Hungary hậu Orban : Bước ngoặt dân chủ làm rung chuyển châu Âu

Đăng ngày: 19/04/2026  

Từ eo biển Hormuz đến Budapest, một tuần lễ dồn dập những biến động địa chính trị. Trong khi Trung Đông vẫn bất ổn dù ngưng bắn mong manh, chiến thắng của đối lập tại Hungary mở ra một kỷ nguyên hậu Orban, với những hệ lụy vượt xa biên giới quốc gia này.  

Hungary : « Bài học Budapest » cho các nền dân chủ phi tự do

Chiến thắng của khuôn mặt mới Peter Magyar ở Hungary được các tuần báo bàn luận nhiều nhất. Le Nouvel Obs nói về « Bài học từ Budapest » : Đã từ lâu chưa bao giờ châu Âu nhận được một tin tốt lành như vậy. Le Point mỉa mai « Lại hụt rồi, thưa ông Putin ! ». Tác giả Luc de Barochez giải thích trên L’Express « Sự sụp đổ của Orban thay đổi những gì tại châu Âu ». 

Cũng như đã chống lại sự đô hộ của đế quốc Áo trong thế kỷ 19 và lật đổ sự thống trị của Liên Xô trong thế kỷ 20, hôm Chủ nhật 12/04 người dân Hungary quyết tâm giành lại tự do chính trị và phẩm giá dân tộc. Đất nước nhỏ bé này đã gởi đi thông điệp dân chủ vang vọng đến châu Âu và xa hơn nữa.

Bông Lau - Khải Hoàn Môn kiểu La Mã

Nhiều cựu chiến Mỹ, trong đó có cựu chiến binh Mỹ tham chiến ở Việt Nam, phản đối “Khải Hoàn Môn Donald Trump”, dự tính sẽ xây dựng trên đại lộ Memorial (Đài tưởng niệm), ở bờ tây của cây cầu Memorial danh tiến băng qua sông Potomac.

Nhiều nhà lập pháp ở Quốc Hội cũng đang ráo riết tìm cách ngăn chặn dự án này. Nội vụ có lẽ sẽ lên đến Tối Cao Pháp Viện.

Nếu Khải Hoàn Môn Donald Trump được xây dựng trên trục lộ này, thì biểu tượng giá trị Mỹ của thủ đô Washington sẽ bị hủy diệt.

Hiệu Minh - Chiến tranh Iran : Cụ Trump đang cuống?

Thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) năm 2015 thời tổng thống Barack Obama, do nhóm P5+1 ký (Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga và Iran), nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran đổi lấy việc dỡ bỏ trừng phạt.

Vào Nhà Trắng, tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận này vào năm 2018, coi đó là thỏa thuận "tồi tệ". Và áp dụng chính sách "gây áp lực tối đa", tái áp đặt các biện pháp trừng phạt nặng nề, dẫn đến căng thẳng gia tăng.

JCPOA với mục tiêu kiểm soát và giới hạn khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của Iran. Trong đó, Iran cam kết ngừng vận hành phần lớn các cơ sở hạt nhân, giảm lượng uranium đã làm giàu và chịu sự giám sát quốc tế chặt chẽ. Đổi lại, Iran được gỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế từ Mỹ và phương Tây.

Lê Xuân Nghĩa - Tại sao Iran lại đóng cửa eo biển Ormuz lần nữa?

Trước hết, vì Mỹ từ chối dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng Iran (được áp đặt cách đây sáu ngày) cho đến khi Iran đồng ý tuân thủ tất cả các yêu cầu của Washington.

Việc đóng cửa eo biển lần nữa là cách duy nhất mà Iran có để buộc Mỹ nhượng bộ ở điểm này. Vì hiện tại họ đang trong tình trạng ngạt thở về kinh tế, do mất đến 400 triệu đô la mỗi ngày vì thiếu thu nhập từ bán dầu thô.

Mặt khác, nếu lệnh phong tỏa của Mỹ không được dỡ bỏ trước ngày 26 tháng 4 (trong vòng 8 ngày nữa), Iran sẽ buộc phải đóng các giếng dầu do các kho tràn đầy không thể chứa thêm.

