Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
1. Không tự nhiên mà có
Tại sao trong dự kiến Điều chỉnh quy hoạch khu vực Hồ Gươm, nơi phải tuân thủ quy định chiều cao nghiêm ngặt, tự dưng lại xuất hiện khách sạn mới tại phố Tràng Thi cao 15 tầng, chỉ cách Hồ Gươm khoảng 100 m?
Không chỉ vậy, góc Đinh Tiên Hoàng-Tràng Tiền đề xuất xây liên tiếp 3 khách sạn mới. Còn dự kiến đập tòa nhà Bảo tàng Cách mạng Việt Nam (một phần của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia) để xây Tháp Tài chính.
Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm (Hồ Gươm) và phụ cận đưa vào một loạt cấu trúc mới cả trên mặt đất và dưới không gian ngầm, trong đó có:
1. Tòa nhà HĐND và UBND thành phố Hà Nội xây mới với 4 tầng ngầm, 9 tầng nổi, chiều cao khoảng 39 m xây trên nền Cung Thiếu nhi và Rạp Khăn Quàng Đỏ sau khi bị phá bỏ.
2. Quảng trường Hòa Bình với quy mô siêu lớn, được mở rộng, thay thế và đổi tên từ quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, với Bảo tàng Hòa bình (4 tầng hầm và phần nổi cỡ 20m) hình khối.
Hà Nội hiện có ba kiến trúc sư (KTS) đang được dư luận nhắc đến khá nhiều: KTS Hồ Thiệu Trị – chủ trì thiết kế “Quy hoạch Hồ Gươm và vùng phụ cận”; KTS Sầm Minh Tuấn – chủ trì thiết kế “Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng”; và KTS Trần Ngọc Chính – chủ trì thiết kế “Quy hoạch chỉnh trang Hồ Tây”.
Ba ông, ba đồ án, ba khu vực quan trọng bậc nhất của Hà Nội. Và nếu gom những ý tưởng đang được bàn luận lại, người Hà Nội có thể giật mình nhận ra một điểm chung khá thú vị: Hà Nội muốn đẹp hơn, hình như trước hết phải… biến mất một phần.
Trong quy hoạch Hồ Gươm, chữ được nhắc đến nhiều là “hạ giải”. Hàng loạt công trình, không gian gắn với lịch sử đô thị và ký ức của nhiều thế hệ có thể nằm trong diện xem xét: Sở Điện lực Hà Nội, trụ sở UBND thành phố, rạp Khăn Quàng Đỏ, Cung Thiếu nhi Hà Nội, Bưu điện Hà Nội, Tòa soạn Hà Nội Mới, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bảo tàng Cách mạng...
Đầu tiên, chúng ta cần hiểu rõ đây là một đồ án quy hoạch chi tiết khu vực hồ Gươm và vùng phụ cận, chứ không phải là đồ án kiến trúc, cảnh quan (thiết kế quảng trường), hay thiết kế tượng đài, thiết kế đô thị.
Thiết kế quy hoạch là tổng hợp của các thứ trên, nhưng chỉ là mang tính định hướng mà thôi, nó không phải là thiết kế cụ thể về kiến trúc, cảnh quan. Nên dư luận lại đam mê bàn quá sâu vào một chi tiết rất nhỏ là cái “Khải hoàn môn” thì sẽ bị phân tâm, chả quan tâm đến những cái khác, quan trọng hơn nhiều trong đồ án quy hoạch này.
Hơn nữa, người ta lại bị đắm đuối vào cái tên Khải hoàn môn, đặt câu hỏi Tại sao lại là Khải hoàn môn…? Là bị bẻ lái đi quá xa khỏi trọng tâm của đồ án quy hoạch.
Tầm nhìn đến năm 2130, Việt Nam trở thành quốc gia xã hội chủ nghĩa phát triển trình độ cao, văn minh, hiện đại, có năng lực sáng tạo và sức sống trường tồn. Đó là một mục tiêu rất lớn.
Nhìn lại gần bốn thập niên Đổi mới, Việt Nam đã đi một chặng đường dài. Từ một nền kinh tế kém phát triển, chúng ta đã vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh của thế giới.
Năm 2025, quy mô GDP đứng thứ 32 toàn cầu, thứ tư ASEAN. Việt Nam nằm trong nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới và chính thức bước vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao.
Kết luận ngày 02/07/2026 của Thành ủy Hà Nội cho thấy không thể vội vã triển khai trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Trong 5 nội dung Thành ủy yêu cầu cần làm rõ, có các vấn đề quan trọng:
- Quy hoạch tổng thể không gian sông Hồng và tác động liên vùng về địa chất, thủy văn, thoát lũ.
