lundi 16 mars 2026

Chương trình phát thanh RFI ngày 15.03.2026


 

Chiến sự Trung Đông làm rung chuyển vùng Vịnh và thị trường toàn cầu

Đăng ngày:

Courrier International đăng hình vẽ các giáo sĩ và lực lượng vệ binh, chạy tít lớn « Iran trả đũa ». Trên trang bìa Le Point là cảnh những tòa tháp chọc trời trên một vùng sương mù với tựa nhỏ « Dưới những hỏa tiễn Iran là một trung tâm mới của thế giới » và tít chính « Định mệnh đáng kinh ngạc của các nước vùng Vịnh ». Le Nouvel Obs đặt câu hỏi « Chiến tranh còn đi tới đâu ? », trên nền một bầu trời đỏ rực khói lửa. L’Express nhấn mạnh đến « CIA-Mossad, binh pháp mới ». The Economist nói về « Một vụ tấn công vào kinh tế thế giới » : Dù diễn biến ở eo biển Ormuz ra sao, thị trường năng lượng cũng đã thay đổi hẳn.


Từ nội gián đến vệ tinh…

Theo L’Express, chiến dịch tấn công Iran hôm 28/02 của Hoa Kỳ và Israel đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử quân sự. Các cơ quan tình báo sử dụng công nghệ cao chưa từng thấy, cùng với các điệp viên nằm vùng bên trong. Để giữ yếu tố bất ngờ, hai đồng minh đã quyết định trừ khử đại giáo chủ Khamenei ngay giây phút đầu tiên của cuộc chiến, giữa thanh thiên bạch nhật, trước cả việc vô hiệu hóa hệ thống hỏa tiễn địa đối không của Iran.

Phúc Lai - Gà bài cho Trump, ngày 15/0/2026


1. Sơ lược tình hình chung

Cách đây 10 giờ trên mạng xuất hiện tin của một bọn, cũng ba vạ thôi, như thế này:

Tàu bắt đầu di chuyển qua Hormuz, số lượng đang dần tăng. Lưu ý kể cả Iran mở cho Trung Quốc và Ấn Độ qua, thì đó cũng là 60% toàn bộ lưu lượng, phong tỏa gần như chấm dứt. Điều đó cũng có nghĩa là chính quyền dân sự của Iran (hoặc chuỗi chỉ huy nào đó) đã khôi phục quyền kiểm soát quân sự ở khu vực ven biển.”

Thực hư thế nào? Chính xác, đúng là có mở nhưng mới là he hé thôi. Về chuyện tàu Trung Quốc và Ấn Độ được ưu tiên, Đại sứ Iran tại Ấn Độ, Mohammad Fathali, vừa xác nhận hôm qua (14/03) rằng Iran đã cho phép một số tàu Ấn Độ đi qua. Cụ thể, ít nhất 3 tàu chở LPG và dầu thô của Ấn Độ đã cập bến an toàn sau khi băng qua eo biển.

Kiều Thị An Giang - Trung Đông lên nòng, thế giới ăn đạn


Khi châm ngòi tại Trung Đông, có lẽ Donald không ngờ tiếng nổ của nó lại văng xa đến thế. Người đàn ông mạnh nhất nước Mỹ này đang làm rung chuyển nền kinh tế thế giới.

Chiến dịch “Epic Fury” sẽ kết thúc theo kịch bản nào: kéo dài, chuyển thành chiến tranh ủy nhiệm hay đánh nhanh thắng nhanh rồi cả hai bên cùng tuyên bố chiến thắng - tất cả vẫn còn là ẩn số.

Nhưng dù kết thúc theo cách nào, cơn thịnh nộ của Trump đã thổi bay những trật tự cũ kỹ của thế giới. Khi Trung Đông rực lửa, người ta mới thấy rõ: Chiến tranh chưa bao giờ là chuyện riêng của hai quốc gia. Đó là một cơn địa chấn mà tâm chấn ở Tehran, nhưng dư chấn thì làm lung lay cả những ngôi nhà tận Berlin hay Kyiv.

Lê Diễn Đức - Làm chủ bầu trời và cả mặt biển, liệu Mỹ có giành chiến thắng?

