Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Hôm nay, một người bạn của tôi là biên tập viên của một tập san quốc tế về kỹ thuật tự động, kể cho tôi nghe một chuyện làm tôi giật mình. Trong một bản thảo bài báo khoa học do một nhóm tác giả Trung Quốc gởi đến, anh phát hiện một bản đồ Trung Quốc có đường 10 đoạn trên Biển Đông.
Xin nhấn mạnh: 10 đoạn, không phải 9 đoạn trước đây.
Điều đáng nói là bản đồ đó chẳng có liên quan gì đến câu hỏi khoa học của bài báo. Nghe chuyện, tôi có cảm giác như mình quay lại năm 2011.
Những cơ thủ bida của chúng ta rất đáng yêu vì đầy lòng tự trọng quốc gia.
Họ bỏ giải đấu vì đường lưỡi bò nhưng nghiệt ngã cái là, các báo đăng tin về việc họ bỏ giải đã đồng loạt gỡ tin.
Lạ chưa ?
Theo báo VnExpress, các cơ thủ Dương Quốc Hoàng, Nguyễn Anh Tuấn và Lê Quang Trung đồng loạt bỏ giải Peri Laili Cup 2026 vì phát hiện logo giải đấu có bản đồ "đường lưỡi bò" ngay trong ngày ra quân 26/4.
Giải Peri Laili Cup 2026 diễn ra từ 26 đến 30/04 tại Hải Nam, do Liên đoàn billiards và snooker Trung Quốc (CBSA) tổ chức. Giải đấu quy tụ nhiều tay cơ pool hàng đầu châu Á với tổng giá trị giải thưởng 822.000 nhân dân tệ (khoảng 3 tỉ đồng).
Trên trang chủ Peri Vietnam Tea, Câu lạc bộ quản lý Anh Tuấn và Quang Trung xác nhận sự việc. "Tuy tất cả đã bỏ nhiều công sức, nhưng đây là vấn đề cực kỳ nhức nhối, không thể nhượng bộ. Hoàng Sa Trường Sa là của Việt Nam", thông cáo nhấn mạnh.
Đăng ngày:
Từ tháng 10/2025, Trung Quốc đã biến một bãi cát hoang vắng ở Biển Đông thành một đảo san hô rộng 600 hecta. Phát ngôn viên bộ ngoại giao Trung Quốc nói rằng dự án khổng lồ này « nhằm cải thiện điều kiện sống và làm việc trên các đảo và phát triển kinh tế địa phương », nhưng tuần báo Anh cho là lời biện bạch này không hợp lý chút nào. Theo số liệu của chính Bắc Kinh, tất cả các đảo nhỏ ở Biển Đông chỉ có không quá 2.000 công dân nước này sinh sống (chưa kể hàng ngàn binh lính). Gần như tất cả đều được Trung Quốc đưa đến nhằm khẳng định chủ quyền.
Đá Hải Sâm (Antelope Reef, Trung Quốc gọi là Linh Dương) bắt đầu trông giống một cách kỳ lạ với căn cứ không quân trên Đá Vành Khăn (Mischief Reef/Mỹ Tế) – một trong ba căn cứ lớn được xây dựng trong cơn sốt đảo nhân tạo từ 2013 đến 2015.
Cái eo biển Hormuz cho thấy rằng Iran chơi bài Chí Phèo, khi bị đánh thì chặn luôn đường đi qua nhà mình không cho ai đi. Chứ bản thân cái eo biển đó không có chiến sự dẫn tới ách tắc giao thông hàng hải. Bản chất nó là như thế.
Nếu Mỹ và Israel đánh Iran mà Iran đánh lại, hoặc đánh mấy nước đồng minh hỗ trợ hai nước kia đánh mình thì đã đành. Đây chặn eo biển là làm hại hầu hết các nước không liên quan, không thù địch với Iran. Thì đó là Chí Phèo rõ.
