Chương trình phát thanh RFI ngày 27.10.2026

 

Hoàng Quốc Dũng – Nghịch lý của tự do

 

Người có không biết quý, người không có lại tưởng mình có

Có một nghịch lý khá kỳ lạ trong cách con người nhìn nhận tự do: Người có tự do đôi khi không nhận ra mình đang có, còn người không có tự do lại có thể tin rằng mình đang được hưởng trọn vẹn, thậm chí đầy đủ hơn bất kỳ ai.

Đó không đơn thuần là câu chuyện biết trân trọng tự do hay không, mà còn là sự lệch lạc trong nhận thức, khi con người đánh giá hoàn toàn sai về mức độ tự do của chính mình và của xã hội nơi mình đang sống.

Ở những xã hội dân chủ như Pháp, tự do đã trở thành một phần quá quen thuộc của đời sống. Người dân có thể công khai chỉ trích chính phủ, chế giễu tổng thống, biểu tình phản đối chính sách, thành lập các tổ chức đối lập. Những quyền ấy bình thường đến mức đôi khi người ta quên rằng tại nhiều nơi khác trên thế giới, thực hiện những hành động tương tự có thể phải trả giá rất đắt.

Phó Đức An – Nếu đảng Dân Chủ giành quyền kiểm soát lưỡng viện

 

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Hoa Kỳ đang diễn ra vô cùng căng thẳng và giật gân. Thắng thì OK, thua thì như cơn động đất với Đảng Cộng Hòa khiến nhiều kế hoạch đổ vỡ tan tành.

Với Trump, quyền lực sẽ bị hạn chế đi rất nhiều. Chẳng khác chi Tôn Ngộ Không bị chụp mẹ nó cái vòng Kim Cô của Quan Thế Âm Bồ Tát lên đầu. Chỉ cần Quốc hội đọc câu Khẩn Cô Nhi Chú - “Om Mani Padme Hum” là Trump ôm đầu đau đớn quay cuồng…kkk

Lão PP theo dõi sát từng ngày thì trước mắt, Đảng Dân Chủ đang giành được ưu thế hơn Cộng Hòa. Trong mấy ngày tới, nếu Đảng Cộng Hòa không có một chiêu thức đột biến mới để người dân Mỹ tin tưởng và cảm thông thì Lưỡng Viện coi như mất toi. Chỉ cầu mong phép màu từ Thượng đế vẫn ra tay giúp Trump một lần nữa.

Lê Diễn Đức - Trump không phải là nước Mỹ!

Kết quả khảo sát có uy tín của Economist/YouGov ghi ngày 19–20/10 thể hiện một thông điệp chính trị rất rõ: Trong câu hỏi người Mỹ đồng cảm với bên nào hơn trong cuộc chiến, Ukraine có ưu thế áp đảo.

Điều đáng chú ý nhất không chỉ là khoảng cách 63 điểm phần trăm, mà còn là ý nghĩa của nó đối với chính sách đối ngoại Mỹ.

Ukraine: 66 % - sự ủng hộ dành cho đất nước đang chống lại cuộc xâm lược.

Tino Cao – Giang hồ Facebook

Hồi nhỏ, cứ đến thứ Tư hàng tuần, được nghỉ hai tiết học cuối, tôi lại lén mang truyện chưởng lên đồi, tìm một chỗ tựa lưng vào Kim Thân Phật Tổ mà đọc, mê mải đến quên cả giờ về.

Tôi đặc biệt khoái lối ăn nói của các nhân vật kiếm hiệp. Trước khi động thủ, dù đang căm thù nhau đến mức chỉ muốn băm vằm đối phương ra làm trăm mảnh, họ vẫn phải trao đổi vài câu đãi bôi cho phải đạo giang hồ.

Gặp người quen thì “Lâu ngày không gặp, các hạ vẫn mạnh giỏi chứ?”. Gặp người lạ thì “Nghe đại danh đã lâu, hôm nay mới có duyên diện kiến”. Đến lúc chuẩn bị lấy mạng nhau cũng phải khách sáo: “Đao kiếm vô tình, nếu có điều gì sơ suất, xin các hạ lượng thứ!”. Nghe thật lịch sự, cứ như hai ông bạn già đang mời nhau đánh cờ, chứ không phải sắp sửa chém nhau đến máu chảy đầu rơi.

Phan Mạnh Tường – Im lặng ở Hoa lục, sang đến Đài Loan lớn tiếng đòi tự do ngôn luận

 

 

Ngày 16/10/2026, Cơ quan Di trú Đài Loan đã thu hồi giấy phép nhập cảnh, trục xuất và cấm nhập cảnh trong 5 năm đối với một nam sinh viên trao đổi mang họ Vương đến từ Trung Quốc đại lục. Lý do được đưa ra là anh ta đăng tải hình ảnh và nội dung chính trị gây tranh cãi liên quan đến Tổng thống Lại Thanh Đức (Lai Ching Te).

Sự việc bắt nguồn từ ngày 12/10/2026, tại lễ bế mạc chương trình “Cầu nối Đài Loan” do Đại học Quốc gia Đài Loan (NTU) tổ chức. Tổng thống Lại Thanh Đức đến dự và phát biểu. Trong lúc đó, nam sinh viên họ Vương đã chụp ảnh bằng góc phối cảnh, tạo hiệu ứng như đang dùng ngón tay kẹp/nắm lấy đầu Tổng thống đang đứng trên bục.

Anh ta đăng hình ảnh và video lên Douyin (phiên bản TikTok của Trung Quốc) kèm các dòng chữ như: “Nhận lấy/hạ gục tiểu Lại Thanh Đức", "Lại Thanh Đức đang trước mắt, đây có phải cơ hội duy nhất trong đời không?".

