lundi 26 octobre 2026

Nguyễn Ngọc Chu – Hiến tạng : Đôi điều về cơ sở khoa học, pháp lý, đạo đức và hệ quả

 

1. Tiêu chuẩn hóa toàn cầu

Trên phạm vi toàn cầu, đại đa số các quốc gia đặt mốc từ đủ 18 tuổi trở lên làm điều kiện pháp lý tiên quyết để một công dân có quyền tự quyết định hoàn toàn việc hiến mô, tạng. Tuy nhiên, ranh giới tuổi tác này được luật hóa khác nhau giữa hiến khi còn sống và hiến sau khi qua đời.

Hiến tạng khi còn sống : 18 tuổi là chuẩn chung tuyệt đối.

Hiến tạng sau khi chết/chết não

- Mô hình nhất quán 18 tuổi : Chỉ những người từ đủ 18 tuổi trở lên mới có quyền tự ký thẻ đăng ký hiến tạng sau khi chết. Nếu một người dưới 18 tuổi không may qua đời, việc hiến tặng không phụ thuộc vào ý chí trước đó của đứa trẻ, mà phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định nhân đạo của cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.

Chương trình phát thanh RFI ngày 26.10.2026


 

dimanche 25 octobre 2026

Dương Quốc Chính - Xuất khẩu cách mạng


Mình thấy việc tự do biểu tình, bãi khóa thời Việt Nam Cộng Hòa chính là bản sao của nền dân chủ kiểu Pháp. Là do Nam Kỳ từng thuộc Pháp tới gần 100 năm. Dân Nam Kỳ du học Pháp nhiều, luật lệ cũng áp dụng của Pháp qua.

Tư tưởng thiên tả, tự do, bình đẳng, bác ái cũng từ Pháp mà ra. Sau khi Pháp rút khỏi miền Nam, cũng chính Pháp là nơi mà phong trào phản chiến mạnh nhất, có lẽ sau mỗi ở Mỹ (do tham chiến trực tiếp).

Tức là so với các nước phương Tây, đồng minh với Mỹ, thì Pháp là nước thân với Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa nhất. Chính vì sự gần gũi đó mà hiệp định hòa bình được ký tại Paris. Sau 75, khi bị Mỹ cấm vận, hàng hóa Việt kiều muốn gửi về Việt Nam đều thông qua Pháp.

Hồ Huy Nam - Chính sách “gặt lúa non” của Trump


Mỹ, vì mục đích duy trì vị thế siêu cường số 1 thế giới, đã xây dựng hệ thống đồng minh trải rộng khắp châu Âu, châu Á và Trung Đông suốt nhiều thập kỷ.

Chi phí bỏ ra không hề nhỏ, nhưng đổi lại, Mỹ cũng thu về không ít lợi ích. Từ việc bán vũ khí, nhận đóng góp và sự ủng hộ của đồng minh; cho đến việc tập hợp lực lượng trong những chiến dịch quân sự lớn như Iraq, Afghanistan, chống IS... Qua đó, Mỹ cũng tạo được thế kiềm chế, ngăn cản các đối thủ tiềm năng vươn lên soán ngôi số 1.

Các nước châu Âu và đồng minh nói chung cũng hưởng lợi từ chiến lược toàn cầu của Mỹ, nhưng đồng thời phải chấp nhận mức độ lệ thuộc không nhỏ vào Washington. Nói cho cùng, đây là mối quan hệ mà đôi bên đều có lợi ích!

Lê Diễn Đức - Zelensky nói thẳng với Trump: "Tôi không chơi trò chơi với ông!"


Trong cuộc phỏng vấn với ABC News ngày 23/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đưa ra một tuyên bố ngắn gọn nhưng đầy sức nặng: “Tôi không chơi trò chơi với Trump. Đó là điểm khác biệt giữa tôi và Putin. Tôi thẳng thắn và trung thực.”

