Chương trình phát thanh RFI ngày 29.09.2026

 

Phúc Lai - Ai sẽ cán vào "điểm gãy" trước?

(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 28/09/2026)

1. Khó khăn là có thật

Trong bài trước, tôi đã phân tích việc moi quỹ PHÚC LỢI XÃ HỘI ra tiêu của Putler, việc này làm cho dự báo của một số chuyên gia, nhà quan sát quốc tế bị sai...

Nhưng ngoài việc thể hiện tính liều mạng, và cả tài giỏi của một số kẻ cầm cương kinh tế Nga, nó còn bộc lộ tử huyệt nghiêm trọng của nước này. Hóa ra nó không nhiều tiền đến cỡ đó – tức là nhiều khủng khiếp như lá rừng. Tiêu mãi cũng đến lúc hết.

Tuy vậy chỉ phân tích bên này mà không đề cập bên kia thì sẽ là thiếu khách quan. Đây là tin khá mới:

Bông Lau - Muốn bán đồ chơi cho giặc?

Đương kim Đại sứ Hoa Kỳ ở China, David Perdue, được cô Shannon Bream của chương trình "Fox News Sunday" phỏng vấn hôm Chủ Nhật, cho biết ngài Giáo Chủ đã hỏi trùm búa liềm Tập Cận Bình có muốn mua một số võ khí của Mỹ không?". David Perdue nói:

"Tổng thống Trump vẫn thường nói: 'Này, chúng ta bán súng đạn cho các nước khác trên thế giới'. Ông ấy (Trump) thiệt sự đã hỏi Chủ tịch Tập xem liệu có muốn mua một số loại võ khí của Mỹ hay không". (đương kim Đại sứ Mỹ David Perdue).

“President Trump continues to say, ‘Hey, we sell arms to other people around the world.’ He actually asked President Xi, would he like to buy some at one point.”

Lê Học Lãnh Vân - Gân gà

Miếng gân gà trong Tam Quốc Chí chắc ai cũng biết. Thời cuộc bây giờ ngó đâu cũng thấy gân gà…

Gân gà thứ nhất là Ukraine với Putin về mặt quân sự. Nhưng cũng là gân gà với Trump về mặt chính trị, ngoại giao.

Gân gà thứ hai là Iran, và rộng hơn là Trung Đông, với Trump.

Phó Đức An - Hội bảo vệ người tiêu dùng

Lão thực sự không muốn viết những đề tài như thế này khiến lòng nặng trĩu. Nhưng nhìn những người dân hiền lành, lương thiện cứ bị lừa gạt, dẫn đến bệnh tật, chết chóc mà ức chế vô cùng.

Ngành y tế thì hết Bộ trưởng tham nhũng cho đến Cục trưởng và nhân viên cấp dưới. Lấy ai đứng ra để lo cho dân, để thương dân?

Tại sao hàng giả hàng nhái, thuốc chữa bệnh giả, thuốc cứu mạng giả xẩy ra từ lâu, lặp đi lặp lại mà nhà nước vẫn không có một biện pháp nào để ngăn chặn? Lỗi tại đâu? Lão cho rằng Bộ Y tế, Cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm phải chịu trách nhiệm vấn đề này!

Nguyễn Hồng Vũ - Mọi công dân đều bình đẳng và cần được pháp luật bảo vệ!

Anh Quyền Linh đang kiến nghị rằng “nhà làm luật và bảo vệ pháp luật cần có những biện pháp quyết liệt, khẩn cấp để bảo vệ công dân trên không gian mạng”.

Cụ thể là bảo vệ uy tín của anh và những người thân trong gia đình trước những bàn tán liên quan đến “vai trò” của anh trong vụ An Cung Hoàn giả và Công ty Amity (tiền thân là Công ty TNHH Nghệ Sĩ Quyền Linh). Thì tôi lại nghĩ đến một vấn đề khác, cũng rất cần được pháp luật bảo vệ: "quyền được tiếp cận thông tin sức khỏe chính xác của người dân".

Để ban hành một luật mới hay sửa đổi một luật hiện hành, tất nhiên cần một quá trình lập pháp không thể diễn ra trong ngày một ngày hai. Dự luật phải được nghiên cứu, thảo luận, chỉnh sửa và thông qua theo đúng quy trình.

