Phạm Thành Nhân - Bịnh khó chữa

Sáng giờ thấy bạn văn chia sẻ tấm hình này nhiều mà giáo tui tìm ảnh gốc hông ra. Có cái link trên trang vanhocvietnam (cũng do chị này đứng tên "Ban Biên tập") nhưng bấm vô thì bài giới thiệu hình như bị xóa đâu mất tiêu rồi.

Search thử lòng vòng thì không có bất cứ thông tin nào về cái giải thưởng như rứa, ở bất cứ đâu trong cõi ta bà.

Dựa trên hơn 25 năm làm vi tính, hơn 20 năm sống trong Lit-bitch (hông phải Lit-biz), giáo tui mạo muội kết luận: Cái giải Noble Laureate Award (nếu quả thực có một thứ như thế) thì chắc chắn nó rất nhỏ - nhỏ đến mức các hệ thống tìm kiếm sừng sỏ nhất cũng tìm không ra hoặc cái hình đó chỉ là hình chế để tự xướng và tự sướng. Còn mục đích để làm gì thì... thôi bỏ đi.

Phạm Thành Nhân - Có những thứ đã thuộc về quá vãng...

 

Một dạo, báo Phụ Nữ TPHCM làm loạt bài “Còn ai viết thư tay?”, về chuyện cuộc sống hiện đại đã đẩy rất nhiều thứ văng khỏi hoạt động bình thường. Như chuyện viết thư tay đã chẳng còn mấy ai viết nữa, khi xung quanh đã có điện thoại, tin nhắn, thậm chí bây giờ là video call.

Điều bất ngờ là, qua loạt bài đó, tòa soạn phát hiện ra vẫn còn rất nhiều người giữ thói quen viết thư. Dù chỉ là những dòng ngăn ngắn kiểu mấy cái note hoặc vài lời nhắc nhở chứ không còn là những lá thư dài nhiều trang giấy (đôi khi đẫm nước mắt) nữa.

Điều thú vị là, qua những lá thư tay được chụp ảnh gởi về tòa soạn, chợt phát hiện ra thêm rằng có nhiều người viết chữ rất đẹp.

Phạm Thành Nhân - Nghiêm túc hỏi Bộ Công Thương

 

Trong hình là tài liệu kỹ thuật mấy cái động cơ của ông nông dân Thành Nhân (là tui đây), bao gồm : Máy khoan đất, máy bơm, máy cắt cỏ.

Trong đó ghi : "Use unleaded regular gas(soline) only". Nếu quý dzị hông đọc được tiếng Anh thì để tui nhờ Google Dịch giúp cho. Câu đó nghĩa là : "Chỉ sử dụng xăng không chì thông thường".

Từ ngày 01/06/2026, toàn quốc sẽ chỉ bán xăng pha cồn. Tui phải đi đâu để có nhiên liệu tương thích với các loại máy móc công cụ của tui ?

Phạm Thành Nhân - Cô Lệ Quyên

 

Thuở gã còn làm phóng viên chuyên trách âm nhạc, được phân công để ý những giọng ca mới, trẻ. Để lúc nào đó có ai đó bật lên thì tòa soạn không bị động mà đã nắm đủ thông tin, có viết gì cũng đủ hồ sơ, hành trình, thành tích.

Cứ vài tuần đến một, hai tháng gã sẽ có một bài viết về giọng ca mới, hay (dù có thể chưa nổi tiếng lắm), để khán giả lưu tâm, đi coi.

Ấy thế mà đến tận bây giờ, gã vẫn chưa viết bài nào về Lệ Quyên. Ừ thì cô học hành bài bản, con nhà nòi đồ, nhưng... gã không thấy cô hay. Nhạc Quyên hát, gã nghe tới bài thứ ba là sẽ thấy mệt - nó cứ rướn rướn, cố nắn nót, cố phô diễn và nó... mất hồn. Thậm chí cái bài (có lẽ là) thành công nhất của cô - "Nếu em được lựa chọn", gã cũng không thấy hay. Nói theo kiểu dân miền Nam là gã nghe nó "hông có dzô" á.