- Đảm bảo tuyệt đối an toàn về phòng chống lũ lụt.
- Bảo tồn các làng nghề, các di tích lịch sử văn hóa. Giải quyết tốt việc di dời, tái định cư và bồi thường.
1. Bài toán tối ưu sơ cấp
Lấy ga Hàng Cỏ (Hà Nội) là tâm, vẽ đường tròn bán kính R = 7 km. Phía Nam theo đường Giải Phóng cắt đúng Bến xe Nước Ngầm. Phía Tây theo đại lộ Thăng Long cắt ở ngay sau toà nhà Bộ Ngoại Giao. Phia Bắc theo đường Võ Chí Công cắt ở trước chân cầu Nhật Tân. Hướng phía Đông cắt trước nút giao Cổ Linh – Thạch Bàn 400 m.
Đường tròn này có diện tích gần 154 km2, bao trọn nội đô cũ và mới của Hà Nội với dân số khoảng 3 triệu người.
Ba triệu người dân phần đô thị lõi của Hà Nội, đi về ga Hàng Cỏ, tùy theo vị trí - nhưng đều nằm trên đường chim bay khoảng cách chừng từ 50 m – 7.000 m.
Mình thấy dư luận đang nhốn nháo vụ ga Hà Nội chuyển ra Ngọc Hồi. Rồi thằng nhà báo tung tin Vin lấy đất ga xây chung cư.
Kế hoạch di dời ga Hà Nội thực ra là có từ mấy chục năm rồi. Cũng như kế hoạch di dời các trường đại học hay cơ quan Bộ. Ít nhất cũng trên 20 năm rồi.
Về mặt quy hoạch, nếu chốt làm tàu cao tốc, thì ga Hà Nội không đủ diện tích, cũng khó mở rộng. Tốn kém nhất là việc phải hạ ngầm đường sắt hoặc nâng lên cao hết. Vì không thể có tàu cao tốc chạy cùng cốt với đường bộ như bây giờ mà ở trung tâm đô thị.
Tin mới nhận : Sáng nay 28/05/2026, lúc 9 giờ, Hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ TPHCM dưới sự chủ trì của bà Văn Thị Bạch Tuyết - Phó bí thư Thành ủy TPHCM, đã thông qua việc thành lập Cơ quan báo đài TPHCM.
Dưới cơ quan này chỉ còn thương hiệu và bộ máy của Sài Gòn Giải Phóng, HTV, TTO. Các cơ quan khác sẽ không còn nữa và cũng chưa rõ có tồn tại và tồn tại như thế nào, hay chỉ “gắn” cái măng-set lên cơ quan báo chí cái, như tạp chí Tia Sáng gắn trên VnExpress ? Còn Báo Công an TPHCM thì do Bộ Công an quy hoạch, chưa biết sẽ ra sao…
Vẫn phải chờ đợi và số phận hơn 2.400 nhà báo ở TPHCM vẫn đang hết sức bấp bênh.
1. Luôn thay đổi tiến tới hoàn thiện là vận động tự nhiên của tạo hóa. Thực chất, đó là quá trình tối ưu hóa.
Chẳng hạn như các hành tinh đều chuyển động theo quỹ đạo elip vì bảo toàn năng lượng, cho phép chuyển động ổn định với năng lượng tối thiểu cần thiết. Hay như dòng chảy sông được hình thành do tìm đường đi, sao cho nước chảy về nơi thấp hơn với nguồn lực ít nhất.
Tối ưu hóa, từ bản chất vận động của thiên nhiên, đã được con người vận dụng vào đời sống thực tiễn. Từ đường đi ngắn nhất đến nơi làm việc, làm sao cho bữa cơm ngon đủ dinh dưỡng với số tiền tối thiểu, hay làm thế nào để chi trả bao nhiêu khoản trong tháng với đồng lương ít ỏi – tất cả đều nằm trong toan tính mưu sinh hàng ngày của người lao động lam lũ.
1. Thuận đạo trời
Theo các nhà địa chất, cách đây khoảng 20–30 triệu năm, khi dãy Himalaya nâng lên mạnh do mảng Ấn Độ va vào mảng Á-Âu, làm địa hình Tây Nam Trung Quốc – Bắc Việt Nam bị chia cắt mạnh, tạo ra các hệ thống sông lớn như Dương Tử, Mekong, và Hồng Hà.
