Tạ Duy Anh – Giá của một ký ức đẹp (11)

 

16- CỎ MAY

Cũng là một sự lạ của Tạo hóa và nhân sinh khi đem cây cỏ may ra làm cái cớ cho bao nhiêu là triết lý, bao nhiêu là ví von, bao nhiêu là cảm hứng thi ca.

Cái loài cỏ vô hương, vô duyên ấy còn có thêm cái tội là vô dụng! Tận khi lớn, ngoài nghe đồn có thể làm thuốc, tôi vẫn chưa từng thấy ai dùng cỏ may vào việc gì. Cả đời sinh trưởng và tàn lụi, cỏ may vẫn chỉ ở nguyên một chỗ.

Tầm thường như cỏ rày nhưng là món ăn hảo hạng cho trâu bò. Thô kệch như cỏ bồ mà có lúc còn được ngự ở những nơi linh thiêng. Cỏ xước đáng ghét, có thể gây chảy máu như chơi, nhưng từng là vị thuốc cứu người. Cỏ gà chỉ mỗi việc làm rối chân cũng có lúc khiến cuộc đời thêm hương vị...

Chương trình phát thanh RFI ngày 13.11.2026

 

Tino Cao – Ocean Vuong, chữ « xác » và cái nhảm của sự sùng bái thần tượng

 

Hôm nay, đọc vài status trên Facebook của mấy bạn cũng khá đình đám trong giới chữ nghĩa, tôi thấy rất buồn cười trước những lập luận được đưa ra để biện hộ cho cách Ocean Vuong lý giải từ “chính xác” trong tiếng Việt. Chuyện đã được bàn tán từ mấy năm trước, nay lại được khơi lên, kéo theo những lời biện hộ còn “thú vị” hơn cả phát biểu của nhà thơ.

Trong cuộc phỏng vấn đăng trên tạp chí văn học The White Review tháng 3 năm 2022, Ocean Vuong giải thích rằng từ “chính xác” có nghĩa là “clear as corpse”, tức là “rõ như xác chết”. Từ cách hiểu ấy, anh liên hệ đến lịch sử chiến tranh của Việt Nam, đại loại là kinh nghiệm về cái chết đã ăn sâu vào ngôn ngữ đến mức trở thành phương tiện diễn đạt sự minh xác.

Cách lý giải này nghe có vẻ sâu sắc, giàu tính biểu tượng, lại phù hợp với những suy tư về chiến tranh, ký ức và chấn thương, là những mô-típ thường xuất hiện trong sáng tác của Ocean Vuong. Tiếc rằng toàn bộ suy luận ấy xuất phát từ sai lầm sơ đẳng về từ nguyên. Chữ “xác” trong “chính xác” hoàn toàn không mang nghĩa xác chết. Buồn cười hơn cả là khi sai lầm ấy được chỉ ra, vẫn có những người giàu chữ nghĩa tìm cách biện hộ, kiểu như trí tưởng tượng của nhà thơ có thể thay thế kiến thức ngôn ngữ học.

Phúc Lai – Viết ngắn về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 12/11/2026

 

1. Sơ lược tình hình cho đến trước thời điểm giữa tháng Mười một

Theo ISW, trong 10 tháng đầu năm 2026, Nga chỉ chiếm thêm được 119 km² tại Donbas (giảm gần 41 lần so với năm 2025) và liên tục mất đất trong các tháng gần đây, buộc Bộ chỉ huy Nga phải báo cáo Kẩm-linh lùi thời hạn chiếm toàn bộ Donbas lần thứ 16 (sang tháng 2/2027).

Chiến thuật dùng drone tầm trung (30 – 200 km) của Ukraine đã bóp nghẹt hậu cần gạo đạn cho chiến trường, khiến quân Nga không thể đột phá “vành đai pháo đài” Sloviansk – Kramatorsk.

Sau các đòn tập kích lặp lại vào ít nhất 8 nhà máy lọc dầu lớn (như phân xưởng AVT-6 tại KINEF Kirishi mất 40 % công suất), hàng loạt tỉnh thành Nga từ Leningrad tới Siberia phải áp định mức bán xăng dầu (30 – 50 lít/lượt). Đồng thời, xuất khẩu năng lượng tắc nghẽn (chưa nói đến chuyện 3 tàu dầu 140.000 tấn đi Mỹ phải quay xe, cảng xuất khẩu còn có thể nhúc nhắc hoạt động được là Ust Luga vừa bị tẩn một trận to hôm kia). Thậm chí khoản khá dễ kiếm tiền là kim cương, cũng gãy: “Gã khổng lồ kim cương” Alrosa lỗ ròng 9,5 tỉ rúp, phải đóng cửa mỏ và cắt giảm nhân sự.