Nguyễn Văn Tuấn - Hiến và nhận tạng: Thực tế phức tạp hơn luật pháp

 

Vài năm trước, người em họ của tôi (tuổi 60s) trong lúc hấp hối ở bệnh viện, bác sĩ từ ba trung tâm đứng chực chờ để ... xin tạng. Họ được bệnh viện báo. Tôi rất ngạc nhiên và thú thiệt là khó chịu, vì thấy họ giống như ... kền kền mặc áo trắng.

Tôi chủ động hỏi họ một chút thì mới biết là khi còn sống, nó tự nguyện đăng ký hiến tạng khi qua đời. Việc đăng ký của nó hoàn toàn hợp pháp, có chữ ký đàng hoàng, và ký trong lúc còn khỏe mạnh và tỉnh táo (dân trong nghề gọi là "written informed consent").

Thế nhưng người con của nó, tức cháu tôi, phản đối kịch liệt. Nó nhứt định không cho những kẻ chực chờ kia đụng đến ba nó. Là người có thẩm quyền trong y khoa, nó thậm chí còn có những cách nói khá gay gắt để đuổi họ ra khỏi phòng, mà tôi phải can.

Liễu Hằng – Hiến tạng : Cần suy nghĩ thấu đáo về nhân sinh

 

Hiến tạng là hành động thiêng liêng nhưng lại chứa đựng nhiều quan niệm trái ngược.

Tôi từng gặp những người rất nhân hậu, nhưng khi nghe nói về hiến tạng, họ lắc đầu. Với họ, trong từng bộ phận cơ thể đều chứa đựng duyên, nghiệp. Vậy nên khi bộ phận ấy hồi sinh nơi cơ thể người khác, nó sẽ mang theo tất cả câu chuyện của quá khứ. Với họ, điều đó chả khác gì có hai linh hồn tồn tại trong một cơ thể sống…

Dưới góc nhìn y khoa, hiến tạng là nhân đạo, là trao đi bao cơ hội sinh tồn. Vì vậy, hành động này được xem là cao cả vô cùng.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 26.10.2026

 

Tin sáng

1. "2 cha con chết cháy trong nhà tại Gia Lai lúc rạng sáng"- Huhu buồn quá ạ. Trong các loại chết, chết cháy có vẻ là đau thương nhất.

Liên quan Gia Lai: "Vụ bố trí 5 hiệu trưởng làm giáo viên: Tỉnh Gia Lai chỉ ra thiếu sót"- Theo đó, "5 hiệu trưởng trước khi sắp xếp không được bố trí làm phó hiệu trưởng tại các trường mới mà chuyển sang làm giáo viên, chưa phù hợp với định hướng của UBND tỉnh".

Theo đó nữa: "Trường tiểu học Kim Đồng và Trường tiểu học Ngô Mây đều được bố trí 2 kế toán". Và theo đó nữa: "Đề nghị UBND phường Quy Nhơn Nam tổ chức kiểm điểm, xác định rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan trong công tác tham mưu và tổ chức thực hiện việc sắp xếp, bố trí cán bộ quản lý, nhân viên kế toán.

Nguyễn Ngọc Chu – Hiến tạng : Đôi điều về cơ sở khoa học, pháp lý, đạo đức và hệ quả

 

1. Tiêu chuẩn hóa toàn cầu

Trên phạm vi toàn cầu, đại đa số các quốc gia đặt mốc từ đủ 18 tuổi trở lên làm điều kiện pháp lý tiên quyết để một công dân có quyền tự quyết định hoàn toàn việc hiến mô, tạng. Tuy nhiên, ranh giới tuổi tác này được luật hóa khác nhau giữa hiến khi còn sống và hiến sau khi qua đời.

Hiến tạng khi còn sống : 18 tuổi là chuẩn chung tuyệt đối.

Hiến tạng sau khi chết/chết não

- Mô hình nhất quán 18 tuổi : Chỉ những người từ đủ 18 tuổi trở lên mới có quyền tự ký thẻ đăng ký hiến tạng sau khi chết. Nếu một người dưới 18 tuổi không may qua đời, việc hiến tặng không phụ thuộc vào ý chí trước đó của đứa trẻ, mà phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định nhân đạo của cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.

Chương trình phát thanh RFI ngày 26.10.2026

 

Dương Quốc Chính - Xuất khẩu cách mạng

Mình thấy việc tự do biểu tình, bãi khóa thời Việt Nam Cộng Hòa chính là bản sao của nền dân chủ kiểu Pháp. Là do Nam Kỳ từng thuộc Pháp tới gần 100 năm. Dân Nam Kỳ du học Pháp nhiều, luật lệ cũng áp dụng của Pháp qua.

Tư tưởng thiên tả, tự do, bình đẳng, bác ái cũng từ Pháp mà ra. Sau khi Pháp rút khỏi miền Nam, cũng chính Pháp là nơi mà phong trào phản chiến mạnh nhất, có lẽ sau mỗi ở Mỹ (do tham chiến trực tiếp).

Tức là so với các nước phương Tây, đồng minh với Mỹ, thì Pháp là nước thân với Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa nhất. Chính vì sự gần gũi đó mà hiệp định hòa bình được ký tại Paris. Sau 75, khi bị Mỹ cấm vận, hàng hóa Việt kiều muốn gửi về Việt Nam đều thông qua Pháp.

Hồ Huy Nam - Chính sách “gặt lúa non” của Trump

Mỹ, vì mục đích duy trì vị thế siêu cường số 1 thế giới, đã xây dựng hệ thống đồng minh trải rộng khắp châu Âu, châu Á và Trung Đông suốt nhiều thập kỷ.

Chi phí bỏ ra không hề nhỏ, nhưng đổi lại, Mỹ cũng thu về không ít lợi ích. Từ việc bán vũ khí, nhận đóng góp và sự ủng hộ của đồng minh; cho đến việc tập hợp lực lượng trong những chiến dịch quân sự lớn như Iraq, Afghanistan, chống IS... Qua đó, Mỹ cũng tạo được thế kiềm chế, ngăn cản các đối thủ tiềm năng vươn lên soán ngôi số 1.

