Điều
tôi chú ý nhất trong chuyến công du Trung Quốc gần đây của ông Trump là những
người đi cùng ông.
Trong
phái đoàn tháp tùng có hàng loạt cái tên quyền lực nhất của nền kinh tế Mỹ hiện
nay như Elon Musk, Jensen Huang, Tim Cook cùng nhiều lãnh đạo các tập đoàn công
nghệ và AI hàng đầu thế giới. Tổng
tài sản của họ trên “nghìn tỉ USD”. Từ Google, Apple, Microsoft cho tới Tesla,
Nvidia hay OpenAI, phần lớn những công ty đang dẫn dắt cuộc cách mạng AI toàn
cầu đều sinh ra ở Mỹ.
Điều
Mỹ làm giỏi nhất có lẽ là tạo ra một môi trường nuôi dưỡng những ý tưởng khác
biệt để chúng lớn lên thành doanh nghiệp toàn cầu.
Hàng
chục tấm hình AI ba láp ba xàm về quà tặng của Tàu Cộng bị giụt vào thùng rác
làm cộng động Facebook lên cơn sốt cấp tính thiệt mắc cười. Nhìn vào mấy tấm
hình là biết bịp bợm ngay, vì mỗi hình có một kiểu thùng rác và máy bay khác
nhau. Mật vụ Mỹ thì già khú đế ha ha.
Tâm
lý là mấy tấm hình này được chế ra là để tự sướng. Để có cảm giác người Mỹ
không tin Tàu Cộng và đồ gì của nó làm ra là bị quăng thùng rác.
Thủ
tục an ninh cấm không cho mang các thiết bị phát sóng vào khu vực có tài liệu
bí mật quốc phòng đã có từ rất rất rất rất lâu rồi. Phải lặp lại chữ “rất” nhiều
lần để nhấn mạnh.
Trước
đây, người ta thường nghĩ chiều sâu chiến lược của Nga là lợi thế cực lớn: lãnh
thổ rộng, hậu phương xa, rất khó bị đe dọa trực tiếp. Nhưng giờ với drone tầm
xa giá rẻ, ngay cả Moscow cũng không còn cảm giác “an toàn tuyệt đối” nữa.
Trả
đũa cuộc tấn công của Nga làm 24 người bị chết, đêm qua Ukraina đã liên tiếp
dùng drone đánh phá nhiều mục tiêu xung quanh Moscow.
Những
tiếng nổ vang trời và đám cháy kinh hoàng làm thức tỉnh dân Moscow: Chiến tranh
không còn chỉ ở phía Tây trên đất nước Ukraina, nó thực sự đã đến cửa nhà mình.
Thực
ra bây giờ không cần bắt, xử lý bọn vi phạm bản quyền nữa, bởi các văn nghệ sĩ
có tự sáng tác đâu, tinh nhờ AI làm giùm.
AI
đang làm đảo lộn mọi điều. Nó như ma vậy.
Học
trò không tự làm bài tập về nhà nữa, AI làm văn còn hay hơn thầy cô giáo.
Hôm
trước bác thi sĩ Nguyễn Duy kể, khi cả đám đang ngồi nhậu, một lão mở máy nói với
AI mày phổ nhạc cho tao bài thơ này của Nguyễn Duy đi, phải thật xúc động nghe
mày. Chỉ hơn phút đã có tác phẩm, ca sĩ AI hát luôn, nghe ngất ngây.
Trong
chính trường, mỗi một chi tiết đều mang trên mình một ý đồ hành động thâm sâu.
Đọc hiểu những tín hiệu đó có lợi cho sự chuẩn bị những ứng xử chiến thuật trên
bàn đàm phán.
Ngày
12 tháng 5, theo giờ địa phương tại Hoa Kỳ, Tổng thống Mỹ Trump bắt đầu chuyến
thăm Trung Quốc. Trong chuyến đi, khi chuyên cơ Air Force One dừng tiếp nhiên
liệu ở Alaska, CEO của Nvidia, Jensen Huang, bất ngờ xuất hiện và lên máy bay,
ngay lập tức trở thành tâm điểm chú ý.