Lê Diễn Đức – Muốn kết bạn với sói để bảo vệ đàn cừu !

 

Có lẽ hiếm khi nào nước Mỹ lại chứng kiến một chính sách ngoại giao kỳ lạ đến thế.

Tổng thống Trump muốn kết bạn với ông Putin, với hy vọng "con sói Nga" sẽ giúp mình giải quyết cuộc chiến Ukraine và mang lại hòa bình.

Thế nhưng, trong lúc Washington chìa tay bắt tay Moscow, con sói lại âm thầm tiếp sức cho một đối thủ khác của Mỹ ở Trung Đông bằng những hợp đồng vũ khí đáng gờm.

Bông Lau – Xìu xìu ển ển

 

Phê bình sau đây sẽ làm người theo đảng Dân Chủ mất zui.

Phải công nhận là đảng Cộng Hòa kỷ luật và dzữ hơn đảng Dân Chủ. Đảng Cộng Hòa có thể họ chống đối người của họ bằng lời nói, nhưng khi bầu bán thì họ vẫn bầu bảo vệ người của họ. Giống một đảng Mafia, hay Cộng Sản, luôn luôn trung thành với chúa đảng dù đúng hay sai.

Trong các cuộc bầu cử ở địa phương đang có mưa gió bão bùng hay tuyết rơi băng giá gây trở ngại cho vấn đề giao thông. Thì nơi ấy đảng Cộng Hòa sẽ thắng. Vì người ủng hộ đảng Dân Chủ sẽ làm biếng nằm nhà hỏng đi bầu.

Lê Học Lãnh Vân – Lão nhị và Lão đại

 

Thấy tội nghiệp tình cảnh bỏ thì thương mà vương thì tội của Nvidia.

Thiệt ra, phế giáo chủ là việc nên làm vì giáo chủ vi phạm nội quy cốt lõi khi lịch sự “quá mức tình cảm” với phó giáo chủ. Phế giáo chủ thì phải phế luôn phó giáo chủ. Tội cho Nvidia tự nhiên mất một lúc giáo chủ và phó giáo chủ vừa đẹp vừa tài! Nhưng phế đâu có dễ!

Với tầm cỡ của giáo chủ, nếu bị phế thiếu gì nơi muốn rước! Huống chi giáo chủ có nội lực hùng hậu trăm tỉ USD! Liên Âu chắc đang thèm nhỏ dãi. Đài Loan là tình cũ quê xưa. Rồi còn Hàn Quốc…

Trương Châu Hữu Danh - Gắn mác "Gái bán dâm" cho nạn nhân: Báo chí có đang quá vội vàng?

 

(Nhiều tờ báo đã gỡ chữ “bán dâm” khỏi tít bài! Trước đó, báo chí đồng loạt đăng theo lời khai ban đầu của nghi phạm).

Mấy hôm nay đọc báo vụ án mạng ở hẻm D20, thấy các báo đồng loạt giật tít, đưa tin rần rần vầy: “Theo lời khai ban đầu, khoảng hơn 10 ngày trước, Hương yêu cầu cô gái đến xưởng để mua dâm. Sau khi cô gái được xe ôm công nghệ chở đến nơi, Hương dùng một khúc gỗ đánh nạn nhân tử vong. Sau đó, Hương đưa thi thể cô gái ra bãi đất trống đối diện xưởng... dùng cuốc đào đất, chôn thi thể nhằm che giấu hành vi…”

Khoan đã anh em!

Lưu Nhi Dũ - Vì sao hai hiệu trưởng trường tiểu học ở Huế bị khai trừ, khởi tố và bắt giam?

 

Đọc kỹ các thông tin này trên báo chỉ thấy chung chung như bao vụ kỷ luật khác, kể cả cán bộ ở cấp rất cao cao.

Tỉ như: “Suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, vi phạm nghiêm trọng quy định của Đảng, pháp luật Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Các vi phạm còn liên quan đến quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương, gây hậu quả rất nghiêm trọng…; gây dư luận xấu đến uy tín tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị công tác; gây bức xúc trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, làm mất uy tín, danh dự của bản thân”...

Mai Quốc Ấn – Chuyện tiến sĩ

 

- Nước mình rất nhiều tiến sĩ nhưng lại ít tiến sĩ so với thế giới.

Báo Vietnamnet viết: “Cả nước hiện có gần 94.000 giảng viên đại học, nhưng số giảng viên có trình độ giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ vẫn chiếm tỉ lệ khiêm tốn so với chuẩn mực quốc tế.”