Các nước châu Âu và đồng minh nói chung cũng hưởng lợi từ chiến lược toàn cầu của Mỹ, nhưng đồng thời phải chấp nhận mức độ lệ thuộc không nhỏ vào Washington. Nói cho cùng, đây là mối quan hệ mà đôi bên đều có lợi ích!

Lê Diễn Đức - Zelensky nói thẳng với Trump: "Tôi không chơi trò chơi với ông!"

Trong cuộc phỏng vấn với ABC News ngày 23/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đưa ra một tuyên bố ngắn gọn nhưng đầy sức nặng: “Tôi không chơi trò chơi với Trump. Đó là điểm khác biệt giữa tôi và Putin. Tôi thẳng thắn và trung thực.”

Đó không chỉ là lời giải thích về phong cách ngoại giao. Đó còn là thông điệp gửi đến Nhà Trắng trong thời điểm quan hệ Mỹ–Ukraine đang gặp nhiều sóng gió.

Zelensky không phủ nhận vai trò của Mỹ. Ông hiểu Ukraine cần sự hỗ trợ của Washington để bảo vệ đất nước và tiến tới hòa bình. Nhưng biết ơn một đối tác không có nghĩa là phải im lặng trước những quyết định gây bất lợi cho mình.

Nguyễn Ngọc Thuần - Chuyện ở Lagi

Chơn dung của anh hùng xa lộ dám xách xe đạp chạy xuống Đại Đồng tìm nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần xin chữ ký trong “tuyệt vọng” nè. Đúng là không hổ danh con trai của ta. Haha.

Trong ảnh, cậu bé tên là Quốc Khánh, được bác Thuần gởi tặng sách cười tít cả mắt. Bên cạnh là thầy giáo ngữ văn Lê Đông, lớp 7/8 trường THCS Tân An, La Gi. Kề bên nữa là “bạn gái” Thảo Ly. Mình đã gởi sách cho các cháu qua thầy.

Cũng nhân qua vụ này mà mình được biết thêm một người thầy tận tâm, thầm lặng của Lagi. Những lúc rảnh rỗi trên lớp, thầy Đông đi mua ve chai để lấy tiền mua sách vở học tập cho các em học sinh nghèo trong thị xã.

Mai Bá Kiếm - Ăn chưa no, lo chưa tới

Đứa trẻ 7 tuổi - học lớp 2, hỏi: "Cha ơi, con xin tiền mẹ chơi chứng khoán, mua cổ phiếu VIC đang giao dịch quanh giá 236.500 đồng/CP trên sàn HOSE. Mẹ con mắng 'Tuổi ăn chưa no, lo chưa tới' mà muốn thành Quyết còi, nghĩa là sao cha?"

Người cha nói: "Đây là câu tục ngữ trong dân gian có hai tầng nghĩa. Nghĩa đen 'ăn chưa no' nói về lứa tuổi vị thành niên đang lớn, ăn rất khỏe nhưng có cảm giác chưa no. Nghĩa bóng chỉ người còn nhỏ dại, chưa biết lo toan chuyện ăn uống, cuộc sống.

"Lo chưa tới" nghĩa đen chưa đến mức phải gánh vác, lo toan những chuyện lớn trong gia đình và xã hội; nghĩa bóng nếu có lo thì cũng chưa đủ sâu sắc, thấu đáo và chín chắn. Con chưa thấu đáo sàn chứng khoán, mà muốn thao túng như Quyết còi là không thể".

Hùng Trương - Tử tế

Có một câu nói đùa nổi tiếng là ở Mỹ có hai thứ mà không ai tránh khỏi, đó là thuế và cái chết.

Ai rồi cũng chết, nhưng có mấy ai thực sự hiểu được ý nghĩa của cái chết, kể cả tui. Môt đứa trẻ thường tới 13 tuổi trở lên mới hiểu hết về cơ bản chết là gì, còn đứa nhỏ 7 tuổi có khi nó còn tưởng chết là tạm thời, là có thể đảo ngược.

Đó là cái chết, còn những thứ phức tạp cao siêu hơn như chết não, mô tái sinh, mô không tái sinh, tạng… thì là một ngôn ngữ xa lạ với cả người lớn, đừng nói tới trẻ con. Bạn đi hỏi bác sĩ không làm trong ngành hồi sức, ghép tạng coi định nghĩa chết não là gì, khả năng bác sĩ đó sẽ cà lăm là rất cao, đừng nói tới đứa nhỏ làm gì.

Maria Thy Thy - Liệu con cháu chúng ta còn có an toàn?

Tui đã đăng ký hiến mô cách đây 21 năm. Khi đó tui 35 tuổi và đã tìm hiểu kỹ về hiến mô là thế nào.

Tui đồng ý và hiểu việc người bệnh cần ghép tạng quan trọng thế nào nên tui đã ký giấy hiến mô, nếu lỡ tui có đi thì các con sẽ biết mà lần.

Mấy nay rần rần việc cho các học sinh làm khảo sát về hiến tạng mà không thông qua phụ huynh. Tui phản đối điều này dù các con tui đã lớn. Học sinh dưới 18 tuổi và cả nhiều người trưởng thành nếu không tìm hiểu, đọc về hiến tạng thì cũng khó mà trả lời khảo sát. Vì sao là không thông báo với phụ huynh trước khi lấy khảo sát?

Bá Kiến - Đốm sáng nhỏ cuối đường hầm

Mấy ngày nay, ôm nỗi bất an và cay đắng nhìn vào cái đề án khảo sát, dự thảo của Bộ Y tế về luật hiến tạng con nít, lòng tôi và gia đình lúc nào cũng trĩu nặng và bức bối vô cùng.

