Phó Đức An - Trump là cao thủ thương thuyết hay một tay bợm già ?

Đúng cả hai, nếu bạn thích Trump hoặc ghét Trump. Lão PP tất nhiên là người từ lâu đã cho rằng Trump là một cao thủ thương thuyết. Bậc thầy của những bậc thầy thương thuyết từ cổ đến kim.

Mới rồi, tại Davos Trump đã thông báo hủy bỏ kế hoạch áp thuế với 8 nước châu Âu, và cho biết NATO đã đồng ý về một thỏa thuận khung cho vấn đề Greenland ngay sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Thỏa thuận này tất nhiên là theo ý Trump, mà có lẽ đã soạn thảo từ trước.

Theo tờ New York Times, dẫn lời ba quan chức cấp cao quen thuộc với các cuộc thảo luận, thỏa thuận này được đề xuất bởi Tổng thư ký NATO Rutte, Rutte là cựu thủ tướng Hà Lan được cho là có quan hệ thân thiết với Trump. Trọng tâm của thỏa thuận là việc Đan Mạch chuyển giao chủ quyền một phần đất nhỏ ở Greenland cho Hoa Kỳ để xây dựng căn cứ quân sự của Mỹ.

Người phát ngôn của NATO, Allison Hart, tuyên bố rằng Tổng thư ký và Tổng thống Trump đã có một "cuộc gặp rất hiệu quả" thảo luận về tầm quan trọng sống còn của an ninh Bắc Cực đối với tất cả các đồng minh, bao gồm cả Hoa Kỳ. Tuyên bố cho biết các cuộc thảo luận giữa các đồng minh NATO về khuôn khổ này sẽ tập trung vào việc đảm bảo an ninh Bắc Cực thông qua nỗ lực chung của các đồng minh, đặc biệt là bảy đồng minh NATO.

Các cuộc đàm phán giữa Đan Mạch, Greenland và Hoa Kỳ sẽ tiếp tục, nhằm đảm bảo rằng Nga không bao giờ có thể giành được chỗ đứng về kinh tế hoặc quân sự ở Greenland. Hai quan chức tại cuộc họp đã so sánh thỏa thuận này với căn cứ của Anh ở Síp, nơi được coi là lãnh thổ của Anh. Chính phủ Síp có quyền pháp lý trên toàn bộ hòn đảo, ngoại trừ các khu vực Akrotiri và Dhekelia vẫn thuộc quyền quản lý của Anh Quốc theo các hiệp định về cựu thuộc địa độc lập.

Về vấn đề này, hình như toàn thế giới đã bị Trump cho một cú lừa ngoạn mục. Mục đích cốt lõi là cần Greenland xây dựng một căn cứ quân sự hiện đại để đặt hệ thống Vòm Vàng. Tất nhiên, với sự hiện diện của Mỹ tại Greenland hiện nay, vấn đề này không cần xin phép ai, Mỹ có thể thoải mái tiến hành ngay bây giờ. Nhưng với con mắt nhìn xa trông rộng của một bộ óc doanh nhân sắc sảo. Trump nhìn ra lợi nhuận trong tương lai. Khi băng ở Bắc Cực tan chảy, các tuyến đường vận chuyển hàng hải ở Bắc Cực đang trở thành "tuyến đường thủy vàng" tiềm năng, kết nối châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ. Kiểm soát Greenland sẽ mang lại cho Hoa Kỳ chiều sâu chiến lược chưa từng có ở Vòng Bắc Cực.

Trump là một tay cáo già. Chính ông đã viết trong cuốn sách *Nghệ thuật đàm phán* của mình rằng bước đầu tiên để đạt được một thỏa thuận thỏa đáng là đưa ra những yêu cầu quá đáng. Trong vấn đề Greenland, lão PP nhìn thấy Trump đang thể hiện bước đi đầu tiên này trong thực tế. Biểu hiện có vẻ ngang ngược của ông đã gây ra phản ứng mạnh mẽ từ người dân Đan Mạch và Greenland, thậm chí cả EU, những người đã đưa ra tuyên bố kiên quyết: "Chúng tôi sẽ không bán, tuyệt đối không."