Đó không chỉ là lời giải thích về phong cách ngoại giao. Đó còn là thông điệp gửi đến Nhà Trắng trong thời điểm quan hệ Mỹ–Ukraine đang gặp nhiều sóng gió.

Zelensky không phủ nhận vai trò của Mỹ. Ông hiểu Ukraine cần sự hỗ trợ của Washington để bảo vệ đất nước và tiến tới hòa bình. Nhưng biết ơn một đối tác không có nghĩa là phải im lặng trước những quyết định gây bất lợi cho mình.

Nguyễn Ngọc Thuần - Chuyện ở Lagi


Chơn dung của anh hùng xa lộ dám xách xe đạp chạy xuống Đại Đồng tìm nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần xin chữ ký trong “tuyệt vọng” nè. Đúng là không hổ danh con trai của ta. Haha.

Trong ảnh, cậu bé tên là Quốc Khánh, được bác Thuần gởi tặng sách cười tít cả mắt. Bên cạnh là thầy giáo ngữ văn Lê Đông, lớp 7/8 trường THCS Tân An, La Gi. Kề bên nữa là “bạn gái” Thảo Ly. Mình đã gởi sách cho các cháu qua thầy.

Cũng nhân qua vụ này mà mình được biết thêm một người thầy tận tâm, thầm lặng của Lagi. Những lúc rảnh rỗi trên lớp, thầy Đông đi mua ve chai để lấy tiền mua sách vở học tập cho các em học sinh nghèo trong thị xã.

Mai Bá Kiếm - Ăn chưa no, lo chưa tới

Đứa trẻ 7 tuổi - học lớp 2, hỏi: "Cha ơi, con xin tiền mẹ chơi chứng khoán, mua cổ phiếu VIC đang giao dịch quanh giá 236.500 đồng/CP trên sàn HOSE. Mẹ con mắng 'Tuổi ăn chưa no, lo chưa tới' mà muốn thành Quyết còi, nghĩa là sao cha?"

Người cha nói: "Đây là câu tục ngữ trong dân gian có hai tầng nghĩa. Nghĩa đen 'ăn chưa no' nói về lứa tuổi vị thành niên đang lớn, ăn rất khỏe nhưng có cảm giác chưa no. Nghĩa bóng chỉ người còn nhỏ dại, chưa biết lo toan chuyện ăn uống, cuộc sống.

"Lo chưa tới" nghĩa đen chưa đến mức phải gánh vác, lo toan những chuyện lớn trong gia đình và xã hội; nghĩa bóng nếu có lo thì cũng chưa đủ sâu sắc, thấu đáo và chín chắn. Con chưa thấu đáo sàn chứng khoán, mà muốn thao túng như Quyết còi là không thể".

Hùng Trương - Tử tế


Có một câu nói đùa nổi tiếng là ở Mỹ có hai thứ mà không ai tránh khỏi, đó là thuế và cái chết.

Ai rồi cũng chết, nhưng có mấy ai thực sự hiểu được ý nghĩa của cái chết, kể cả tui. Môt đứa trẻ thường tới 13 tuổi trở lên mới hiểu hết về cơ bản chết là gì, còn đứa nhỏ 7 tuổi có khi nó còn tưởng chết là tạm thời, là có thể đảo ngược.

Đó là cái chết, còn những thứ phức tạp cao siêu hơn như chết não, mô tái sinh, mô không tái sinh, tạng… thì là một ngôn ngữ xa lạ với cả người lớn, đừng nói tới trẻ con. Bạn đi hỏi bác sĩ không làm trong ngành hồi sức, ghép tạng coi định nghĩa chết não là gì, khả năng bác sĩ đó sẽ cà lăm là rất cao, đừng nói tới đứa nhỏ làm gì.

Maria Thy Thy - Liệu con cháu chúng ta còn có an toàn?


Tui đã đăng ký hiến mô cách đây 21 năm. Khi đó tui 35 tuổi và đã tìm hiểu kỹ về hiến mô là thế nào.