Giữa những luồng ý kiến cố tình lèo lái, dùng áp lực số liệu của các bệnh nhi để gài bẫy đạo đức và hợp thức hóa điều luật, tôi đã từng có lúc cảm thấy vô vọng. Tôi sợ sự vô cảm của những cái đầu lạnh sẽ bấm nút thông qua, và rồi bất cứ đứa trẻ nào cũng có thể trở thành nạn nhân khi hành lang pháp lý mở cửa cho cái ác lách luật.

Nhưng hôm nay, đọc được bài phát biểu của đại biểu Phạm Khánh Phong Lan tại nghị trường, tôi bỗng thấy có chút hy vọng, có một đốm sáng nhỏ cuối đường hầm.. dù chẳng kỳ vọng nhiều.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 25.10.2026

Tin sáng

1. "Chốt chặn xuyên đêm, truy bắt 3 phạm nhân trốn trại giam A2"- Ý văn học là mới bắt được một đứa, còn 3 đứa đang... lêu lổng bên ngoài.

2. "Hai con trâu 'đại náo' làng quê, húc nhiều người bị thương ở Lâm Đồng"- Xem cái clip vừa buồn cười vừa hồi hộp. Ông đi mua trâu về, vừa hạ từ ô tô xuống, hai ông bung chạy, à húc ông chủ trâu bị thương nặng đã, húc tiếp mấy người, xông vào một đám cưới phá tanh bành.

Nể nhất ông chồng cứu vợ: Chở vợ xe máy, bị nó húc tung, vợ sợ quá không chạy được cứ lết lết, bị húc vào cổ, vài chỗ nữa. Chồng quay lại nhử cho trâu đuổi mình để vợ thoát. Ôi chồng quốc dân đây chứ tìm đâu nữa?

Mai Bá Kiếm - Tại sao không điều tra xã hội học hiện tượng học sinh đánh thầy trong lớp?

Tôi chưa nghe bộ Công an hay Giáo dục & Đào tạo hoặc một hội thảo xã hội, tâm lý học nào về hiện tượng trò đánh thầy ngay trong lớp học; để sửa đổi cách giáo huấn trẻ em từ gia đình, trong trường học và ngoài xã hội.

Vụ bạo lực học đường làm dậy sóng dư luận đa chiều về việc sáng 19/10/2026, tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi (Hà Nội), nam sinh L.H.V, 17 tuổi, lớp 12D5 đã đấm cô giáo L.T.H, dạy toán, kiêm chủ nhiệm lớp ngay trên bục giảng, khiến cô H gãy xương cánh mũi phải, bị thương tật 12 %. Em V. bị khởi tố và tạm giam.

Với trí nhớ hạn hẹp của mình, tôi liên tưởng vụ bạo hành học đường 14 năm trước tại Trường THPT Nguyễn Tất Thành (Q.6, TPHCM), thầy giáo L.Đ.H. (dạy môn Toán kiêm giáo viên chủ nhiệm lớp 10C20) đã bị học sinh N.Q.H lớp này đánh chảy máu đầu ngay trong giờ học.

Chương trình phát thanh RFI ngày 25.10.2026

 

Tino Cao - Ai bảo vệ trẻ em trong chuyện lấy ý kiến hiến tạng?

 

Ngày 21-10-2026, Hội đồng Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tỉnh Khánh Hòa ban hành công văn số 112-CV/HĐĐ, dựa trên công văn số 317-CV/HĐĐTW ngày 19-10-2026 của Hội đồng Đội trung ương, yêu cầu các tổ chức Đội cơ sở trường học khảo sát ý kiến trẻ em về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Văn bản đưa ra chỉ tiêu “phấn đấu 100 % trẻ em tại địa phương tham gia lấy ý kiến”, đồng thời yêu cầu hướng dẫn trẻ trả lời qua Google forms và bảo đảm hoàn thành các câu hỏi. Công văn không đề cập quyền từ chối tham gia của trẻ, cũng không quy định việc thông báo hoặc tham khảo ý kiến cha mẹ, người giám hộ của trẻ.

Việc tham vấn trẻ em khi xây dựng chính sách là cần thiết và được pháp luật bảo đảm. Tuy nhiên, hiến mô, tạng là vấn đề y khoa phức tạp, liên quan trực tiếp đến sự toàn vẹn thân thể, sức khỏe và sinh mạng con người. 

Phạm Ngọc Hưng – Chính đạo và gian đạo

 

Tục thờ tổ tiên là biểu hiện mạnh mẽ của quan niệm xem cái chết là thiêng liêng, thân thể phải được giữ gìn để thần thức an ổn rời đi.

Trong cảm thức đó, với ba mẹ thì đường dao mổ thu hoạch tạng trên thân thể con mình không phải là hành vi cứu người, mà là một sự xâm phạm.

Quan điểm đó lẽ ra cần phải được xem là một cánh cổng văn hóa – tâm linh mà những người thiết kế dự luật hiến tạng cho người dưới 18 tuổi buộc phải đi qua.

Lê Hải – Hiến tạng trẻ em : Nhận xét của AI về trấn an của Bộ Y tế

 

Tôi hỏi một AI kém nhất hiện nay là Gemini về lời trấn an của Bộ Y tế, đây là câu trả lời của nó, anh em có thể tham khảo thử.

