Nguyễn Thông - Chuyện bánh chưng tết (2, kỳ cuối)

 

Sự luộc bánh là cả mớ kỷ niệm khó quên. Nhà tôi có chiếc nồi đồng khá to, xếp vào đó được chục chiếc. Cái nồi này bu tôi mua lại của một gia đình diện bần-cố nông trong làng được chia quả thực dạo cải cách ruộng đất. Xưa kia, chỉ nhà địa chủ mới dám sắm thứ vật dụng khủng như vậy.

Bánh gói xong, xếp kín trong nồi, đổ nước xâm xấp. Trước đó, anh Uy tôi đã theo chỉ đạo của tư lệnh thày, khệ nệ ra sau nhà bưng ra hơn chục hòn gạch xếp thành ba ông đầu rau ở góc sân.

Suốt đêm lạnh trước thềm xuân, ngồi với nhau quanh bếp lửa đỏ rừng rực luộc bánh chưng, chuyện nọ xọ chuyện kia, ngắm sao trời nhấp nháy, ngửi mùi bánh chín tỏa ra dìu dịu khó cưỡng nổi cơn thèm. Ngắm sao, anh Uy tôi kể cho cả đám nghe chuyện “Những vì sao” của Alphonse Daudet, anh nói hay lắm nhưng trẻ nhãi chúng tôi cứ lắc đầu, lại còn cằn nhằn chả thấy đánh nhau gì cả.

Đặng Chương Ngạn – Kẻ tổ chức chép tranh giả không thể là « nhà văn hóa »

Bài viết mới đây của nhà báo Hoàng Nguyên Vũ, một KOL có sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội, đang gây chấn động dư luận khi trực diện tấn công vào một nhân vật vốn đang được truyền thông tung hô là "Nhà văn hóa", "Nhà văn trẻ tuổi 90", "Người đàn bà thép" hay "Người truyền cảm hứng".

Đó là một nhân vật mà chính tôi, qua đọc những trang hồi ký của bà đã từng ngưỡng mộ.

Và, tôi tin có hàng triệu công chúng dưới tác động của truyền thông, của các cơ quan văn hóa, trong thời gian qua, đã ngưỡng mộ nhân vật này. Coi đấy là tấm gương để noi theo, để phấn đấu !

*** Nếu những cáo buộc của nhà báo Hoàng Nguyên Vũ là chính xác, thì chỉ riêng hành vi tổ chức chép tranh, sản xuất và trục lợi từ tranh giả đã đủ để định danh nhân vật này là một "con buôn văn hóa".

Chương trình phát thanh RFI ngày 09.02.2026

 

Phó Đức An - Hoang đường nhưng có thật!

Cuba sở hữu hơn 2.000 km đường bờ biển, dòng hải lưu ấm áp và những rạn san hô trù phú. Tôm hùm, cá, tôm và cua tung tăng bơi lội trong làn nước xanh biếc của biển Caribbean, tạo nên một khung cảnh như một nhà hàng nổi trên biển với vô số món hải sản ngon.

Tuy nhiên, cá lại là món ăn hiếm hoi trên bàn ăn của người dân Cuba. Đó là một tình huống kỳ lạ: Một quốc gia được bao quanh bởi biển, nhưng người dân lại không có cá mà ăn.

Ở Cuba, hoạt động đánh bắt cá tư nhân luôn là một điều khó khăn, bởi luôn bị giám sát chặt chẽ về mặt chính trị. Muốn có thuyền? Rất tiếc, thủ tục phê duyệt có thể khiến bạn phải chờ đợi vô thời hạn cho đến khi về hưu. Muốn lắp động cơ? Rất tiếc, điều đó tương đương với việc cấp cho bạn "giấy phép vượt biên".

Lê Diễn Đức - Chúc mừng chiến thắng của bà Takaichi!

Tin đảng của bà Sanae Takaichi thắng lớn trong cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản làm tôi vui một cách rất đặc biệt. Không chỉ là một kết quả chính trị, mà là một cảm xúc sâu hơn, cảm giác thế giới này vẫn còn những quốc gia và những nhà lãnh đạo đứng về phía lẽ phải.

Liên minh giữa Đảng Dân chủ Tự do (LDP) và Đảng Duy tân Nhật Bản (Ishin) đã chính thức vượt ngưỡng 2/3 số 465 ghế tại Hạ viện. Theo Điều 59 của Hiến pháp, quyền đa số 2/3 cho phép bà Takaichi có thể thông qua mọi dự luật và ngân sách. Trong trường hợp Thượng viện phản đối, Hạ viện vẫn có thể bỏ phiếu lần hai để vượt qua. Các đảng đối lập sẽ gần như không còn tiếng nói trọng lượng trong việc ngăn chặn các chương trình nghị sự của Chính phủ.

