Hiệu Minh - Du khách Tây sang Việt Nam để xem cái gì?

 

Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm (Hồ Gươm) và phụ cận đưa vào một loạt cấu trúc mới cả trên mặt đất và dưới không gian ngầm, trong đó có:

1. Tòa nhà HĐND và UBND thành phố Hà Nội xây mới với 4 tầng ngầm, 9 tầng nổi, chiều cao khoảng 39 m xây trên nền Cung Thiếu nhi và Rạp Khăn Quàng Đỏ sau khi bị phá bỏ.

2. Quảng trường Hòa Bình với quy mô siêu lớn, được mở rộng, thay thế và đổi tên từ quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, với Bảo tàng Hòa bình (4 tầng hầm và phần nổi cỡ 20m) hình khối.

Hiệu Minh - Thông điệp nào cho ba ông kiến trúc sư “hạ giải” Hà Nội?

 

Hà Nội hiện có ba kiến trúc sư (KTS) đang được dư luận nhắc đến khá nhiều: KTS Hồ Thiệu Trị – chủ trì thiết kế “Quy hoạch Hồ Gươm và vùng phụ cận”; KTS Sầm Minh Tuấn – chủ trì thiết kế “Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng”; và KTS Trần Ngọc Chính – chủ trì thiết kế “Quy hoạch chỉnh trang Hồ Tây”.

Ba ông, ba đồ án, ba khu vực quan trọng bậc nhất của Hà Nội. Và nếu gom những ý tưởng đang được bàn luận lại, người Hà Nội có thể giật mình nhận ra một điểm chung khá thú vị: Hà Nội muốn đẹp hơn, hình như trước hết phải… biến mất một phần.

Trong quy hoạch Hồ Gươm, chữ được nhắc đến nhiều là “hạ giải”. Hàng loạt công trình, không gian gắn với lịch sử đô thị và ký ức của nhiều thế hệ có thể nằm trong diện xem xét: Sở Điện lực Hà Nội, trụ sở UBND thành phố, rạp Khăn Quàng Đỏ, Cung Thiếu nhi Hà Nội, Bưu điện Hà Nội, Tòa soạn Hà Nội Mới, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bảo tàng Cách mạng...

Hiệu Minh – Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11 tháng Chín

 

Có những ngày lịch sử không cần sách giáo khoa. Chỉ cần một con số là đủ. 9/11.

Người Mỹ nghe hai tiếng ấy là biết. Không cần nói thêm New York, World Trade Center hay khủng bố. Cũng giống như người Việt nghe “12 ngày đêm” hay “30 tháng 4” là hiểu ngay lịch sử đang được nhắc tới.

Hai mươi lăm năm sau, nước Mỹ vẫn đứng đó. Nhưng nước Mỹ của năm 2026 không còn là nước Mỹ của sáng 11/09/2001.

Hiệu Minh - Hạ giải bằng… máy xúc

 

Xem qua phối cảnh mới xung quanh hồ Gươm, tôi hiểu là tới đây Hà Nội có một trung tâm mới hoàn toàn và những cái cũ sẽ bị… hạ giải. Chợt nghĩ chuyện riêng.

Tôi có một tật hơi khó giải thích với cô vợ mới. Ở nhà tôi vẫn treo vài tấm ảnh vợ cũ chụp với hai đứa con. Thỉnh thoảng cô ấy cũng trêu vui vui “Anh còn treo ảnh cô ấy làm gì?” Tôi bảo “Vì đó là mẹ của các con anh.”

Hai đứa trẻ hiện đang sống với mẹ bên Mỹ. Chúng cần biết rằng ngày xưa bố mẹ chúng từng có một gia đình, từng sống với nhau, từng có những ngày tháng tử tế. Chẳng lẽ muốn chứng minh mình đã có gia đình mới thì phải xóa sạch gia đình cũ?

Hiệu Minh - Putin và nghệ thuật “không đánh ai cả” bằng xe tăng

Tin cho hay nhóm công tác của Trump gặp Putin rồi lại bay sang Kiev để bàn tiếp. Cứ cái đà này, năm năm nữa có khi vẫn còn… bàn. Người ta nói rất đúng, cái gì không muốn làm thì đem ra bàn.

Cuộc chiến Ukraine có một thứ rất đáng nghiên cứu: Nghệ thuật nói chuyện sao cho mỗi câu đứng riêng thì có vẻ hợp lý, nhưng ghép cả bài lại thì chẳng hiểu mình đang nói cái gì.