“Bộ Y tế vừa lên tiếng trấn an dư luận về việc hiến tạng ở người dưới 18 tuổi. Hãy đọc kỹ lời trấn an của họ. Bỏ qua mấy lý thuyết màu hồng, anh em thử nhập vai một tay trục lợi sừng sỏ, nhìn thẳng vào thực tế trần trụi của xã hội xem chính những lời trấn an đó lộ ra những kẽ hở nào:

1. Áp lực "con cứu mạng": Bộ trấn an rằng chỉ hiến mô tái sinh (tủy xương, tế bào gốc) cho ruột thịt. Nhưng thực tế, sự "tự nguyện" của một đứa trẻ 10-15 tuổi đối với cha mẹ là số 0. Đẻ đứa thứ hai ra chỉ để lấy tủy cứu đứa đầu bị ung thư, bắt nó chịu đựng đau đớn vì áp lực đạo đức gia đình thì ai bảo vệ quyền phản kháng của nó?

Dương Phong - Đừng bắt trẻ 7 tuổi trả lời bằng ngôn ngữ của người lớn

 

Một đứa trẻ 7 tuổi được mời góp ý dự luật, nhưng ngay câu đầu đã gặp định nghĩa mô là tập hợp các tế bào biệt hóa. Đến câu 4, em phải đọc về chết não, chết tuần hoàn rồi chọn giữa hai phương án lấy mô, bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi.

Người soạn phiếu cần chịu trách nhiệm về mức độ phù hợp của cách hỏi ấy.

Mẫu số 02 do Sở Y tế Đồng Nai công bố ghi đối tượng từ 7 đến dưới 18 tuổi. Phần thông tin có ô tiểu học. Phiếu yêu cầu người tham gia đánh giá những quy định về hiến mô lúc còn sống, đăng ký hiến và vai trò của người đại diện. Cùng một văn bản được đưa tới nhóm tuổi chênh nhau tới 10 năm phát triển.

Phan Mạnh Tường – Hiến tạng : Sao lại đặt trách nhiệm lên vai trẻ ?

 

Nhóc nhà tui 12 tuổi, học lớp 7, hôm vừa rồi có bạn gái cùng lớp tổ chức sinh nhật. Nhóc tự lên mạng tìm quà, rồi nhờ bố đặt mua để tặng bạn.

Thế là cả nhà được một phen náo loạn, người lo đặt hàng, người chờ nhận hàng, người hí hoáy đóng gói sao cho thật đẹp. Đến tối, bố còn phải đích thân chở nhóc đến nhà bạn dự sinh nhật rồi lại đón về.

Nhìn cái cách nhóc tự tìm quà, biết quan tâm đến bạn bè, đôi lúc tui cũng thấy nó ra dáng người lớn phết. Nhưng suy cho cùng, mối quan tâm hàng đầu của nhóc vẫn là game, gà rán, Coca-Cola, mì ống và những màn làm nũng bố mỗi khi muốn vòi vĩnh thứ gì đó. Đấy mới là thế giới của một đứa trẻ 12 tuổi!

Nguyễn Ngọc Chu – Tăng tiết dạy của giáo viên : « Thượng sách, trung sách hay hạ sách » ?

 

Gần đây Chính phủ và Bộ Giáo dục & Đào tạo (GD&ĐT) đã ban hành một số chính sách nhằm cải thiện vị thế nghề giáo qua việc tăng lương và giảm áp lực công việc. Với chính sách mới, tổng thu nhập thực tế của giáo viên ước tính tăng thêm khoảng 16 % (Tiểu học là 16,13 %, còn THCS và THPT là 16,44 %).

Dù được cải thiện, nhưng tổng thu nhập thực tế của giáo viên vẫn chưa tiệm cận với nhóm ngành nghề thuộc bậc cao nhất trong khu vực công, đó là chưa kể đến các nguồn thu nhập ngoài lương khác của nhóm bậc cao này.

Nhưng giống như chuyện ‘Tái Ông thất mã’ – mất ngựa chưa chắc đã hoạ, được ngựa chưa chắc đã may. Chính sách giảm thiểu áp lực hành chính chưa biết sẽ san gánh nặng được bao nhiêu, nhưng dự kiến tăng định mức tiết dạy trên lớp lại là một áp lực hiển hiện trước mắt.

Nguyễn Đình Bổn - Tàu dừa nước trên sông Sài Gòn

 

1. Cây cầu đi bộ bắc qua sông Sài Gòn, mang hình tượng lá dừa nước, dù chưa khánh thành nhưng tôi rất thích ý tưởng này. Đưa hàng ngàn tấn thép thành một biểu tượng uyển chuyển, mềm mại bắc qua con sông rộng quả là một kỳ công.

Là người Nam ai cũng biết cây dừa nước nên hình ảnh lá dừa nước không chỉ là cảm hứng kiến trúc mà còn là lời nhắc nhớ về loài cây thân thuộc của đất Nam Kỳ xưa. Từ Lục tỉnh, Sài Gòn – Gia Định, dọc theo những con rạch Bình Dương, Lái Thiêu cho đến những cánh rừng ngập mặn Cần Giờ, dừa nước vẫn luôn hiện diện như một phần máu thịt của miền sông nước phương Nam.

Và giờ đây, trên chính dòng sông Sài Gòn, hình bóng lá dừa nước ấy được nâng lên thành công trình hiện đại, giữ hồn cốt quê hương trong nhịp sống đô thị là ý tưởng đẹp.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 24.10.2026

 

Tin sáng

1. Tin đầu tiên vẫn là tin... buồn.

"Khởi tố 2 nữ giảng viên đại học tiếp tay tiêu thụ văn bằng, chứng chỉ giả"- Mà là giảng viên đại học Ngoại thương, một đại học danh giá. Sao mà phải khốn khổ thế hả giời?

Tới 1.500 văn bằng, chứng chỉ giả, cũng nên truy ra xem ai dùng ạ. Và không chỉ bây giờ, truy từ trước tới nay, có khi cũng vui và bất ngờ phết?

Liên quan: "Chủ tịch Quốc hội xót xa khi nhiều giáo sư, bác sĩ giỏi vướng vòng lao lý"- Huhu ạ.

