Chiến sự Trung Đông làm rung chuyển vùng Vịnh và thị trường toàn cầu

Đăng ngày: 15/03/2026

Các tuần báo kỳ này đồng loạt tập trung vào cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Israel với Iran. Từ những chiến dịch tình báo tinh vi, tấn công bằng AI và drone, đến hậu quả kinh tế và địa chính trị đối với các nước vùng Vịnh. Năm kịch bản chiến tranh được các chuyên gia dự báo, với các hệ quả rộng lớn cho an ninh, năng lượng và vai trò toàn cầu của khu vực.  

Courrier International đăng hình vẽ các giáo sĩ và lực lượng vệ binh, chạy tít lớn « Iran trả đũa ». Trên trang bìa Le Point là cảnh những tòa tháp chọc trời trên một vùng sương mù với tựa nhỏ « Dưới những hỏa tiễn Iran là một trung tâm mới của thế giới » và tít chính « Định mệnh đáng kinh ngạc của các nước vùng Vịnh ». Le Nouvel Obs đặt câu hỏi « Chiến tranh còn đi tới đâu ? », trên nền một bầu trời đỏ rực khói lửa. L’Express nhấn mạnh đến « CIA-Mossad, binh pháp mới ». The Economist nói về « Một vụ tấn công vào kinh tế thế giới » : Dù diễn biến ở eo biển Ormuz ra sao, thị trường năng lượng cũng đã thay đổi hẳn.

Từ nội gián đến vệ tinh…

Theo L’Express, chiến dịch tấn công Iran hôm 28/02 của Hoa Kỳ và Israel đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử quân sự. Các cơ quan tình báo sử dụng công nghệ cao chưa từng thấy, cùng với các điệp viên nằm vùng bên trong. Để giữ yếu tố bất ngờ, hai đồng minh đã quyết định trừ khử đại giáo chủ Khamenei ngay giây phút đầu tiên của cuộc chiến, giữa thanh thiên bạch nhật, trước cả việc vô hiệu hóa hệ thống hỏa tiễn địa đối không của Iran.

Phúc Lai - Gà bài cho Trump, ngày 15/0/2026

1. Sơ lược tình hình chung

Cách đây 10 giờ trên mạng xuất hiện tin của một bọn, cũng ba vạ thôi, như thế này: “

Tàu bắt đầu di chuyển qua Hormuz, số lượng đang dần tăng. Lưu ý kể cả Iran mở cho Trung Quốc và Ấn Độ qua, thì đó cũng là 60% toàn bộ lưu lượng, phong tỏa gần như chấm dứt. Điều đó cũng có nghĩa là chính quyền dân sự của Iran (hoặc chuỗi chỉ huy nào đó) đã khôi phục quyền kiểm soát quân sự ở khu vực ven biển.”

Thực hư thế nào? Chính xác, đúng là có mở nhưng mới là he hé thôi. Về chuyện tàu Trung Quốc và Ấn Độ được ưu tiên, Đại sứ Iran tại Ấn Độ, Mohammad Fathali, vừa xác nhận hôm qua (14/03) rằng Iran đã cho phép một số tàu Ấn Độ đi qua. Cụ thể, ít nhất 3 tàu chở LPG và dầu thô của Ấn Độ đã cập bến an toàn sau khi băng qua eo biển.

Kiều Thị An Giang - Trung Đông lên nòng, thế giới ăn đạn

Khi châm ngòi tại Trung Đông, có lẽ Donald không ngờ tiếng nổ của nó lại văng xa đến thế. Người đàn ông mạnh nhất nước Mỹ này đang làm rung chuyển nền kinh tế thế giới.

Chiến dịch “Epic Fury” sẽ kết thúc theo kịch bản nào: kéo dài, chuyển thành chiến tranh ủy nhiệm hay đánh nhanh thắng nhanh rồi cả hai bên cùng tuyên bố chiến thắng - tất cả vẫn còn là ẩn số.

Nhưng dù kết thúc theo cách nào, cơn thịnh nộ của Trump đã thổi bay những trật tự cũ kỹ của thế giới. Khi Trung Đông rực lửa, người ta mới thấy rõ: Chiến tranh chưa bao giờ là chuyện riêng của hai quốc gia. Đó là một cơn địa chấn mà tâm chấn ở Tehran, nhưng dư chấn thì làm lung lay cả những ngôi nhà tận Berlin hay Kyiv.