Phạm Thành Nhân - Rút khỏi Zalo

Ngày ấy còn làm phóng viên, còn tụ bạ với mấy anh em dân công nghệ, quen nhiều bạn bè ở VNG (Hồi đó còn là VinaGame), gã vui vì ở Việt Nam làm được cái mạng xã hội như Zalo (dù thấy nó cũng tè le hột me trỏng).

Giờ thì ngon rồi. Zalo thành một đế chế. Gần như ai ở Việt Nam cũng xài Zalo phục vụ công việc, tâm tình đủ kiểu. Cũng mừng cho các bạn Zalo.

Có điều, vì tui dạy Kỹ năng sinh tồn nên khi nghe mấy cái điều khoản mới cập nhật như dữ liệu sẽ được lưu trữ vĩnh viễn trên Zalo, sẽ cung cấp cho chính quyền khi cần thì tui hoảng thiệt.

Phạm Thành Nhân - Thời thế đã thế này...

Nói tới chuyện hiện tại, Trương Thập Ngũ lại hơi sợ, không dám nói thẳng; uống một chén rượu, nói:

“Quấy quả hai vị một bữa rượu, tiểu nhân cũng có một câu muốn khuyên. Hai vị là nam tử hán ngay thẳng, lời lẽ việc làm cũng nên cẩn thận để tránh tai họa. Thời thế đã thế này, bách tính chúng ta cũng chỉ còn cách ngậm đắng nuốt cay sống cho qua ngày thôi”.

Đoạn trên trích từ tác phẩm “Xạ điêu anh hùng truyện” aka “Anh hùng xạ điêu” của Kim Dung. Tuy là tiểu thuyết, kể chuyện thời xưa, nhưng đối chiếu với thời nay tưởng cũng không khác mấy.

Phạm Thành Nhân - Nửa đêm nói chuyện chó

Chuyện con chó nhà Tăng Thanh Hà chết mà rần rần trên báo thực ra không có gì lạ.

Trước cũng đã có vô số tin tức kiểu kiểu vậy, như tin diễn viên này phải đi chân đất đóng phim nên bị gai cào xước hai đường. Rồi cô mẫu kia mất cái... hộp quẹt, chàng nọ đi hát về đêm lại còn ăn hột vịt lộn nên bị ho... vẫn đầy trên báo đó thôi; trên  báo Tây cũng vậy và tất cả được xếp chung vào nhóm tin "gossip", giải trí tào lao xịt bụp.

Nói chuyện hậu trường làng báo giải trí cho nghe. Thường, các nhân vật showbiz sẽ có một trợ lý truyền thông, chính thức hoặc không, và thường người này đồng thời là phóng viên hoặc nhân viên báo/trang tin nào đó, có quan hệ tốt với đồng nghiệp.

Phạm Thành Nhân - Thuyết ưu sinh

Bạn có bao giờ nghe nói đến "thuyết ưu sinh" (eugenics) chưa? Đó là một chương đen tối trong lịch sử nhân loại.

Nhiều tín đồ của thuyết ưu sinh đã phạm tội ác diệt chủng, chống lại loài người mà nhân vật nổi tiếng nhất, chắc chắn bạn biết, là Adolf Hitler với chương trình "Aktion T4" (giết hại người khuyết tật), triệt sản hàng trăm ngàn người. Và diệt chủng Holocaust (giết khoảng 11 triệu người, chủ yếu Do Thái, Rumani, người đồng tính).

Bên cạnh việc bức hại những người bị coi là "kém chất lượng", các tín đồ của thuyết ưu sinh cũng cố gắng tạo ra một giống loài "thượng đẳng" (nay hay được gọi là "tinh hoa" đó). Và đương nhiên xếp bản thân mình vào giống thượng đẳng đó, thường là để nhận được/giành lấy các đặc quyền, đặc lợi.

Phạm Thành Nhân - Mẹo sinh tồn trên mạng

 

(Học lỏm được từ bạn cảnh sát điều tra)

Tui có ông bạn, chơi với nhau từ thời cởi truồng tắm mưa. Suốt từ tiểu học lên cấp III, tụi tui đi học chung, tập võ chung, đi... đánh lộn cũng chung, thậm chí đi ghẹo gái cũng chung luôn.