Nhưng vẫn có tin vui: "Hai nhà khoa học Việt Nam vào top 60 thế giới về nghiên cứu buồng trứng"- Cụ thể, thạc sĩ - bác sĩ Hồ Mạnh Tường xếp hạng 1 Việt Nam và hạng 45 thế giới; Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Vương Thị Ngọc Lan xếp hạng 2 Việt Nam và hạng 52 thế giới. Và nhà cháu mới nhận thông tin từ một bác sĩ: họ là hai vợ chồng, là con gái và con rể giáo sưu Ngọc Phượng.

Mai Bá Kiếm – Sinh con rồi mới sinh cha, sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông

 

Câu ca dao này không nói chuyện nghịch lý lẫn lộn thế hệ như "kỳ đà là cha tắc ké, tắc ké là mẹ kỳ nhông, kỳ nhông là ông kỳ đà". Mà là cách chơi chữ "sinh" có hai nghĩa "đẻ ra" và "trở thành".

Câu trên là điều kiện ắt có: Sinh (đẻ) con thì (người đó) mới sinh (trở thành) cha, sinh (cháu) giữ nhà (từ gieo vận) rồi mới (người đó) sinh (trở thành) ông.

Đây là quy trình thế hệ, giống như quy trình học vấn: Tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) mới được học đại học, đậu cử nhân mới được học thạc sĩ, có thạc sĩ mới thành nghiên cứu sinh tiến sĩ. Trừ trường hợp mua bằng như Vương Tấn Việt (Thích Chân Quang) chưa tốt nghiệp THPT mà có 3 bằng cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ. Nhưng, không ngờ!

Chương trình phát thanh RFI ngày 24.10.2026

 

Dương Công Quan - Lời mẹ dặn của Phùng Quán

Yêu ai cứ bảo rằng yêu

Ghét ai cứ bảo rằng ghét

Dù ai ngon ngọt nuông chiều

Cũng không nói yêu thành ghét

Dù ai cầm dao dọa giết

Cũng không nói ghét thành yêu

Trên thế giới này có ba nhân vật không riêng gì tôi mà rất rất nhiều người ghét : Putin của Nga, Tập Cận Bình của Tàu và Kim Jong Un của Bắc Hàn. Đó là ba tên gian hùng dùng máu xương của người dân vô tội để củng cố ngai vàng.

Lê Diễn Đức - Trump hoặc là bị Putin thao túng, hoặc chẳng bao giờ đọc sách sử

Tháng 9/1938 Anh, Pháp, Đức và Ý ký Hiệp định Munich, cho phép Hitler sáp nhập vùng Sudetenland của Tiệp Khắc, nơi có đông người nói tiếng Đức sinh sống.

Tiệp Khắc không được tham gia trực tiếp vào cuộc đàm phán quyết định số phận lãnh thổ của mình.

Ký hiệp ước xong, Thủ tướng Anh Neville Chamberlain từng trở về với tuyên bố nổi tiếng về “hòa bình cho thời đại chúng ta”. Nhưng buồn thay, lời hứa của Hitler không ngăn được chiến tranh; chính sách nhân nhượng của các chính trị gia đã không đạt được mục tiêu mà những người ủng hộ nó mong muốn.

Hoàng Quốc Dũng - Paris xấu xí, nước Pháp xấu xa?

Hahaha!

Nhân những vụ lộn xộn xảy ra gần đây ở Paris, trên mạng lại xuất hiện không ít phần tử thi nhau « chửi bới » nước Pháp và thủ đô Paris. Nói tóm lại, trong mắt họ, Pháp là một nước thực dân xấu xa, còn Paris thì xấu xí, bẩn thỉu, nhếch nhác, chẳng có gì đáng để ngưỡng mộ.

Đúng là nước Pháp từng có một quá khứ thực dân với những trang sử đen tối. Nhưng thử hỏi, có quốc gia nào trên thế giới chỉ có những trang sử vẻ vang mà không có những trang sử đáng xấu hổ? Có thành phố lớn nào chỉ toàn những đại lộ sạch đẹp, những công trình nguy nga mà không có những khu phố nghèo và không được sạch…?

Nguyễn Ngọc Chu - Giáo dục Việt Nam và "khắc nhập, khắc xuất"

Tính đến cuối tháng 8/2026, tất cả 34 tỉnh thành trên toàn quốc đã hoàn thành phương án sắp xếp, giảm số lượng cơ sở giáo dục công lập toàn quốc từ 37.530 trường xuống còn 18.555 trường (giảm 50,6 %). Hơn 28.200 cán bộ quản lý (hiệu trưởng, hiệu phó) được điều chuyển sang công tác giảng dạy trực tiếp [1].

Đây là nỗ lực trông thấy trong tinh gọn bộ máy.Tuy nhiên việc sáp nhập cơ học đồng loạt đã làm xuất hiện 5.749 trường quy mô lớn và cực lớn (theo định nghĩa của Bộ GD&ĐT: Trường Mầm non hơn 30 lớp, Tiểu học hơn 40 lớp, THCS hơn 45 lớp) với số lượng học sinh từ 1.200 – 4.500 học sinh.

Trong đó có 114 "Siêu trường" đặc biệt lớn có trên 100 lớp học (từ 4.500 đến hơn 10.000 học sinh) tập trung tại 17 tỉnh, thành phố. Kỷ lục là Trường Tiểu học Nha Trang (Khánh Hòa) sáp nhập từ 13 trường cũ, đạt quy mô 287 lớp với hơn 10 500 học sinh [1].

Nguyễn Mỹ Khanh – Đạo diễn Vinh Sơn và đoạn đời khó khăn sau 1975

 

Khi tôi chập chững bước chân đi học đạo diễn điện ảnh thì anh đã là đạo diễn ngôi sao với những tác phẩm nổi tiếng. Nhưng khi nói chuyện với đàn em, anh thường hỏi rồi lắng nghe chăm chú, tôn trọng tuyệt đối, không có câu từ nào mang tính dạy dỗ.