Liễu Hằng - Nỗi sầu Quyền Linh

Quyền Linh không nổi tiếng nhất showbiz Việt, nhưng lại là nghệ sĩ oan và ức nhất.

Dép tổ ong, giọng nói chơn chất! Ở Quyền Linh chẳng toát lên chút gì học giả nhưng lại gắn với vô số sản phẩm giả: Tiểu đường, hắc lào, lang ben, xương khớp cho đến đèn năng lượng mặt trời…

Tháng 4/2025, Công an rờ đến đường dây sản xuất sữa giả, lại thấy Quyền Linh chình ình trong đó. Ngày 07/07/2025, Bộ Văn hóa Thông tin & Du lịch gửi công văn nhắc nhở ô Mai Huyền Linh về việc quảng cáo thực phẩm không phù hợp. Nhưng rồi MC “quốc dân” không hề hấn gì vì những quảng cáo ấy được cho là quá thời hiệu xử phạt.

Ngô Nguyệt Hữu - Miền Tây!

Mình đi nhiều nơi ở nước mình rồi, đồng bằng vùng cao, núi non hải đảo, ra Bắc về Trung… Sâu đậm nhất, vẫn là miền Tây.

1. Mình thích cái không khí ở miền Tây, con người miền Tây, những món ăn miền Tây.

Người miền Tây hiền khô, thuần hậu. Nắng sớm mưa chiều gì, ngày ấm rơm hôm lũ về, vẫn nụ cười ấy không đổi khác.

Hiệu Minh - Xin các kiến trúc sư đừng biến Hà Nội thành nơi không có ký ức

Có một nghề khá đặc biệt: Kiến trúc sư (KTS). Người khác nhìn thấy một khu phố và thấy nhà cửa, đường sá, cây cối. KTS nhìn thấy một bài toán không gian, khi cầm bút quy hoạch, họ có thể quyết định vài chục năm sau hàng triệu người sẽ đi đâu, sống thế nào, nhìn thấy gì mỗi ngày.

Đó là quyền lực không nhỏ. Nhưng quyền lực càng lớn thì càng cần một thứ rất khó đo trên bản vẽ, đó là sự khiêm tốn trước thời gian.

Bởi thành phố không phải một căn nhà, không thích thì đập đi xây lại. Thành phố cũng không phải một file CAD, bấm Ctrl+Z là mọi thứ quay về nguyên trạng.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 28.09.2026

1. "Hà Nội gỡ biển cảnh báo khoảng cách trên cầu Nhật Tân sau 3 ngày lắp đặt".

Hì hì, nhưng nó lại vui như thế này: "Hà Nội: Tháo biển khoảng cách, cầu Nhật Tân vẫn ùn tắc", và: "Dòng phương tiện nối dài trên cầu Nhật Tân sau tạm gỡ biển báo khoảng cách"- Nó không đẽo cày giữa đường nữa mà là giữa... sân he he. Hay lại... gắn lại nhỉ?

2. Hôm nay "Cựu Phó bí thư Tỉnh Đoàn Yên Bái hầu tòa tại Hà Nội với 2 tội danh"- Ơ vụ này tưởng xong rồi chứ, huhu. Trước đó, anh này từng được tuyên không phạm tội.

Nguyễn Thông - Sách giáo khoa: Họ đã độc quyền cả xuất bản lẫn in, phát hành

Họ là ai? Là bộ máy nhà nước nói chung, trong đó có Bộ Giáo dục - Đào tạo. Còn cụ thể là Nhà xuất bản Giáo dục.

Năm nào cũng vậy, cứ trước năm học mới lại chộn rộn chuyện thiếu sách giáo khoa. Người bị hành, không ai khác, là học sinh và cha mẹ các cháu, các em, nói rộng ra là dân. Xếp hàng mua sách, đi học mà vẫn chưa mua được sách, mua chợ đen giá cao, photo sách đem bán bị công an bắt phạt… là những mặt trái của thị trường sách giáo khoa.

Bộ trưởng Giáo dục, rồi Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục lên tivi, lên báo phân trần này nọ chủ yếu đổ trách nhiệm cho khách quan, hứa hẹn khắc phục. Năm nào cũng vậy. Vòng luẩn quẩn, rút sợi dây kinh nghiệm, càng rút càng dài.

