Chương trình phát thanh RFI ngày 16.04.2026

 

Phúc Lai - Một vài cái nhìn về tình hình thế giới mấy ngày qua & Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 15/04/2026

1. Magyar thắng cử cách đây hai ngày (13/04/2026) là một cơn địa chấn tại Budapest

Ngày 28/02, đúng hôm Trump tiến hành chiến dịch Epic Fury, do nhận được đề nghị của quần chúng nên tôi đã viết bài nhận xét về vụ Orbán của Hungary chặn gói vay 90 tỉ Euro của EU cho Ukraine. 

Hôm đó tôi đã cho rằng, cú “đường ống dầu Druzhba” từ Ukraine như một cú knock out tặng Orbán, và đương nhiên là đòn hỗ trợ cực kỳ quý giá cho phe đối lập Hungary. Cho đến thời điểm đó, Orbán luôn luôn hành xử như một kẻ thù đúng nghĩa của Ukraine.

Với đòn này, Ukraine giúp đối lập Hungary đánh vào chiến lược “năng lượng giá rẻ” của Orbán, khi đó tôi ngờ rằng, đương kim Thủ tướng Hungary sẽ mất một lượng phiếu lớn từ những người trung lưu và thu nhập thấp vì không hóa giải được ngay lập tức.

Lưu Nhi Dũ - Chỉ có Chúa mới hòa giải được cuộc chiến giữa Đức Giáo hoàng-Trump!

"Làm ơn hãy nói với Giáo hoàng Leo rằng Iran đã giết chết ít nhất 42.000 người biểu tình vô tội, hoàn toàn không vũ trang trong hai tháng qua, và việc Iran sở hữu bom hạt nhân là hoàn toàn không thể chấp nhận được.

Cảm ơn sự quan tâm của các bạn đến vấn đề này. Nước Mỹ đã trở lại!!!"- tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social cuối ngày 14-04, giờ địa phương.

Cuộc chiến lạ lùng này vẫn tiếp diễn, sau khi Giáo hoàng Leo XIV cảnh báo về nguy cơ các nền dân chủ sa vào "chế độ chuyên chế đa số".

Bông Lau - Các Đức Giáo hoàng đều chống chiến tranh

Vào internet tìm hiểu thì mới biết các Đức Giáo Hoàng ở Vatican đều chống chiến tranh và cổ súy hòa bình.

Phê bình Đức Giáo Hoàng (Pope) Leo XIV là thiên tả là chụp mũ thô thiển. Bởi vì đạo Thiên Chúa cũng như Phật Giáo không cổ võ chém giết mà luôn luôn phát huy tình yêu thương nhân loại.

- Chiến tranh Việt Nam do cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa tham dự. Đảng Dân Chủ Kennedy, LBJ, khai hỏa và leo thang. Nixon Cộng Hòa tàn sát rồi rút quân. Đức Giáo Hoàng Paul VI chống và kêu gọi đàm phán cho hòa bình.

Lê Diễn Đức - Giới trẻ Hungary sau bầu cử

Đọc bài “Hai nửa Hungary và một bầu không khí mới” của Rácz Dávid nói về cảm nhận của giới trẻ Hungary sau bầu cử vừa rồi, khiến tôi có nhiều suy ngẫm.

“... Có hai nước Hung nhìn thẳng vào mắt nhau với vẻ đầy thách thức... 2,5 triệu người đang cảm thấy mình thất bại. Không phải đảng Fidesz thua – mà chính họ thua. Thế giới của họ, sự an toàn của họ, niềm tin của họ đã bị giáng một cái tát. Và giờ đây họ đang giận dữ. Hoặc buồn bã. Hoặc sợ hãi.”

“Còn phía bên kia? 3,3 triệu người đang ăn mừng. Nhưng trong lúc ăn mừng, luôn có một sự cám dỗ – loại cám dỗ nguy hiểm nhất: "Đấy thấy chưa, đã bảo mà!".

Đặng Chương Ngạn - Khi nào có đủ trường cho con trẻ?

Lại sắp đến kỳ thi chuyển cấp cho các con vào lớp 10. Những đứa trẻ mới 15 tuổi trên cả nước đang đứng trước kỳ thi này - một kỳ thi đã trở nên quá căng thẳng, vì tỉ lệ "chọi" còn khủng khiếp hơn cả kỳ thi lớp 12 vào đại học.