Ngay cả khi anh đứng lớp dạy chúng tôi, vẫn y như vậy, những trao đổi mang tính học thuật giữa sinh viên với thầy Vinh Sơn, khiến tôi ngỡ mình đang sống ở Saigon thời Pháp. Những câu nhận xét tác phẩm rất kiệm từ, dung dị, nhỏ nhẹ, chính xác, mang tính động viên rất lớn, đã đem lại cho những người trẻ như tôi niềm tin vào nghề, vào bản thân mạnh mẽ.

Thật bàng hoàng khi nghe tin người Anh - người Thầy - người Đạo diễn mà mình ngưỡng mộ ra đi. Càng bàng hoàng hơn khi đọc những dòng trên Facebook anh Minh Cao. Hóa ra, đoạn đường khó khăn sau 1975, anh Vinh Sơn còn cực khổ, đau thương hơn tụi em nhiều lần.

Huỳnh Hòa Bình - Vĩnh biệt đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn của bộ phim Đất Phương Nam

 

Ngày 23-10-2026, đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn của bộ phim truyền hình Đất Phương Nam danh tiếng đã qua đời trong sự thương tiếc vô hạn của giới nghệ sĩ và công chúng.

Đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn sinh năm 1953, là một người gốc Huế. Ông có lối nói chuyện rất từ tốn, nhỏ nhẹ và cách làm phim rất kỹ tính, tỉ mỉ. Có lẽ vì vậy mà sự nghiệp đạo diễn của ông không quá nhiều tác phẩm, song mỗi tác phẩm đều để lại ấn tượng trong lòng người xem, như: Tuổi thơ dữ dội, Đất Phương Nam, Trăng nơi đáy giếng, Tuổi 20 yêu dấu.

Đặc biệt, bộ phim truyền hình dài tập Đất Phương Nam đã được khán giả trong ngoài nước yêu mến nồng nhiệt, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người xem với những thước phim sống động, chân thực, giàu cảm xúc.

Lê Hồng Lâm – Trân quý những giá trị mà đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn để lại

 

Một bức hình tuyệt đẹp của hai anh Nguyễn Vinh Sơn và Nguyễn Trinh Hoan trên phim trường của bộ phim Trăng Nơi Đáy Giếng. Họ vừa là anh em ruột thịt, vừa là hai người đồng nghiệp, hai cộng sự ăn ý của nhau, từ Đất Phương Nam đến Trăng Nơi Đáy Giếng.

Đọc những chia sẻ của hai anh Nguyễn Minh Cao và Nguyễn Trinh Hoan mới biết được đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn không chỉ là người anh mà còn là người cha, người mẹ, người thầy đối với họ - nhất là giai đoạn gian khó sau chiến tranh khi cha mẹ họ lần lượt qua đời.

Anh làm đủ thứ việc để nuôi em và sau này mở đường cho họ bước vào điện ảnh. Để rồi giờ đây họ trở thành một gia đình điện ảnh, truyền nghề cho thế hệ tiếp theo với nhiều tài năng tiếp nối.

Gió Lành - Đạo diễn Mátthêu Nguyễn Vinh Sơn của bộ phim Đất Phương Nam đã về với Chúa

 

Đạo diễn một loạt các bộ phim truyền hình nổi tiếng như Đất Phương Nam, Tuổi thơ Dữ dội, Trăng nơi Đáy Giếng... vừa mới qua đời.

Sinh thời, ông đã từng là chủng sinh tiểu chủng viện Hoan Thiện, dưới thời đức cố Hồng y Fx. Nguyễn văn Thuận làm giám đốc.

Đạo diễn Mátthêu Nguyễn Vinh Sơn sinh ngày 09/06/ 1953 tại Quảng Trị, trong một gia đình công giáo đạo đức. Thân phụ của ông, vì muốn các con theo gương các thánh, nên đã lấy tên các thánh đặt cho 11 người con, như Nguyễn Bảo Lộc – phiên âm tiếng Việt tên Phaolô, Nguyễn An Phong, Nguyễn Gioan Ninh, Nguyễn Trinh Hoan, tên một vị thánh tử đạo Việt Nam… và Nguyễn Vinh Sơn.

Trần Nhã Thụy - Kính tiễn anh, đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn

 

Tin đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn qua đời đến vào lúc chiều muộn, sau một giấc ngủ vùi, mà có lẽ từ rất lâu rồi tôi không bao giờ ngủ chiều. Nhưng cả ngày hôm qua, đi công chuyện về đừ quá, tôi nằm vùi trong phòng. Khi tỉnh dậy, theo thói quen mở điện thoại ra thì thấy tin anh qua đời.

Đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn sinh năm 1953, lớn hơn tôi chẵn 20 tuổi, nhưng ngay từ lúc ban đầu quen nhau, tôi đã gọi anh là anh.

Cố lục trong trí nhớ, nhưng vẫn không thể nào phục hồi được, tôi được làm quen với anh ở đâu vào lúc nào? Bởi anh lớn tuổi hơn tôi khá nhiều, lại làm bên điện ảnh, còn tôi chỉ là một nhà văn nhà báo quèn.

Hoàng Nguyên Vũ - Trẻ em hiến tạng: Không phải cái gì “nếu tự nguyện” “và được đồng ý” là hợp thức hóa!

 

Vậy bây giờ, dưới 18 tuổi, “nếu tự nguyện” “và được đồng ý” lấy chồng lấy vợ sinh con thì cũng hợp thức hóa luôn hả? 

Đấy, về bản chất thì cũng là “nhân văn”, “cao cả” – vì tình yêu, vì mang lại hạnh phúc cho nhau đấy.