Trước
đó, tên của Huang không có trong danh sách các lãnh đạo doanh nghiệp tháp tùng
được truyền thông nước ngoài công bố, vậy mà ông lại tham gia đoàn vào phút
cuối. Điều này có ý nghĩa gì?
Chiến dịch chớp nhoáng biến thành cuộc chiến không kiểm soát
Libération nói về « Một tháng chiến tranh không kiểm soát của Donald Trump ». Khi
bắt đầu, tổng thống Mỹ nói rằng chiến dịch « Cơn thịnh nộ kinh hoàng »
kéo dài chừng « bốn, năm tuần » và nay thời hạn đó đã đến rồi. Le Figaro nhận định « Sau một tháng chiến tranh, Donald Trump đứng trước cám dỗ leo thang ». Hoa Kỳ nhắm vào một trận không chiến chớp nhoáng kịch tính, Iran trả đũa bằng chiến tranh bất đối xứng. Les Echos đánh giá « Cuộc chiến vùng Vịnh lần thứ ba vẫn chưa có lối thoát sau một tháng gây sốc cho hành tinh ». Ông Trump triển hạn tối hậu thư, nhưng Iran không đáp ứng kế hoạch hòa bình của ông.
Trong
khi cú sốc dầu lửa ảnh hưởng đến kinh tế thế giới, nước Mỹ chứng tỏ ưu
thế quân sự nhưng chiến lược ra khỏi xung đột vẫn còn mơ hồ. Cuối tuần
qua, quân tăng viện đã đến nơi. Sư đoàn viễn chinh 31 thủy quân lục
chiến có mặt ở Trung Đông. Một đơn vị loại này gồm ba chiến hạm - một
hàng không mẫu hạm, một tàu đổ bộ, một tàu vận tải - với 2.200 quân nhân
được huấn luyện rất bài bản, có thể đổ bộ bằng đường biển hoặc nhảy dù.
Hoa Kỳ đã có 50.000 binh sĩ tại chỗ và sự yểm trợ của đồng minh Israel,
nhưng đội quân sẵn sàng đổ bộ gây thêm áp lực lên Teheran.
Gần
đây các hãng công nghệ Trung Quốc tăng cường thuê tuyển nhân viên người Việt
hoặc người sử dụng tiếng Việt để quảng bá cho các mô hình AI Trung Quốc tới
người dùng Việt Nam. Điều này dẫn tới nhiều nguy cơ người dùng Việt mất dữ liệu
khi dùng AI Trung Quốc.
Việc
các công ty công nghệ Trung Quốc có thói quen ăn cắp dữ liệu và chuyển về Hoa
lục thì khỏi cần phải bàn nữa rồi, họ làm như thói quen. Nhưng hiện nay đặc
biệt với AI Trung Quốc thì dữ liệu tiếng Việt của người Việt là vô cùng quan
trọng đối với việc phát triển AI Trung Quốc.
Lý
do là vì dữ liệu tiếng Việt là cầu nối siêu đặc biệt giúp AI Trung Quốc học
được tri thức nhân loại vốn phần lớn bằng tiếng Anh !
Các
thủ lĩnh Thánh chiến Hồi giáo lần lượt xếp hàng về với Allah. Trên thiên đàng
của họ đang xuất hiện sự thiếu nguồn cung trinh nữ.
Thực
tế cho thấy một Israel can đảm và mạnh mẽ còn hơn cả một đống NATO yểu điệu,
“tốt mã giẻ cùi", hào nhoáng bên ngoài, rỗng tuếch bên trong. Mềm yếu, sợ
sệt, tính toán, không có giá trị thực tế. Nếu Mỹ rút khỏi NATO, Putin và Tập
hợp lực mần thịt tập đoàn này dễ dàng như bộ đội Việt Nam mần thịt quân Khmer
Đỏ. Nghe Trump than phiền mà não lòng!