Tiếp đến là bước thuế quan và có vẻ như lật mặt với EU. Khiến EU trong tình trạng rối tung rối mù. Hiện tại và cả sau này, dù các vị EU có vỗ ngực to miệng đến đâu, cũng không thể thiếu được sự bảo trợ của Mỹ. Nói rằng EU có thể ngả vào lòng Nga và Trung Quốc thì sự nhục nhã cũng đủ giết chết niềm tin và sức sống của châu Âu. Trong khi đó, vấn đề Ukraine vẫn cần đến sự hỗ trợ của Mỹ.

Trump chỉ dọa để thu về lợi ích lớn nhất. Khi đối mặt với những lợi ích thực sự hấp dẫn, thật khó để không bị cám dỗ. Ở thời điểm này, ngay cả khi Thượng viện và Hạ viện Hoa Kỳ thông qua một khoản tiền khổng lồ để mua Greenland, công chúng Mỹ cũng sẽ phản đối, vì túi tiền của họ chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng. Do đó, sự quan tâm của Trump đối với Greenland là có thật, nhưng cách ông đạt được các yêu cầu của mình phụ thuộc vào các phương pháp tiếp theo của ông. Việc mua hoặc cưỡng chế bằng vũ lực là rất khó xảy ra.

Giống như chơi bài Poker. Trump muốn thu số tiền trên bàn, tuy bài của mình nát bét nhưng lại làm ra vẻ đang cầm bài tốt để dọa những tay cùng bàn. Tức là chúng mày mà không đầu hàng, bố mần thịt hết. Kết quả thằng nào cũng sợ và bỏ cuộc. Trump vơ hết tiền vào mình.

Tiện thể kể lại một chiến công Poker của lão PP tại Las Vegar. Hôm ấy lần đầu tiên cô Tấm được vào sòng bạc ngồi bên cạnh phu quân chơi Poker. Đến ván bài mọi người đổ tiền vào nhiều nhất thì bài của lão lại xấu tệ. Nhưng lão làm ra vẻ khoái trí, đưa bài cho Tấm xem, thì thầm nói nhỏ “Bài mình đẹp tuyệt, anh đi đái, vòng tới em cứ đẩy hết số chip ra nói “Ao in”(All-in) là được.

All-in là chơi một cú xả láng bằng tất cả số tiền đang có. Vậy là nàng Tấm với khuôn mặt thật thà hồn nhiên đẩy hết tiền ra với nụ cười tự tin hết mực. Không ai có thể nghĩ ngờ một “thôn nữ” ngây thơ trong trắng và nghĩ rằng nàng dứt khoát có những con bài quá đẹp và toàn bộ đều bỏ bài. Khi lão đi ra, từ xa đã thấy Tấm đang tươi cười thu xếp đống chip to đùng. Điểm lại, ván bài thu về hơn 20 ngàn Đô.

Vậy, Trump sẽ đạt được những lợi ích này như đã kể trên. Tức chuyển từ “quyền sở hữu lãnh thổ toàn phần” sang "quyền sở hữu lãnh thổ một phần". Trạm vũ trụ Pitufik ở phía bắc Greenland là một nút quan trọng của Mỹ ở Bắc Cực, nơi quân đội Mỹ triển khai các hệ thống radar cảnh báo sớm và đánh chặn, tạo thành một phần của hệ thống phòng không Bắc Mỹ.

Chừng nào Greenland còn nằm trong khuôn khổ NATO, Mỹ có thể tích hợp nó vào hệ thống chiến lược của mình từ góc độ an ninh. Ưu điểm của cách tiếp cận này là Mỹ không cần phải gánh chịu chi phí dài hạn cho an sinh xã hội và phát triển cơ sở hạ tầng cho người dân trên đảo; "sự hiện diện theo hình thức thuê" linh hoạt và tiết kiệm hơn so với "mua đứt chủ quyền". Mất rất ít tiền mà thu về lợi ích rất lớn.

