mercredi 2 septembre 2026

Nguyễn Thông - Án văn Vũ Hoàng Chương (3)


Thập niên 70, một trong những cuốn sách liên quan tới Vũ Hoàng Chương và những nhà thơ đang sống ở cả miền Nam và miền Bắc, đã bị cấm một cách không chính thức. Đó là cuốn “Thi nhân Việt Nam” của anh em Hoài Thanh - Hoài Chân (tức Nguyễn Đức Nguyên - Nguyễn Đức Phiên).

Hai ông đều nổi tiếng, đều là yếu nhân của văn nghệ miền Bắc, nhưng lệnh miệng từ trên, trên, trên… không cho tái bản, xuất bản, không cho lưu hành thì cũng phải chịu. Thứ văn nghệ phục tùng chính trị ở miền Bắc những năm đó là vậy.

Không có văn bản giấy trắng mực đen gì sất, không ai công bố cấm này cấm nọ, chỉ rỉ tai nhau, chỉ nói như nói đùa, nhưng văn nghệ sĩ và tác phẩm cứ lăn ra chết. “Khẩu thiệt vô bằng”, rồi về sau có vụ nào đó được nhìn nhận lại, phục hồi, chiêu tuyết, thì ối ông nhảy ra phân trần tôi đâu có ác thế, thậm chí còn kể công.

Nguyễn Thông - Án văn Vũ Hoàng Chương (2)


Tôi suốt thời gian dài trong 3 thập niên sống ở miền Bắc, từ nửa cuối thập niên 50 đến nửa đầu thập niên 70 nên biết rõ việc Vũ Hoàng Chương được chính quyền bắc vĩ tuyến 17 đối xử thế nào.

Nói có người làm chứng, bởi thế hệ độ tuổi 60 - 80 giờ còn sống rất nhiều. Có thể nói mà không sợ sai rằng hầu hết dân Bắc những năm đó không biết gì về Vũ Hoàng Chương. Đài báo không đề cập, không nhắc tới. Sách giáo khoa lại càng không.

Chỗ trong sách giáo khoa chỉ dành cho những Hồ Chí Minh, Sóng Hồng, Tố Hữu, Chế Lan Viên, Xuân Diệu, Huy Cận, Hoàng Trung Thông, Nguyễn Đình Thi, Nam Cao, Ngô Tất Tố…, làm gì còn đất cho những tài năng khác. Ngay cả những Nguyễn Bính, Quang Dũng, Hoàng Cầm, Hữu Loan, Vũ Trọng Phụng, Nhất Linh… lừng lững cây cao bóng cả một thời văn nghệ cũng còn bị văng ra, vùi dập, huống hồ Vũ Hoàng Chương khác chính kiến quan điểm.

Lưu Nhi Dũ - Bắt tạm giam Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn


Tin này râm ran mấy ngày qua, nay chính thức thứ trưởng Thuấn bị bắt tạm giam về về tội "nhận hối lộ", quy định tại khoản 4 Điều 354 Bộ luật Hình sự.

Theo Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Trần Văn Thuấn bị khởi tố, bắt tạm giam do có hành vi nhận hối lộ với số tiền lớn. Trong vụ buôn lậu xảy ra tại Công ty cổ phần đầu tư y tế Việt Mỹ và các đơn vị, địa phương có liên quan.

Ông này có những tuyên bố rợn người trong vụ hai Cục trường Cục An toàn thực phẩm bị bắt vi nhận hối lộ liên quan đến vụ án sản xuất sữa giả, thực phẩm chức năng giả (8-2025).

Chương trình phát thanh RFI ngày 02.09.2026


 

mardi 1 septembre 2026

Chương trình phát thanh RFI ngày 01.09.2026


 

Thọ Nguyễn - Đông du ký (2)


Không phải tự nhiên mà dân chủ thoái trào, càng không phải tự nhiên mà cực hữu, độc tài, phát xít đang lớn mạnh khắp thế giới. Đây chính  là hệ quả của một quá trình.