Eo Hormuz chỗ hẹp nhất rộng 39 km (khoảng 21 hải lý). Nên theo luật quốc tế, lãnh hải của Iran (phía Bắc) và Oman (phía Nam), mỗi ông có 12 hải lý. Ở đây coi như hai nước chia đôi độ rộng eo biển.
Tháng 4-2016 tôi được tham gia đoàn tầu KN490 gồm 80 bà con Việt kiều đi thăm Trường Sa và nhà giàn DK (nhà giàn thực chất là cái chòi trên biển). Trong chuyến đi 10 ngày, mỗi ngày thăm một đảo thì chuyến thăm đảo Colin để lại nhiều cảm xúc nhất.
Colin cách Gạc Ma khoảng 8 km, nhìn mắt thường vẫn thấy đảo Gạc Ma bị Trung Quốc chiếm đóng sau khi tàn sát 64 chiến sĩ công binh chỉ có xẻng cuốc trên tay. Chiều ngày 28-4 khi về tới Bộ Tư lệnh Hải Quân ở Sài Gòn, tôi được giới thiệu một chiến sĩ sống sót ở Gạc Ma.
Trước đây Gạc Ma từng là đảo chìm (trong video quân Trung Quốc bắn các chiến sĩ công binh đang đứng trên đảo lúc đó vẫn chìm) hiện đã được Trung Quốc xây như một pháo đài, có nhà cao tầng, luôn có tầu chiến túc trực. Từ đó (2016) tới nay (2026) chắc còn nhiều thay đổi.
Đúng cả hai, nếu bạn thích Trump hoặc ghét Trump. Lão PP tất nhiên là người từ lâu đã cho rằng Trump là một cao thủ thương thuyết. Bậc thầy của những bậc thầy thương thuyết từ cổ đến kim.
Mới rồi, tại Davos Trump đã thông báo hủy bỏ kế hoạch áp thuế với 8 nước châu Âu, và cho biết NATO đã đồng ý về một thỏa thuận khung cho vấn đề Greenland ngay sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Thỏa thuận này tất nhiên là theo ý Trump, mà có lẽ đã soạn thảo từ trước.
Theo tờ New York Times, dẫn lời ba quan chức cấp cao quen thuộc với các cuộc thảo luận, thỏa thuận này được đề xuất bởi Tổng thư ký NATO Rutte, Rutte là cựu thủ tướng Hà Lan được cho là có quan hệ thân thiết với Trump. Trọng tâm của thỏa thuận là việc Đan Mạch chuyển giao chủ quyền một phần đất nhỏ ở Greenland cho Hoa Kỳ để xây dựng căn cứ quân sự của Mỹ.
Tại diễn đàn Davos, ông Trump lải nhải về việc sau khi Thế Chiến 2 kết thúc, bày tỏ sự hối tiếc là Mỹ đã trao trả Greenland cho Đan Mạch và phàn nàn Đan Mạch “không biêt điều”, rằng Mỹ đã bảo vệ Greenland bằng tiền bạc và sinh mạng. Thực tế như thế nào ?
Trong Thế chiến II, khi Đan Mạch bị Đức quốc xã xâm chiếm vào tháng 4/1940, vùng lãnh thổ Greenland (một thuộc địa của Đan Mạch) đứng trước nguy cơ bị Đức khai thác như một bàn đạp chiến lược ở Bắc Cực. Đan Mạch không thể tự bảo vệ đảo này, nên Chính quyền Đan Mạch lưu vong ở Washington phải ra quyết định quan trọng : ký thỏa thuận cho Mỹ đảm nhiệm phòng thủ Greenland thay mặt Vương quốc Đan Mạch.
Sau khi thỏa thuận được ký vào 9 tháng 4 năm 1941 (đại sứ Henrik Kauffmann đại diện Đan Mạch tại Mỹ chấp thuận cho quân Mỹ bảo vệ Greenland), Mỹ tiến hành xây dựng các căn cứ không quân và hải quân rộng khắp đảo.