Nga không chỉ kiểm soát một nửa diện tích đất liền và vùng đặc quyền kinh tế trong Vòng Bắc Cực, mà còn chiếm hai phần ba GDP của khu vực Bắc Cực. Trong nhiều thập kỷ, Nga liên tục mở rộng sự hiện diện quân sự của mình ở Bắc Cực, đầu tư vào cả các cơ sở mới và hiện có.

Theo một báo cáo của tổ chức phi lợi nhuận Simons Foundation của Canada, có 66 căn cứ quân sự và hàng trăm cơ sở và tiền đồn quốc phòng trong khu vực. Trong số này, 30 thuộc sở hữu của Nga, 36 còn lại thuộc về NATO; 8 ở Hoa Kỳ, 9 ở Canada, 3 ở Greenland (Đan Mạch), 1 ở Iceland và 15 ở Na Uy, bao gồm một căn cứ của Anh.

Không phải mọi căn cứ quân sự đều có thể được đánh giá ngang nhau, và sức mạnh quân sự hiện tại của Nga không thể sánh được với toàn bộ NATO. Tuy nhiên, quy mô hiện diện quân sự của Nga và sự bành trướng nhanh chóng trong những năm gần đây đã làm dấy lên những lo ngại.

Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh (RUSI), một viện nghiên cứu quốc phòng của Anh, chỉ ra rằng Nga đã đầu tư mạnh vào việc hiện đại hóa hạm đội tàu ngầm hạt nhân, xương sống của sức mạnh quân sự ở Bắc Cực. Trong khi bận rộn với các hoạt động gây hấn ở Ukraine, Nga cũng đang nâng cấp radar, máy bay không người lái và tên lửa của mình.

Tuy nhiên, phương Tây và Nga không phải lúc nào cũng căng thẳng như vậy. Trong những năm đầu sau Chiến tranh Lạnh, Bắc Cực từng là hình mẫu hợp tác giữa hai bên. Hội đồng Bắc Cực, được thành lập năm 1996, đã tìm cách tăng cường quan hệ giữa Nga và bảy quốc gia khác trong khu vực, tham gia vào hợp tác sâu rộng về đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu và bảo vệ quyền của cư dân bản địa.

Sự hợp tác thậm chí còn mở rộng sang lĩnh vực an ninh. Nga đã hai lần tham gia Diễn đàn Tham mưu trưởng Quốc phòng Bắc Cực (Arctic Chiefs of Defense Forum)cho đến khi bị đá đít vào năm 2014 vì hành động sáp nhập bất hợp pháp Crimea. Kể từ đó, hợp tác Bắc Cực giữa hai bên đã hoàn toàn đình trệ. Cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Nga năm 2022 càng đẩy quan hệ xuống mức thấp nhất kể từ Chiến tranh Lạnh.

Việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO lần lượt vào năm 2023 và 2024 đã chia khu vực Bắc Cực thành hai phạm vi ảnh hưởng, một thuộc về Nga và một thuộc về NATO.

Trung Quốc tự xưng mình là "quốc gia cận Bắc Cực"

Ông Trump viện dẫn an ninh quốc gia để biện minh cho tham vọng lãnh thổ của mình ở Greenland, nhấn mạnh rằng Đan Mạch không đủ mạnh để chống lại mối đe dọa kép từ Nga và Trung Quốc. Nga là một trong những quốc gia thuộc Vòng Bắc Cực, nhưng lãnh thổ của Trung Quốc lại cách Vòng Bắc Cực hàng nghìn km; vậy làm sao họ có thể thò một chân vào vùng này?

Trở lại năm 2018, Trung Quốc, với lợi ích ở Bắc Cực, đã tự xưng là "quốc gia cận Bắc Cực" và tuyên bố mục tiêu chiến lược thiết lập tuyến đường vận tải biển "Con đường Tơ lụa Băng" ở Bắc Cực. Năm 2024, Trung Quốc tiếp tục tăng cường hợp tác với Nga, cùng nhau tuần tra khu vực Bắc Cực.

Hai tuyến đường vận chuyển mới đã xuất hiện ở Bắc Cực do hiện tượng nóng lên toàn cầu: Tuyến đường Tây Bắc (màu đỏ) và Tuyến đường Đông Bắc (màu xanh). Tam giác ở giữa đánh dấu Căn cứ Không gian Pitufik, căn cứ duy nhất còn lại của Mỹ ở Greenland. 