Đầu tiên, Ukraine được mô tả là một quốc gia không thực sự tồn tại, một sản phẩm nhân tạo, thậm chí không có tư cách lịch sử để tồn tại độc lập. Rất hay. Chỉ có điều, nếu Ukraine không tồn tại thì quân Nga đang đưa xe tăng vào… đâu?

Hiệu Minh - Lan man về hai nơi trồng người và cứu người

 

Nghe hai cái tên đã thấy đây là hai nơi đáng lẽ phải đặt đạo đức lên trước cả chuyên môn.

Bởi giáo dục mà thiếu đạo đức thì có thể trồng ra một thế hệ giỏi kiếm tiền, nhưng không biết xấu hổ. Y tế mà thiếu đạo đức thì có thể cứu được cái thân xác, nhưng giết chết niềm tin của người bệnh.

Đáng sợ hơn là khi sự thiếu đạo đức không còn nằm ở một cá nhân, mà lọt được lên tận ghế quản lý cao.

Hiệu Minh - Học thật thì đâu cần thi cử tốn kém?

 

Có một khẩu hiệu rất đẹp trong giáo dục “Học thật, thi thật, nhân tài thật” mới đây. Nghe qua không ai có thể phản đối. Học phải thật, thi phải thật, nhân tài thì càng phải thật. Không lẽ lại khuyến khích học giả, thi giả và nhân tài… photocopy?

Nhưng có một câu hỏi nhỏ, hơi mất lịch sự, mà chúng ta nên hỏi, nếu học thật thì tại sao phải tổ chức thi cử tốn kém đến như vậy mới biết học sinh có học thật hay không?

Mỗi mùa thi, cả nước lại bước vào một cuộc tổng động viên. Hàng vạn cán bộ được huy động. Đề thi được bảo mật như tài liệu quốc gia, phòng thi được kiểm soát, camera được lắp đặt, điện thoại bị truy tìm, giấy tờ được kiểm tra, bài thi được vận chuyển, chấm thi, ráp phách, nhập điểm, phúc khảo…

Hiệu Minh - Đã chuyên mà còn gian lận

 

Có những chuyện gian lận đáng buồn. Có những chuyện gian lận đáng giận. Nhưng có lẽ đáng lo nhất là gian lận trong trường chuyên. Chuyên Tuyên Quang là một ví dụ.

Bởi trường chuyên sinh ra để tìm và đào tạo học sinh giỏi. Ở đó, không chỉ kỳ vọng các em học toán giỏi hơn, văn hay hơn, ngoại ngữ tốt hơn, mà còn kỳ vọng các em sẽ trở thành những người có năng lực, có bản lĩnh và biết tôn trọng những nguyên tắc tối thiểu của xã hội.

Thế mà nếu một kỳ thi ở trường chuyên lại xảy ra gian lận, thậm chí nếu cơ quan có thẩm quyền xác định đó là “gian lận có tổ chức”, thì câu chuyện đã vượt xa chuyện bài thi bị sửa, điểm số bị nâng. Nó chạm vào một câu hỏi rất khó chịu “Chúng ta đang đào tạo người giỏi hay đang đào tạo người biết cách thắng bằng mọi giá?”

Hiệu Minh - Ba người đẹp và chiếc loa phường mang tên mạng xã hội

Sáng nay thức dậy xem Facebook thấy tràn ngập tin về một bà chửi… Vụ gian lận thi cử bỗng biến mất, mà thật ra đây mới là chủ đề đáng quan tâm vì liên quan đến giáo dục và thế hệ trẻ.

Nhưng thuật toán chỉ quan tâm ở đâu có tiếng ồn, càng to càng tốt. Thế là dù lão không theo dõi, không đọc tin, không xem livestream về showbiz… nhưng sáng nay có xem mươi phút của bà Hằng, hơi bị sốc. Lần đầu và duy nhất, sẽ không bao giờ nữa cho tới khi lại… tò mò.

Có những tối mạng xã hội Việt Nam bỗng trở nên náo nhiệt như đình làng ngày hội. Chỉ khác một điều, ngày xưa người ta đứng giữa sân đình để cãi nhau, còn bây giờ mỗi người ngồi một chỗ, cầm điện thoại với cốc nước và có thể huy động cả triệu khán giả.

Hiệu Minh - Thi lại ở Tuyên Quang: Công bằng cho ai?

 

Cuối cùng thì 328 thí sinh tại trường chuyên Tuyên Quang được thi lại tốt nghiệp do gian lận tập thể có tổ chức. Đã là trường chuyên mà vẫn gian lận thì chuyên làm gì hả giời.