Lê Diễn Đức - Làm chủ bầu trời và cả mặt biển, liệu Mỹ có giành chiến thắng?

Trong tư duy quân sự hiện đại, có một nguyên tắc gần như đã trở thành kinh điển: Ai làm chủ bầu trời, người đó sẽ chiến thắng.

Từ sau Đệ nhị Thế chiến, các cường quốc quân sự đều coi ưu thế trên không là điều kiện tiên quyết để giành thắng lợi trên chiến trường. hông quân có thể phá hủy hệ thống phòng không, đánh sập hậu cần, phá hủy căn cứ quân sự và làm tê liệt năng lực chiến đấu của đối phương.

Chiến thắng của Hoa Kỳ trong cuộc chiến vùng Vịnh tường được xem là ví dụ điển hình: Ưu thế tuyệt đối trên không khiến quân đội Iraq gần như tê liệt chỉ sau vài tuần. Nhưng chiến tranh hiện đại ngày càng cho thấy một nghịch lý: Ưu thế trên không có thể giúp thắng các trận đánh, nhưng không bảo đảm thắng cuộc chiến.

Tạ Duy Anh - Bao giờ thì chiến tranh Mỹ-Iran chấm dứt?

Đó là câu hỏi nhiều người trong đội đạp xe chúng tôi thường sốt ruột hỏi nhau. Không hẳn vì họ đã chán ngấy chiến tranh, mà nó bị thúc giục bởi nỗi lo lắng thực tế hơn: Còn chiến tranh, giá xăng dầu còn tăng, ảnh hưởng nặng nề đến nồi cơm hàng ngày của họ.

Trước hết để xảy ra chiến tranh, lỗi đầu tiên thuộc về Iran. Việc họ có chế tạo bom hạt nhân như ông Trump cáo buộc hay không, chưa vội bàn. Giả sử Iran có bom hạt nhân, thì, như những quốc gia sở hữu bom hạt nhân khác, họ cũng không dễ sử dụng, ngoại trừ việc đất nước ấy thực sự muốn tự sát tập thể.

Nhưng vị giáo chủ của nhà nước thần quyền nhiều lần công khai đòi xóa tên Israel là một sự kiêu ngạo dại dột. Ngay cả chỉ tuyên bố suông, cũng không ai được phép. Thêm vào việc họ hà khắc trong cai trị, bóp nghẹt quyền hiển nhiên của dân chúng, phân biệt giới tính, đàn áp và thủ tiêu những tiếng nói đối lập, nuôi dưỡng nhiều nhóm phiến loạn, cung cấp vũ khí cho Nga để giết người Ukraina...đã xứng đáng để họ bị trừng phạt.

Quang Cầu Muối - Ban Mê Thuột, Ngày Định Mệnh 10/3/1975

Suốt bảy tám năm nay, cứ gần hay đến ngày này. Tôi luôn viết về Ban Mê Thuột. Đó hình như là một "trách nhiệm của lương tâm" không ai giao phó, ngoài chính lương tâm của tôi.

Văn dốt, vũ nát nên nhiều khi nhớ lộn, viết lộn, nhưng cũng là dịp để cho đầu óc già nua làm việc lại.

Như những bài viết cũ, tôi chủ quan để nói rằng : Ngày 10 tháng Ba năm 1975, là ngày khởi đầu cho sự sụp đổ dây chuyền của quốc gia Việt Nam Cộng Hòa.

Đặng Sơn Duân - Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ đến từ đâu?

Mặc dù thay đổi chế độ ở Iran là mục tiêu chiến lược của Israel và Mỹ, không kích đơn thuần khó có thể lật đổ một hệ thống chính trị bám rễ sâu. Kết quả cuối cùng nằm ở sự rạn nứt từ bên trong.

Các chiến dịch quân sự thực chất là chất xúc tác, cung cấp điều kiện thuận lợi cho một cuộc nổi dậy. Và số phận của Iran phải do chính người dân của họ quyết định, khi các thể chế của nền Cộng hòa Hồi giáo này đang trong tình trạng suy yếu nhất kể từ năm 1979.

Tại sao Israel và Mỹ xác định đây là thời điểm vàng? Để hiểu tình hình nội bộ Iran cũng như những diễn biến hiện nay, cần quay lại cuộc biểu tình bùng phát hồi cuối năm 2025 và đầu năm 2026.