Trong cuộc chiến "Ai-Thắng-Ai“ mà ta gọi là "Chiến tranh lạnh", phe tư bản với một xã hội tự do, cởi mở đã thắng. Thắng vì con người tự do đã tạo ra nền khoa học kỹ thuật vượt trội. Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa tuy từ lâu đã đạt được giấc mơ của Lênin “Chủ Nghĩa Cộng Sản = Điện khí hóa + Chính quyền Xô viết“, nhưng vẫn tụt hậu xa. Thiên tài như Lênin mà chỉ dự đoán cũn cỡn như vậy kể cũng lạ.

Khi tôi ở Đông Berlin từ 1967-1971, tuy đồ phe ta không tốt như đồ tư bản, nhưng bên kia có gì ta có nấy, từ tủ lạnh DKK, TV Startfurt đến xe Trabant, Lada. Thậm chí xe bus Ikarus và xe tải IFA còn xuất ra nước ngoài thu ngoại tệ cứng. Nhưng vào thập niên 1980 khi cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ 3 nổ ra ở phương Tây với tự động hóa, tin học và máy tính cá nhân thì các chế độ chuyên chế, đóng cửa ở Đông Âu hết hơi.

Nguyễn Đình Bổn - Một dấu hỏi về tính đồng hóa mạnh mẽ của tiếng nói Nam kỳ


Tôi có một thắc mắc từ thực tế quan sát, và có nhiều cách giải đáp nhưng chưa bao giờ thấy đúng hoàn toàn, từ một hiện tượng, mà sau 1975 rất rõ:

Vì sao người miền Bắc, miền Trung khi vô Nam sinh sống dễ dàng bắt chước phát âm theo giọng miền Nam, cụ thể giọng Sài Gòn? Thời gian đầu thay đổi giọng ít, càng về sau giọng càng gần giống Sài Gòn.

Trong trường hợp ngược lại, người miền đồng bằng sông Cửu Long, người Sài Gòn dù sinh sống tại Hà Nội, Huế, hay Đà Nẵng họ lại vẫn giữ giọng?

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 31.08.2026


1. Sáng nay chỗ gần nhà nhà cháu có 2 tin liên quan. Một là động đất, nhà cháu điểm ngay từ khi các báo chưa đưa, phải lục tin từ trang của Viện Vật lý Địa cầu (cho chắc chắn không bị 7,5, à hình như giờ cao hơn nhiều).

Có điều không chỉ 1 vụ, mà tới "6 trận động đất liên tiếp ở Quảng Ngãi, có trận mạnh 4 độ". Và hai, là vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, cũng sáng sớm nay, hiện thì mỗi báo đưa một số lượng tử vong khác nhau, từ 1 đến 4, VTV1 và Tìền Phong là 4 huhu.

Liên quan: "Ngày thứ 2 của kỳ nghỉ lễ 2/9: Hơn 14.500 trường hợp vi phạm giao thông bị xử lý".

Trần Thanh Cảnh - Bên tượng đài Covid


Hôm nọ trong chuyến vào TPHCM, tôi đã dành một buổi sáng tới tượng đài kỷ niệm các nạn nhân tử nạn vì dịch Covid-19, năm 2021.

Đến 43 ngàn nạn nhân đã tử vong!

tuyệt đại đa số là họ đã chết oan. Họ đã chết vì đường lối chống dịch sai lầm!

Tôi  tới một mình.

Và ngồi ngẫm nghĩ mãi.

Nguyễn Thông - Nhớ lại trận dịch khủng khiếp (4)


Vài tiếng nữa sang ngày 01.09.2026. Nhà cháu lần lượt đưa lên những ghi chép của tháng Chín cách nay 5 năm (2021) lên tháng Chín hiện thời.

 Ghi chép trong tâm bão dịch Covid 

01.09.2021

Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt các nhà khoa học y tế, các thầy thuốc, bác sĩ tiêu biểu. Chả biết đứa quân sư trợ lý tham mưu xúi dại xui khôn nào, mà ông Chính tặng cho mỗi vị khách mời một cái hũ. Nhà thơ Đỗ Trung Quân than, giời ạ, tặng gì chả tặng, giống như cái hũ cốt đang được dùng mỗi ngày mấy trăm chiếc ở Sài Gòn.

Tới hôm nay đầu tháng Chín rồi nhưng vẫn chưa có thông báo về khai trường, có cho bọn trẻ tới trường để học hay không. Dịch ngày càng nặng thế này, có khi nghỉ tới tết.

lundi 31 août 2026

Chương trình phát thanh RFI ngày 31.08.2026


 

Nguyễn Văn Tuấn - Khi miền Tây không còn nói tiếng miền Tây?


