Lê Diễn Đức - Venezuela hậu Maduro vẫn còn là ẩn số

Nicolas Maduro bị Mỹ bắt giữ trong một chiến dịch quân sự lớn và sẽ sớm đối mặt với cáo buộc chủ yếu của Bộ Tư Pháp Mỹ về khủng bố ma túy.

Bất chấp góc độ phân tích và quan điểm về chiến dịch của Mỹ, thì những người yêu chuộng dân chủ trên toàn thế giới cũng mừng vui trước sự kiện này, vì thấy một cơ hội mới sẽ đến với nhân dân Venezuela sau nhiều thập niên sống trong một xã hội ngột ngạt và nghèo đói bởi hệ thống độc tài từ Hugo Chávez đến Nicolas Maduro, khiến gần 8 triệu người đã phải bỏ đất nước ra đi tìm cuộc sống ở khắp nơi.

Nhưng Venezuela hậu Maduro sẽ ra sao vẫn còn là ẩn số.

Lê Diễn Đức - Công lý chọn lọc và sự im lặng của trật tự thế giới

Một người bị Mỹ cáo buộc là trùm ma túy – khủng bố, bị đột kích bắt giữ, còng tay và đưa ra tòa trước ống kính truyền thông.

Một người khác bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) cáo buộc tội ác chiến tranh, gây ra cuộc xâm lược khiến hàng trăm ngàn người chết và hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa - lại được đón tiếp long trọng, bắt tay thân mật, rải thảm đỏ như một nguyên thủ “bình thường”.

Sự khác biệt ấy không nằm ở mức độ tội ác. Nó nằm ở quyền lực.

Lê Diễn Đức - Khai bút đầu năm: Khi sự thật buộc phải lên tiếng

Việc CIA và Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) của Mỹ chính thức xác nhận rằng không có bằng chứng nào cho thấy Ukraina dùng drone tấn công dinh thự của Putin, mà chỉ nhắm vào mục tiêu quân sự hợp pháp ở Novgorod, không chỉ là một chi tiết kỹ thuật của chiến tranh.

Nó là một lát cắt rất rõ, cho thấy cách Moscow tiếp tục dựng lên những câu chuyện giả để đánh tráo sự thật.

Điều đáng chú ý là ngay cả Donald Trump – người từng nhiều lần tỏ ra “thấu hiểu” và nhẹ tay với Putin – cũng buộc phải thừa nhận trên Truth Social rằng Moscow nói dối và không muốn hòa bình. Câu hỏi đặt ra là: Đến bây giờ Trump mới nhận ra Putin đã lừa dối ông sao?

Lê Diễn Đức - Trump: Nga sẽ giúp đỡ Ukraine!

Trong bài phát biểu tại cuộc họp báo chung ở Mar-a-Lago, hôm 28 tháng 12 vừa qua, ông Trump đã đưa ra một tuyên bố thực sự kỳ lạ về Putin và Nga rằng, "Nga sẽ giúp đỡ và mong muốn sự thịnh vượng cho Ukraine".

Tổng thống Ukraine Zelenskyy, đứng cạnh ông, đã phản ứng với vẻ mặt đầy ý nghĩa và khả năng tự kiềm chế đáng nể. May quá, ông Zelensky đã không cười phá lên!

Nếu Putin thực sự muốn Ukraina giàu mạnh và hùng cường, nếu có bất đồng giữa hai nhà nước, Putin đã có thể tìm cách giải quyết thông qua con đường đối thoại, ngoại giao chứ không phải:

Lê Diễn Đức - Florida : 90 % thỏa thuận, 0 % hòa bình

Cuộc gặp Trump-Zelensky tại Florida đã kết thúc đúng như những gì có thể dự đoán từ trước: Ăn trưa thân mật, đối thoại “tích cực”, ngôn từ ngoại giao trơn tru, và những tuyên bố quen thuộc kiểu “chúng tôi đã rất gần một thỏa thuận”.

Nhưng kết quả thực chất thì sao?

* Không có thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.

* Không có cam kết an ninh ràng buộc cho Ukraina.