Tôi quý trọng bà Takaichi không chỉ vì chiến thắng, mà bởi đường lối rõ ràng và lập trường vững vàng của bà trong một thời điểm đầy sóng gió địa chính trị.

Kiều Thị An Giang - Chuyến xe bão táp

Chuyến xe khách hôm ấy khởi hành giữa tiết trời yên ả, nhưng bên trong, một cơn bão táp về tư tưởng đã nổ ra, Đó là một hành trình mà tôi - một người định cư tại Đức - đã phải đối diện với sự lệch lạc khủng khiếp trong nhận thức của những người bạn đồng hành.

Mọi chuyện bắt đầu khi một người bạn chia sẻ sự bối rối về tình cảm dành cho cả Nga và Ukraine. Bằng sự thẳng thắn và tư duy đa chiều của người sống ở châu Âu, tôi lên tiếng: “Tôi ủng hộ Ukraine, vì Nga chính là bên xâm chiếm. Hành động của họ không khác gì phát xít.”

Ngay lập tức, một bác có vẻ là cựu binh- “đăng đàn" phản bác với thái độ của một kẻ bề trên đang ban phát chân lý. Bác bảo tôi sống ở Đức nên "bị tuyên truyền một chiều", rồi vẽ ra một bức tranh nước Nga huyền thoại: “Nga là anh cả, họ giàu lắm, có hàng nghìn tấn vàng chưa tung ra. Họ không thèm… thắng vì họ nhân đạo, họ nương tay không muốn đánh dân thường nên mới đánh cầm cự. Nga có vũ khí hạt nhân, tương một quả là chết hết. Còn Châu Âu hả? Bé tí lại còn nghèo, tuổi gì mà đòi đấu với Nga.”

Bông Lau - Tỉnh ngộ

Hôm qua thấy trên các mạng xã hội tràn ngập đoạn phim video mà đoạn cuối có hình cựu Tổng thống Obama và Đệ nhứt phu nhân Michelle Obama đầu người mình khỉ. Mình không tin nên vào Google kiểm chứng thì quả thiệt là như zậy.

Chẳng buồn giận tí nào, mà chỉ cảm thấy chán vì mấy cái trò con nít này nó cứ tiếp diễn đến hóa nhàm. Hôm nay thì nghe nói ngài Tổng thống đã xóa. Thiệt giống con nít. Không biết ngài sẽ xin lỗi hay không?

Ở Mỹ nếu nói người da đen là con khỉ thì đó là một sự xúc phạm nặng nề kiểu như hàm ý là tụi da đen tụi mày là khỉ ở rừng Phi Châu nên về lại đó mà sống. Giống dân miền Nam hay ví von ai đó là “khỉ Trường Sơn”. Chỉ có MAGA ở Việt Nam mới mù tịt không hiểu loại văn hóa kỳ thị bỉ ổi này.

Mai Phan Lợi - KOL "soán ngôi" báo chí: Cuộc dịch chuyển quyền lực truyền thông

Ngồi trong một khách sạn sang trọng nhìn ra Hồ Tây, Hà Nội, tôi lắng nghe giám đốc truyền thông của một ngân hàng lớn chia sẻ về kế hoạch năm 2026.

“Năm nay chúng tôi cắt giảm 40 % ngân sách cho quan hệ báo chí truyền thống,” anh nói, giọng thản nhiên như đang báo cáo một con số kinh doanh thường ngày. “Và chuyển hướng sang KOL, KOC. Họ hiệu quả hơn, đo lường được, và quan trọng là… kiểm soát được.”

Đó không phải là cuộc gặp duy nhất. Trong vòng hai tuần cuối năm, tôi đã có ít nhất năm cuộc trao đổi tương tự với các đại diện từ tập đoàn bất động sản, fintech, đến hàng tiêu dùng. Câu chuyện đều như nhau: Cắt giảm đầu mối báo chí, tăng cường content creator.

Nguyễn Thông - Ai?

Đã tới lúc, thậm chí khí muộn, cần công khai cho dân biết ai là người đã ký ban hành bản chỉ thị tối mật Z30 năm 1983.

Cho tới nay, đã 43 năm, tất cả vẫn mờ ảo, hư hư thực thực, chả ra làm sao, vớ va vớ vẩn, cứ như thứ lệnh miệng vô tội vạ của trưởng thôn.

