhất sử dụng bom hạt nhân vào chiến tranh tính đến ngày hôm nay.

Có lẽ hàm ý của người viết muốn cảnh báo mọi người rằng Mỹ là kẻ hay gây ra chiến tranh và là kẻ đầu têu sản xuất và sử dụng vũ khí giết người hàng loạt.

Cạnh đó cũng có khá nhiều còm vào các bài viết của tui hoặc nhắn tin cho tui nói rằng chính Mỹ mới là kẻ thường xuyên gây ra chiến tranh và đi xâm lăng các nước khác. Đó là những kẻ thiếu hiểu biết hoặc cố tình thiếu hiểu biết để viết ra cho phù hợp với luận điệu tuyên truyền cố hữu của phe Nga Tàu.

vendredi 6 mars 2026

Bông Lau – Chiến binh Kurds

 

Tin tức loan báo trên Facebook rằng chiến binh Kurds tiến vào Iran dưới hỏa lực yểm trợ của Không lực Hoa Kỳ và Do Thái. Nghe như họ sắp sửa lật đổ nhà cầm quyền độc tài Iran vậy.

Tổng thống George W. Bush cũng khởi động xâm chiếm Iraq năm 2003 với lý do Saddam Hussein "sử dụng võ khí hóa học hủy diệt hàng loạt và có liên hệ với khủng bố Al-Qaeda". Mới oanh kích bắt đầu chiến tranh ở Iraq mà tổng thống Bush đã làm một màn trình diễn giựt gân là mặc đồ phi công đáp máy bay trên hàng không mẫu hạm và tuyên bố "sứ mạng đã hoàn tất" (mission accomplished).

Nhưng cuộc chiến đã kéo dài trên 20 năm với trên 4.000 binh sĩ Mỹ tử trận và phí tổn từ 2 đến 3 ngàn tỉ mỹ kim. Nguồn tin Saddam Hussein sử dụng võ khí hủy diệt hàng loạt và có liên hệ với khủng bố Al-Qaeda về sau đã lòi ra là tin vịt.

Hiệu Minh - Cuộc chiến Iran sẽ đi về nơi…cuối trời


 

Cuộc chiến Iran, Mỹ, Israel đã sang ngày thứ 6 và có thể chớp mắt thành 6 năm vì xem chừng ngay cả Nhà Trắng cũng không rõ mục đích cuộc chiến này là gì.

Tổng thống Trump đã đưa ra lý do thay đổi chế độ và mong muốn trả lại tự do cho người dân Iran. Ông cam kết sẽ phá hủy chương trình hạt nhân mà trước đó ông từng tuyên bố đã xóa sổ. Xóa đi rồi xóa lại.

Vài ngày sau, Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth nhấn mạnh sự cần thiết phải trả thù cho những người Mỹ thiệt mạng trong các cuộc tấn công khủng bố của Iran hoặc bởi các nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn trong thời gian Mỹ chiếm đóng Iraq.

mercredi 4 mars 2026

Nguyễn Thông – Chiến tranh (2)

 

Cuộc chiến tranh do Trung Quốc gây ra mở màn hôm 17.2.1979 nhìn dưới góc độ của người Việt tử tế, đó là cuộc chiến tranh xâm lược. Phải dứt khoát như vậy.

Kẻ đem quân đi đánh nước khác ngay trên đất nước ấy, không là chiến tranh xâm lược thì là gì ? Bản thân nhà cầm quyền Trung Quốc thừa hiểu điều đó nhưng nó cố tránh, gọi trẹo đi thành “dạy cho Việt Nam một bài học”. Lạ ở chỗ, có những người Việt Nam lại cố tình không hiểu, cũng tìm cách gọi trẹo như Trung Quốc.

Hệt như lúc này, người ta vì lý do khốn nạn nào đó không dám gọi bọn Nga xâm lược Ukraine là bọn xâm lược, chỉ dám rụt rè thập thò bằng “chiến dịch quân sự đặc biệt”, “xung đột Ukraine - Nga”. Ông hàng xóm nhà tôi bảo chiến dịch chiến dịch cái mả mẹ nhà chúng nó.

mardi 3 mars 2026

Nguyễn Thông - Chiến tranh (1)

 

Đang có những nhận thức/suy nghĩ/ý kiến trái chiều trong cộng đồng người Việt trên nước Việt, trên báo quốc doanh và mạng xã hội về chiến tranh khi nổ ra cuộc chiến tranh ở Iran, trước đó là ở Ukraine.

Đời là vậy, luôn có sự đối lập. Nhẹ thì cãi nhau, nặng thì chửi nhau, phang tẩn nhau. Trong một gia đình chỉ hai vợ chồng mà còn có lúc vậy, huống hồ một cộng đồng đầy rẫy (lưu ý nếu viết đầy dẫy cũng không sai, cả hai cách đều được) bò đỏ, những Cương, Mẫu, Can, Toàn, Du, Quang lùn... bên cạnh những người tử tế.