Trong tư duy quân sự hiện đại, có một nguyên tắc gần như đã trở thành kinh điển: Ai làm chủ bầu trời, người đó sẽ chiến thắng.

Từ sau Đệ nhị Thế chiến, các cường quốc quân sự đều coi ưu thế trên không là điều kiện tiên quyết để giành thắng lợi trên chiến trường. hông quân có thể phá hủy hệ thống phòng không, đánh sập hậu cần, phá hủy căn cứ quân sự và làm tê liệt năng lực chiến đấu của đối phương.

Chiến thắng của Hoa Kỳ trong cuộc chiến vùng Vịnh tường được xem là ví dụ điển hình: Ưu thế tuyệt đối trên không khiến quân đội Iraq gần như tê liệt chỉ sau vài tuần. Nhưng chiến tranh hiện đại ngày càng cho thấy một nghịch lý: Ưu thế trên không có thể giúp thắng các trận đánh, nhưng không bảo đảm thắng cuộc chiến.

Tạ Duy Anh - Bao giờ thì chiến tranh Mỹ-Iran chấm dứt?


Đó là câu hỏi nhiều người trong đội đạp xe chúng tôi thường sốt ruột hỏi nhau. Không hẳn vì họ đã chán ngấy chiến tranh, mà nó bị thúc giục bởi nỗi lo lắng thực tế hơn: Còn chiến tranh, giá xăng dầu còn tăng, ảnh hưởng nặng nề đến nồi cơm hàng ngày của họ.

Trước hết để xảy ra chiến tranh, lỗi đầu tiên thuộc về Iran. Việc họ có chế tạo bom hạt nhân như ông Trump cáo buộc hay không, chưa vội bàn. Giả sử Iran có bom hạt nhân, thì, như những quốc gia sở hữu bom hạt nhân khác, họ cũng không dễ sử dụng, ngoại trừ việc đất nước ấy thực sự muốn tự sát tập thể.

Nhưng vị giáo chủ của nhà nước thần quyền nhiều lần công khai đòi xóa tên Israel là một sự kiêu ngạo dại dột. Ngay cả chỉ tuyên bố suông, cũng không ai được phép. Thêm vào việc họ hà khắc trong cai trị, bóp nghẹt quyền hiển nhiên của dân chúng, phân biệt giới tính, đàn áp và thủ tiêu những tiếng nói đối lập, nuôi dưỡng nhiều nhóm phiến loạn, cung cấp vũ khí cho Nga để giết người Ukraina...đã xứng đáng để họ bị trừng phạt.

Dương Quốc Chính - Bầu bí

Bắc Kỳ, Trung Kỳ nổi tiếng lắm sĩ phu chém gió chính trị, nhưng lần này có 5 người tự ứng cử thì toàn dân Nam Kỳ! Ba người miền Tây, hai người TPHCM.

Thế nên không khí bầu cử có phần ảm đạm, thiếu kịch tính. Nhớ lần bầu cử Quốc hội trước nữa, có phong trào tự ứng cử, nhất là đa số là anh em hay phản biện trên Facebook. Trong đó có vụ đình đám nhất là cụ Quang A hiệp thương, bị nhân dân ý kiến đại khái là "thiếu hòa đồng"...Thế nên xịt!

Trước ngày bầu cử khóa trước thì anh em tự ứng cử đó lần lượt đi tù, với nhiều lý do, cơ bản giống nhau. Hình như còn mỗi cụ Quang A còn ở ngoài?

Hiệu Minh - Làng Sài bầu cử

Đến hẹn lại lên, làng Sài tấp nập đi bầu cử.

Chiều qua ông tổ trưởng đi thông báo cho mấy bà bán xôi, bán nước mía, bán phở… phải ngừng kinh doanh. Vài ngày các bà ấy lại cãi vã vì tranh chấp không gian công cộng. Xe ô tô biến đi đâu hết, trả lại sự thông thoáng cho đường làng.