TPHCM, theo các số liệu từ Sở Giáo dục, năm học 2026–2027:

- Có 88.210 em tốt nghiệp THCS niên khóa 2025–2026;

Nguyễn Hồng Lam - Cách trời ba thước ba

Thống nhất tên gọi hành chính trên cả nước, đơn vị nhỏ nhất sẽ là thôn. Vậy là cõi mạng đầy tranh cãi. Thì có sao đâu. Cả ngàn năm nay, sau bao vật đổi sao dời, làng cứ là làng, là nơi "diệp lạc quy căn", có mất đi đâu. Gọi bằng gì thì vẫn "Ta sinh ra ở xứ Kẻ Ngù, đất Hoan Châu. Làng ta đó..."

Bài cũ, đăng lại. Làng là nơi ta nhắc suốt cuộc đời.

******

Thuở nhỏ, tôi sống ở quê ngoại, làng Trung Lệ, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh. Chân vòng kiềng, tôi bước vào đời khụng khiệng và xiêu đổ. Đám học trò trường làng về ngang đầu ngõ thường gọi toáng lên: “Bồ ơi, ra cho cái này này!”. Cái dáng chạy lũn tũn, liêu xiêu của tôi khiến chúng cười lăn cười bò khoái chí.

Nguyễn Thành Phong - Làm sao mà mất làng được?

Đang rộ lên chuyện chuyển gọi tên làng thành thôn. Rồi là lo chuyện sẽ mất làng, mất tên làng. Rồi buồn bã, bảo mất làng là mất quê, mất gốc neo đậu văn hóa, nguồn cội dòng họ, tổ tiên...

Ấy đừng vội vã và hồ đồ thế. Làng sẽ chẳng bao giờ mất được. Làng vẫn vững vàng tồn tại ở trong nước của ta thôi.

Xưa nay, hỏi anh chị quê ở đâu, ở nước ngoài thì bảo Việt Nam, ở trong nước thì bảo ở vùng ấy, tỉnh ấy, rồi đến cụ thể hơn, là huyện ấy, quận ấy (giờ thì xã ấy, phường ấy). Rồi cụ thể nữa là nói đến thôn, cuối cùng là làng ấy (thành phố thì phố ấy, ngõ ấy, tổ dân phố ấy)... Vẫn thế thôi.

Hoàng Linh - Cô giáo bắt học sinh lớp 3 cầm kim tiêm chích vào tay!

Từ báo Lao Động:

Theo phản ánh của một phụ huynh (có con học lớp 3 ở một trường tiểu học tại phường Bến Cát, TPHCM), ngày 13.04, thấy con đi học về có biểu hiện mệt và không vui. Phụ huynh gặng hỏi thì cháu cho biết, do không thắt khăn quàng nên bị cô phạt bằng cách chích kim tiêm vào tay.

Ngoài trường hợp trên, một số học sinh khác mỗi khi vi phạm như nói chuyện, không ngủ trưa, vi phạm nội quy trong lớp đều bị cô giáo phạt. Vụ việc khiến học sinh sợ hãi, và nguy cơ lây các bệnh truyền nhiễm.

Mai Quốc Ấn - Cần hỏi thủ tướng Lê Minh Hưng

Đến 20.000 tấn chất thải với nhiều chất độc hại đã được đổ trái phép ở nhiều nơi. Chúng sẽ ngấm vào đất, nước ngầm và lần xa để đầu độc trực tiếp người dân.

Những loại chất thải này đi vào rau củ quả, bò heo gà thì người ăn vẫn bị nhiễm độc tồn dư kim loại.

Mặc dù Luật Bảo vệ Môi trường 2025 đã tăng gấp 6 lần án phạt hành chính và tăng nặng gấp 3 lần án hình sự nhưng vẫn còn quá nhẹ. Từ khi luật áp dụng đến nay được một năm có rất nhiều vụ án môi trường được phát hiện, chứng tỏ loại tội phạm này không sợ luật.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 15.04.2026

1. "Thủ tướng Lê Minh Hưng: Càng khó khăn càng phải tiết kiệm mua sắm, tổ chức hội nghị, hội thảo…"- Thưa thủ tướng, nó đúng đến từng... milimet, và nhà cháu đã bẩm lâu rồi ạ.  Thủ tướng cứ ra lệnh, cắt 70 % hoa hoét, quà cáp, chương trình văn nghệ chào mừng, pa nô khẩu hiệu..., thề, mọi việc vẫn tốt đẹp, nhân dân vẫn hân hoan.