Đứt gãy sông Hồng (Red River Fault) là một trong những đứt gãy lớn nhất Đông Nam Á. Hoạt động kiến tạo này tạo thung lũng, định hướng dòng chảy, và giúp hình thành lưu vực sông Hồng.
Trên lưu vực sông Hồng, các cộng đồng cư dân – tổ tiên xa của người Việt cổ – đã sinh sống từ nhiều chục nghìn năm trước. Dấu tích còn lưu lại từ Văn hóa Hòa Bình – Bắc Sơn (10.000–20.000 năm trước), qua Văn hóa Phùng Nguyên – Đồng Đậu – Gò Mun, đến đỉnh cao là Văn hóa Đông Sơn (khoảng 2.500 năm trước).
Sông Hồng đoạn chảy ngang qua Hà Nội lẽ ra phải là mặt tiền tráng lệ của thủ đô. Nhưng 50 năm qua đã để thành mặt hậu nhếch nhác xô bồ của thành phố, bởi nạn lấn chiếm và xây dựng bừa bãi vô chính phủ.
Trước đây dân Hà Nội đã xây dựng trái phép lấn chiếm Hồ Tây, rồi sau đó được hợp thức hóa thành những ngôi nhà view hồ có giá từ vài triệu đô trở lên, đã tạo ra một tiền lệ nguy hiểm đưa đến việc lấn chiếm xây dựng tràn lan hai bên bờ sông Hồng và nhiều nơi khác ở Hà Nội.
Chưa có thống kê chính thức, nhưng chắc chắn tỉ lệ xây dựng trái phép ở Hà Nội là cao nhất nước.
Nhiều cựu chiến Mỹ, trong đó có cựu chiến binh Mỹ tham chiến ở Việt Nam, phản đối “Khải Hoàn Môn Donald Trump”, dự tính sẽ xây dựng trên đại lộ Memorial (Đài tưởng niệm), ở bờ tây của cây cầu Memorial danh tiến băng qua sông Potomac.
Nhiều nhà lập pháp ở Quốc Hội cũng đang ráo riết tìm cách ngăn chặn dự án này. Nội vụ có lẽ sẽ lên đến Tối Cao Pháp Viện.
Nếu Khải Hoàn Môn Donald Trump được xây dựng trên trục lộ này, thì biểu tượng giá trị Mỹ của thủ đô Washington sẽ bị hủy diệt.
Báo chí "chính thống" thông tin chính quyền Hà Nội đang có ý định chuyển một số trường đại học lớn và bệnh viện lớn ra khỏi khu vực nội thành cũ.
Thực ra điều ấy đã được thực hiện từng phần rồi, bằng chứng là các bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức đã được xây cơ sở mới ở tỉnh Hà Nam, mở thêm chứ chưa dời hẳn. Chỉ có điều quan chức ăn dày quá nên hơn chục năm nay chúng còn đắp chiếu.
Thời xửa xưa, chính quyền đã định dời hết các trường đại học về "thành phố" Xuân Hòa, rục rịch được một thời gian, cuối cùng lay lắt, chết yểu. Tới nay đã hơn nửa thế kỷ. Trường không những không được di dời mà ngày càng "xây cho nhà cao cao quá", đếch chuyển, làm gì nhau.
Trước khi rời ghế Thủ tướng, ông Phạm Minh Chính kiểm tra dự án sân bay Long Thành lần cuối, rồi chỉ đạo khai thác thương mại vào quý 4/2026, với công suất 25 triệu khách/năm, đảm nhận 80 % chuyến bay quốc tế.
Năm 2025, sân bay Tân Sơn Nhất đón 42,4 triệu lượt khách, gồm 24,6 lượt khách nội và 17,8 lượt khách quốc tế. Như vậy, nếu dời 80 % chuyến quốc tế từ Tân Sơn Nhất ra Long Thành thì Long Thành có ngay 12,24 triệu lượt khách trong năm 2027.
Tuy nhiên, Long Thành chỉ khai thác 10 % chuyến bay nội, số lượt khách nội chuyển sang Long Thành là 2,46 triệu. Do đó việc trung chuyển giữa hai sân bay Long Thành và Tân Sơn Nhất lên đến hàng chục triệu khách/năm. Tuy khoảng cách chỉ 50 km, nhưng mất tối thiểu 2 tiếng. Trong khi tuyến cao tốc và metro nối hai sân bay chưa có, thì liệu năm 2027 sân bay Long Thành có đạt 12,24 triệu lượt khách ngoại và 2,46 triệu khách nội không?