- Nước mình tiến sĩ hay khoe lâu năm, khoe nghiên cứu nhiều:

Tôi gặp khá nhiều dạng tiến sĩ này. Có người khoe nghiên cứu 30-40 năm. Vấn đề là 30-40 năm đó, tiến sĩ có nhiều nghiên cứu… đút tủ nhưng không có sáng chế, không có sản phẩm ứng dụng ra hồn. Thậm chí nghiên cứu nền tảng cũng không áp dụng làm nền tảng cho khoa học ứng dụng được. Có tiến sĩ tuyên bố “đi Tây cả nghìn lần, đi Tàu cả nghìn lần”. Vấn đề là tiến sĩ đem chuyện đi nhiều để đảm bảo cho việc… bán máy Tàu.

Hoàng Nguyên Vũ - Vụ thả bạn thân xuống sông vì sợ ở Nghệ An : Hoang đường ?

 

Nam sinh sau 2 ngày mất liên lạc với gia đình, thi thể được tìm thấy dưới sông. Người bạn thân (học cùng trường nghề), khai rằng người này cùng nam sinh trên đường đi gặp tai nạn. Cụ thể là nam sinh ngã va chạm vào lan can cầu rồi bất tỉnh.

Cũng theo lời khai của người này, trên đường đưa bạn đi cấp cứu thấy bạn ngưng thở nên sợ quá thả xuống sông luôn.

Dĩ nhiên vụ việc đang được điều tra và sẽ sáng tỏ nay mai. Nhưng lời khai này có gì đó không ổn, thậm chí hơi hoang đường khiến ta có thể nghĩ về những khuất tất của cái chết nam sinh.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 12.11.2026

 

Tin sáng

1. "Nóng: Ông Jensen Huang vướng thêm nghi vấn ngoại tình với cấp dưới, Nvidia họp ngay để cách chức?"- Người tài hoa thì thường... đào hoa, thôi thì... bèn. Vấn đề là, cách chức ổng thì Nvidia có còn là Nvidia nữa hem?

2. Rất ghê, nhưng phải điểm: "Phong tỏa hiện trường, tạm giữ nghi phạm sát hại cô gái rồi chôn ở bãi đất trống"- Thằng này được tiêm ven là cái chắc?

Liên quan: "Nữ sinh 14 tuổi túm áo, hô hoán mọi người bắt kẻ dâm ô"- Hoan hô cháu. Cháu đã xử lý rất đúng, và chắc là cháu sống trong môi trường giáo dục khá tốt. Bắt thằng này mới lòi ra, nó... nghiện. Trước đó ít nhất nó đã gây ra 2 vụ.

Tạ Duy Anh – Giá của một ký ức đẹp 10)

 

15- "CÀY LỎI" VÀ "THỪNG ÓNG"

Hồi bé, ngày nào tôi cũng nghe người lớn nhắc tới từ “cày lỏi”, với mục đích cảnh báo hoặc chê trách. Còn những khi “đi đón trâu”, thỉnh thoảng tôi lại được ông thợ cày nhắc: “Về bảo bố mẹ thay cái thừng óng đi nhé, sờn sắp đứt rồi”.

Thế mà chỉ mấy chục năm, chính tôi cũng phải vất vả lật tung ký ức mới tìm thấy nó. Mới thấy, trong nhiều chuyện, chả nên mau miệng trách thiên hạ!

Với nghề nông, thì cày luôn là công đoạn quan trọng cho việc làm đất. Trong khi làm đất luôn là việc chính, mang tính khởi đầu, quyết định hầu hết sự thành bại của mùa màng. Sau mỗi vụ gieo trồng, đất bị chai cứng và chặt lại, mặt nổi váng, một số chất mầu chìm sâu xuống trong khi các lỗ hổng chứa không khí hầu hết đều bị bít kín. Muốn canh tác tiếp thì phải lật đất lên, rồi tùy mục đích gieo trồng, mà làm nó tơi xốp hoặc nhuyễn ra.

Chương trình phát thanh RFI ngày 12.11.2026

 

Mỹ nhân kế nơi thung lũng Silicon : Bóng hồng Bắc Kinh và đế chế Nvidia

Đăng ngày: 11/11/2026 - 11:12

Lời thú tội ngoại tình muộn màng của ông trùm Jensen Huang (Hoàng Nhân Huân) đã vô tình vén bức màn bí mật về một đường dây buôn lậu chip AI trị giá hàng tỉ đô la xuyên qua Đông Nam Á. Đằng sau bóng hồng Alice Hoang (Hoàng Tiểu Nhạc) bị nghi là gián điệp Bắc Kinh là cuộc chiến công nghệ khốc liệt giữa hai siêu cường. Xì-căng-đan này không chỉ đe dọa xé nát gia đình vị tỉ phú mà còn đẩy tập đoàn giá trị nhất thế giới vào tâm bão địa chính trị. 