Rồi vô đại học, tui theo chuyên ngành ngôn ngữ, bạn vô trường công an, rồi ra làm cảnh sát điều tra. Nhớ hồi đó, qua nhà bạn chơi, hay lôi giáo trình của bạn ra học - nào là người tự tử trông ra sao, chết đuối thì có hiện tượng gì, sự khác nhau giữa vết bị đập bằng cây với đập bằng gạch...

Nhưng mà cái chính của tút này là một câu hỏi cốt tử trong ngành điều tra : Ai được lợi ?

Phạm Thành Nhân - "AI" đang viết lại lịch sử

Có thể vài ngày qua, bạn đã gặp đâu đó mấy hình ảnh này kèm câu chuyện về vị nữ bác sĩ đã đặt nền móng cho xe cứu thương hiện đại.

Đúng rồi, Nhân cũng đã đọc và còn được bạn bè gởi cho đọc. Và bạn biết gì không, đó là một câu chuyện do AI bịa đặt hoàn toàn ở cả nội dung lẫn hình ảnh, dựa trên một nhân vật có thật.

Nếu bạn biết về bác sĩ Marie Elizabeth Zakrzewska, bạn có thể sẽ tin câu chuyện bịa đặt ấy, và điều đó quả thực tai hại, vì bác sĩ Maria chẳng liên quan gì đến xe cứu thương cả. Lịch sử về chiếc xe cứu thương đã có từ rất lâu trước khi bác sĩ Marie chào đời, và sự nghiệp của bà chủ yếu liên quan đến việc nâng cao vai trò, vị trí của bác sĩ nữ trong hệ thống y khoa.

Phạm Thành Nhân - Cậu ơi...

 

Nhiều năm ở Sài Gòn, gã tự thấy xa lạ với chuyện bão lụt. Những gì gã biết về lụt chỉ là qua lời kể của cha mẹ, rằng năm ấy năm ấy nước dâng mênh mông, phải leo lên gác mái trốn ; cơm không nấu được, phải cạp khoai sống...

Hồi cậu vô thăm, nói một câu ám ảnh : "Lụt quê mình, chưa có người chết là nước chưa rút, giống như Hà Bá đòi mạng vậy".

Nhiều năm làm báo, gã cũng đi đó đây, xông vô gió bão, chèo đò vượt sông, cảm nhận được ít nhiều. Nhưng dù sao đó cũng chỉ là những chuyến công tác - chỉ đi qua, chụp ảnh, ghi nhận, phát quà cứu trợ... rất nhiều lúc có lực lượng hỗ trợ bên cạnh.

Phạm Thành Nhân - Phẩm giá người Sài Gòn

 

Trước khi bắt đầu, cho phép giáo tui minh định một tiên đề : "Người Sài Gòn" là tất cả những ai sinh sống, học tập, làm việc ở đất này. Sẵn lòng thuận theo nền tảng văn hóa - xã hội đặc trưng của Sài Gòn ; xem mình là dân Sài Gòn, là một phần của nó ; bất kể nguồn gốc xuất xứ.

Phải minh định như vậy là bởi vì người Sài Gòn không có cái kiểu "Tui là dân Sài Gòn gốc", "Nó là dân nhập cư" như ở đâu đó vẫn thấy. Đối với dân Sài Gòn thì mày là ai cũng được, mày đàng quàng là được, "chơi được" là được, không thì biến, bất kể mày là ai.

Hình ảnh giáo tui đăng được cắt từ một video quay trên đường Âu Cơ, quận Tân Phú. Một thùng bánh mì 0 đồng, bên cạnh là bình nước uống miễn phí. Mấy cái thùng như vậy thường có dòng "Mỗi người một ổ" hoặc tương tự.

Phạm Thành Nhân - Kệch cỡm!

 

Hồi nớ tình cờ bị coi mấy cái clip "Sếp Mai", "Sếp em number one"... trên Facebook, gã có chút chướng mắt, nhưng rồi thôi, vì gã nghĩ, dù sao thì hợm hĩnh cũng không có phạm pháp.

Kể cả các nhân viên múa may nhảy nhót tung hô... trong clip, gã cũng không phê phán. Biết đâu chiều ấy, ở đâu đó, có một hay nhiều đứa trẻ đang chờ sữa.