* Không có tiến triển nào về lãnh thổ.

Lê Diễn Đức - Trump, định kiến quyền lực và thân phận của một tổng thống thời chiến

Trong chính trị, cá tính của người lãnh đạo đôi khi bộc lộ rõ hơn cả cương lĩnh.

Với Donald Trump, điều đó thể hiện qua một đặc điểm nhất quán: Tư duy “bạn – thù” rất rạch ròi. Một khi đã hình thành định kiến với ai, người đó hoặc trở thành đối thủ, hoặc bị xem như kẻ thù, và gần như chắc chắn sẽ là mục tiêu của những đòn công kích bằng lời nói, sự mỉa mai, hay phủ nhận giá trị cá nhân.

Lịch sử chính trị Mỹ hiếm khi chứng kiến một tổng thống biến bất đồng chính kiến thành mối thù cá nhân dai dẳng đến vậy.

Lê Diễn Đức - Nước Mỹ không phải của riêng ai

Hôm 15 tháng 12 tôi có một bài viết nói rằng, Hạ viện Mỹ đã thông qua đạo luật về Ủy quyền quốc phòng, gọi tắt là NDAA, với số phiếu thuận 312-112.

Ngay sau đó, Thượng viện bỏ phiếu thông qua NDAA cho năm tài khóa 2026-27 với 77 phiếu thuận và 20 phiếu chống.

Đây là một tỉ lệ áp đảo hiếm có, nhất là trong một bầu không khí chia rẽ phe phái sâu sắc, cho thấy sự ủng hộ rộng rãi từ cả nghị sĩ Cộng hòa lẫn Dân chủ.

Lê Diễn Đức - Hòa bình không đến từ tối hậu thư rỗng!

Tôi cứ hồi hộp thấp thỏm chờ. Rồi cũng tới! Hôm nay Giáng Sinh rồi!

“Tối hậu thư” của ông Trump buộc Ukraina chấp nhận “kế hoạch hòa bình”, nếu không Mỹ buông bỏ, thì… vứt sọt rác!

Đàm phán Miami khép lại đúng kiểu diễn sâu nhiều lớp, lắm cảnh nhưng không ai vỗ tay.

Lê Diễn Đức - Rồi Putin sẽ khóc

Ngoài gói hỗ trợ chung khoảng 105 tỉ USD từ EU, năm 2026 Ukraine tiếp tục nhận được một làn sóng viện trợ song phương rất lớn từ các quốc gia châu Âu và các đối tác ngoài EU. Cho thấy cuộc chiến này không hề bị “lãng quên”, mà đang bước sang giai đoạn ổn định nguồn lực dài hạn.

* Đức cam kết 11,5 tỉ USD riêng cho năm 2026, tập trung vào phòng không, drone và đạn pháo – những yếu tố sống còn trên chiến trường hiện đại.

* Vương quốc Anh bổ sung 684 triệu USD, chủ yếu cho phòng không và các quỹ quốc phòng chiến lược.

Lê Diễn Đức - “Yên Tâm Mà Chiến Thôi”

Gần đây, có không ít ý kiến cho rằng Tổng thống Volodymyr Zelensky “quá cứng rắn”, “không chịu nhượng bộ”, khiến hòa bình xa vời, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ tỏ ra mệt mỏi và gia tăng áp lực đàm phán.

Nhưng nếu nhìn vấn đề một cách nghiêm túc, dựa trên dữ liệu xã hội và thực tế chính trị của Ukraina, thì nhận định này không đứng vững.

Các cuộc khảo sát độc lập, đáng tin cậy tại Ukraina cho thấy: DDa số người dân Ukraina không chấp nhận nhượng lãnh thổ chính thức để đổi lấy một thứ hòa bình mơ hồ.

Lê Diễn Đức - Nga không thua, nhưng cũng không thể thắng

Lập luận về cuộc chiến Nga-Ukraina giữa người Việt với người Việt xung đột dữ dội! Có lẽ điều gì đã hằn sâu vào tâm thức của con người rồi thì khó mà thay đổi.