Nguyễn Đình Bổn - Quốc vương Thụy Điển thăm Ukraine

Ngày 17/04/2026, Vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển đã đến Ukraine. Ông bắt đầu chuyến thăm bằng việc tưởng niệm các binh sĩ đã hy sinh.

Đây là chuyến thăm đầu tiên của một vị quốc vương Thụy Điển tới Ukraine trong 14 năm.

Thông báo này được Tổng thống Volodymyr Zelenskyy công bố trong cuộc họp báo với Nhà vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển, rằng Thụy Điển phân bổ 4 tỉ euro hỗ trợ và sẽ bắt đầu huấn luyện phi công lái máy bay chiến đấu Gripen cho Ukraine.

Mai Thanh Hải - Đường đến 30 tháng 4 (1)

Vừa bước vào 18 tuổi tây, mình đã đi bộ đội. Khí thế hừng hực “Đường ra trận mùa này đẹp lắm” thôi thúc…

Nhưng mình vào bộ đội còn một lý do nữa: Để được ăn no. Ở nhà bữa ăn bữa nhịn, đói vàng mắt. Đi học Sư phạm ngày được 5 lạng gạo, vẫn đói. Vào bộ đội chắc là được ăn no vì tiêu chuẩn 7 lạng gạo một ngày. Vậy là mình đi!.

Đợt ấy nhà trường tổ chức tiễn đưa “8 sinh viên ưu tú lên đường đánh Mỹ” hoành tráng lắm. Nhưng đến chỗ giao quân thì có 6 “sinh viên ưu tú” với lý do hắc lào, mắt kém, tổ đỉa, ếc-si-ma… bởi nhựa xương rồng, nên lại được quay về trường tiếp tục học tập. Còn lại hai thằng là Biểu (quê Ý Yên) và mình thì “ra đi đầu không ngoảnh lại”.

Hoàng Nguyên Vũ - Dốt, ác và lì!

Bốn năm 6 tháng là số thời gian ông Đỗ Văn Hùng ở TPHCM phải ngồi tù oan uổng. Và mức án ông bị tuyên oan cao hơn nhiều: 14 năm. Bảy năm sau khi làm tan nát cuộc đời một doanh nhân, những cán bộ gieo oan mới xin lỗi!

Vào tháng 8/2012, ông Hùng mua 15 hecta đất ở Đắk Hà (Đăk Nông cũ). Khi đi nhận đất, ông nhờ cán bộ địa chính xã này xác định vị trí.

Không hiểu "tài năng" kiểu gì, những cán bộ này chỉ nhầm vị trí miếng đất sang đất người khác. Tháng 11 năm đó, ông Hùng bán đất cho ông T. Khi ông T tiến hành xây dựng, chủ của lô đất bị nhầm ngăn cản.

Huỳnh Ngọc Chênh - Quá độc ác, quá khinh dân

Người phụ nữ trong clip là “cô láng giềng” của tui. Bà sống trong căn nhà cấp bốn lụp xụp, trên một mảnh đất rộng hơn .000 m2 ngay trước mặt nhà tui ở Phường Hòa Quý (nay thuộc phường Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng).

Miếng đất đó nằm trong dự án làng đại học với quy mô 110 hecta thuộc phường Hòa Quý, và 190 hecta thuộc xã Điện Ngọc.

Dự án được công bố bắt đầu từ năm 1999. Mãi đến tận bây giờ trải qua 27 năm, căn nhà cấp bốn lụp xụp của bà vẫn còn y nguyên đó, miếng đất rộng mênh mông của bà vẫn còn y nguyên đó, không thay đổi chút nào và không được phép thay đổi vì nằm trong quy hoạch của dự án.

Nguyễn Đình Bổn - Có gì mà phải điều tra lâu vậy?

Đã hơn 3 ngày trôi qua từ vụ nam sinh sống ở Đăk Lăk bị tai nạn, lao xe máy vào mương nước ven đường và tử vong. Công an Đăk Lăk cho biết sẽ điều tra và công bố nguyên nhân nhưng vẫn chưa có động tĩnh gì.