Chương trình phát thanh RFI ngày 28.09.2026

 

Phúc Lai - Điểm gãy

(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 25/09/2026)

1. Hôm 23/09 trên Ukrinform có bài báo “Nếu Nga không sụp đổ vào ngày mai, chắc chắn họ sẽ thua vào ngày kia”. Và khi đọc nó, tôi nghĩ nếu nhớ được năm ngoái chúng ta đã nói những chuyện gì, ắt hẳn ai cũng sẽ thấy lạnh gáy.

Vào năm 2024 và đầu năm 2025, một số chuyên gia khi quan sát cuộc chiến tranh Nga-Ukraine đã dự báo: Kinh tế Nga sẽ đạt điểm gãy vào cuối năm 2025.

Đến đầu 2026, vẫn đánh nhau, rõ ràng là dự báo đó đã sai, kinh tế Nga chưa đạt điểm gãy. Tối qua khi nhờ AI dịch bài báo này, tôi đã nói chuyện với một nhà kinh tế khác cũng tên là Ivan, học ở Khoa kinh tế ĐHTH quốc gia Mục-tư-khoa. Nào, bây giờ chúng ta cùng nhìn lại sơ lược cuộc chiến từ góc độ... tiền:

Lê Diễn Đức - Vivaldi: Khi robot bắt đầu đi đánh trận thay con người

Có một điều khá thú vị đang diễn ra trên chiến trường Ukraine, mà có lẽ vài chục năm nữa các nhà quân sự sẽ còn phải ngồi lại để nghiên cứu.

Đó là chiến dịch Vivaldi của Ukraine ở khu vực Lyman, phía bắc Donetsk.

Tên nghe rất… nghệ thuật. Vivaldi là nhà soạn nhạc người Ý, tác giả của Bốn mùa. Nhưng trên chiến trường Ukraine thì “Vivaldi” lại là một bản nhạc hoàn toàn khác: UAV bay trên trời, robot bò dưới đất, tác chiến điện tử làm nhiễu đối phương và con người ngồi cách chiến trường hàng kilomet để điều khiển tất cả.

Lê Xuân Nghĩa - Iran đại hạ giá!

Trước việc Trump liên tục tuyên bố từ chối đề xuất “Thỏa thuận 7 ngày” để mở lại Eo biển Hormuz, tổng thống Iran Araghchi thông báo rằng Tehran sẵn sàng mở lại Eo biển Hormuz trong khuôn khổ một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột.

Và đổi lại, họ yêu cầu được gỡ bỏ phong tỏa các tài sản, khôi phục hoạt động bán dầu mỏ của Iran.

Trước đó, toàn bộ hỏa lực mồm của tất cả hệ thống chính trị cấp cao của Iran luôn tuyên bố chắc nịch rằng Eo biển Hormuz chỉ mở, với việc Mỹ đáp ứng 17 yêu cầu của Iran. Trong đó nổi bật nhất là:

Phúc Lai - Cái chết ở Trung Nam Hải

(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 17/09/2026)

1. Liên tục có những tin AFU giải phóng chỗ này, chỗ khác, chẳng hạn họ đưa ra con số hơn 200 ki-lô-mét vuông lãnh thổ vừa được chiếm lại.

Diễn biến này, cùng với tốc độ của nó đúng như những gì chúng ta đã hình dung với nhau từ trước: AFU sẽ không thi hành chiến dịch tấn công ào ạt, bão táp như Bagration năm 1944 mà sẽ như những con sóng nhỏ đánh rã dần cái chân đập nước mà Surovikin đã dày công xây dựng. Còn chỗ nào tiến nhanh được, có nghĩa là vỡ lớn.

Hôm trước sau khi tin Putler cho dời thời hạn chiếm Donbas thêm 6 tháng và tôi vội vàng kết luận “cho thấy (1) Hắn đang yên tâm vì không có âm mưu lật đổ nào cả, hoàn toàn có thể kéo dài được chiến tranh mà bản thân vẫn an toàn và (2) Không thể thi hành Tổng động viên vào lúc này, dù kết quả bầu cử ngày 24/09 như thế nào”.