Phó Đức An - Đánh chặn đạt 96 % tên lửa Hàn Quốc “Phong Thần”

Nếu không có tên lửa Hàn Quốc chắc nhiều quốc gia vùng vịnh vỡ mặt với Iran. Chiến tranh tiêu tiền như chớp đồng thời kiếm tiến cũng như chớp. Nhất là nghề sản xuất bom đạn, vũ khí các loại. Các gã buôn bán vũ khí đêm đêm kiểm tra những con số 0 tiếp theo trong tài khoản mà sướng đến mất ngủ !

Hiện nay, sự chú ý của toàn cầu đang tập trung vào các cuộc xung đột giữa Iran và các cường quốc khu vực truyền thống như Israel, Ả Rập Xê Út và UAE. Trong khi đó, trên chiến trường đầy khói lửa này, một chiến thắng bất ngờ đã lặng lẽ nổi lên – Hàn Quốc. 

Với hệ thống tên lửa phòng không "Cheongung-II" do chính nước này sản xuất, Hàn Quốc đã thể hiện xuất sắc giữa làn đạn, nhanh chóng thu hút sự chú ý rộng rãi của quốc tế và thậm chí còn âm thầm định hình lại cục diện cạnh tranh của thị trường vũ khí toàn cầu.

Lê Diễn Đức - Nguy cơ chiến tranh tiêu hao

Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran đã sắp hết tuần thứ hai, và cục diện đang diễn ra khác khá xa so với những gì nhiều người từng dự đoán.

Trong cuộc xung đột 12 ngày trước đây (13/06/2025-24/06/2025) dù nhiều cơ sở hạt nhân bị tấn công, Iran vẫn cố kiềm chế trả đũa trực tiếp vào lực lượng Mỹ, dường như để tránh một cuộc đối đầu toàn diện. Nhưng lần này mọi thứ đã khác.

Các đợt không kích của Mỹ và Israel đã gây thiệt hại nặng nề cho nhiều mục tiêu chiến lược của Iran, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến chương trình hạt nhân như Natanz và Fordow. Tuy nhiên, việc phá hủy các cơ sở này không đồng nghĩan Iran đã bị khuất phục.

Hiệu Minh - Mỹ và Israel đánh Iran, thế giới nhăn mặt vì xăng

Sáng nay nghe mấy ông chuyên ship hàng của cô hàng nhựa văng tục vì “giá xăng lên gần 30 ngàn nhưng đ*ch có mà mua, đi bốn nơi không xếp hàng nổi”.

Chiến tranh giữa Mỹ, Israel và Iran đã len lỏi vào ngõ nhỏ ở làng Sài. Thế mới biết loài người đang sống phụ thuộc vào nhau, toàn cầu hóa sâu rộng, không thể đứng ngoài hoan hô khi các nước đánh nhau. Trái đất này cứ đùng đoàng là tự nhiên giá xăng tăng kéo theo bao hệ lụy domino.

Mình đoán mấy lão này không đọc tin bằng tiếng Anh nên không biết dầu thô thế giới rạng sáng 10/03 lao dốc rất mạnh từ mốc 116 USD/thùng xuống mốc 88 USD và 92 USD/thùng tùy loại. Đây là tín hiệu vui cho nhiều nền kinh tế trong bối cảnh áp lực tăng giá xăng dầu thành phẩm rất lớn.

Nguyễn Văn Tuấn - Giá xăng và eo biển Hormuz

Hôm nay, đi đổ xăng tôi mới "thấm" cuộc chiến đang diễn ra ở Ba Tư/Iran. Phải tốn cả trăm đô la Úc (tức chừng 2 triệu đồng) cho cái bình xăng! Thường thì chỉ tốn chừng 65 đôla Úc thôi.

■ Úc cũng thấm mệt

Tìm hiểu một lúc tôi mới biết "thủ phạm" là cái eo biển Hormuz ở Trung Đông.

Úc nhập khẩu khoảng 9 0% lượng nhiên liệu tiêu thụ trong nước. Phần lớn nhiên liệu này không đến trực tiếp từ Trung Đông mà được mua từ các nhà máy lọc dầu ở Singapore, Nam Hàn và Nhật Bản.

Nguyễn Văn Tuấn - Chừng nào Iran / Ba Tư sụp đổ?

Ngoài một số rất nhỏ bên cánh tả cực đoan, phần lớn những người bình thường đều mong muốn chế độ thần quyền ở Ba Tư chấm dứt. Nhưng nguy cơ chế độ đó sụp đổ trong ngắn hạn có cao hay không?