Tui đồng ý và hiểu việc người bệnh cần ghép tạng quan trọng thế nào nên tui đã ký giấy hiến mô, nếu lỡ tui có đi thì các con sẽ biết mà lần.

Mấy nay rần rần việc cho các học sinh làm khảo sát về hiến tạng mà không thông qua phụ huynh. Tui phản đối điều này dù các con tui đã lớn. Học sinh dưới 18 tuổi và cả nhiều người trưởng thành nếu không tìm hiểu, đọc về hiến tạng thì cũng khó mà trả lời khảo sát. Vì sao là không thông báo với phụ huynh trước khi lấy khảo sát?

Bá Kiến - Đốm sáng nhỏ cuối đường hầm

Mấy ngày nay, ôm nỗi bất an và cay đắng nhìn vào cái đề án khảo sát, dự thảo của Bộ Y tế về luật hiến tạng con nít, lòng tôi và gia đình lúc nào cũng trĩu nặng và bức bối vô cùng.

Giữa những luồng ý kiến cố tình lèo lái, dùng áp lực số liệu của các bệnh nhi để gài bẫy đạo đức và hợp thức hóa điều luật, tôi đã từng có lúc cảm thấy vô vọng. Tôi sợ sự vô cảm của những cái đầu lạnh sẽ bấm nút thông qua, và rồi bất cứ đứa trẻ nào cũng có thể trở thành nạn nhân khi hành lang pháp lý mở cửa cho cái ác lách luật.

Nhưng hôm nay, đọc được bài phát biểu của đại biểu Phạm Khánh Phong Lan tại nghị trường, tôi bỗng thấy có chút hy vọng, có một đốm sáng nhỏ cuối đường hầm.. dù chẳng kỳ vọng nhiều.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 25.10.2026


Tin sáng

1. "Chốt chặn xuyên đêm, truy bắt 3 phạm nhân trốn trại giam A2"- Ý văn học là mới bắt được một đứa, còn 3 đứa đang... lêu lổng bên ngoài.

2. "Hai con trâu 'đại náo' làng quê, húc nhiều người bị thương ở Lâm Đồng"- Xem cái clip vừa buồn cười vừa hồi hộp. Ông đi mua trâu về, vừa hạ từ ô tô xuống, hai ông bung chạy, à húc ông chủ trâu bị thương nặng đã, húc tiếp mấy người, xông vào một đám cưới phá tanh bành.

Nể nhất ông chồng cứu vợ: Chở vợ xe máy, bị nó húc tung, vợ sợ quá không chạy được cứ lết lết, bị húc vào cổ, vài chỗ nữa. Chồng quay lại nhử cho trâu đuổi mình để vợ thoát. Ôi chồng quốc dân đây chứ tìm đâu nữa?

Mai Bá Kiếm - Tại sao không điều tra xã hội học hiện tượng học sinh đánh thầy trong lớp?


Tôi chưa nghe bộ Công an hay Giáo dục & Đào tạo hoặc một hội thảo xã hội, tâm lý học nào về hiện tượng trò đánh thầy ngay trong lớp học; để sửa đổi cách giáo huấn trẻ em từ gia đình, trong trường học và ngoài xã hội.

Vụ bạo lực học đường làm dậy sóng dư luận đa chiều về việc sáng 19/10/2026, tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi (Hà Nội), nam sinh L.H.V, 17 tuổi, lớp 12D5 đã đấm cô giáo L.T.H, dạy toán, kiêm chủ nhiệm lớp ngay trên bục giảng, khiến cô H gãy xương cánh mũi phải, bị thương tật 12 %. Em V. bị khởi tố và tạm giam.

Với trí nhớ hạn hẹp của mình, tôi liên tưởng vụ bạo hành học đường 14 năm trước tại Trường THPT Nguyễn Tất Thành (Q.6, TPHCM), thầy giáo L.Đ.H. (dạy môn Toán kiêm giáo viên chủ nhiệm lớp 10C20) đã bị học sinh N.Q.H lớp này đánh chảy máu đầu ngay trong giờ học.

