Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Phát biểu mới đây của Donald Trump về Đài Loan thực ra không có gì quá bất ngờ, nhưng nó thêm một lần nhắc thế giới nhớ tới bản chất thật của chính trị quốc tế.
Ông Trump nói ông không muốn Mỹ bị kéo vào một cuộc chiến chỉ vì Đài Loan tuyên bố độc lập. Nói cách khác, lợi ích và cái giá mà nước Mỹ phải trả luôn là điều được đặt lên bàn cân đầu tiên.
Đó không phải chuyện riêng của ông Trump. Lịch sử quan hệ giữa Mỹ và Đài Loan đã cho thấy điều đó từ lâu.
Trước đây, người ta thường nghĩ chiều sâu chiến lược của Nga là lợi thế cực lớn: lãnh thổ rộng, hậu phương xa, rất khó bị đe dọa trực tiếp. Nhưng giờ với drone tầm xa giá rẻ, ngay cả Moscow cũng không còn cảm giác “an toàn tuyệt đối” nữa.
Trả đũa cuộc tấn công của Nga làm 24 người bị chết, đêm qua Ukraina đã liên tiếp dùng drone đánh phá nhiều mục tiêu xung quanh Moscow.
Những tiếng nổ vang trời và đám cháy kinh hoàng làm thức tỉnh dân Moscow: Chiến tranh không còn chỉ ở phía Tây trên đất nước Ukraina, nó thực sự đã đến cửa nhà mình.
Khi phát động cuộc xâm lược Ukraine tháng 2/2022, Kremlin tin rằng xe tăng Nga sẽ tiến vào Kiev như đi dạo. Người ta từng tưởng tượng cảnh chính quyền Ukraine sụp đổ nhanh chóng, Tổng thống Volodymyr Zelensky bỏ chạy, còn người dân Ukraine sẽ “đón chào quân giải phóng”.
Hơn 4 năm sau, thực tế trở thành một trong những thất bại chiến lược đáng xấu hổ nhất trong lịch sử hiện đại của nước Nga.
Ngay cả The Economist, một tạp chí vốn khá thận trọng, giờ đây cũng phải thừa nhận rằng thế chủ động trên chiến trường đang dần chuyển về phía Ukraine.
Donald Trump đã từng nói, nếu không hiểu là làm nhục Zelensky bởi một câu rất gọn “You have no cards”!
Nghe qua thì có vẻ là một nhận xét chiến lược, nhưng thực chất, đó là một phép nhìn rất cũ về chiến tranh đồng nghĩa với xe tăng, sức mạnh là ngân sách và trong đàm phán ai nhiều tiền hơn thì thắng!
Theo logic đó, Ukraine đúng là yếu hơn Nga. Và nếu dừng ở đây, câu chuyện kết thúc rất đơn giản: Zelensky “hết bài”!
Moscow hôm nay bỗng dưng sống lại thời Liên Xô. Người dân bước vào siêu thị quẹt thẻ không được, vào quán cà phê dùng app thanh toán đứng hình, ra trạm xăng QR code chết lâm sàng, gọi taxi thì ứng dụng Yandex loading như đang dùng modem quay số năm 1991.
Không phải vì Nga bị hacker Mỹ đánh, không phải vì NATO cắt cáp, mà vì… chính điện Kremlin tự tay bóp cổ internet của thủ đô mình.
Đúng vậy!
Tờ Financial Times cho hay suốt nhiều tuần nay Vladimir Putin hầu như sống và làm việc trong các boong ke ngầm, siết an ninh ở mức báo động đỏ vì lo bị ám sát và lo cả phản loạn từ chính nội bộ Nga.
Nghe mà thương!
Một con người từng được không ít “tín đồ” người Việt tung hô là “Sa hoàng thép”, “Đại đế Nga”, “người đàn ông khiến phương Tây run sợ”, giờ lại phải chui xuống lòng đất trốn drone và ngó trước ngó sau xem thuộc hạ có ai đổi phe không.
Hôm qua ông Trump đứng ở Nhà Trắng lẫn lộn Iran với Ukraina rồi phán một câu xanh rờn rằng “Ukraina đã bị đánh bại về mặt quân sự”.
Nhưng đúng một ngày sau, Bloomberg tung ra bản tin như một cái tát thẳng vào miệng những kẻ đang vội viết cáo phó cho Kyiv: Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraina đã đẩy sản lượng chế biến dầu của Nga xuống mức thấp nhất kể từ năm 2009.
Xin nhắc lại: Thấp nhất kể từ năm 2009. Không phải một kho xăng cháy lẻ tẻ để tuyên truyền. Không phải vài clip drone bay cho vui mắt.
Tôi từng đôi lần bay Spirit Airlines trong nước Mỹ. Ai đi hãng này rồi đều biết cảm giác rất đặc biệt: Mua được tấm vé rẻ đến mức không tin nổi, nhưng từ lúc ra sân bay cho tới khi máy bay chạm bánh xuống đất thì chỉ biết… cầu nguyện.