Hiến tạng là một phạm trù nhạy cảm – ngay cả với người lớn, chứ đừng nói là trẻ em. Và không phải trẻ em độ tuổi nào cũng có năng lực hành vi để “tự nguyện”. Các con cần được bảo vệ thay vì phát cho các con quyền “tự nguyện” kinh hãi này.

Trương Châu Hữu Danh - Nếu 100 % trẻ em đồng ý thì đã sao!

 

Nhiều năm trước, để thuyết phục gia đình đồng ý cho mình hiến xác cho Đại học Y Dược, ông ngoại vợ tôi đã phải "làm công tác tư tưởng" với gia đình rất kỹ. Với tâm lý người Việt, việc để người thân bị mổ xẻ sau khi mất là điều cực kỳ khó chấp nhận.

Lễ tang của ông năm đó chỉ có bài vị và lư nhang chứ không có quan tài. Thế nhưng, chính quyết định đó lại tạo ra sức ảnh hưởng lớn: au đám tang, có thêm 8 người nữa tự nguyện đăng ký hiến xác vì nhận ra ý nghĩa cao đẹp của việc này.

Câu chuyện đụng chạm đến thể xác xưa nay luôn nhạy cảm. Hồi trước ở quê, gặp những ca tử vong do tai nạn hoặc chết bất thường, người nhà thường năn nỉ xin đừng khám nghiệm tử thi vì xót người thân.

Hùng Trương – Hiến tạng ở trẻ em

 

Hai tháng trước mình có một bệnh nhân, mới 10 tuổi thôi mà sẹo mổ đầy bụng trước sau, hỏi mẹ nó thì mới biết nó được ghép gan và thận. Mình ngạc nhiên vì ghép một thứ cũng thường thôi, nhưng ghép hai thứ thì hiếm, mà ghép chung cùng lúc luôn.

Hỏi lại, nó đang chờ ghép thì có một cô gái 16 tuổi qua đời vì tai nạn giao thông, hợp với nhóm máu và hệ miễn dịch của nó nên được ghép luôn trong ngày.

Mình trầm trồ nói nó may mắn quá, và thật ra chuyện hiến tạng ở trẻ em không phải là chuyện gì mới ở Mỹ. Khi con bạn tầm 16 tuổi, sẽ học và thi lấy bằng lái, nó sẽ được hỏi có đồng ý hiến tạng nếu nó qua đời không. Nếu có thì sẽ được đánh dấu trên bằng lái, tuy nhiên tới lúc cuối cùng thì người quyết định vẫn là cha mẹ hay người giám hộ.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 23.10.2026

Tin sáng

1. "Vụ xe khách chở sinh viên gần biên giới: Nam sinh khai bịa chuyện để được mua xe máy"- Hôm qua lúc điểm tin này nhà cháu đã bày tỏ sự nghi ngờ rồi, rằng chỉ cần có một trí khôn trung bình, cậu sinh viêL kia cũng biết phải làm gì lúc ấy, và sau đó thấy lại, tới chiều vẫn chưa thấy thông tin gì từ phía công an. Định làm thám tử... lừa nhưng cũng phải học cháu ạ. Mày non lắm, kéo cả thầy cô non theo, huhu.

Liên quan: "Công an Đồng Tháp bác thông tin cảnh sát giao thông truy đuổi người vi phạm gây tai nạn"- Hì hì thôi thì... bèn.

Liên quan nữa: "Chú ruột xót xa nhìn gần 8 tấn sầu riêng lần đầu cho trái bị cháu trai 'bức tử'"- Bố khỉ cháu với chú. Trong ảnh thấy ông cháu ngồi ở công an chụp ảnh rồi.

Mai Bá Kiếm - Trẻ em Việt Nam có quyền tự chủ, tự quyết nhất thế giới

Sáng 21/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan trình Quốc hội dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Trong đó, người dưới 18 tuổi được đăng ký hiến và được hiến bộ phận cơ thể sau khi chết não, chết tuần hoàn. Điều kiện là đã đăng ký hiến hoặc có nguyện vọng trước khi chết và được người đại diện đồng ý.

Trong khi Luật hiện hành nghiêm cấm người dưới 18 tuổi đăng ký hiến tạng, dù người giám hộ đồng ý. Trước đây, Bộ Luật Dân sự đã cho phép người dưới 18 được giao dịch (bán, cho, tặng) tài sản giá trị cao (bất động sản, xe Rolls-Royce) nếu được người giám hộ đồng ý. Tạng là tài sản "vô giá" so với "giá trị cao" của bất động sản mà trẻ em còn được cho tặng, rõ ràng quyền hạn của trẻ em được nâng lên một tầm cao mới.

Chương trình phát thanh RFI ngày 23.10.2026

 

Tino Cao – Cây đinh năm tấc hay một thông điệp hận thù ?

 

Suốt tuần qua, vụ “cây đinh năm tấc” liên quan đến cuộc khai quật hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng ở Sài Gòn đã gây xôn xao trên mạng xã hội.

Nhưng đằng sau lời kể về cây đinh dài đến nửa mét ấy là câu hỏi đặt ra về tính trung thực của truyền thông nhà nước, trách nhiệm của chính quyền trong việc kiểm chứng thông tin và cách ký ức chiến tranh tiếp tục được chế độ khai thác để nuôi dưỡng lòng hận thù đen tối giữa những người Việt Nam.

…Một cây đinh dài nửa mét, được cho là găm vào đầu ngón tay của một người đã chết cách đây gần 60 năm, bỗng nhiên trở thành đề tài gây tranh cãi trên mạng xã hội Việt Nam sáu ngày nay. Câu chuyện xuất phát từ lời kể của bác sĩ quân y Trần Văn Bản, 82 tuổi, một cựu chiến binh tham gia tìm kiếm hài cốt tại công viên Lê Thị Riêng, Sài Gòn.