Đăng ngày:
Libération chạy tít trang nhất « Groenland : Châu Âu trước sự trấn lột của Trump », Le Figaro nhấn mạnh « Châu Âu cao giọng trước Trump », Les Echos cảnh báo « Groenland : Bóng ma một cuộc chiến tranh thương mại ». Libération nhận định trong bài xã luận, ai có thể ngờ rằng một liên minh từ 77 năm qua có thể bị tan vỡ vì một mảnh đất băng giá ở một nơi hẻo lánh trên thế giới ? Sau sự khiêu khích mới của Donald Trump cuối tuần qua, châu Âu không còn có thể ngồi yên với hy vọng tránh bị trừng phạt thêm, hay cứu vãn NATO bằng mọi giá.
Đông đảo người Đan Mạch và Groenland đã xuống đường hôm thứ Bảy để nói không với chủ nghĩa đế quốc của Mỹ với hình thức tệ hại nhất là chiếm đoạt lãnh thổ dưới vỏ bọc thỏa thuận thương mại. Và vì tổng thống Mỹ chỉ hiểu được qua lăng kính thương mại, nên châu Âu cũng phải lý giải tương tự. Liên Hiệp Châu Âu là đối tác thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ, chỉ riêng điều này đã tạo thành tương quan lực lượng. Nịnh nọt Trump không có được tác động lâu dài, nên cần kiên quyết ủng hộ Đan Mạch.
Tại Davos, Donald Trump xuất hiện với một gương mặt khác : Bớt gào thét, bớt khiêu khích, nói năng có vẻ mạch lạc và “hợp lý” hơn thường ngày. Ông khẳng định sẽ không chiếm đoạt Greenland bằng vũ lực, mà muốn “mua lại” như nước Mỹ từng làm trong lịch sử.
Nghe qua, nhiều người có thể thở phào : Trump đã biết kiềm chế. Nhưng nếu lắng nghe kỹ, vấn đề không nằm ở giọng nói, mà ở tư duy quyền lực phía sau những lời nói đó.
Trump vẫn lặp lại luận điểm cũ : Hoa Kỳ là trung tâm của thế giới, khi Mỹ đi lên thì cả thế giới đi lên, và khi Mỹ suy yếu thì các nước khác cũng không thể đứng vững. Đó là một phần sự thật. Nhưng ông không nói về hợp tác, mà nói về sự phụ thuộc. Không phải “chúng ta cùng thịnh vượng”, mà là “các anh đi theo tôi”.
Vào Chủ nhật, Trump đã viết một lá thư cho thủ tướng Na Uy, Jonas Gahr Støre. Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng đã phân phát nội dung lá thư cho các đại sứ nước ngoài tại Washington. Phía Na Uy đã xác nhận rằng lá thư đó là thật.
Đây là nội dung lá thư gốc:
“Kính gửi Jonas, Xét thấy đất nước của ông đã quyết định không trao cho tôi giải Nobel Hòa bình vì đã chấm dứt 8 cuộc chiến tranh TRỞ LÊN, tôi không còn cảm thấy có nghĩa vụ phải chỉ nghĩ đến Hòa bình nữa, mặc dù điều đó sẽ luôn là ưu tiên hàng đầu, nhưng giờ đây tôi có thể nghĩ đến những gì tốt và phù hợp cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.
Vào năm 1946 Tổng thống Mỹ Harry S. Truman chính thức đề nghị mua Greenland với 100 triệu USD (vàng) nhưng Đan Mạch từ chối. Tuyệt nhiên lúc bấy giờ không có một lời đe dọa nào, không có áp lực kinh tế, không đụng đến chủ quyền bằng lời lẽ thô bạo.