Một chỉ thị vô pháp, vô nhân, vô đạo đức đánh vào dân đã được công khai thực hiện và bị lờ đi sau khi bị phản đối kịch liệt.

Thái Vũ - Chính bọn nịnh thần mới bôi nhọ lãnh đạo

Mời các bạn chuyên toán giải bài toán sau:

Một cây Thị trên 100 tuổi được ông Quang trồng năm 2015. Ông Quang sinh năm 1956. Hỏi :

1. Khi được trồng thì cây Thị trong ảnh bao nhiêu tuối?

2. Gọi x là số tuổi cây Thị trong truyện Tấm Cám. Bà lão bằng tuổi ông Quang là 62 tuổi. Tìm giá trị x khi trái Thị được bà lão hái xuống?

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 08.02.2026

Tin sáng

1. Bác Đoàn Duy Thành mất, nhiều người nhắc tới cái chỉ thị tuyệt mật Z30. Rồi nhân đấy lại đọc những câu chuyện của ông vua Lốp, trong đó có cái phóng sự nổi tiếng "Lời khai của bị can".

Không kể thời Pháp thuộc khổ đau đói khát khốn khó xuất hiện mấy ông vua phóng sự, thì thời báo chí cách mạng, hai cái phóng sự "Cái đêm hôm ấy đêm gì" của Phùng Gia Lộc và "Lời khai của bị can" cũng làm sáng lòa nên báo chí cách mạng. May thế, có những cây bút không phụ lòng ông cha.

Ôi giá mà minh bạch được món này nhỉ?

2. "Thông tin mới về thời gian hoàn thành sắp xếp trường học, bệnh viện, thôn, tổ dân phố"- Trung ương yêu cầu hoàn thành sắp xếp trường học, bệnh viện, thôn, tổ dân phố, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố phù hợp yêu cầu tình hình mới, hoàn thành trong quý 2-2026. Nói thật là nhà cháu cứ thấy nó chậm chậm thế nào ấy. Vừa lái xe đi xuống huyện, thấy nhà cửa trụ sở bỏ hoang "cỏ áy bóng tà" nhiều lắm ạ.

Võ Khánh Tuyên - Tết truyền thống, hiện đại, lãnh tụ và tính chiến đấu

Một hai năm trở lại đây, đang có phong trào hẻm hẻm dựng quầy Xuân, góc góc mang Tết về. Đó có thể là một mảng tường cũ kỹ, bong tróc sơn, cũng có thể là một góc khuất vốn ngày thường khai nồng mùi amoniac. Bỗng vài hôm thay áo mới kiểu...công nghiệp.

Nhìn chung, gần như đều có một công thức chung cho việc trang hoàng những góc kẹt này. Một phông bạt in hiflex được quảng cáo là 3D dai bền xài mấy mùa không phai nhan sắc. Hoặc một tấm phên tre, cá biệt là một...chiếc chiếu, trên đính chữ Tết cách điệu.

Căn bản hơn là một bàn và hai ghế nhỏ bằng tre, mấy cái đèn lồng nhựa Trung Quốc. Rồi không thiếu mâm ngũ quả, bánh chưng, dưa hấu, hoa mai vàng rực, hoa đào đỏ thắm hăng hắc mùi nhựa kinh khủng.

Nguyễn Thông - Chuyện bánh chưng tết (1)

Bạn Phạm Văn Tuyên  ở huyện Ninh Giang tỉnh Hải Dương (nay đã gộp vào Hải Phòng, thành đồng hương) nhắn tôi rằng, chú ơi, tết nhất sát sạt rồi, chú viết gì về tết xưa đi.

Tôi đang dở bận cái bài về... Campuchia (nhiều điều rất hay) chưa xong, nhưng sực nhớ nhời Tuyên, bèn hầu bạn phây bài bánh chưng này.

Nói về bánh chưng, có mà cả ngày cũng chửa dứt. Chiếc bánh chưng không chỉ gắn bó với Tết mà với nếp sống, phong tục của người Việt. Lứa chúng tôi hồi nhỏ, hầu như đứa nào cũng thuộc đôi câu đối đặc sản tết, liệt kê đủ món cổ truyền: “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ/Nêu cao, tràng pháo, bánh chưng xanh”. 

Chương trình phát thanh RFI ngày 08.02.2026

 

Phúc Lai – Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 05/02/2026

 

1. Tại sao Ukraine không trả đũa chiến dịch không kích hạ tầng năng lượng ?

Có người đặt câu hỏi, tại sao Nga tăng cường tập kích đường không vào hạ tầng năng lượng của Ukraine trong thời điểm hiện tại, vậy tại sao Ukraine không trả đũa những đòn tương tự ?