Hồi tháng 2 vừa rồi (hôm nay mới 3.3) có hai mốc thời gian liên quan tới chiến tranh. Đó là ngày 17.2.1979 - Việt Nam chiến đấu chống quân Trung Quốc xâm lược để bảo vệ tổ quốc, và 24.2.2022 - Nga gây chiến tranh phi nghĩa xâm lược Ukraine, quân dân Ukraine kiên cường đánh trả bảo vệ tổ quốc. Chỉ có điều, báo chí chính thống ở xứ này vẫn rặt một giọng "chiến tranh biên giới phía bắc", không dám chỉ đích danh kẻ thù, quân xâm lược ; còn khi nhắc tới cuộc chiến ở Ukraine thì vẫn lải nhải "chiến dịch quân sự đặc biệt", "xung đột".

Bông Lau – Lò lửa Trung Đông

 

Đã từng sống trong xã hội Mỹ, chứng kiến nhiều cuộc chiến do chính quyền Mỹ tiến hành nên không dễ bị thuyết phục về sự thành công.

Hoa Kỳ có thể chiến thắng tuyệt đối trong chiến tranh quy ước vì khí tài tối tân, hậu cần gần như vô tận, và đồng minh đông đảo, vì có chính nghĩa. Ví dụ Thế Chiến 2, Chiến tranh vùng Vịnh 1992. Nhưng hầu như thất bại trong các các cuộc chiến khủng bố tiêu hao dài lâu. Ví dụ Việt Nam, Afghanistan, Iraq, Syria v.v…

Chỉ có Đông Âu là thành công trong việc xây dựng cơ chế tự do dân chủ, vì chính kẻ thống trị là Liên Xô tự động tan rã và dân trí Đông Âu khá cao. Ngoài ra Hoa Kỳ không hề nhúng tay vào khuynh đảo Đông Âu khi Liên Xô cáo chung.

lundi 2 mars 2026

Huỳnh Ngọc Chênh – Sức mạnh Mỹ

 

 

Sau khi chiến thắng phe trục Đức Ý Nhật hồi đệ nhị thế chiến, Mỹ thành siêu cường số 1 thế giới mạnh toàn diện và vô đối.

Lúc đó duy nhất Mỹ có vũ khí hạt nhân. (Thử hình dung lúc đó chỉ mình Liên Xô hoặc phát xít Đức có vũ khí hạt nhân mà Mỹ chưa có …)

Lúc đó Mỹ muốn làm gì thế giới thì làm. Mỹ có thể đuổi Liên Xô ra khỏi biên giới Châu Âu rồi thống trị toàn lục địa này (vài tướng lĩnh Mỹ có ý định này nên bị sa thải).

dimanche 1 mars 2026

Nguyễn Văn Tuấn - Iran dưới bom: Khi dân chúng hoan hô người tấn công


Hiếm thấy nơi nào mà người dân lại vui mừng khi đất nước hứng bom đạn như ở Iran. Nhưng cái gì cũng có lý do.

Trước đây, Iran được dịch sang tiếng Việt là Ba Tư, còn Israel là Do Thái. Tôi đã quen như vậy, nên xin xài hai danh từ riêng này.

Trước đây, tôi cứ tưởng Ba Tư là Ả Rập, nhưng không phải. Anh bạn người Ba Tư khẳng định rằng người Ba Tư không có dính dáng gì với Ả Rập. Người Ba Tư sẽ thấy khó chịu nếu mình qui họ về cộng đồng Ả Rập. Lý do là (tôi đoán) Ba Tư là một nền văn minh lâu đời và từng có một lịch sử huy hoàng.

samedi 21 février 2026

Lê Thọ Bình - Khi ký ức bị lãng quên trong tiếng hò reo

 

Có một nghịch lý khiến tôi day dứt suốt ba năm qua : Việt Nam từng là nạn nhân của những cuộc xâm lăng kéo dài cả ngàn năm, từng trải qua chiến tranh triền miên trong thế kỷ XX, từng mất mát hàng triệu sinh mạng để bảo vệ độc lập. Vậy mà khi Nga đưa quân vào Ukraine, không ít người Việt lại hả hê, cổ vũ, thậm chí chế giễu nỗi đau của một dân tộc khác.

Điều gì đang diễn ra trong tâm lý xã hội của chúng ta ?

Việt Nam hiểu hơn ai hết thế nào là mất chủ quyền. Từ thời Bắc thuộc, đến các cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc, lịch sử dân tộc được viết bằng máu và nước mắt. Chúng ta từng khắc sâu trong tâm thức hai chữ “độc lập”. Chủ quyền quốc gia không phải khẩu hiệu, mà là giá trị phải đánh đổi bằng sinh mạng. Chính vì vậy, việc một quốc gia có chủ quyền bị tấn công lẽ ra phải khơi dậy sự đồng cảm, dù ta đứng ở góc nhìn chính trị nào.