Chuyện người này người kia vì miếng cơm manh áo mà phải ỏng ẹo, xun xoe, gã cũng không còn lạ nữa.

Phạm Thành Nhân - Xin đừng đến Tây nguyên

 

Khi bão, lũ, lụt hoành hành khắp miền Nam - Trung - Bắc, một khu vực gần đây thường xuyên được nhắc đến như nơi trú ẩn của tương lai: Cao nguyên Trung phần tức Cao nguyên Nam Trung bộ.

Hay gọi cho đơn giản thì đó chính là Tây Nguyên - nơi giáo tui đang ngày ngày trồng thêm từng cái cây, cố sức gìn giữ từng chút màu xanh còn sót lại.

Trước cuộc đại sáp nhập tỉnh thành thì Tây Nguyên gồm 5 tỉnh: Đắk Nông - Đắk Lắk - Lâm Đồng - Gia Lai - Kon Tum, nơi khí hậu luôn ôn hòa, mát mẻ. Nơi còn được rừng già che phủ; nơi cây cối tốt tươi và đặc biệt là một không gian văn hóa cồng chiêng, nền văn hóa buôn làng của các dân tộc Thượng.

Phạm Thành Nhân - Tâu na bòn ơi?

 

Trong ca khúc “Bạn tôi” của anh Võ Thiện Thanh có đoạn “Miền Tây nước lớn, đứng ngồi không yên. Miền Trung lũ lụt, suốt đêm không ngủ”. Cho nên sau khi viết về miền Trung, Tây Nguyên, gã cùng mấy anh chị em làm một chuyến về Sóc Trăng để xem mùa nước nổi đang như thế nào.

Sự thực là, gã chưa bao giờ đồng ý với cái mô hình dựng đê bao khắp chốn ở tứ giác Long Xuyên, trên khắp miền Tây Nam bộ. Có điều, chuyện đó thì phải vài chục cuộc tranh luận tới nái mới tạm coi là đủ, nên thôi bỏ qua đi.

Cái chính là hiện giờ thì miền Tây có thể coi như đã mất mùa nước nổi - cái mùa của cá tôm, mùa của phù sa bồi đắp cho ruộng đồng. Đổi lại là tình cảnh nhiễm mặn ngày càng gay gắt mà mấy cái cống ngăn mặn dường như chẳng giúp ích gì được mấy.

Phạm Thành Nhân - Nguồn lực lớn nằm trong dân

 

Xin nói nhanh để bà con khỏi hiểu lầm - cái “nguồn lực lớn” này không phải là 500 tấn vàng mà nhiều quan chức nhòm ngó bấy lâu đâu. Đó là nguồn lực về nhân sự, kỹ năng, trang bị của các đơn vị Hướng đạo rải rác khắp cả nước.

Có thể bạn biết rồi, rằng hướng đạo sinh là những người đã được huấn luyện nhiều kỹ năng sinh tồn, ứng biến (để mai này đi giúp đời đó). Kiểu như nếu cần vượt sông hay qua suối, họ có thể bơi qua, có thể làm chiếc bè chèo qua hoặc thậm chí đu dây qua. 

Trong kho vật dụng của một đơn vị hướng đạo chắc chắn có thuốc men, lều bạt, dao, rựa, cưa, xẻng, đèn, đuốc, áo phao… và họ biết cách sử dụng chúng ở mức thuần thục. Tất cả các Trưởng hướng đạo đều đã học về sơ cấp cứu, về An toàn khỏi nguy hại. Nhiều Trưởng Hướng đạo còn có công ty cứu hộ chuyên nghiệp luôn.

Phạm Thành Nhân - Người miền Tây

 

Trong những ngày cả nước hướng về miền Trung với cảnh mưa, lũ, lụt khắp nơi thì xuôi về phương Nam, người dân miền Tây vẫn đang gồng mình chống chịu với cảnh nước ngập ruộng đồng, tàn phá các vườn trái cây.