Cầu nguyện đừng delay. Cầu nguyện đừng đổi gate phút chót. Cầu nguyện đừng bị tính thêm một đống tiền hành lý.
Ghế chật, dịch vụ tối giản, tiếp viên lạnh như tiền, và cái màu vàng chói chang của chiếc máy bay nhìn xa đã thấy “tiết kiệm”.
Trớ trêu đến mức khó tin, chỉ ít phút trước, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã tươi cười trên thảm đỏ và nói với phóng viên: “Tonight, there will be some shots fired.” (Đêm nay sẽ có vài phát súng nổ)!
Có lẽ cô ta nói với ý hoàn toàn khác, “shots” ở đây ám chỉ những đòn công kích chính trị trong bài phát biểu của Donald Trump trong bữa tiệc. Nhưng trong một đêm mà ranh giới giữa ẩn dụ và hiện thực bị xóa nhòa một cách kỳ lạ, câu nói ấy lập tức trở thành chi tiết khiến cả nước Mỹ rùng mình.
Ít phút sau, tiếng súng thật vang lên!
Đọc bài “Hai nửa Hungary và một bầu không khí mới” của Rácz Dávid nói về cảm nhận của giới trẻ Hungary sau bầu cử vừa rồi, khiến tôi có nhiều suy ngẫm.
“... Có hai nước Hung nhìn thẳng vào mắt nhau với vẻ đầy thách thức... 2,5 triệu người đang cảm thấy mình thất bại. Không phải đảng Fidesz thua – mà chính họ thua. Thế giới của họ, sự an toàn của họ, niềm tin của họ đã bị giáng một cái tát. Và giờ đây họ đang giận dữ. Hoặc buồn bã. Hoặc sợ hãi.”
“Còn phía bên kia? 3,3 triệu người đang ăn mừng. Nhưng trong lúc ăn mừng, luôn có một sự cám dỗ – loại cám dỗ nguy hiểm nhất: "Đấy thấy chưa, đã bảo mà!".
Chiến thắng của Péter Magyar trong cuộc bầu cử quốc hội Hungary năm 2026 không chỉ là một sự thay đổi chính phủ.
Đây là một sự kiện tái cấu trúc chính trị cấp khu vực, với tác động trực tiếp tới cân bằng quyền lực trong Liên minh châu Âu và lan tới cả không gian chính trị xuyên Đại Tây Dương.
Sau hơn một thập kỷ cầm quyền của Viktor Orbán, Hungary đã chuyển từ vị thế “người phá nhịp” sang khả năng trở thành một tác nhân đồng thuận trong EU. Sự chuyển dịch này diễn ra thông qua ủy quyền dân chủ quy mô lớn, khi Tisza giành được đa số hiến pháp (2/3) trong quốc hội mới.
Tôi yêu mến Hungary – một đất nước xinh đẹp với hơn 10 triệu dân, có thủ đô Budapest kiều diễm bên dòng sông Danube.
Tôi đến Hungary lần đầu năm 1973, trên hành trình trốn chạy từ Ba Lan qua Nam Tư (cũ), chỉ kịp ngắm nhìn đất nước này qua ô cửa sổ con tàu.
Lần thứ hai là năm 1989 – thời khắc Ba Lan và Hungary đang chuyển mình đoạn tuyệt với chế độ cộng sản. Khi thăm Budapest, tôi có cảm giác Hungary khi đó mức sống khá hơn Ba Lan : Hàng hóa phong phú, nhiều thứ sang trọng, trong khi Ba Lan vẫn còn thiếu thốn.
Cuộc đàm phán Mỹ-Iran tại Pakistan đã khép lại sau hơn 20 giờ căng thẳng mà không đạt được thỏa thuận. JD Vance rời Islamabad, mang theo một thông điệp rõ ràng: Hai bên vẫn đứng ở hai chiến tuyến không thể dung hòa.
Phía Iran không chấp nhận từ bỏ tham vọng hạt nhân. Phía Donald Trump coi đó là “lằn ranh đỏ”. Khi không bên nào lùi, đàm phán thất bại là điều gần như tất yếu.
Nhưng câu hỏi lớn hơn không nằm ở thất bại ấy. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran tăng mạnh, việc hàng nghìn binh sĩ Mỹ được triển khai tới Trung Đông khiến nhiều người đặt câu hỏi: Liệu Washington đang chuẩn bị cho một cuộc đổ bộ vào Iran hay chỉ là một chiến lược răn đe quy mô lớn?
Nhìn bề ngoài, sự hiện diện quân sự dày đặc có vẻ như dấu hiệu của chiến tranh. Nhưng trong thực tế chiến lược, điều đó chưa đủ để kết luận rằng Mỹ đã chọn con đường xâm lược.
Việc Mỹ điều động lực lượng lớn tới khu vực bao gồm lính dù, thủy quân lục chiến và các nhóm tàu sân bay, trước hết là một dạng “phô trương sức mạnh có kiểm soát”. Theo các phân tích quân sự, đây là trạng thái “chuẩn bị cho nhiều kịch bản, chứ chưa chọn kịch bản chiến tranh tổng lực”.