Ngay cả Ngoại trưởng William H. Seward (thế kỷ 19), sau khi mua Alaska của Nga, Seward nghiên cứu khả năng mở rộng ảnh hưởng tại Bắc Cực, trong đó có Greenland và Iceland. Cuối cùng chỉ dừng ở mức nghiên cứu chiến lược, không có đề nghị gì với Đan Mạch, còn Quốc hội Mỹ không mấy mặn mà, nên ý tưởng chết yểu.
Đây là tư duy của mước Mỹ “mở rộng lãnh thổ” theo kiểu của thế kỷ 19, bằng con đường ngoại giao cổ điển, mua bán sòng phẳng, dựa trên đồng thuận, không phải bằng xâm chiếm hay cưỡng ép.
Các toán binh sĩ NATO đầu tiên vừa hạ cánh ở đảo Greenland. Họ gồm có 15 binh sĩ chuyên ngành leo núi của Pháp, 13 binh sĩ trinh sát của Đức, Thụy Điển có 3 sĩ quan, Na Uy 2, Anh 1 và Hòa Lan có 1 sĩ quan hải quân.
Ngoài ra họ còn mang theo 3 đội chó kéo xe trượt tuyết vì đó là phương tiện di chuyển khả thi nơi địa thế hiểm trở hoang vu và điều kiện thời tiết khắc nghiệt mà cơ giới sẽ gặp khó khăn. Hiện nay là mùa đông ở Greenland nên ban ngày chỉ có ánh sáng khoảng 2 tiếng đồng hồ.
Một số tín đồ rất dốt về quân sự cười nhạo báng về con số ít ỏi mà NATO gởi đến Greenland. Thưa các tín đồ kính mến, đó là toán tiền phương đến để lập đầu cầu. Họ thuộc các toán “Elite” ưu tú như Biệt kích Spec Ops của Mỹ đến trước để thiết lập hệ thống liên lạc chỉ huy của liên quân, tổ chức thiết kế “logistic”, điều khiển không lưu ATC, doanh trại phòng thủ, và các vấn đề tiếp vận hậu cần y tế v.v.. Họ không thể chĩa súng cướp nhà của dân để trú ngụ hay ra đồng xây các cụm nhà tuyết như người Eskimo.
Khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố áp thuế 10 % và có thể nâng lên 25 % đối với 8 quốc gia châu Âu phản đối tham vọng kiểm soát Greenland, câu hỏi đặt ra không chỉ là thiệt hại kinh tế bao nhiêu, mà là: Liệu các quốc gia này có sẵn sàng đánh đổi lập trường và nguyên tắc để tránh đau kinh tế hay không?
Châu Âu không phải một khối đồng nhất. Mức độ phụ thuộc vào thị trường Mỹ, sức chịu đựng kinh tế và tính toán chính trị của từng nước rất khác nhau.
I. Bốn nước Bắc Âu: Đủ giàu, đủ vững để chịu đau
Trump là hiện thân của hòa bình và thịnh vượng! Đó là chiêu bài và hứa hẹn với cử tri!
Sự thật, Trump hiếu chiến, độc tài, ỷ mạnh hiếp yếu! Đối với ông ta, chỉ có luật mang tên Trump. Thế giới này là của ông ta, như một món đồ chơi. Muốn gì phải được đó. Bằng không, ông nổi giận, hăm doạ áp thuế, bất chấp mọi quy luật hay logic.
Dưới chiêu bài an ninh quốc gia, ông ta sẵn sàng đòi sáp nhập các vùng lãnh thổ khác, bất chấp chủ quyền quốc gia hay nguyện vọng của người dân. Như một con buôn, dùng tiền không được thì doạ dùng vũ lực. Đồng minh không đồng ý thì áp thuế nặng. Chỉ có duy nhất Trump là có quyền đạp đổ mọi nỗ lực hòa bình trên thế giới từ hơn 3 thập kỷ!