Vụ việc này đặt ngành giáo dục trước một câu hỏi không dễ trả lời, nếu một kỳ thi đã có dấu hiệu không công bằng, cho thi lại có thực sự công bằng hơn không?

Thoạt nghe, có vẻ rất đơn giản, gian lận thì thi lại. Kỳ thi không còn đáng tin thì làm lại từ đầu. Giống trận bóng mà trọng tài bắt sai quá nhiều, thì đá lại. Nhưng giáo dục không phải bóng đá.

Hiệu Minh - Chú tịch Hội Nhà văn: Làm chính trị hay lo chuyện nhà văn?

Timeline của tôi tràn ngập bài viết về ông Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn, khen có, chê có, đủ mọi cung bậc. Lão Cua không phải nhà văn nên chịu, nhưng chém lung tung lại được, nhất là chém ngang.

Có những câu hỏi rất đơn giản nhưng người ta thường tránh hỏi, giống như khách tới nhà ngủ cả tuần và tuyệt đối không hỏi chủ nhà: “Bao giờ thì tôi nên về?”

Trong đời sống văn học cũng có một câu hỏi tương tự: “Hội Nhà văn rốt cuộc là hội nghề nghiệp của các nhà văn, hay là một tổ chức mang màu sắc chính trị?” Và nếu đã là Hội Nhà văn thì Chủ tịch Hội nên làm gì? Viết văn? Quản lý nhà văn? Hay làm chính trị?

Hiệu Minh - Hội Nhà văn có cần không?

 

Có một câu hỏi người ta thường không hỏi trong các cuộc họp Hội Nhà văn, cũng giống người Anh không hỏi chủ nhà “Bao giờ thì tôi nên về?”. Đó là “Hội Nhà văn có cần không?”

Câu hỏi nghe hơi hỗn. Nhưng văn chương vốn được sinh ra từ những câu hỏi hơi hỗn.

Ngày trước, muốn làm nhà văn khá nhiêu khê: Phải viết, phải in, phải được nhà xuất bản nhận, có độc giả, đôi khi còn phải được một nhà phê bình nào đó nhìn thấy. Nhà văn khi ấy có vẻ là một giống người khá đặc biệt.

Hiệu Minh - Những lời hứa của các Bộ trưởng Bộ Giáo dục

Giáo dục Việt Nam có một truyền thống khá đáng yêu, mỗi đời Bộ trưởng thường đi kèm một khẩu hiệu. Khẩu hiệu nào cũng đẹp, đúng và đầy hy vọng. Chỉ có điều, vài năm sau, người ta thường nhớ khẩu hiệu rõ hơn nhớ... kết quả.

Từ thời Đổi mới (1986), giáo dục được gọi là "Quốc sách hàng đầu". Sau đó là “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích", rồi "Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục", "Một chương trình, nhiều bộ sách giáo khoa", và gần đây là "Học thật, thi thật, nhân tài thật".

Nghe rất tuyệt. Vấn đề là giáo dục không phải cuộc thi khẩu hiệu.

Hiệu Minh - Cựu chiến binh rởm và những trận đánh chỉ diễn ra trên... bàn phím

Có một quy luật kỳ lạ của thời đại internet: Càng xa chiến trường, người ta càng dễ gặp... anh hùng.

Ngày xưa, để trở thành cựu chiến binh, người ta phải trải qua quân ngũ, hành quân, huấn luyện, thậm chí đối mặt với bom đạn. Ngày nay, có vẻ chỉ cần một tài khoản Facebook, một chiếc mũ ngụy trang mua trên mạng, chiếc khăn rằn, đôi dép cao su, vài bức ảnh chụp trước tượng đài và khả năng kể chuyện với trí nhớ linh hoạt hơn lịch sử.

Thế là một "cựu chiến binh" ra đời. Chuyện này xảy ra khắp thế giới.

Hiệu Minh - Bán kết World Cup 2026: Pháp-Tây Ban Nha

Câu hỏi trước giờ bóng lăn là Gà trống gáy to hay Bò tót húc mạnh? Ai đi đến trùm cuối?

Đêm nay, World Cup 2026 sẽ chứng kiến cuộc đại chiến giữa hai “linh vật quốc gia” nổi tiếng bậc nhất châu Âu, đó là Gà trống Gaulois của nước Pháp và Bò tót của Tây Ban Nha. Với phần đông người Việt chỉ nhớ hai ông này là thực dân cướp bóc.

Một bên là chú gà nổi tiếng… gáy rất đúng giờ mà không cần tới đồng hồ Thụy Sĩ. Mỗi lần vô địch là cất tiếng gáy vang cả châu Âu, khiến hàng xóm mất ngủ vài tuần. Fan đổ ra đường đập phá, bất kể thắng hay thua.