Tôi nghĩ rằng có hai lý do :

Một. Nếu tấn công vào dân sinh, giả định dân chúng sẽ nổi dậy chống Putler thì là kết quả tích cực, nhưng nếu dân Nga lại bị kích động lao vào chiến tranh thì sao ? Và Putler thì có cớ để trả đũa những đòn mạnh hơn như hạt nhân chiến thuật. Điều này sẽ không phù hợp với lý thuyết “quản trị leo thang chiến tranh” mà bên nào cũng phải quán triệt, kể cả Ukraine.

Ukraine hiểu rằng họ đang ở thế “cửa dưới” từ góc độ vũ khí hạt nhân. Nếu tấn công vào các trạm biến áp dân sinh tại Mục-tư-khoa hay St. Petersburg, họ sẽ trao cho Putler một cái cớ, một cơ hội bằng vàng để danh chính ngôn thuận sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật hoặc tổng động viên toàn diện. Vì vậy, Ukraine vẫn nên chọn cách đánh vào các kho dầu, nhà máy lọc dầu cũng như những mục tiêu lưỡng dụng nhưng trực tiếp cắt đứt khả năng nuôi chiến tranh của Nga.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 07.02.2026

 

Tin sáng

1. "Vụ ngừng bán xăng dầu trên cao tốc : Đồng Nai hỏi tòa lần 2 về việc cấp phép"- Hị hị, sát tết rồi ạ, các bác xử nhanh để dân an tâm chạy ạ.

Ngày 05-01, Đồng Nai đã có văn bản gửi Tòa án nhân dân khu vực 1 - TPHCM đề nghị có ý kiến về phạm vi áp dụng của quyết định đã ban hành đối với Công ty Thái Sơn, để có căn cứ tham mưu xử lý việc cấp giấy chứng nhận, nhưng chưa nhận được trả lời, lần này đề nghị trả lời trước ngày 10-02 để có cơ sở xử lý.

2. "Vụ đánh gục tài xế ô tô sau va chạm : Khởi tố Mai Anh Nhật thêm tội giết người"- Nhà cháu đã "tiên tri" ngay hôm đầu tiên điểm tin này, rằng sẽ là tội giết người. Hành vi của thằng này rất hung ác chứ không phải "lỡ" chân... Và mới biết, người chết là người rất hiền, hay đi làm từ thiện.

3. "Đà Nẵng 'tung quân' đột kích công ty sản xuất cà phê trộn hóa chất, đưa ra thị trường 1 tấn/ngày"- huhu nhẽ giờ vẫn còn loại cà phê đểu bán được nhỉ ? Nhà cháu chỉ uống một loại, quán quen, chắc hơn... bắp hihi. Vả nữa, nghiện, ngửi qua mùi biết ngay. Một tấn/ ngày thì quá khủng khiếp, là hàng nghìn, hơn thế nữa, ly cà phê... Thấy ông chủ khá trẻ, dáng trí thức, mà sao ác thế ?

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 06.02.2026

 

Tin sáng

1. Tất nhiên nóng nhất lúc này là vụ bắt hai ông lỏi cướp ngân hàng. Bắt được hôm qua, hôm nay họp báo, giờ cuộc họp báo đang diễn ra. Nhà cháu tiên đoán ngay hôm đầu, chạy đâu cho thoát, nhưng quả là, vụ này ấy, hai ông lỏi đầy kinh nghiệm, nên cuộc truy bắt khá vất vả. Và té ra, các ông đều là các nhân vật cộm cán, đều đang được truy nã, truy tìm trong vụ án khác.

Bộ Công an đã huy động lực lượng của Cục Cảnh sát hình sự, Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Cục Kỹ thuật nghiệp vụ, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao ; Viện Khoa học hình sự ; Công an tỉnh Gia Lai ; Công an tỉnh Quảng Ngãi ; Công an Thành phố Hồ Chí Minh ; Trại tạm giam số 1, Công an tỉnh Bắc Ninh... tham gia vụ này. Sáng nhà cháu ăn sáng, ngồi cạnh mấy ông "có vẻ là" lính hình sự, họ bàn rôm rả, trong đó rôm rả nhất là chuyện xuất hiện nhiều nhân viên giao hàng, Grab, vé số, cửu vạn vân vân lẩn khuất ở các điểm nghi vấn, và hai, từ giờ không phải trực 24/24 nữa.