2. "Để hoàn thành hồ sơ khuyết tật, mẹ đi mấy lần chuyến xe trăm cây số"- Nó có giống đi... hoàn thuế không ta?

3. "Cô gái giật biên bản của Cảnh sát giao thông Bàn Cờ do lo lắng mức phạt nên hành động bộc phát"- Theo nhà cháu, nó là... BỘT phát ạ. Tất nhiên nếu tra từ điển, thì có vẻ như bộc cũng... có lý.

Chương trình phát thanh RFI ngày 15.04.2026

 

Phó Đức An - Mưu cao kế hay!

Lão PP ngay từ ngày đầu đã nhìn ra Trung Quốc đứng đằng sau Iran nên chiến tranh khó kết thúc. Lần này Trump đã ra đòn đúng!

Trump tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz. Phân tích đầy đủ ba câu quan trọng từ tuyên bố của Trump như sau:

Câu thứ nhất: "Hải quân Hoa Kỳ sẽ ngay lập tức bắt đầu phong tỏa bất kỳ tàu thuyền nào có ý định vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz. Cuộc phong tỏa sẽ bắt đầu ngay lập tức. Các quốc gia khác cũng sẽ tham gia vào cuộc phong tỏa này."

Dương Quốc Chính - Trump phong tỏa eo biển Hormuz để làm gì?

Các cháu bên chuồng đang định hướng tán loạn để chửi Mỹ! Rất buồn cười. Nó muốn định hướng Mỹ như thằng cướp biển Iran vậy.

Việc chặn các tàu đóng phế cho Iran là để chặn nguồn thu của nước này. Vì nó đang làm đúng như cướp biển đòi tiền mãi lộ. Mỹ là thằng sen đầm quốc tế thôi.

Sau khi chặn nguồn thu bất hợp pháp này của Iran, Mỹ sẽ đóng quân luôn ở đó để bảo kê cho giao thông hàng hải tự do như trước.

Lê Diễn Đức - Hungary Victory : Kéo cả châu Âu về phía trước !

 

Chiến thắng của Péter Magyar trong cuộc bầu cử quốc hội Hungary năm 2026 không chỉ là một sự thay đổi chính phủ.

Đây là một sự kiện tái cấu trúc chính trị cấp khu vực, với tác động trực tiếp tới cân bằng quyền lực trong Liên minh châu Âu và lan tới cả không gian chính trị xuyên Đại Tây Dương.

Sau hơn một thập kỷ cầm quyền của Viktor Orbán, Hungary đã chuyển từ vị thế “người phá nhịp” sang khả năng trở thành một tác nhân đồng thuận trong EU. Sự chuyển dịch này diễn ra thông qua ủy quyền dân chủ quy mô lớn, khi Tisza giành được đa số hiến pháp (2/3) trong quốc hội mới.

Thọ Nguyễn - Tại sao Hungary và Ba-Lan ?

 

Anh bạn tôi Stephan Köster [1] có mặt tại Sài Gòn ngày 30.04.1975 đã rất ngạc nhiên khi gặp vài sĩ quan Ba-Lan đang ở đó. Họ đại diện cho một nước cộng sản bên cạnh chính quyền Sài Gòn suốt từ 1954.

Ba-Lan là thành viên Ủy ban giám sát Quốc tế hiệp định Geneve ICS [2]. Từ tháng Ba 1973 bên cạnh Ba-Lan còn có Hungary tham gia ủy ban kiểm soát quốc tế hiệp định Paris ICCS {3]. Sự hiện diện của hai nhà nước xã hội chủ nghĩa (XHCN) tại Sài Gòn để lại khá nhiều câu chuyện thú vị.