Ngày 17/01/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế nhập khẩu 10 % lên tất cả hàng hóa từ 8 quốc gia châu Âu (Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan) bắt đầu từ 01/02/2026. Và có thể tăng lên 25 % từ 01/06/2026 nếu các nước này không đồng ý với đề nghị để Mỹ mua hoặc kiểm soát Greenland.
Ông Trump lý giải đây là biện pháp nhằm buộc các nước “hợp tác” với Mỹ về vấn đề này. Tuyên bố này nhanh chóng làm gia tăng căng thẳng ngoại giao giữa Washington và các đồng minh trong NATO và EU.
Người dân Đan Mạch và Greenland đã xuống đường biểu tình hàng loạt, với khẩu hiệu “Greenland không phải để bán”, phản đối ý tưởng kiểm soát lãnh thổ này bằng gây sức ép hay cưỡng ép.
Hai mươi tám triệu dân Venezuela, trong đó có 7 triệu người phải bỏ nước tha phương mới có thẩm quyền phán xét chủ quyền của đất nước của họ.
Bất kể ai, dù là Trump hay Tập, hay Putin cũng không có cái quyền ấy.
Sáng nay gã “bàn tròn”chớp nhoáng với nhà thơ Trần Đăng Khoa và chính trị gia Phan Thanh Bình. Trước thời sự nóng hổi ở Venezuela, khi tổng thống Maduro bị Mỹ bắt sống ngay thủ đô Caracas, không ai không hừng hực quan tâm. Gã chỉ nói: Đã đến lúc các mệnh đề “chủ quyền, độc lập”cần phải được nhìn ở cả góc độ nhân văn chứ không bị trói buộc bởi các định chế, quy ước khoanh vùng chấp nhận.
(Sau câu chuyện "phép mầu Lý Sơn")
Mỗi lần nhắc đến Lý Sơn tôi lại nhớ hình ảnh ngư phủ Nguyễn Đản. Mười lăm năm trước, khi con tàu của Mai Phụng Lưu đang lặn bắt hải sâm ở Hoàng Sa thì bị Trung Quốc bắt đưa về đảo Trụ Cẩu và giam ở đó.
Con tàu được thả [đuổi] ra vào một ngày giữa tháng 10, đúng vào lúc biển động dữ dội.
Ngày đó, ở Chilê cũng diễn ra vụ giải cứu 33 thợ mỏ bị sập hầm sau hơn 2 tháng trời bị mắc kẹt dưới lòng đất.
Theo nhà nghiên cứu Biển Đông Đinh Kim Phúc, bảo vệ chủ quyền quốc gia không phải là quan điểm cá nhân mà phải bằng (sử dụng) bằng chứng pháp lý, lịch sử.
Bạn ấy đặt câu hỏi :"Bộ hồ sơ tái khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa gởi tổng thư ký Liên Hiệp Quốc và Ủy ban Ranh giới Thềm lục địa của Liên Hiệp Quốc có cắt bỏ quá trình thụ đắc lãnh thổ của Việt Nam dưới thời nhà Nguyễn và Triều Nguyễn hay không ?"
Tôi xin diễn giải thêm bằng ý của mình :
Tôi vẫn không tài nào hiểu được ký do tại sao Nhà nước, Chính phủ và các cơ quan chức năng Việt Nam lại không có bất cứ ý kiến hay hình thức xử lý nào với hãng tin Sputnik, cơ quan thuộc nhà nước Nga quản lý.
Bản tiếng Việt của Nga khẳng định mỏ khí Lan Tây, Lan Đỏ thuộc bể Nam Côn Sơn là của Trung Quốc. Bài báo có từ năm 2021 và đến nay vẫn tồn tại.
Trích nguyên văn : “Như đã biết, mỏ Cá Voi Xanh có trữ lượng khí khoảng 150 tỉ m3, gấp 3 lần mỏ Lan Tây - Lan Đỏ ở Nam Côn Sơn của Bắc Kinh” - Link dẫn.