“Nước dùng ở đây, ạ.”

“Chào buổi sáng, ạ!”

Tôi giật mình.

Trước đây, tôi đã từng nghe cách nói này ở Sài Gòn và đã thấy ngạc nhiên. Nhưng lần này, nghe câu ấy thốt ra từ một cô tiếp viên ở một khách sạn tại vùng đất từng được mệnh danh là “Tây Đô”, tôi không còn ngạc nhiên nữa. Tôi sốc.

Lâm Bình Duy Nhiên - Giàu sang và hai chữ Tự Do


Thật sự mà nói thì trong nước có nhiều người rất giàu, giàu cực giàu! Tôi biết nhiều người quen, bạn đồng niên có, bạn đồng giao cũng có, rồi họ hàng xa gần cũng vậy, nhiều người quá giàu.

Họ giàu không hẳn vì học cao, hiểu rộng. Họ thành công và kiếm tiền tỉ vì họ giỏi trên con đường “làm ăn”. Con cái họ học tại Mỹ và châu Âu, không hẳn nơi các trường danh tiếng, nhưng tại các nơi ngốn hàng chục ngàn đô mỗi niên học.

Có lần, trò chuyện với một người bạn bên nhà. Anh ta kiếm hàng tháng vài chục ngàn Euro là chuyện bình thường nên cho con đi học tại nước ngoài từ bậc trung học cũng là chuyện vô cùng dễ hiểu. Nói vài lời, so sánh vài chuyện trời Ta, trời Tây, tôi có nói rằng bên nhà các anh chị giàu hơn người Việt tại hải ngoại nhiều lắm. Nhưng có một chuyện mà các anh chị không thể nào hơn chúng tôi, đó là hai chữ Tự Do!

Phan Châu Thành - Chiến tranh Ukraina sẽ căng thẳng hơn


Ngày 07-07-2026, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố rằng phía Nga đồng ý chấp nhận điều kiện hòa bình và chấp dứt chiến tranh tại Ukraina đã được bàn bạc với Mỹ, trong cuộc gặp với tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 15-08-2025 (năm ngoái) ở Alaska.

Trong đó có vài điều kiện kiên quyết đối với Nga như được giữ lại các vùng đang chiếm đóng hay Ukraina không được phép gia nhập NATO...

Tuy nhiên, theo ý kiến cá nhân mình, chiến tranh sẽ tiếp tục tiếp diễn, thậm chí thời gian tới có thể căng thẳng thêm, bởi:

Nguyễn Ngọc Chu - Đường sắt Lào Cai-Hải Phòng: Làm thế nào để chi phí sát với giá thực?

1. Bài học sân bay Long Thành

Sáng ngày 25/02/2026, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện các Nghị quyết của Bộ Chính trị, Tổng bí thư Tô Lâm phát biểu:

“Thấy công bố con số của mình người ta rất ngại. Quy mô 16 tỉ USD thì kinh khủng. Tôi hỏi đã vượt trội hơn so với Malaysia, Singapore chưa thì không chứng minh được. Tôi hỏi bao lâu thu hồi được 16 tỉ USD trả lại cho nhà nước thì cũng không trả lời được. Tôi hỏi sân bay Long Thành mỗi năm đóng góp cho tăng trưởng kinh tế quốc gia là bao nhiêu cũng không tính toán được.”

“Nhìn sang các nước khác như Malaysia, Singapore… mức đầu tư các dự án chỉ vào khoảng 10 tỉ USD” [1].

Cù Mai Công - Tây Thi và Đông Thi


Thời Xuân Thu, ở nước Việt có nương tử sắc nước hương trời, nick Tây Thi, một trong tứ đại mỹ nhân của Trung Quốc cổ đại. Trong mắt mọi người, từng động tác cử chỉ bình thường của nàng cũng đều uyển chuyển, đẹp đẽ đáng yêu.

Tây Thi bị đau ngực, cứ mỗi lần phát bệnh, nàng lấy tay ôm ngực, cau mày nhăn mặt. Trong mắt mọi người, ngay dáng vẻ ấy của nàng cũng đẹp não nùng, khiến người ta thêm yêu mến.