Qua camera thì vụ tai nạn quá đau lòng nhưng rõ ràng: Tiếng còi hụ, nam sinh chạy xe máy với tốc độ cao, không làm chủ tay lái, lấn sang trái đường và xe vấp phải mương cạn, nảy tung lên.

Trong camera có ghi lại một xe mô tô chạy sau quay đầu, một xe máy chạy ngang và chạy qua luôn.

Lưu Nhi Dũ - Bắt giam hiệu trưởng nhận 6 % tiền "hoa hồng" để đưa thịt heo bệnh vào trường mầm non!

Công an Thái Nguyên vừa khởi tố, bắt tạm giam 3 người gồm chủ cơ sở thực phẩm, cựu hiệu trưởng và kế toán vì liên quan đường dây hối lộ để tuồn thịt heo bệnh vào trường để học sinh mẫu giáo ăn.

Sự việc xảy ra ở Trường mầm non Nam Hòa (xã Nam Hòa, tỉnh Thái Nguyên), hiệu trưởng là cô giáo Nguyễn Thị Tâm.

Cụ thể, họ cấu kết để đưa thịt heo bệnh dương tính với virus dịch tả heo châu Phi và vi khuẩn E.coli vào bếp ăn trường này.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 19.04.2026

Tin sáng

1. "Ô tô bị tàu hỏa tông biến dạng, nam tài xế bỏ xe tháo chạy"- Nhà cháu xem clip mà rùng mình, và không thể hiểu tại sao lại có người chạy xe kiểu" Ma đưa lối quỷ đưa đường" như thế. Theo anh em "tình báo mạng", với kiểu ăn mặc như thế, người lái  xe có thể là thợ của gara nào đó lái xe của khách. Thế thì khổ rồi, khổ chồng khổ. 

Liên quan: "Người đàn ông nổ súng sau va chạm giao thông ở khu đô thị"- Lại thêm một thằng côn đồ và... ngu, vãi ngu. Thằng này người Trung Quốc, vợ là Việt jin.

Nữa: "Công an mời tài xế xe ôm công nghệ cầm 'gậy 3 khúc' đánh người đi đường lên trụ sở làm việc"- Hình như là giữ luôn rồi. Rất là bèn.

Tạ Duy Anh - Đảng Chó

Nhân cuộc bầu cử ở Hungary, lần đầu tiên, qua trang của bạn Nguyễn Hoàng Linh, tôi biết ở Hung có một đảng tên là "Chó hai đuôi", dân Hung quen gọi là Đảng Chó.

Sau khi Tòa tối cao công nhận là một đảng chính trị, họ được nhận tài trợ của Nhà nước cho công việc tranh cử và lần này có nguy cơ phải nộp lại vì tỉ lệ phiếu bầu thấp. Thật sòng phẳng!

Nhà nước dùng tiền thuế của dân tài trợ cho anh, để anh thi thố, chứng tỏ khả năng, nâng uy tín với dân chúng, hy vọng điều đó đóng góp tích cực cho xã hội. Nhưng anh kém, thì nhà nước đòi lại. Xin trích:

Nguyễn Thông - Hungary (2)

Như đã kể, lứa chúng tôi con em nông dân lớn lên ở miền Bắc thời trước 1975 chỉ biết đến Hungary qua sách báo, tuyên truyền của nhà nước, qua văn học nghệ thuật, chứ không có kênh chính trị, kênh quốc tế.

Có lẽ để lại dấu ấn đậm nhất về Hungary là cuốn tiểu thuyết lịch sử "Những ngôi sao Ê ghe", hay còn có cái tên phổ biến "Những ngôi sao thành Ê ghe".

Tôi đọc lâu rồi, giờ nhớ mang máng sách ấy kể về cuộc chiến đấu của người Hung chống lại quân xâm lược Thổ Nhĩ Kỳ, bảo vệ thành cổ Ê ghe. Cực kỳ tàn khốc, đau thương, hùng tráng, quả cảm. Cả một dân tộc được tái hiện với những bi kịch, mất mát, anh hùng qua cuộc chiến này, nhất là qua số phận một đôi vợ chồng (tôi quên tên rồi). Hung thế kỷ 16 cũng tang tóc bi kịch như xứ ta cùng thời vậy. 