Nếu nhìn qua bom đạn dồn dập tấn công vào hàng ngàn mục tiêu, và hàng trăm lãnh đạo Ba Tư bị tiêu diệt, người ta có thể nghĩ chánh phủ Ba Tư sắp sụp đổ. Nhưng thực tế cho thấy họ vẫn tồn tại và phản công.

Câu hỏi đặt ra là khi nào họ sẽ sụp đổ? Đó không phải là mục tiêu của cuộc không kích vào Ba Tư, nhưng là câu hỏi hợp lý. Nếu chế độ Ba Tư sụp đổ, ông Trump sẽ đi vào lịch sử như là một "disruptor" thứ thiệt.

Đặng Sơn Duân - Từ Phòng khách đến Phòng Tình huống

Cách đây nhiều năm, thời còn bôn tẩu giang hồ, tôi có quen một tay Trung Quốc, đơn thuần là các cuộc trao đổi về kỹ thuật, vẫn ngày ngày cãi nhau về các phương pháp phát hiện khí tài quân sự từ ảnh vệ tinh.

Bao nhiêu nước chảy qua cầu, ngày tôi ẩn tu xuống núi mới phát hiện tay cố nhân này đang làm mưa làm gió một phương.

Hóa ra y nay chính là nhà sáng lập MizarVision, một công ty Trung Quốc đang đều đặn cung cấp dữ liệu về vị trí và chuyển động của các tài sản quân sự Mỹ trong cuộc chiến Iran, khiến không ít nhà hoạch định Lầu Năm Góc đau đầu hiện nay.

Dương Quốc Chính – Chiến tranh và giá xăng dầu

 

Việt Nam có thể tự cung tự cấp 70 % lượng xăng dầu tiêu thụ trong nước, nhập khẩu 30 % thành phẩm chủ yếu từ Brunei và mấy bạn châu Phi.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất chủ yếu dùng dầu thô Việt Nam để lọc, nguồn từ đây khá ổn định. Vì nhà trồng được.

Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn thì chủ yếu dùng dầu thô nhập khẩu từ Kuwait (Trung Đông). Lý do là vì công nghệ lọc dầu không phù hợp với nguồn dầu thô Việt Nam. Nguồn này giờ hơi căng do chiến tranh Trung Đông.

Bông Lau – Bình mới rượu cũ

Tân Giáo chủ thần đèn Mojtaba Khamenei đã được Hội đồng tối cao lựa chọn để cai tri quốc dân Iran.

Gã là một nhân vật cực đoan không thua cha là Ali Khamenei vừa mới bị ám sát chết tuần trước. Mojtaba Khamenei bị thương khi Do Thái ám sát cha của hắn. Chứng tỏ Mojtaba Khamenei không sợ chết khi lên ngôi kế vì.

Có người nói Mojtaba Khamenei còn bảo thủ hơn cha nữa. Mojtaba Khamenei có liên hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và Dân quân Basij là hai bộ phận sắc máu bảo vệ quyền lực. Dân quân Basij khét tiếng trong việc đàn áp người dân Iran.

Bông Lau - Mua dầu của Nga

Trái ngược với giả thuyết cuộc chiến của Hoa Kỳ và Do Thái với Iran là Liên Bang Nga và Trung Cộng đang bị Mỹ “bẻ hết râu ria” ở Iran. Nhưng thực tế là Liên Bang Nga và Trung Cộng đang ngồi rung đùi hoan hỉ nhìn bộ máy chiến tranh của Mỹ hao mòn ở Iran.

Hiện nay Hoa Kỳ phải tập trung dồn nỗ lực quân sự về Trung Đông cho cuộc chiến ở đó. Nên phải giảm sự hiện diện của Mỹ ở những nơi khác.

Liên Bang Nga và Trung Cộng sẽ hân hoan hơn nếu Mỹ đổ quân xâm chiếm Iran vì sự tổn thất nhân mạng của binh sĩ Mỹ sẽ bắt đầu.

Bông Lau - Bài học Taliban

Không thể phủ nhận bộ máy chiến tranh của Hoa Kỳ và Do Thái mạnh nhứt hoàn vũ. Hoa Kỳ luôn luôn chiến thắng trong các cuộc chiến tranh quy ước – cơ giới.