Chuyện một doanh nghiệp bất động sản đề xuất di dời Đại học Bách Khoa ra ngoại ô và quy hoạch lại khu đất vàng này làm dậy sóng dư luận những ngày vừa qua.
Thật ra, không phải đến bây giờ, mà đề án quy hoạch các Trường của Viện Đại học Saigon ra vùng ngoại ô đã được bắt đầu từ năm 1961, và là một phần trong quy hoạch tổng thể của Đô thành Saigon thời đó. Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, người thiết kế Dinh Độc lập, là người chịu trách nhiệm chính của bản quy hoạch Làng Đại học (ĐH) Thủ Đức.
Vì tình hình chiến sự, đề án này chỉ được thực hiện một phần, đó là hình thành Viện ĐH Bách Khoa Thủ Đức, thành lập năm 1973, trong đó Trường ĐH Kỹ thuật (Tên cũ là Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật Phú Thọ - thành lập năm 1957, và là ĐH Bách Khoa hiện nay) sáp nhập và trở thành một Trường thành viên của Viện ĐH này từ năm 1974.
1) Trường đại học Sorbonne là trái tim, trí óc của Paris và nước Pháp
Không cần đi vào chi tiết lịch sử thành lập của trường đại học Sorbonne, chỉ biết đây được xem là một trong ba trường đại học lâu đời nhất thế giới được thành lập năm 1257, giữa thời Trung cổ.
Tùy theo từng thời kỳ mà trường sáp nhập thêm một số cơ sở để có tên trường Đại học Paris, rồi sau đó, tách chia để thành các đại học Paris riêng lẻ.
Sau thế chiến 2, trước yêu cầu tăng cao về nền giáo dục đại học hậu chiến, hai thành viên của gia đình Curie là Irène Juliot-Curie và chồng là Frédéric Juliot-Curie rất tích cực thành lập trường đại học Orsay năm 1956 tại phía Nam Paris. Đó là nơi sau này nhiều sinh viên Việt Nam theo học và tốt nghiệp, trong đó có giáo sư Ngô Bảo Châu được biết là người Việt lãnh giải toán học Fields rất uy tín.
Nhà cháu chỉ đôi lời nữa rồi thôi, mần chuyện khác.
Nhiều ông bà bênh chủ trương của chính quyền nên nêu đủ lý luận này nọ, phân tích đủ các khía cạnh, lý do. Trong đó nhấn vào việc khu trường ấy đã xuống cấp, chật chội, trường chưa có quyền sử dụng đất hợp pháp (hì hì, rất vớ vẩn), trong tương lai sẽ gây tình trạng quá tải giao thông xung quanh, v.v...
Người muốn giữ lại thì lấy lý do ký ức, lịch sử ngôi trường, một cơ sở học/khoa học cần được duy trì, bảo vệ, bảo tồn, v.v...
Sáng ngày 10/01/2026, tổng bí thư Tô Lâm làm việc vớiHà Nội về quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm [1].
Gặp mặt cử tri ngày 26/02/2026 ông Tô Lâm viện dẫn khu phố cổ được quy hoạch ô bàn cờ từ hơn 100 năm trước mà vẫn hiệu quả, hạn chế úng ngập, trong khi khu mới xây dựng thì úng ngập ùn tắc.
Tổng bí thư phát biểu: "Chúng ta phải quy hoạch như thế nào để 100 năm sau người ta nhìn lại thấy đấy là chúng ta có tầm nhìn" [2].
Thiên hạ, dư luận, báo chí, mạng xã hội đang xôn xao việc người ta định chuyển một ngôi trường lớn danh tiếng khỏi nội đô.
Tôi thỉnh thoảng có việc đi ngang Trường đại học Bách khoa TPHCM. Một khu đại học rộng mênh mông, gần 15 hecta (150.000 mét vuông), khuôn viên đẹp, cây cối cổ thụ xanh um như công viên, nhà cửa chắc chắn đẹp đẽ, hiện đại.
Trước năm 1975 nó là Trường đại học Kỹ thuật, còn được quen gọi bằng cái tên trường Kỹ thuật Phú Thọ (vì nó nằm trên đất tổng Phú Thọ Hòa cũ, quận Tân Bình). Chính quyền Sài Gòn đã xây dựng nơi đây làm trung tâm giáo dục đại học chuyên về kỹ thuật, công nghệ. Nhiều tài liệu biên chép, nó vào hàng bậc nhất vùng Đông Nam Á.