Ai có thể tưởng tượng rằng trước tháng tư 1975, máy bay TU-154 của hãng hàng không Malrev hạ cánh xuống sân bay Tân Sơn Nhất, đỗ bên cạnh các máy bay của Air America hay Air Vietnam, rằng đã có người Sài Gòn được các cô tiếp viên Hungary mời uống đồ giải khát? Ông bán phở ở gần khách sạn Catinat (Đường Nguyễn Huệ) đâu có biết rằng bà đầm hay ghé ăn phở lại là cô sĩ quan cộng sản Malgorzata từ thành Varsovie xa lạ.

Lê Diễn Đức – Hungary : Love Return

 

Tôi yêu mến Hungary – một đất nước xinh đẹp với hơn 10 triệu dân, có thủ đô Budapest kiều diễm bên dòng sông Danube.

Tôi đến Hungary lần đầu năm 1973, trên hành trình trốn chạy từ Ba Lan qua Nam Tư (cũ), chỉ kịp ngắm nhìn đất nước này qua ô cửa sổ con tàu.

Lần thứ hai là năm 1989 – thời khắc Ba Lan và Hungary đang chuyển mình đoạn tuyệt với chế độ cộng sản. Khi thăm Budapest, tôi có cảm giác Hungary khi đó mức sống khá hơn Ba Lan : Hàng hóa phong phú, nhiều thứ sang trọng, trong khi Ba Lan vẫn còn thiếu thốn.

Nguyễn Ngọc Chu – Tài năng không đợi xếp hàng

 

1. Chúc mừng tuổi trẻ Hungary

Hungary có diện tích khoảng 93.000 km2 với dân số khoảng 9,6 triệu người, nhưng cuộc bàu cử ngày 12/04/2026 đã làm “náo động” thế giới.

Không chỉ toàn bộ Liên Âu, mà các siêu cường Hoa Kỳ, Nga, Trung Quốc đều hướng về Budapest đợi chờ kết quả. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã cử Phó tổng thống JD Vance sang Budapest để vận động tranh cử cho Viktor Orbán. Ngay tại Việt Nam cũng không ít người quan tâm đến kết quả ở Hungary, có thể hơn cả bầu cử ở quê hương.

Dư luận và truyền thông quốc tế dành sự quan tâm đặc biệt cho cuộc bầu cử ngày 12/04/2026 của Hungary, bởi lẽ kết quả bầu cử sẽ quyết định con đường tiếp theo của nước này : Gắn bó với quỹ đạo chung của văn minh châu Âu, hay tiếp tục theo đuổi đường lối đối đầu của Viktor Orbán, thân Putin và ngày càng rời xa Liên Âu. Dưới sự dẫn dắt của Viktor Orbán, Hungary có xu hướng tập trung hóa quyền lực.

Mai Bá Kiếm – Vá lớp vỏ nhôm máy bay bằng gì ?

 

VnExpress.net đăng bài "Máy bay Mỹ trở về từ Trung Đông dán hàng loạt băng dính trên thân" khiến cộng đồng mạng không tin, vì tác giả dùng từ "băng dính" là băng keo vải (duct tape) hoặc lưới phủ lớp polyethylene và keo cao su thiên nhiên.

Mặc dù, được quảng cáo là băng keo siêu bền, nhưng nếu dán lên máy bay tiếp nhiên liệu KC-135, có vận tốc tối đa 933 km/g, thì "hàng loạt băng dính" đã bay mất từ lúc KC-135 chạy lấy đà cất cánh.

Tạp chí Airways giải thích : "Speed tape" (tạm dịch "băng keo tốc độ") là loại băng keo nhôm tự dính chủ yếu được sử dụng cho các sửa chữa tạm thời, không quan trọng trên máy bay (Speed tape is an aluminum pressure-sensitive tape primarily used for temporary, non-critical repairs on aircraft).

Nguyễn Đình Bổn - Pu đã làm chi đời Nga ?

 

Trong gần 30 năm cầm quyền, Putin đã phá hủy thể thao Nga, phá hủy quân đội và hải quân, tàn phá nền kinh tế, làm giảm mạnh dân số nam giới khi quăng cả triệu sinh mạng vào chiến tranh xâm lược Ukraine.

Ông ta cấm Internet, biến cụm từ "cường quốc quân sự" thành trò hề, biến người Nga thành những người bị khinh miệt nhất thế giới và tổng thống Nga trở thành tội phạm bị truy nã quốc tế.

Tình cảnh của Putin ngày càng tồi tệ, tồi tệ, tồi tệ hơn...