Chương trình phát thanh RFI ngày 25.10.2026


 

samedi 24 octobre 2026

Tino Cao - Ai bảo vệ trẻ em trong chuyện lấy ý kiến hiến tạng?

 

Ngày 21-10-2026, Hội đồng Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tỉnh Khánh Hòa ban hành công văn số 112-CV/HĐĐ, dựa trên công văn số 317-CV/HĐĐTW ngày 19-10-2026 của Hội đồng Đội trung ương, yêu cầu các tổ chức Đội cơ sở trường học khảo sát ý kiến trẻ em về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Văn bản đưa ra chỉ tiêu “phấn đấu 100 % trẻ em tại địa phương tham gia lấy ý kiến”, đồng thời yêu cầu hướng dẫn trẻ trả lời qua Google forms và bảo đảm hoàn thành các câu hỏi. Công văn không đề cập quyền từ chối tham gia của trẻ, cũng không quy định việc thông báo hoặc tham khảo ý kiến cha mẹ, người giám hộ của trẻ.

Việc tham vấn trẻ em khi xây dựng chính sách là cần thiết và được pháp luật bảo đảm. Tuy nhiên, hiến mô, tạng là vấn đề y khoa phức tạp, liên quan trực tiếp đến sự toàn vẹn thân thể, sức khỏe và sinh mạng con người. 

Phạm Ngọc Hưng – Chính đạo và gian đạo

 

Tục thờ tổ tiên là biểu hiện mạnh mẽ của quan niệm xem cái chết là thiêng liêng, thân thể phải được giữ gìn để thần thức an ổn rời đi.

Trong cảm thức đó, với ba mẹ thì đường dao mổ thu hoạch tạng trên thân thể con mình không phải là hành vi cứu người, mà là một sự xâm phạm.

Quan điểm đó lẽ ra cần phải được xem là một cánh cổng văn hóa – tâm linh mà những người thiết kế dự luật hiến tạng cho người dưới 18 tuổi buộc phải đi qua.

Lê Hải – Hiến tạng trẻ em : Nhận xét của AI về trấn an của Bộ Y tế

 

Tôi hỏi một AI kém nhất hiện nay là Gemini về lời trấn an của Bộ Y tế, đây là câu trả lời của nó, anh em có thể tham khảo thử.

“Bộ Y tế vừa lên tiếng trấn an dư luận về việc hiến tạng ở người dưới 18 tuổi. Hãy đọc kỹ lời trấn an của họ. Bỏ qua mấy lý thuyết màu hồng, anh em thử nhập vai một tay trục lợi sừng sỏ, nhìn thẳng vào thực tế trần trụi của xã hội xem chính những lời trấn an đó lộ ra những kẽ hở nào:

1. Áp lực "con cứu mạng": Bộ trấn an rằng chỉ hiến mô tái sinh (tủy xương, tế bào gốc) cho ruột thịt. Nhưng thực tế, sự "tự nguyện" của một đứa trẻ 10-15 tuổi đối với cha mẹ là số 0. Đẻ đứa thứ hai ra chỉ để lấy tủy cứu đứa đầu bị ung thư, bắt nó chịu đựng đau đớn vì áp lực đạo đức gia đình thì ai bảo vệ quyền phản kháng của nó?

Dương Phong - Đừng bắt trẻ 7 tuổi trả lời bằng ngôn ngữ của người lớn

 

Một đứa trẻ 7 tuổi được mời góp ý dự luật, nhưng ngay câu đầu đã gặp định nghĩa mô là tập hợp các tế bào biệt hóa. Đến câu 4, em phải đọc về chết não, chết tuần hoàn rồi chọn giữa hai phương án lấy mô, bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi.

Người soạn phiếu cần chịu trách nhiệm về mức độ phù hợp của cách hỏi ấy.