Tỉ như trong tấm ảnh của VnExpress gã đăng đây, vườn mít 4 héc ta rưỡi của ông Nguyễn Hồng Phúc đang chìm trong nước. Nhiều vườn sầu riêng đang làm bông cũng bị con nước nhấn chìm. Vườn cam vườn ổi, vườn xoài... Thiệt hại không biết bao nhiêu mà kể.

Nhưng bạn có thấy lạ không - họ, những người dân miền Tây ấy, dường như... không tồn tại. Vài bản tin về triều cường, xả lũ, mưa lớn rồi hết.

Phạm Thành Nhân - Sinh mạng giá bao nhiêu?

 

Qua mấy bài viết về kỹ năng sinh tồn, phòng tránh rủi ro và cả ít kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực này, giáo tui phát hiện ra một sự thực khủng khiếp: Chúng ta quá coi rẻ sinh mạng của chính mình lẫn người thân, nhiều khi rẻ hơn cả một bữa nhậu hay vài ly trà sữa.

Bạn hông tin? Bạn thấy sốc? Ô kê, tui chứng minh liền đây.

Bạn nhớ mấy vụ cháy chung cư không? Nếu có một sợi dây và cái carabiner, bạn sẽ có thể (tui không nói là chắc chắn nha, vì rủi ro nó có muôn hình muôn dạng) thoát thân qua đường ban công.

Phạm Thành Nhân - Kỹ năng sinh tồn

 

Trong cuộc họp ứng phó bão Fengshen hôm 22/10, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà khuyên người dân nên chuẩn bị "túi sinh tồn" đủ dùng trong 3 ngày. Theo tường thuật của Thông tấn xã Việt Nam thì trong túi đó nên có nước, lương thực, thuốc men, quần áo khô...

Trong nhiều vụ bão lụt, thiên tai gần đây, ta cũng nghe nhiều người nói đến túi sinh tồn, túi thoát hiểm. Có điều, phải bỏ cái gì vô túi đó? Bỏ bao nhiêu? Và quan trọng là ta biết xài mấy món đó không?

Cần nhớ rằng sinh tồn khi hỏa hoạn nó khác hẳn trong lũ, lụt, sạt lở; sinh tồn ở đồng bằng khác rừng núi. Cho nên tương ứng với mỗi kiểu thảm họa, ta sẽ cần chuẩn bị khác nhau. Vì cái túi thoát hiểm nó cần gọn nhẹ nhất có thể, trong khi cái túi sinh tồn cần được gìn giữ để giúp bạn duy trì sự sống trong lúc chờ cứu hộ.

Phạm Thành Nhân - Chuyện lạ ở Bạc Liêu

 

Xứ Bạc Liêu có cái đền thờ Đô đốc Trần Quang Diệu và phu nhân là nữ tướng Bùi Thị Xuân - hai danh tướng dưới trướng vua Quang Trung. Cả ba vị này, chắc chúng ta đều biết, vì đều được đặt tên đường.

À mà nói chuyện tên đường, nghĩ mãi giáo tui vẫn không hiểu tại sao khi được đặt tên, đôi phu phụ Diệu - Xuân lại bị chia loan rẽ thúy. Bà thì nằm ở quận 1, một đầu dính vô cuộc Cách mạng tháng Tám, đầu kia dính vô ông Trạng Quỳnh, phải nằm cạnh nữ sĩ Sương Nguyệt Anh rồi Thượng thư Lương Hữu Khánh nữa. Trong khi ông nằm ở Phú Nhuận, dính với ông Trần Huy Liệu, ông Lê Văn Sĩ là mấy ông hông liên quan gì họ ; rồi vua của họ lại chạy tuốt lên Gò Vấp. Thiệt là vô lý lẽ.

Quay lại cái đền thờ Đô đốc Trần Quang Diệu và phu nhân Bùi Thị Xuân ở Bạc Liêu. Nếu bạn đến đây, sẽ thấy một sự cực lạ : Trong đền thờ ấy, ở nơi trang trọng nhất, có bàn thờ... vua Gia Long. Hết hồn con chồn chưa ? Tại sao trong đền thờ danh tướng của Quang Trung lại thờ cả vua Gia Long - người đã ra lệnh tru di cửu tộc Trần Quang Diệu, người bị Diệu - Xuân chửi tan chửi nát ?