Buồn cười là mấy hôm liền, ban tổ chức lo quét sơn, trang trí nhà sinh hoạt, treo cả đèn lồng đỏ rực như quán ăn. Họ thử âm thanh cho hệ thống loa, thỉnh thoảng lại phát bài chào cờ “Đoàn quânViệt Nam đi…” làm lão Cua đang bận rối vẫn phải dừng lại cho trang nghiêm.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 15.03.2026


Tin sáng

1. VTV đang rất rộn rã "Ngày hội non sông". Chắc chuẩn bị cả đêm, thấy ai cũng hồi hộp xen phấn khởi. Mà đời nhà cháu, đến giờ bầu cũng nhiều, thấy cuộc này tuyên truyền tưng bừng nhất hihi.

2. "Mỹ điều 5.000 lính tới Trung Đông, hơn 2.000 lính từ Nhật"- Ban căng thật. Làm gì làm phải bảo đảm ổn định ông Trump nhé. Không được để tình hình phức tạp thêm. Ta thống nhất thế nhé. "Chính quyền Mỹ cũng cân nhắc phương án sử dụng tàu hải quân để hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz nhằm bảo đảm an toàn hàng hải, nhưng thời điểm triển khai vẫn chưa được tiết lộ".

3. "Khởi tố, bắt tạm giam chủ cơ sở pha axit acetic với nước làm 'giấm trắng 100 % tự nhiên'"- Hôm trước mới bắt một vụ lớn rồi mà bọn này chưa tởn nhỉ? À ông Mác nói rồi, lãi 200 phần trăm chúng sẵn sàng... uống giấm giả.

dimanche 15 mars 2026

Quang Cầu Muối - Ban Mê Thuột, Ngày Định Mệnh 10/3/1975


Suốt bảy tám năm nay, cứ gần hay đến ngày này. Tôi luôn viết về Ban Mê Thuột. Đó hình như là một "trách nhiệm của lương tâm" không ai giao phó, ngoài chính lương tâm của tôi.

Văn dốt, vũ nát nên nhiều khi nhớ lộn, viết lộn, nhưng cũng là dịp để cho đầu óc già nua làm việc lại.

Như những bài viết cũ, tôi chủ quan để nói rằng : Ngày 10 tháng Ba năm 1975, là ngày khởi đầu cho sự sụp đổ dây chuyền của quốc gia Việt Nam Cộng Hòa.

Phan Duy Kha - Kể từ đó chúng ta mất Gạc Ma


Kỷ niệm ngày mất  đảo Gạc Ma (thuộc quần đảo Trường Sa), Tưởng nhớ 64 Liệt sĩ hy sinh ở  Gạc Ma

Trong lịch sử đông tây kim cổ

Có một trận đánh lạ kỳ

Một bên tay không, ôm  cờ giữ đảo,

Một bên xông tới, đạn tóe đỏ nòng!

            Có trận đánh nào như thế này không :

            Một bên bắn, bên không được bắn,

Hiệu Minh - Gạc Ma

Tháng 4-2016 tôi được tham gia đoàn tầu KN490 gồm 80 bà con Việt kiều đi thăm Trường Sa và nhà giàn DK (nhà giàn thực chất là cái chòi trên biển). Trong chuyến đi 10 ngày, mỗi ngày thăm một đảo thì chuyến thăm đảo Colin để lại nhiều cảm xúc nhất.

Colin cách Gạc Ma khoảng 8 km, nhìn mắt thường vẫn thấy đảo Gạc Ma bị Trung Quốc chiếm đóng sau khi tàn sát 64 chiến sĩ công binh chỉ có xẻng cuốc trên tay. Chiều ngày 28-4 khi về tới Bộ Tư lệnh Hải Quân ở Sài Gòn, tôi được giới thiệu một chiến sĩ sống sót ở Gạc Ma.

Trước đây Gạc Ma từng là đảo chìm (trong video quân Trung Quốc bắn các chiến sĩ công binh đang đứng trên đảo lúc đó vẫn chìm) hiện đã được Trung Quốc xây như một pháo đài, có nhà cao tầng, luôn có tầu chiến túc trực. Từ đó (2016) tới nay (2026) chắc còn nhiều thay đổi.