Israel
hôm thứ Ba tuyên bố đã ám sát thành công Ali Larijani, thư ký Hội đồng An ninh
Quốc gia Tối cao của Iran. Đây là thành công lớn mới nhất trong việc ám sát một
lãnh đạo quan trọng xếp thứ hai của Iran. Theo các nguồn tin của Iran, ông
Larijani và con trai Mortaza Larijani đã thiệt mạng trong một vụ tấn công tại
nhà con gái họ ở Pardis
Những
ai sinh ra trước những năm 60, 70 thế kỷ trước đều biết các trò chơi bắn bi,
đánh đáo, năm mười, bắn ống thụt...Ngày nay con cháu chúng ta làm gì biết?
Chúng
ta nghe nhạc bolero, những tình khúc của Phạm Duy, Lê Uyên Phương, Trịnh Công
Sơn...Con cháu chúng ta đang nghe một loại âm nhạc khác, ca khúc khác, ca từ
khác.
Chúng
ta từng không biết gì về thơ chữ Hán của Trần Nhân Tông, Nguyễn Trãi, Nguyễn
Du... như ông cha ta đã biết, đã hiểu, đã cảm đó thôi.
Tôi
xem rất kỹ clip robot hình người của Trung Quốc biểu diễn võ thuật, múa côn nhị
khúc, trường côn, kiếm, đi bài túy quyền… mà lặng người.
Lại
lặng người lần nữa khi xem thông tin Trung Quốc đã đăng ký với thế giới kế hoạch
phóng 200.000 vệ tinh lên không gian. Gấp 20 lần so với SpaceX của Elon Musk và
gấp rất rất rất xa cái gọi là “ngạo nghễ Việt Nam”…
Robot
hình người dùng võ thuật được thì bắn súng được, và tham gia chiến tranh bất
quy tắc được. Phóng 200.000 ngàn vệ tinh được thì cơ bản điều hướng hỏa tiễn hạt
nhân được, như Elon Musk tuyên bố với Putin. Và điều đó Trung Quốc đã làm được !
Mình
thấy hình bên phải đẹp và sáng tạo hơn cái bên trái. Con ngựa phi ra từ bông
mai nó rất vô nghĩa và vô lý. Còn bông mai cách điệu thành cái váy vũ công ba
lê nó hợp lý hơn.
Tuy
nhiên, con bên phải nó thể hiện tính nghệ thuật, mềm mại, con bên trái có dáng
quen thuộc, mạnh mẽ hơn, nên cũng thiếu sáng tạo hơn.
Việc
phạt tiền người (có vẻ như) chỉ là chia sẻ, chứ không tạo ra bức ảnh, nó hơi
quá đà. Việc này nó nhan nhản và tính nguy hại không đáng kể. Pháp luật cũng cần
có tính nhân văn, gọi người ta nhắc nhở được rồi. Nhiều người chia sẻ bài Facebook
mà không đủ năng lực đánh giá thật hay giả đâu, báo chí còn đăng tin giả đầy
ra.
Albani
là một nước nhỏ, chưa đến ba triệu dân ở châu Âu. Nước này từng là một quốc gia
xã hội chủ nghĩa dưới thời nhà độc tài Enver Hoxha, rồi thoát khỏi chế độ xã
hội chủ nghĩa sau khi Bức tường Berlin và Liên Xô sụp đổ.
Nhưng
cũng như nhiều nước cựu xã hội chủ nghĩa khác, Albani mang theo một di sản nặng
nề: Tham nhũng ăn sâu vào bộ máy quyền lực. Đã lâu người ta không còn nhắc đến
đất nước nhỏ bé ấy.
Bỗng
nhiên, năm 2025, Albania gây chấn động dư luận quốc tế khi tuyên bố bổ nhiệm
“cô” Diella làm bộ trưởng, một bộ trưởng hoàn toàn được tạo ra bằng trí tuệ
nhân tạo. Diella trong tiếng Albania có nghĩa là “Mặt Trời”, được chọn như biểu
tượng của ánh sáng và minh bạch.