Tuy nhiên bất chấp mọi tranh cãi về địa lý, văn hóa, lịch sử, thì một điều hiển nhiên là lãnh thổ và biên giới Ukraina khi tách khỏi Liên bang Xô Viết năm 1991 tuyên bố độc lập đã được quốc tế, trong đó có nước Nga - công nhận.

Khi Ukraina chấp nhận giao lại kho vũ khí hạt nhân lớn thứ ba thế giới cho Nga vào năm 1994 tại Budapest, Nga (cùng Anh và Mỹ) đã cam kết bảo vệ chủ quyền và an ninh cho Ukraina. Cam kết đó đã bị Nga vứt vào sọt rác!

Lê Diễn Đức - Thượng đỉnh Âu châu và Ukraine: Khi quyền phủ quyết không còn là con bài

Rạng sáng 19/12/2025, sau hơn 15 giờ đàm phán căng thẳng tại Brussels, Liên minh châu Âu thông qua gói hỗ trợ tài chính trị giá 90 tỉ euro cho Ukraine giai đoạn 2026–2027. Nhưng nếu chỉ nhìn vào con số, người ta sẽ bỏ lỡ điều quan trọng nhất của thượng đỉnh này.

Điều đáng chú ý không phải là EU đã chi bao nhiêu tiền, mà là ai đã không còn khả năng ngăn cản quyết định ấy.

Hungary và Slovakia phản đối. Lập trường của họ không mới. Nhưng lần này, sự phản đối ấy không còn tác dụng thực tế.

Lê Diễn Đức - Không có vua!

Hạ viện Mỹ vừa thông qua NDAA với tỉ lệ 312–112. Con số này nói một điều rất rõ: Dự luật sẽ đi qua Thượng viện một cách tương đối dễ dàng.

Và quan trọng hơn: khả năng Trump phủ quyết gần như bằng 0.

Vì sao?

Lê Diễn Đức - Nước Mỹ không phải là Trump

Đọc những bài viết về làn sóng “Trumpugee” – người Mỹ tìm cách rời khỏi đất nước mình để “tị nạn Trump” – tôi không khỏi cay đắng. Cay đắng không phải vì họ ra đi, mà vì lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, người Mỹ bắt đầu nói về nước ngoài như một nơi trú ẩn, chứ không còn là miền đất mà người khác phải tìm đến.

Đó là một sự đảo chiều đau đớn của “giấc mơ Mỹ”.

Hiện tượng này là có thật. Nó không còn là những lời đùa kiểu “nếu Trump thắng tôi sẽ sang Canada”, mà là những quyết định rất cụ thể: bán nhà, rút con khỏi trường, mua vé một chiều, chấp nhận giảm thu nhập, từ bỏ mạng lưới xã hội đã gây dựng cả đời.

Lê Diễn Đức - Lá phiếu "No" của Mỹ ở Liên Hiệp Quốc

Hôm  22 tháng 2 và 16 tháng 4/2025, Mỹ cùng với một số chế độ độc tài như Bắc Triều Tiên, Niger, Sudan và... Nga bỏ phiếu chống lại Nghị quyết của Liên Hiệp Quốc (LHQ) lên án cuộc xâm lược Ukraina của Nga, tôi đã phát choáng và hết sức bất bình.

Nhưng đặt mình vào trong logic của Trump 2.0, thì chuỗi hành động này… không hề ngẫu nhiên.

Đây không còn là lập trường “trung lập” nữa, mà là đảo trục đạo đức.

Lê Diễn Đức - Hòa bình kiểu TikTok

Nghe mà choáng: Tổng thống Trump tự hào tuyên bố “Trong 8 tháng tôi đã chấm dứt 8 cuộc chiến tranh nhé!”

Ờ, nghe hoành tráng như trailer phim hành động trên Netflix, chỉ tiếc là thực tế thì… hơi khác.

Ví dụ như thỏa thuận hòa bình Thái Lan – Campuchia do ông đứng ra làm trung gian ở Malaysia. Báo chí hỏi Thủ tướng Thái về “hiệp định lịch sử” ấy, ông ấy trả lời rất thật: “Tôi không còn nhớ nữa.”