Chương trình phát thanh RFI ngày 14.03.2026


 

samedi 14 mars 2026

Đặng Sơn Duân - Raúl Guillermo Rodríguez Castro

 

 

Ngày 13.03, trong khi Chủ tịch nước, Bí thư thứ nhất Cuba Miguel Díaz-Canel với ánh mắt mệt mỏi, khuôn mặt bơ phờ đưa ra thông báo về cuộc đàm phán với Mỹ, ngồi ở hàng đầu góc trái, tách biệt ở một căn bàn riêng là một nhân vật trẻ tuổi lẽ ra không nên có mặt ở đó.

Khác với dáng vẻ kiệt sức của vị chủ tịch, vốn chỉ là một quân cờ được đặt để vào bàn cờ quyền lực, đang phải gánh vác một nền kinh tế trong cơn khủng hoảng, đối mặt với làn sóng biểu tình ngày càng lan rộng, Raúl Guillermo Rodríguez Castro, còn được gọi là “Raulito” hoặc "El Cangrejo" (Con Cua), toát ra vẻ điềm tĩnh lạnh lùng của một kẻ giám sát.

Về mặt chính thức, Raúl Guillermo Rodríguez Castro chỉ là một viên trung tá thuộc Bộ Nội vụ, dù có là chỉ huy Cục Bảo vệ yếu nhân (Jefe de la Dirección de Seguridad Personal), anh ta cũng không có vị trí để tham dự cuộc họp Bộ Chính trị và Hội đồng nhà nước. Thứ duy nhất đưa anh ta đến đó là huyết thống, vị trí đứa cháu ngoại được cưng chiều nhất của Raul Castro.

Lưu Nhi Dũ - Nghĩ vụn về Cuba và Iran

 

Thấy “người anh em” Cuba đang rã đông, chợt nhớ đọc đâu đó nhà văn Nguyễn Khải từng viết về vị lãnh tụ Fidel. Loay hoay tìm thì thấy trong bài “Đi tìm cái tôi đã mất”. Đây là một tiểu luận xuất sắc của ông. Ở đó ông viết thật, chẳng có rào đón gì, kể cả với Fidel Castro :

“Đám đông không thể đứng mãi dưới nắng để nghe lãnh tụ diễn thuyết. Họ luôn mong đợi được giải tán để về nhà. Con người ở nhà vẫn cũ kỹ nhưng là người thật chứ không phải là sự nhập đồng chốc lát khi đứng trong đám đông.

Tôi thật lòng yêu mến, ngưỡng mộ Fidel, một nhà yêu nước kiên cường, một nhân vật đã thuộc về lịch sử của Cuba. Ông là một trí thức lớn, bạn tâm giao của Marquez, nghe nói trong túi lúc nào cũng có một cuốn tiểu thuyết đang đọc dở. Bởi vậy tôi mới lấy làm lạ khi ông buộc dân chúng phải đứng hàng nửa ngày dưới nắng để nghe ông cao đàm khoát luận về đủ mọi vấn đề.

Lưu Trọng Văn – Cơ hội cuối cùng !

 

Việc chủ tịch Cuba công bố về những cuộc đàm phán của mình với Mỹ thể hiện một bước đi không thể khác.

Kinh tế Cuba kiệt quệ, đời sống 10 triệu dân Cuba bên bờ vực nghèo đói. Lãnh đạo Cuba từ lâu sống trên tháp ngà ảo tưởng về cách mạng và ngai vàng của mình đã mang tội với đất nước Cuba xinh đẹp, giàu có, đã mang tội với 10 triệu dân Cuba tử tế, nhẫn nhịn, khi không chịu học tập Trung Quốc và Việt Nam đổi mới kinh tế.

Có thể nói rằng đây là tội lỗi khó tha thứ.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 14.03.2026

 

Tin sáng

1. "Chủ tịch Cuba xác nhận đang đối thoại với Chính phủ Mỹ"- Vấn đề là, thái độ Mỹ thế nào, phỏng ạ ? Chưa nghe phía bên kia nói gì, mới toàn thế này : "Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ : Sẽ tấn công Iran mạnh chưa từng thấy". Tất nhiên Iran cũng chả phải tay vừa : "Iran : Sẽ cho Mỹ và Israel "bài học nhớ đời""- Đấy, ít nhất thế mí là... đối thoại chứ, he he.