Hiệu Minh - Lan man về mở rộng 48 đội bóng

Ở vòng 32, người tí hon Capo Verde chút xíu đưa Argentina về nước, chỉ chịu thua 3:2 sau hiệp phụ. Nếu không có 48 đội thì không ai biết Capo Verde ở đâu và không có người hùng Vozinha thủ môn 40 tuổi.

Nếu World Cup 2030 mở rộng tới 64 đội thì Việt Nam nhà mình có cơ hội tham dự, biết đâu cả thế giới biết đến Quang Hải như Vozinhia. Vì thế ta nên ủng hộ mở rộng, không được gì thì cũng…cọ sát.

Khi FIFA quyết định nâng số đội tham dự World Cup từ 32 lên 48 kể từ năm 2026, phản ứng của người hâm mộ lập tức chia thành hai luồng ý kiến.

Hiệu Minh - "Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam"

Đề Văn tốt nghiệp trung học phổ thông năm nay có câu hỏi "Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam" đang sôi nổi trên mạng. Phải thừa nhận đây là một sáng tạo rất đáng trân trọng của ban ra đề, rất thời sự, nhất là đất nước đang vươn mình.

Thực ra câu hỏi này nên gửi đến tổng bí thư Tô Lâm mới đúng địa chỉ vì ông nắm vận mệnh đất nước. Ông muốn có những Steve Jobs thì sẽ có, ông không muốn thì sẽ không có. Bạn trẻ 17 tuổi không thể trả lời câu hỏi ở tầm chiến lược hàng thế kỷ này, dù bạn có thể mơ.

Hiểu một cách ngắn gọn, “Steve Jobs của Việt Nam” là một người có khả năng tạo ra sản phẩm đột phá, xây dựng doanh nghiệp công nghệ tầm cỡ thế giới và có ảnh hưởng lớn đến xã hội.

Hiệu Minh - Chuyện nhỏ về anh Nguyễn Thành Nam FPT

Nhớ năm 2017 về hưu ở Hà Nội được vài năm, tôi cũng hay viết cho báo, chia sẻ những chiêm nghiệm đi qua cuộc đời. Nhớ quê xưa, tôi có viết bài về “Tơ vàng làng quê Tụ An” trên Facebook cá nhân và Hiệu Minh Blog. Có báo dùng và đăng online.

Vừa đăng lên báo, anh Nguyễn Thành Nam FPT share về trang của anh ấy. Hồi đó là bạn Facebook và cũng quen chút ngoài đời, thuở hàn vi thỉnh thoảng anh hay đến viện Tin học dự seminar học thuật.

Lời dẫn anh có nói ý là dân IT viết về tơ tằm thì vớ vẩn, kiểu bạn bè đồng nghiệp giễu nhau chút thôi. Thế là friends của anh đông như quân Nguyên (100k++) mắng tôi không tiếc lời, y như tôi là kẻ thù của anh Nam.

Hiệu Minh - Vua Charles thăm Mỹ : Vua nói một đằng, chúa nói một nẻo

Hôm qua, bài phát biểu của vua Charles tại Lưỡng viện Hoa Kỳ được cả hai đảng hoan hô như sấm cho dù nhiều điều ngược với ý của tổng thống Trump.

Thời xưa Anh thống trị Mỹ, Anh là vua, cai quản Mỹ hồi đó coi như Chúa.

Charles bắt đầu bài phát biểu trước Quốc hội bằng việc đề cập đến vụ xả súng hôm thứ Bảy tại bữa tiệc tối của các phóng viên Nhà Trắng, nói rằng những hành động bạo lực như vậy “sẽ không bao giờ thành công”.

Hiệu Minh - Chiến tranh Iran : Cụ Trump đang cuống?

Thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) năm 2015 thời tổng thống Barack Obama, do nhóm P5+1 ký (Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga và Iran), nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran đổi lấy việc dỡ bỏ trừng phạt.

Vào Nhà Trắng, tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận này vào năm 2018, coi đó là thỏa thuận "tồi tệ". Và áp dụng chính sách "gây áp lực tối đa", tái áp đặt các biện pháp trừng phạt nặng nề, dẫn đến căng thẳng gia tăng.

JCPOA với mục tiêu kiểm soát và giới hạn khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của Iran. Trong đó, Iran cam kết ngừng vận hành phần lớn các cơ sở hạt nhân, giảm lượng uranium đã làm giàu và chịu sự giám sát quốc tế chặt chẽ. Đổi lại, Iran được gỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế từ Mỹ và phương Tây.