Đóa hồng bán dẫn : Lời thú tội muộn màng giữa tâm bão chiến tranh công nghệ

Libération ngày 10/11/2026 nêu ra « Ngoại tình, gián điệp Trung Quốc, Singapore và Megaspeed : Những mối quan hệ nguy hiểm của Jensen Huang, tổng giám đốc Nvidia ». Người đứng đầu tập đoàn công nghệ khổng lồ thừa nhận đã dan díu với Alice Huang (Hoàng Tiểu Nhạc), người được cho là gián điệp của Bắc Kinh, phía sau vụ này là cuộc chiến công nghệ đang diễn ra ác liệt.

Lê Diễn Đức - Đàm phán: Ukraina bất đắc dĩ phải vào vai

Ukraina không thể quay lưng với Washington khi Trump muốn làm trung gian tìm kiếm hòa bình.

Trong thâm tâm tổng thống Zelensky hiểu rất rõ mối quan hệ cá nhân giữa Trump và Putin. Những lời nói và hành động thân thiện của Trump dành cho Putin rất ngang chướng và phi lý. Việc Trump gỡ bỏ trừng phạt và mua dầu diesel của Nga khiến Zelensky cảm thấy Ukraina bị “phản bội”.

Mặt khác, ông Trump không phải là nước Mỹ. Ông ta lãnh đạo chính phủ Mỹ theo nhiệm kỳ hạn định. Rồi sẽ đến ngày ông ta ra khỏi Nhà Trắng và mang theo chính sách đầy thiên vị với kẻ xâm lược. Không thể vì một tổng thống không mong muốn mà làm tổn thương mối quan hệ quan trọng giữa Ukraina và Mỹ.

Hiệu Minh - CEO Nvidia Jensen Huang : Lời xin lỗi đắt giá nhất thế giới?

Jensen Huang không phải một CEO bình thường. Ông là người đứng đầu Nvidia, công ty đang nắm giữ vị trí đặc biệt trong cuộc cách mạng AI toàn cầu. Những con chip của Nvidia là thứ mà các tập đoàn công nghệ, chính phủ và cả quân đội đều thèm muốn.

Trong cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung, Nvidia gần như là một quân cờ chiến lược.

Washington muốn giữ lợi thế bán dẫn. Bắc Kinh muốn phá thế độc quyền công nghệ. Hai bên đấu nhau bằng lệnh cấm xuất khẩu, hàng rào thương mại, đầu tư nghiên cứu và những chiến dịch tình báo.

Hoàng Quốc Dũng - Nghịch lý trí tuệ nhân tạo

Suốt hàng nghìn năm, con người không ngừng phát minh ra công cụ để giảm bớt lao động chân tay. Từ bánh xe, đòn bẩy, máy hơi nước đến những dây chuyền sản xuất tự động, tất cả đều nhằm giúp con người đỡ vất vả, làm được nhiều việc hơn với ít sức lực hơn.

Nhưng giờ đây, với sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI), con người đã tiến thêm một bước kỳ lạ: phát minh ra công cụ để giảm bớt cả việc suy nghĩ.

Đây có lẽ là một trong những bước ngoặt lớn nhất trong lịch sử phát triển của nhân loại. Và cũng có thể là một trong những nghịch lý đáng lo ngại nhất của tiến bộ khoa học.

Lê Học Lãnh Vân - AI và NI: Mật ngọt chết cao nhân

AI là Artificial Intelligence còn NI là Natural Intelligence.

Cuộc tranh luận coi AI và con người, trong tương lai, ai sẽ khống chế ai, tức là coi AI có sẽ khuất phục được NI không, cuộc tranh luận ấy đang tới hồi gay cấn thì một sự kiện còn gay cấn hơn xuất hiện trong những ngày này…

Sự kiện chấn động ấy là một nữ nhân bình thường khống chế được đại tôn sư trong lãnh vực công nghệ cao Chip-AI khiến vị này phải công khai thú nhận cuộc phiêu lưu ngoài luồng, như đại sư Huyền Từ năm xưa trên núi Thiếu Thất thú nhận trước anh hùng võ lâm cuộc tình vụng trộm với Diệp Nhị Nương.

Thái Vũ - Bình đẳng?

Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin và Cương lĩnh xây dựng đất nước của Việt Nam (bổ sung, phát triển năm 2011 tại Đại hội XI), xã hội xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đang hướng tới có 8 đặc trưng cơ bản.

Một trong 8 đặc trưng đó là "bình đẳng".

Như vậy, nếu dùng ngân sách quốc gia để có thể miễn phí bữa trưa cho học sinh Hà Nội thì cũng phải miễn phí cho học sinh toàn quốc. Thậm chí tăng cường hỗ trợ cho những khu vực khó khăn, thiếu thốn.