Ở thôn bên cạnh có một ẻm nick Đông Thi, dung nhan thập phần ớn lạnh, luôn tỉa tót tút tát makidê các kiểu để trở nên xinh tươi. Một hôm, Đông Thi gặp Tây Thi trên đường, thấy Tây Thi lấy tay ôm ngực, cau mày nhăn mặt, vẻ khả ái càng thêm mỹ miều.

Liễu Hằng - Thế giới đó không dành cho những xôn xao dương thế


Nhìn Du Thiên ra nghĩa trang gào thét, tôi chợt nhớ hồi Covid! Có một nghệ sĩ bỗng xách kèn thổi ở bịnh viện "thu dung".

Tài năng của anh thì khỏi chê, nhưng nơi con người oằn mình giành giựt từng hơi thở, tiếng saxophone não nề nghe tựa tiếng triệu hồi của tử thần, hơn là dòng âm thanh xoa dịu. Nói theo kiểu bình dân thì: Pà mịa, người ta chưa chết đã tới thổi đám ma.

Vậy mới thấy đâu phải nơi nào muốn thổi là thổi, muốn hát là hát?

Thái Hạo - Khoảng cách an toàn trên cao tốc: Thà bỏ sót còn hơn phạt lầm


Mấy ngày qua, khi quy định xử phạt về không giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc được áp dụng, dư luận tỏ ra lo lắng, băn khoăn và phản đối rất nhiều. Vì sao một quy định có vẻ đúng và phổ biến trên thế giới như vậy, lại gây ra phản ứng ở Việt Nam?

Theo tôi có nhiều lý do, nhưng ở đây chỉ phân tích một trong số đó (AI hỗ trợ thông tin).

Việc dùng máy (camera) để chụp/ghi và phạt nguội đồng loạt trong bối cảnh hạ tầng giao thông của Việt Nam còn rất nhiều hạn chế, chính là một trong những nguyên nhân.

Lưu Nhi Dũ - Quốc lộ 1 đang và sẽ đông vui


Đông vui khi quy định mới về giữ khoảng cách khi xe lưu thông trên một số tuyến cao tốc có hiệu lực từ 29-08, bà con thấy khó quá, sợ phạm luật bèn quay lại với quốc lộ 1 cho yên tâm! Một số hình ảnh cho thấy một số đoạn tuyến cao tốc đã vắng xe, quốc lộ 1 đang đông vui hẳn lên!

Thực tế quy định giữ khoảng cách khi lưu thông trên cao tốc là để ngăn ngừa tai nạn, dù được cảnh sát giao thông giải thích nhưng quá khó cho tài xế để dự đoán khoảng cách quy định, nên dễ bị phạt. Mức phạt 4-6 triệu đâu phải nhỏ!

Quốc lộ 1 hiện tại tập trung mở rộng (lên 6-12 làn xe) chủ yếu tại các đoạn cửa ngõ đô thị lớn hoặc các đoạn qua đô thị có mật độ giao thông tăng cao đột biến. Sau đó có thể mở rộng toàn tuyến, càng hấp dẫn tài xế! Nhưng trước sau gì quy định giữ khoảng cách khi lái xe trên cao tốc cũng áp dụng trên quốc lộ 1, thì có chạy đi đâu cho thoát!

Dương Quốc Chính - Lý và tình trong luật


Mình mới xem VTV phỏng vấn chú cảnh sát giao thông, về các tình huống mà dư luận quan tâm trong quy định mới về việc xử phạt vi phạm khoảng cách trên cao tốc.

Đại khái chú cảnh sát bảo là những tình huống kiểu đang giữ khoảng cách mà có xe khác chèn vào, thì AI sẽ tự phát hiện ra tình huống khách quan để chỉ xử phạt ông chen ngang... Các tình huống bất khả kháng khác cũng sẽ không bị phạt.

Mình thấy luật giao thông là luật phải có tính mềm dẻo nhất, do thực tế diễn biến nó thiên biến vạn hóa. AI thường cũng chưa đủ thông minh hơn con người để xử lý tình huống. Nhất là luật Việt Nam thì dường như có xu hướng bao trùm rất rộng nhưng phạm vi xử lý thực tế lại hẹp hơn nhiều, và có thể hướng đối tượng cá biệt.