Sự xuất hiện của các tuyến đường vận chuyển ở Bắc Cực

An ninh không phải là lý do duy nhất khiến cường quyền thế giới ngày càng quan tâm đến Bắc Cực. Hiện tượng băng tan nhanh do nóng lên toàn cầu cũng tạo ra những cơ hội kinh doanh khổng lồ cho các tuyến đường vận chuyển mới và khai thác khoáng sản.

Hai tuyến đường vận chuyển từng có thể đi lại được cách đây 20 năm đột nhiên xuất hiện do sự biến mất của băng biển. Một là Tuyến đường Đông Bắc dọc theo bờ biển phía bắc của Nga, và tuyến còn lại là Tuyến đường Tây Bắc quanh bờ biển phía bắc của Bắc Mỹ. Cả hai đều hoàn toàn không có băng trong mùa hè cuối những năm 2000.

Tuyến đường kênh đào Suez truyền thống từ châu Á đến châu Âu mất khoảng bốn tuần, nhưng tuyến đường biển Đông Bắc rút ngắn thời gian đó xuống còn một nửa. Trong thời Liên Xô, Nga đã sử dụng tuyến đường này để tiếp cận và cung cấp hàng hóa cho các địa điểm xa xôi, nhưng những thách thức về môi trường đã khiến nó không khả thi như một tuyến đường quốc tế.

Mãi đến đầu những năm 2010, tuyến đường này mới trở nên dễ lưu thông hơn, với số lượng tàu sử dụng tăng vọt từ con số một chữ số lên khoảng 100 tàu mỗi năm. Từ năm 2022, Nga đã sử dụng tuyến đường biển Đông Bắc thường xuyên hơn để vận chuyển dầu khí đến Trung Quốc, do các lệnh trừng phạt áp đặt trong cuộc chiến Nga-Ukraine, dẫn đến việc mất đi các khách hàng lớn ở châu Âu.

Tuyến đường biển Tây Bắc cũng đang ngày càng dễ lưu thông hơn, với số lượng tàu sử dụng tăng từ hai tàu mỗi năm vào đầu những năm 2000 lên tới 41 tàu vào năm 2023.

Một tuyến đường thứ ba trực tiếp đi qua Bắc Cực có thể xuất hiện trong tương lai. Tuy nhiên, điều này  đại diện cho hiện tượng tan chảy nhanh chóng của các tảng băng, gây ra những hậu quả thảm khốc cho Trái đất, đẩy nhanh quá trình nóng lên toàn cầu, gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan và phá hủy hệ sinh thái Bắc Cực mong manh.

Khai thác tài nguyên của Greenland? Chuyên gia: Hoàn toàn ngu ngốc

Greenland đang thu hút sự chú ý nhờ trữ lượng phong phú về vàng, đồng, than đá, kẽm và các nguyên tố đất hiếm. Liệu việc băng tan có thể khiến các mỏ khoáng sản trước đây không thể tiếp cận được trở nên khả thi để khai thác?

Các mỏ khoáng sản của Greenland nằm ở những khu vực hẻo lánh sâu trong Vòng Bắc Cực, với hàng dặm băng bao phủ bề mặt và sáu tháng đêm tối liên tục, các chuyên gia tin rằng việc khai thác sẽ vô cùng khó khăn và tốn kém. Malte Humpert, người sáng lập Viện Bắc Cực, nói với CNN rằng ý tưởng cho rằng những tài nguyên này có thể dễ dàng được khai thác để thu lợi nhuận cho Mỹ là "hoàn toàn ngu ngốc".

Tuyên bố này rõ ràng là một lời châm biếm nhắm vào chính quyền Trump, khi các nhân vật như Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz, trong chuyến thăm Fox News năm 2024, đã tuyên bố rằng sự quan tâm của chính phủ đối với Greenland tập trung vào "khoáng sản quan trọng" và "tài nguyên thiên nhiên".

Vậy nên đừng tin những gì Trump nói, hãy xem kết quả Trump làm! kkk

PHÓ ĐỨC AN 23.01.2026