Mới
thành lập được 7 tháng phù du, Vinspeed đã khởi công tuyến Metro Bến Thành-Cần
Giờ cho thấy, TPHCM ưu tiên đầu tư vào hạ tầng giao thông để kích hoạt bất động
sản và du lịch.
Nhưng
tôi vốn là "dân nghèo hiếu nhậu" (chứ không hiếu học) nên không có
tiền mua biệt thự lấn biển. Chỉ mong 3 năm nữa (tôi 77 tuổi) đi Metro đến Cần
Thạnh (chỉ mất 20 phút) để nhậu hải sản ở quán Thanh Lịch. Trong khi đó, nếu
tôi đi nhậu ở quận 3 phải mất 45 phút, còn ở Tân Bình, Gò Vấp phải mất 1 tiếng
rưỡi.
Nhớ
lại chuyện đầu tư nguồn nhân lực và hạ tâng chuyển đổi số ở Việt Nam mà thấy
nhục!
Có
thể vài ngày qua, bạn đã gặp đâu đó mấy hình ảnh này kèm câu chuyện về vị nữ
bác sĩ đã đặt nền móng cho xe cứu thương hiện đại.
Đúng
rồi, Nhân cũng đã đọc và còn được bạn bè gởi cho đọc. Và bạn biết gì không, đó
là một câu chuyện do AI bịa đặt hoàn toàn ở cả
nội dung lẫn hình ảnh, dựa trên một nhân vật có thật.
Nếu
bạn biết về bác sĩ Marie Elizabeth Zakrzewska, bạn có thể sẽ tin câu chuyện bịa
đặt ấy, và điều đó quả thực tai hại, vì bác sĩ Maria chẳng liên quan gì đến xe
cứu thương cả. Lịch
sử về chiếc xe cứu thương đã có từ rất lâu trước khi bác sĩ Marie chào đời, và
sự nghiệp của bà chủ yếu liên quan đến việc nâng cao vai trò, vị trí của bác sĩ
nữ trong hệ thống y khoa.
Mới
đây có bà đại biểu Quốc hội nào đó đã nêu ý kiến phải thu tiền khi đọc báo Đảng
trên mạng. Tôi đã định viết một bài, nhưng rồi tôi lại bỏ qua vì cho rằng trình
độ thế thì chỉ nói được thế. Cũng tương tự tiến sĩ Lu, yêu cầu mỗi nhà có một
cái lu chứa nước để chống lụt.
Nhưng
rồi hôm nay, đọc báo Đảng (đọc chùa thôi) thì lại phát hiện ra một chuyện động
trời nữa. Thế là tôi lại mất công viết ra bài này. Mong các bạn cho ý kiến.
Người
phương Tây, từ nhiều thế kỷ trước, đã biết cách dùng trí tưởng tượng và khả
năng sáng tạo của họ để dựng nên những nền văn minh hùng mạnh. Họ tưởng tượng
ra động cơ hơi nước rồi thay đổi lịch sử. Họ tưởng tượng ra internet rồi thay đổi
thế giới. Họ tưởng tượng ra dân chủ rồi thay đổi chính họ. Nói tóm lại, trí tưởng
tượng của họ tạo ra của cải, tạo ra tự do, tạo ra tiến bộ.
Đề
xuất “phải dạy tất cả AI làm người chuẩn mực”, xem các hệ thống trí tuệ nhân tạo
như những “con người mới sinh” chưa biết luật pháp và đạo đức, nghe có vẻ hợp
lý ở bề mặt, nhưng lại thiếu chính xác về bản chất kỹ thuật lẫn phương pháp quản
trị.
Khi
xây dựng luật cho một công nghệ đang thay đổi từng
ngày, sự nhầm lẫn về khái niệm có thể dẫn đến nhầm lẫn trong chính sách.