Huỳnh Ngọc Chênh - Cái bình qua gặp cái chum

Cái bình cưỡi gió sang Hoa

Kỳ cùng với vợ rất là đau rêm

Sức tàn chân yếu cu mềm

Phải vin tay vợ mới êm bước già

         Cái chum cùng với bà ba

         Đứng sẵn đó đón qua loa chào mừng

         Bắt tay cười nói ngập ngừng

         Rằng you đã tới thì đừng ngại chi

Bông Lau - Kết quả hai ngày thượng đỉnh

Mặc dù Hoa Kỳ đón tiếp Tập Cận Bình trọng thể như quốc khách mà hiện nay không có một đồng minh nào của Mỹ được đặc ân đó. Giáo Chủ ra tận cầu thang máy bay đón, rồi 2 ngày ngắn ngủi họp Thượng đỉnh. Nhưng kết quả thu lại cho phía Mỹ chẳng là bao nhiêu.

Cuộc chiến kinh tế với Trung Cộng mà Giáo Chủ khai diễn từ nhiệm kỳ 1 năm 2017 vẫn chưa ngã ngũ. Hai bên đồng ý ngưng chiến thêm 2 tháng nữa, cho đến tháng 11. Tập Cận Bình ngâm tôm. Khi đó Giáo Chủ sẽ bấn xúc xích với một Quốc Hội có nhiều khả năng bị đảng “thổ tả” tiếp thu, mà theo thống kê thì đảng Cộng Hòa sẽ thua.

Thực tế không giống lời tuyên bố yêng hùng nảy lửa của Giáo Chủ trước đây đã làm các tín đồ sướng ngây ngất: "Chúng ta không thể tiếp tục để Trung Cộng cưỡng hiếp đất nước mình. Và đó chính là điều chúng đang làm. Vì đó là vụ trộm cắp vĩ đại nhứt trong lịch sử thế giới."

Dương Quốc Chính - Sống sao trong thời đại AI?

Mình lên Facebook bây giờ chủ yếu để đọc nội dung ngắn, thật là trẻ trâu và suy đồi quá đi! Đơn giản vì nội dung dài cỡ gang tay bây giờ 99 % là do AI viết. AI ở cấp độ 99 % bài viết luôn ấy, chứ không phải chỉ tút tát vớ vẩn đâu.

Sáng nay có tút bên group Nghiên cứu lịch sử trồi lên, mình mới vào xem thử, gần như 100 % ở đó là AI viết. Đọc một khúc là biết, nên lẳng lặng quay ra. Thà đọc các cháu chém Threads nó còn người hơn, thật hơn, dù hầu hết là ẩn danh. Vì nó ngắn và là những cảm xúc bất chợt, nên người ta ít phải nhờ tới AI.

Bây giờ có nhiều tài khoản Facebook hoàn toàn dùng AI để viết, trừ các status dưới 5-10 câu. Đa phần là dùng ChatGPT, nên văn phong giống hệt nhau. Lộ nhất là kiểu văn viết như thơ, xuống dòng, ngắt câu bừa bãi.

Nguyễn Thông - Nhớ lại trận dịch khủng khiếp (10)

 

Ghi chép trong tâm bão dịch Covid-19

21.09.2021 (đã tròn 5 năm)

Nhà báo Nguyễn Đức Liên viết: “Trong hành trình thiện nguyện lúc xảy ra dịch, rất hiếm gặp các quan địa phương sát dân, giúp dân, trên TV chỉ thấy các quan này xuất hiện khi có quan trên bất thình lình ghé cơ sở gặp dân.

Do đó, nơi này nơi nọ xảy ra những chuyện thiếu thực tế, chỉ biết ban hành văn bản, mệnh lệnh, gây khổ cho dân là do nhiều quan không "lấy dân làm gốc", không trọng dân. Chuyện cũ, nhưng phải lên tiếng cho bà con "thấp cổ bé họng" không biết nói ở đâu và quan nào có chịu nghe. Thú thiệt, tôi dễ dị ứng các buổi họp báo gần đây ở trung tâm báo chí, hoàn toàn mất thiện cảm với các vị, dù có vị từng là bạn bè, và tôi từng bắt tay. Giờ thì xa nhau càng tốt!”.