Khi Hoa Kỳ bắt đầu oanh kích Afghanistan năm 2001 để lật đổ chế độ khủng bố Taliban. Chỉ trong vài ngày dội bom là các phi công Mỹ báo cáo không còn mục tiêu để đánh. Phòng không của Taliban chỉ là những khẩu đại liên DShK 12,7mm gắn trên nóc những căn nhà bằng đất nên không phải là mối đe dọa cho phi công Mỹ.

Thế nhưng Hoa Kỳ đã bỏ chạy sau hơn 20 năm tác chiến chống lại một đám du kích râu xồm cuồng tín và lạc hậu. Rõ ràng là một quân đội văn minh hiện đại đã không thắng nổi một đám khố rách áo ôm.

Trục tội ác : Khi Israel và Mỹ đối đầu chế độ thần quyền Iran

Đăng ngày: 08/03/2026

Cuộc chiến tranh ở Trung Đông chiếm tít trang bìa của tất cả các tuần báo ra kỳ này. L'Express có hẳn một hồ sơ mang tên « Buổi hoàng hôn của Hồi giáo cực đoan », Le Point nói về « Sách đen của các giáo sĩ ». Courrier International chạy tít « Iran : Cuộc chiến tranh đầy rủi ro », Le Nouvel Obs nêu ra « Thách thức của chiến tranh Iran », The Economist cho rằng đây là « Một cuộc chiến không có chiến lược ».

« Trục tội ác » tái hiện trong khung cảnh Iran

Trong bài xã luận « Trục tội ác không còn trả lời nữa », L’Express nhận định vụ tấn công vào Teheran hôm 28/02 đã bộc lộ những hạn chế của một liên minh chủ yếu bằng những lời hùng biện, có lợi ích khác nhau. Việc Trung Quốc và Nga không giúp Iran là bằng chứng.

Cụm từ « trục tội ác » ban đầu được nhắc đến trong cuộc họp các cố vấn của ông George W. Bush sau các vụ khủng bố ngày 11 tháng Chín.  Trong bài diễn văn về tình trạng Liên bang vào tháng Giêng, tổng thống Hoa Kỳ xếp các nước đã hỗ trợ Ben Laden và quân Hồi giáo vào « trục tội ác » : Iran, Irak và Bắc Triều Tiên. Khái niệm mượn từ Đệ nhị Thế chiến được dùng cho cuộc chiến chống lại cái ác của phe tân bảo thủ Mỹ trước chiến tranh Iran 2003, sau đó rơi vào quên lãng cho đến khi Nga xâm lăng Ukraina năm 2022.

Bông Lau – Dạy nghề

 

Nhà cầm quyền Iran độc tài và khủng bố thì không thể nào binh vực được. Nhưng trong các cuộc chiến các khoa học gia và chuyên viên kỹ thuật luôn luôn học hỏi trí tuệ của kẻ thù để thăng tiến.

Sau Thế Chiến 2 Hoa Kỳ ăn cắp kiểu khẩu súng đại liên MG42 của Đức Quốc Xã để chế ra cây M60 sử dụng trên chiến trường Việt Nam khá thành công.

Liên Xô thì ăn cắp kiểu cây súng trường tấn công đầu tiên trên thế giới là StG 44 cũng của Đức Quốc Xã, để chế tạo súng AK47. Các tín đồ Liên Xô chắc sẽ nhảy dựng lên phản đối.

Huỳnh Ngọc Chênh – Mỹ hay gây chiến tranh ?

 

Giữa lúc Mỹ và Israel tấn công vào Iran, nhà nước độc tài khủng bố dân lành, đang cố sản xuất vũ khí hạt nhân, đồng minh thân cận của Nga Tàu. Thì có kẻ thiếu am hiểu tung lên bài viết nhắc lại rằng : Mỹ là nước đầu tiên chế ra bom hạt nhân và là quốc gia duy nhất sử dụng bom hạt nhân vào chiến tranh tính đến ngày hôm nay.

Có lẽ hàm ý của người viết muốn cảnh báo mọi người rằng Mỹ là kẻ hay gây ra chiến tranh và là kẻ đầu têu sản xuất và sử dụng vũ khí giết người hàng loạt.

Cạnh đó cũng có khá nhiều còm vào các bài viết của tui hoặc nhắn tin cho tui nói rằng chính Mỹ mới là kẻ thường xuyên gây ra chiến tranh và đi xâm lăng các nước khác. Đó là những kẻ thiếu hiểu biết hoặc cố tình thiếu hiểu biết để viết ra cho phù hợp với luận điệu tuyên truyền cố hữu của phe Nga Tàu.