Trước
hết, AI không học như con người. Một đứa trẻ khi sinh ra không biết gì về thế
giới, phải trải qua quá trình quan sát, bắt chước và tiếp xúc xã hội để hình
thành nhận thức. Các mô hình AI hiện nay thì khác hoàn toàn : Chúng được huấn
luyện bằng lượng dữ liệu khổng lồ tích lũy từ nhiều năm, từ hàng tỉ câu chữ
trên internet.
Thời
gian gần đây nổi lên trên mạng xã hội những bàn tán về các bài viết của cô
Sophie Trịnh, phê bình các cây bút viết về hội họa và cả các họa sĩ nổi tiếng.
Tôi
không phải họa sĩ, cũng không nghiên cứu hội họa nên chỉ viết những cái chung
về nghệ thuật.
Điều
đáng ghi nhận là cô Trịnh nêu thẳng tên, ngôn từ mạnh mẽ, thậm chí có chỗ quá
đáng chớ không viết chung chung, phiếm chỉ. Và phải công nhận cô lý luận sắc
sảo, mạch lạc và chặt chẽ nên "khổ chủ" bị cô nhắm tới cũng không hề
dễ dàng khi tranh luận trở lại.
Thời
đại công nghệ, đặc biệt với trí tuệ nhân tạo (AI), điều gì cũng có thể làm giả
y như thật.
Bọn
lừa đảo đã lợi dụng AI lừa nhiều cú lớn. Mới đây, bạn tôi là doanh nhân mà cũng
bị lừa chuyển cho con vài trăm triệu đồng như giỡn chơi!
Mới
đây, ngày 14-11, một nam thanh niên 18 tuổi ở Hà Nội bị nhóm giả danh công an
lừa đảo, đe dọa, thao túng tâm lý, cho rằng có liên quan đến việc rửa tiền,
phải mang gần 30 cây vàng của gia đình đi bán được khoảng 4 tỉ đồng rồi chuyển
vào tài khoản của những người này.
Những
tiên đoán về AI đang dần thành hiện thực. Mấy cái clip do AI tạo dần tràn ngập,
trở thành "rác kỹ thuật số".
Như
bạn có thể thấy, đặc điểm chung của mấy clip dạng này là hình ảnh nhòe nhòe
theo kiểu camera an ninh cũ (Cam an ninh dạo này chất lượng tốt lắm rồi) và lắm
lúc bất chấp lý lẽ.
Tỉ
như hình dưới (nếu bạn từng xui xẻo mất mấy mươi giây cuộc đời xem clip đó), một
con cọp kích thước như thế kia thì phải nặng tối thiểu 150 ký, làm sao đứng
được trên cái hàng rào yếu ớt nhường kia? Và cái hàng rào như kia lại không bị
nó xô ngã khi trốn chạy.
Trong
vài bài viết và video gần đây của tôi về nhạc AI, rất nhiều bình luận đã xuất
hiện. Người thì tò mò, người thì dè dặt, và cũng không ít phản ứng gay gắt phủ
nhận hoàn toàn giá trị của thứ âm nhạc mới mẻ này.
Có
người thậm chí thẳng thừng gọi “Say một đời vì em” là “bản xoàng xĩnh”, “hội chứng
đám đông”, và coi việc đám đông đón nhận nó như một biểu hiện của sự suy thoái
thẩm mỹ. Đây là một bình luận tiêu biểu phản ánh tâm thế của nhiều người khi đối
diện nhạc AI : Hoặc ca ngợi quá đà, hoặc phủ nhận cực đoan.
Phản
ứng này cũng dễ hiểu thôi. Nỗi lo ngại lớn nhất của giới nhạc sĩ trước sự trỗi
dậy của nhạc AI chính là nguy cơ đánh mất vai trò sáng tạo, vốn được xem là độc
quyền của con người. Khi một phần mềm có thể tạo ra bản nhạc chỉ trong vài
phút, nhiều nhạc sĩ cảm thấy công sức, thời gian và cả nghề nghiệp của mình bị
thách thức. Không ít người phản ứng bằng sự phủ nhận, xem AI như kẻ thù cần phải
loại bỏ.