Mẫu số 02 do Sở Y tế Đồng Nai công bố ghi đối tượng từ 7 đến dưới 18 tuổi. Phần thông tin có ô tiểu học. Phiếu yêu cầu người tham gia đánh giá những quy định về hiến mô lúc còn sống, đăng ký hiến và vai trò của người đại diện. Cùng một văn bản được đưa tới nhóm tuổi chênh nhau tới 10 năm phát triển.

Phan Mạnh Tường – Hiến tạng : Sao lại đặt trách nhiệm lên vai trẻ ?

 

Nhóc nhà tui 12 tuổi, học lớp 7, hôm vừa rồi có bạn gái cùng lớp tổ chức sinh nhật. Nhóc tự lên mạng tìm quà, rồi nhờ bố đặt mua để tặng bạn.

Thế là cả nhà được một phen náo loạn, người lo đặt hàng, người chờ nhận hàng, người hí hoáy đóng gói sao cho thật đẹp. Đến tối, bố còn phải đích thân chở nhóc đến nhà bạn dự sinh nhật rồi lại đón về.

Nhìn cái cách nhóc tự tìm quà, biết quan tâm đến bạn bè, đôi lúc tui cũng thấy nó ra dáng người lớn phết. Nhưng suy cho cùng, mối quan tâm hàng đầu của nhóc vẫn là game, gà rán, Coca-Cola, mì ống và những màn làm nũng bố mỗi khi muốn vòi vĩnh thứ gì đó. Đấy mới là thế giới của một đứa trẻ 12 tuổi!

Nguyễn Ngọc Chu – Tăng tiết dạy của giáo viên : « Thượng sách, trung sách hay hạ sách » ?

 

Gần đây Chính phủ và Bộ Giáo dục & Đào tạo (GD&ĐT) đã ban hành một số chính sách nhằm cải thiện vị thế nghề giáo qua việc tăng lương và giảm áp lực công việc. Với chính sách mới, tổng thu nhập thực tế của giáo viên ước tính tăng thêm khoảng 16 % (Tiểu học là 16,13 %, còn THCS và THPT là 16,44 %).

Dù được cải thiện, nhưng tổng thu nhập thực tế của giáo viên vẫn chưa tiệm cận với nhóm ngành nghề thuộc bậc cao nhất trong khu vực công, đó là chưa kể đến các nguồn thu nhập ngoài lương khác của nhóm bậc cao này.

Nhưng giống như chuyện ‘Tái Ông thất mã’ – mất ngựa chưa chắc đã hoạ, được ngựa chưa chắc đã may. Chính sách giảm thiểu áp lực hành chính chưa biết sẽ san gánh nặng được bao nhiêu, nhưng dự kiến tăng định mức tiết dạy trên lớp lại là một áp lực hiển hiện trước mắt.

Nguyễn Đình Bổn - Tàu dừa nước trên sông Sài Gòn

 

1. Cây cầu đi bộ bắc qua sông Sài Gòn, mang hình tượng lá dừa nước, dù chưa khánh thành nhưng tôi rất thích ý tưởng này. Đưa hàng ngàn tấn thép thành một biểu tượng uyển chuyển, mềm mại bắc qua con sông rộng quả là một kỳ công.

Là người Nam ai cũng biết cây dừa nước nên hình ảnh lá dừa nước không chỉ là cảm hứng kiến trúc mà còn là lời nhắc nhớ về loài cây thân thuộc của đất Nam Kỳ xưa. Từ Lục tỉnh, Sài Gòn – Gia Định, dọc theo những con rạch Bình Dương, Lái Thiêu cho đến những cánh rừng ngập mặn Cần Giờ, dừa nước vẫn luôn hiện diện như một phần máu thịt của miền sông nước phương Nam.

Và giờ đây, trên chính dòng sông Sài Gòn, hình bóng lá dừa nước ấy được nâng lên thành công trình hiện đại, giữ hồn cốt quê hương trong nhịp sống đô thị là ý tưởng đẹp.