Thồi, các ông lỏi cũng ăn ngon ngủ yên mà anh em công an cũng, hihi. Nhà cháu hình dung các ông ôm một đống tiền mà không được tiêu, mà chui nhủi, mà lo lắng, lúc nào cũng trong tâm thế bị bắt..., thấy cũng... khổ. Vấn đề là, chưa biết có ai được thưởng 200 triệu hem ?

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 05.02.2026

 

Tin sáng

1. "Tai nạn xe ben làm trung tá cảnh sát hy sinh : Cục CSGT khẳng định CSGT dừng kiểm tra đúng quy định"- Hôm qua nhà cháu đã chia sẻ nỗi đau của gia đình và của anh em đồng đội ạ. Xin chia buồn một lần nữa ạ.

2. "6 cựu chiến binh bị phạt tù : Đại diện Hội Cựu chiến binh Việt Nam nói gì ? - Nói "sẽ tiếp tục đồng hành cùng các bị cáo"- cuộc này còn dài hihi.

3. "Quán thịt chó cuối cùng của 'thủ phủ' thịt chó Nhật Tân đóng cửa"- Ahihi nhớ hồi ấy có cái phóng sự vang dội trên báo Lao Động : LIên hiệp xí nghiệp thịt chó NHật Tân. "Có ngày ông Mục bán tới 200 con chó, cứ tính trung bình 10 cân một con thì một ngày bán được 2 tấn thịt. Không chỉ riêng ông Mục, cả dải đất từ dưới đê lên hết địa giới làng Nhật Tân lúc nào cũng hầm hập không khí của những chảo mỡ, khói nướng rơm và tiếng mời chào náo nhiệt"- Là nói quán Trần Mục ấy ạ. Mà có cả mấy chục quán như thế.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 04.02.2026

 

Tin sáng

1. "ACV bổ nhiệm ông Nguyễn Đức Hùng phụ trách ban điều hành"- Nhà cháu thì, lương hưu có hạn, và lại... vợ giữ, nên cái gì có thông tin chính thức nhà cháu mới đưa ạ chứ chả dại gì để... 7,5 phỏng ạ ? Thì đây, thông tin chính thức đây nhé, biết thế nhé, rồi nhé, bèn nhé. Có chi mô nơ ?

"Theo quyết định, ông Nguyễn Đức Hùng (sinh năm 1978), thạc sĩ quản trị kinh doanh và điện tử viễn thông, đảm nhiệm vai trò Phó tổng giám đốc phụ trách Ban điều hành từ ngày 2-2, trong bối cảnh ACV hiện chưa có tổng giám đốc"- Chú ý câu : Chưa có tổng giám đốc.

Nhân nói lương hưu, cánh hưu vẫn sôi sùng sục với việc họ bị... cưỡng bức nhận 2 tháng. Sáng thấy mấy ông hưu bảo, một là lâu nay chi tiêu thế nó quen rồi, giờ dồn lại, lỡ tay phát, là tháng sau nhịn. Ông khác : Mỗi tháng 1 lần ting ting nó thú hơn là giờ 2 tháng mới nghe cái tiếng thiêng liêng ấy. Đấy là họ, nhà cháu không liên quan, vì... chả thấy vợ nói gì.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 03.02.2026

 

Tin sáng

1. "Khai mạc phiên họp 54 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xem xét hai nghị quyết quan trọng"- Bao gồm nghị quyết bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận ; nghị quyết điều chỉnh lần thứ hai cơ cấu, thành phần, số lượng người của cơ quan, tổ chức, đơn vị ở trung ương và địa phương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI. Vầng, bèn ạ.

2. "Thông tin thêm về đại gia ngân hàng Việt 'kín tiếng' vừa vào danh sách tỉ phú USD"- Là ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch VPBank ạ. Cùng gia nhập "câu lạc bộ" tỉ phú USD Việt Nam lần này còn có hai "nữ tướng" của Vingroup là bà Phạm Thu Hương và bà Phạm Thúy Hằng. Qua đó, nâng tổng số tỉ phú USD của Việt Nam lên 8 vị. Rất là bèn, phỏng ạ ?

3. "Đình chỉ nữ giáo viên tác động vào mặt học sinh ngay trên bục giảng"- Đánh, oánh, tát, đấm... thì nói toạc móng lợn ra, tác động đồ, gờm, uyển ngữ đồ... Mà chả hiểu sao giáo viên trẻ, mới ký hợp đồng mà đã hung hãn thế ? Giờ thì... tiền đồ xám xịt...