Chương trình phát thanh RFI ngày 19.04.2026

 

Người Việt tị nạn tại Texas đánh bại Ku Klux Klan : Một cuộc chiến bị lãng quên

 

Đăng ngày: 18/04/2026 

Từ những ngư dân bị đe dọa, tấn công và xua đuổi, cộng đồng người Việt di tản tại vùng duyên hải Texas đầu thập niên 1980 đã làm nên một chiến thắng pháp lý hiếm hoi trước tổ chức cực hữu Ku Klux Klan. 

Ngược về cuối thập niên 1970, Courrier International tuần này trích đăng một bài của La Libre Belgique kể lại một câu chuyện ít được biết đến : Những người tị nạn Việt Nam đã đánh bại Ku Klux Klan. Là nạn nhân của một chiến dịch kỳ thị chủng tộc thô bạo do tổ chức cực đoan da trắng này tiến hành, cộng đồng người Việt di tản đã không để yên cho bạo lực hoành hành, và quyết định đáp trả bằng con đường pháp lý.

Sau khi Sài Gòn thất thủ năm 1975, một cộng đồng người Việt đã hình thành ở vùng duyên hải vịnh Mêhicô. Đa số đã mua lại tàu đánh cá của người địa phương và hành nghề câu tôm vốn phổ biến ở Việt Nam. Thành công của họ nhanh chóng làm dấy lên sự ganh tị tại Texas. Các gia đình Việt liên tục bị đe dọa, sỉ nhục, tấn công vô cớ, tàu bị đốt, nhà bị phá, ngư dân bị đánh đập thậm chí có vài người bị thiệt mạng. Cộng đồng Việt bị lực lượng an ninh và chính quyền bỏ quên.

Sân gôn Trump tại Việt Nam : Đất nông dân đổi lấy dự án gây tranh cãi

 

Đăng ngày: 16/04/2026

Dự án sân gôn của Trump Organization tại Việt Nam khiến hàng ngàn nông dân mất đất với mức đền bù rẻ mạt. Trong khi đó, kinh tế Iran nghẹt thở vì phong tỏa Hormuz và Hungary bước vào kỷ nguyên hậu Viktor Orbán. 

Một dự án được duyệt thần tốc, người dân trở tay không kịp

Le Monde ngày 16/04/2026 có bài điều tra « Ở Việt Nam, sân gôn tương lai của Trump Organization bị phản đối và cáo buộc tham nhũng ». Được ký ngay trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ cuối năm 2024, dự án này gây chia rẽ trong chính quyền và gây giận dữ cho người dân vì được đền bù với giá vô cùng thấp.

 

Tại một khúc uốn của sông Hồng cách Hà Nội khoảng 40 cây số về phía nam, những ngôi mộ trong nghĩa địa nhỏ nằm giữa cánh đồng bắt đầu được di dời trước người sống. Hoàng Anh Sa, một nông dân khoảng 50 tuổi sống ở làng bên, cho biết một số người đã sớm dời mộ người thân đi nơi khác. Dự án nhanh chóng được duyệt với hy vọng có được thỏa thuận thương mại tốt đẹp với Hoa Kỳ ( Việt Nam là nước có thặng dư thương mại với Mỹ đứng thứ ba thế giới ). Hôm 21/05/2025, lễ đặt viên đá đầu tiên được tổ chức gần nghĩa địa này, có thủ tướng Phạm Minh Chính đọc diễn văn.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 18.04.2026

 

Tin sáng

1. "Việt Nam công bố danh sách 32 văn kiện ký kết với Trung Quốc"- Hân hoan ạ.

Cú cụ Tổng chủ đi tàu về Việt Nam cũng oách. Nó mới và như một tiền đề để đường sắt thăng hoa trong giai đoạn tới, từ con người tới máy móc con đường đều sẽ... vươn mình. Hy vọng thế ạ.

Liên quan: "Mỹ nói đạt thỏa thuận với Iran một, hai ngày tới; Giá dầu giảm sâu, gần 10 %"- Nhà cháu hết sức nghi ngờ khả năng thật của ông Trump, hơ hơ, làm gì nhau? Đánh võ mồm miết miết, chô cha?