Phim tài liệu “Mr. Nobody Against Putin” (tạm dịch “Người vô danh chống lại Putin”) kể một câu chuyện có thật và rất xúc động về cuộc sống dưới chế độ kiểm soát thông tin của chính quyền Nga - từ góc nhìn của một người bình thường không phải nhân vật chính trị.
Phim đoạt Oscar cho thể loại phim tài liệu hay nhất của Giải Oscar 2026. Nội dung chính:
- Phim theo chân Pavel “Pasha” Talankin, một giáo viên tiểu học ở Karabash, một thị trấn nhỏ ở vùng Ural (Nga). Ban đầu anh chỉ là một thầy giáo vui tính và được học sinh yêu mến, đồng thời kiêm nhiệm việc quay video hoạt động của trường như một phần công việc.
Khi Vladimir Putin phát động cuộc xâm lược Ukraine năm 2022, nhiều người tin rằng đó sẽ là một chiến dịch ngắn. Một quốc gia lớn với sức mạnh quân sự vượt trội tấn công một nước láng giềng nhỏ hơn nhiều lần – kết cục dường như đã được định trước.
Nhưng lịch sử chiến tranh thường trớ trêu : Những cuộc chiến tưởng chừng dễ dàng lại trở thành những sai lầm chiến lược kéo dài.
Bước sang năm thứ năm của cuộc chiến, thực tế đã chứng minh điều đó. Ukraine không sụp đổ. Nhà nước không tan rã. Quân đội không đầu hàng. Trái lại, họ dần xây dựng được một hệ thống phòng thủ vững chắc, nhận được sự hỗ trợ từ phương Tây và thậm chí giành lại được một phần lãnh thổ đã mất.
Trong tư duy quân sự hiện đại, có một nguyên tắc gần như đã trở thành kinh điển: Ai làm chủ bầu trời, người đó sẽ chiến thắng.
Từ sau Đệ nhị Thế chiến, các cường quốc quân sự đều coi ưu thế trên không là điều kiện tiên quyết để giành thắng lợi trên chiến trường. hông quân có thể phá hủy hệ thống phòng không, đánh sập hậu cần, phá hủy căn cứ quân sự và làm tê liệt năng lực chiến đấu của đối phương.
Chiến thắng của Hoa Kỳ trong cuộc chiến vùng Vịnh tường được xem là ví dụ điển hình: Ưu thế tuyệt đối trên không khiến quân đội Iraq gần như tê liệt chỉ sau vài tuần. Nhưng chiến tranh hiện đại ngày càng cho thấy một nghịch lý: Ưu thế trên không có thể giúp thắng các trận đánh, nhưng không bảo đảm thắng cuộc chiến.
Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran đã sắp hết tuần thứ hai, và cục diện đang diễn ra khác khá xa so với những gì nhiều người từng dự đoán.
Trong cuộc xung đột 12 ngày trước đây (13/06/2025-24/06/2025) dù nhiều cơ sở hạt nhân bị tấn công, Iran vẫn cố kiềm chế trả đũa trực tiếp vào lực lượng Mỹ, dường như để tránh một cuộc đối đầu toàn diện. Nhưng lần này mọi thứ đã khác.
Các đợt không kích của Mỹ và Israel đã gây thiệt hại nặng nề cho nhiều mục tiêu chiến lược của Iran, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến chương trình hạt nhân như Natanz và Fordow. Tuy nhiên, việc phá hủy các cơ sở này không đồng nghĩan Iran đã bị khuất phục.
Có vẻ rất khó tin: Mỹ, siêu cường với Patriot, THAAD, và hàng loạt hệ thống phòng không trị giá hàng triệu USD mỗi quả, giờ đây lại đã phải chính thức nhờ đến Ukraine gửi chuyên gia và UAV đánh chặn rẻ tiền để bảo vệ các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông trước UAV Iran.
Một chiếc Shahed của Iran giá chỉ vài chục nghìn USD, nhưng bắn hạ bằng Patriot tốn cả triệu đô la – một nghịch lý chi phí quá tốn kém khiến các chuyên gia quân sự phải trầm trồ.
Ukraine đã phát triển được giải pháp chống UAV hiệu quả và kinh tế sau hàng nghìn UAV của Nga/ Iran bị hạ trong chiến tranh, và bây giờ Mỹ lại phải “học lại” kinh nghiệm này.
Hôm nay, tôi thực sự nhẹ lòng khi Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đã ra phán quyết chặn lại phần lớn các mức thuế quan do Donald Trump đơn phương áp đặt dựa trên quyền khẩn cấp kinh tế.
Tòa xác định rằng việc sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế trên quy mô lớn toàn cầu là vượt quá thẩm quyền mà Quốc hội trao cho tổng thống.
Nói cách khác: Quyền đánh thuế là quyền hiến định của Quốc hội, không phải công cụ mà hành pháp có thể tùy nghi sử dụng.