Lê Diễn Đức – Châu Âu hãy mạnh mẽ lên !

Roderich Kiesewetter, chuyên gia chính sách đối ngoại và an ninh và là thành viên Quồc hội Đức, vừa cảnh báo về Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) mới của Hoa Kỳ :

Hoa Kỳ không còn coi châu Âu là đối tác, mà phần lớn là gánh nặng chiến lược, thậm chí là đối thủ kinh tế. Trump nhìn châu Âu như một nền văn minh đang suy tàn, và trong thế giới quan kiểu “giao dịch” của ông, chúng ta không phải đồng minh mà là đối thủ cần kiểm soát.

Washington đang dồn quân sự và nguồn lực về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương để kiềm chế Trung Quốc. Điều này có nghĩa là các bảo đảm an ninh dành cho châu Âu đã qua, và chúng ta không thể hy vọng Mỹ sẽ bảo vệ chúng ta nếu cần.

Lê Diễn Đức - Chiến lược mới có định hình nước Mỹ trong dài hạn ?

 

Thủ tướng Ba Lan, Donald Tusk, gửi lời cảnh báo đến Washington: “Các bạn Mỹ thân mến, châu Âu là đồng minh gần gũi nhất của các bạn chứ không phải là vấn đề của các bạn.”

Nhưng đúng lúc ấy, Chiến lược An ninh Quốc gia Mỹ năm 2025 dài 33 trang được Nhà Trắng công bố như một cú chấn động làm rung chuyển trật tự thế giới quen thuộc. Ông Trump đặt bút ký vào tài liệu này, và thông điệp gửi ra toàn cầu gói gọn trong một tinh thần rất rõ: Mỹ sẽ lo cho Mỹ trước. Phần còn lại - tự lo.

Vì vậy, NATO, châu Âu hay Ukraine… tất cả đều phải chuẩn bị cho một “kỷ nguyên Trump” thực dụng, lạnh lùng, khó đoán và không khoan nhượng. Mỹ tuyên bố không còn theo đuổi “thống trị toàn cầu”, không còn trả hóa đơn an ninh cho châu Âu, và không còn nhảy vào mọi cuộc chiến để cứu ai khác.

Lê Diễn Đức - Chiến tranh có được phép buồn không?

 

Mấy ngày nay dư luận sôi lên quanh “Nỗi buồn chiến tranh” của nhà văn Bảo Nính. Điều làm tôi ngạc nhiên không phải là cuốn sách, mà là cách chúng ta phản ứng với nỗi buồn.

Hình như sau nửa thế kỷ, ta vẫn còn lúng túng với một câu hỏi rất cũ: Chiến tranh có được phép buồn không?

Ngày xưa, hai bộ phim Liên Xô – “Đàn sếu bay qua” và “Người thứ 41” – từng chiếu ở Việt Nam rồi bị thu hồi. Chỉ vì chúng không hô khẩu hiệu, không cầm súng chạy lên đồi. Chúng chỉ nói về chia ly, mất mát, sự phi lý của đạn bom.

Lê Diễn Đức -Sao lại ủng hộ Nga xâm lược Ukraina !

 

Tôi vẫn cố gắng cắt nghĩa tại sao có nhiều người Việt, trong đó có cả tướng lĩnh quân đội, lại ủng hộ cuộc xâm lược Ukraina của nước Nga ?

Tôi biết rất rõ những người Việt đó đến hôm nay vẫn giữ những hình ảnh đẹp về Liên Xô - quốc gia đã viện trợ vũ khí, lương thực, chuyên gia, xương máu và cả niềm tin cho Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Điều đó không ai phủ nhận được. Đó là một phần lịch sử, là sự thật, là công lao mà dân tộc Việt Nam mang nợ về mặt tinh thần.

Nhưng vấn đề nằm ở đây : Liên Xô của ngày xưa không phải là nước Nga của Vladimir Putin ngày hôm nay. Và ơn nghĩa của quá khứ không thể trở thành cái cớ để biện minh cho những hành động xâm lược của hiện tại.