2. "Sẽ họp báo công khai sau khi điều tra vụ nam sinh lớp 12 ở Đắk Lắk thiệt mạng"- vầng nên thế, rất nên thế, vô cùng nên thế, bèn nên thế... Ơ mà thấy cái clip nó cũng khá rõ đấy ạ.

Budapest đổi chiều, Hormuz dậy sóng : Thế giới rung chuyển giữa hai mặt trận

 

Đăng ngày: 15/04/2026 

Đối lập Hungary soán ngôi Viktor Orbán sau 16 năm cầm quyền, Hoa Kỳ phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục là hai chủ đề lớn trên báo Pháp ngày 14/04/2026, bên cạnh đó là việc tổng thống Mỹ chỉ trích Đức giáo hoàng Lêô XIV. 

Hungary sang trang : Orbán bị làn sóng dân chủ cuốn trôi

Libération chạy tít trang nhất « Ngọn gió phương Tây ở Budapest ». Nhật báo mô tả cảnh hai bên bờ sông Danube hôm Chủ nhật vang dậy khúc hoan ca châu Âu. Một châu Âu mà phó tổng thống Mỹ JD Vance sỉ nhục và đã đến tận Budapest tuần qua để ủng hộ Viktor Orbán, người bạn thân thiết của Donald Trump.

 

Rõ ràng ông Vance ngày càng trở thành loài chim báo điềm xấu ở những nơi đi qua : chuyến đi Pakistan tiếp theo để thương lượng với Iran đã thất bại. Chiến thắng của chính khách bảo thủ Péter Magyar được Washington cũng như Matxcơva lạnh lùng đón nhận. Một xì-căng-đan mới đây cho thấy ngoại trưởng Hungary Péter Szijártó đã tiết lộ các thông tin mật của Liên hiệp châu Âu (EU) cho đồng nhiệm Nga Serguei Lavrov.

Chương trình phát thanh RFI ngày 18.04.2026

 

Orbán sụp đổ, Trump siết Hormuz : Một ngày địa chấn chính trị toàn cầu

 

Đăng ngày: 14/04/2026 

Chiến thắng bất ngờ của phe đối lập tại Hungary chấm dứt 16 năm cầm quyền của Viktor Orbán, trong khi căng thẳng Mỹ-Iran xoay quanh eo biển Hormuz tiếp tục đẩy kinh tế và ngoại giao quốc tế vào trạng thái bất ổn. Hai sự kiện đồng thời tạo nên một ngày địa chính trị dày đặc phản ứng từ châu Âu đến Trung Đông. 

Một kỷ nguyên khép lại tại Budapest khi Péter Magyar đảo ngược thế cờ

Tại Hungary, Péter Magyar đã kết thúc 16 năm ngự trị của Viktor Orban. Đối lập giành hơn hai phần ba số ghế ở Quốc hội, đủ để hiệu chỉnh Hiến pháp đã bị đảng Fidesz sửa đổi có lợi cho Orban. Thủ tướng mãn nhiệm đã gọi điện chúc mừng đối thủ, nhìn nhận thất bại. Péter Magyar chính khách bảo thủ 45 tuổi tuyên bố « Chúng ta đã giải phóng Hungary ! ». 

 

Kết quả kiểm 98,15 % số phiếu cho thấy đảng Tisza của Péter Magyar chiếm 138/199 ghế trong Quốc hội. Daniel Hegedus, viện phó Institute for European Politics đánh giá : « Đó là một cuộc cách mạng dân chủ thực sự, mà chúng ta hy vọng sẽ làm thay đổi chế độ ». Sự thống trị của Fidesz « đã bị xóa bỏ chỉ bằng một cuộc bầu cử », « kết quả hùng hồn cho đến nỗi chỉ có thể công nhận thất bại mà thôi ». Nhà nghiên cứu Rudolf Metz, đại học ELTE ở Budapest nhận định : « Cuộc bầu cử này đã định hình lại toàn bộ giới tinh hoa chính trị. Chưa bao giờ có bằng ấy dân biểu mới bước vào Quốc hội kể từ 1990 »