2. "Thủ tướng đề nghị Thái Lan đảm bảo cung ứng ổn định nhiên liệu cho hàng không"- "Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị Thái Lan xem xét tạo thuận lợi để bảo đảm ổn định cung ứng nhiên liệu cho hoạt động hàng không dân dụng tại Việt Nam, đóng góp vào ổn định và phát triển kinh tế - xã hội, hợp tác trao đổi thương mại, du lịch". Vầng, bèn ạ, dù là đề nghị với đại sứ.

Liên quan : "Quỹ bình ổn xăng dầu chỉ còn đủ 15 ngày nếu tiếp tục chi như hiện nay". Là ý kiến của ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước chứ nhà cháu không biết gì ạ.

3. "Nhóm học sinh mang mã tấu rượt chém bạn học trước cổng trường"- Huhu Đà Lạt thanh bình mộng mơ đâu rồi... Có 2 đứa mới 14 tuổi.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 13.03.2026

 

Tin sáng

1. "Máy bay tiếp nhiên liệu Boeing KC-135 của Mỹ bị rơi ở Iraq"- Mỹ cũng... thường thôi. Đồng chí Trump cũng... thường thôi.

Liên quan : "Iran dọa “thiêu rụi” hạ tầng dầu khí nếu các cơ sở năng lượng của họ bị tấn công".

2. "Công an làm việc với người quản lý gần 700 nhóm Facebook lấy tên địa phương"- Anh cu này hưỡn quá hihi.

3. "Vì sao giá xăng dầu điều chỉnh ba phiên liên tiếp, dầu bật tăng mạnh trở lại ?"- Hỏi dễ hơn đi ạ ?

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 12.03.2026

 

Tin sáng

1. Tràn ngập tin sáng nay trên các báo và đặc biệt Facebook là tin... xăng dầu hạ giá, từ nửa đêm. Theo đó, xăng giảm gần bốn ngàn và dầu hỏa gần tám ngàn. Nhà cháu không dùng số mà dùng chữ để bày tỏ sự quý trọng xăng dầu.

Lại nhớ hồi chiến tranh, xe nào cũng có hàng chữ : Yêu xe như con, quý xăng như máu. Nói thật là giờ có xe và biết lái, chả hiểu là sẽ yêu và quý như thế nào? Hồi ý quý nhất là có thể liều mạng về mo khi xuống dốc. Hầu như ai cũng thế. Nó rất nguy hiểm. Còn xe như giờ thì không thể, vì tắt máy là nó thành cục sắt ngay hihi.

2. Cũng tối qua tới giờ, tin này hot: "Vụ đỗ xe chắn ngõ ở Hà Tĩnh: Chủ xe bị chặn cũng bị phạt"- Anh này là phóng viên báo Tuổi Trẻ. Nhiều người khen công an Hà Tĩnh, phân miêng khi xử lý. Nghe nói anh này bị phạt 5 triệu vì "không chấp hành yêu cầu của công an". Thồi, bên kia khởi tố, bên này 5 triệu thì cũng... vừa hihi.

Phan Thanh Sơn Nam - Chuyện khu đất vàng Bách Khoa !

 

Chuyện một doanh nghiệp bất động sản đề xuất di dời Đại học Bách Khoa ra ngoại ô và quy hoạch lại khu đất vàng này làm dậy sóng dư luận những ngày vừa qua.

Thật ra, không phải đến bây giờ, mà đề án quy hoạch các Trường của Viện Đại học Saigon ra vùng ngoại ô đã được bắt đầu từ năm 1961, và là một phần trong quy hoạch tổng thể của Đô thành Saigon thời đó. Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, người thiết kế Dinh Độc lập, là người chịu trách nhiệm chính của bản quy hoạch Làng Đại học (ĐH) Thủ Đức.

Vì tình hình chiến sự, đề án này chỉ được thực hiện một phần, đó là hình thành Viện ĐH Bách Khoa Thủ Đức, thành lập năm 1973, trong đó Trường ĐH Kỹ thuật (Tên cũ là Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật Phú Thọ - thành lập năm 1957, và là ĐH Bách Khoa hiện nay) sáp nhập và trở thành một Trường thành viên của Viện ĐH này từ năm 1974.