Rạng
sáng 19/12/2025, sau hơn 15 giờ đàm phán căng thẳng tại Brussels, Liên minh
châu Âu thông qua gói hỗ trợ tài chính trị giá 90 tỉ euro cho Ukraine giai đoạn
2026–2027. Nhưng nếu chỉ nhìn vào con số, người ta sẽ bỏ lỡ điều quan trọng
nhất của thượng đỉnh này.
Điều
đáng chú ý không phải là EU đã chi bao nhiêu tiền, mà là ai đã không còn khả
năng ngăn cản quyết định ấy.
Hungary
và Slovakia phản đối. Lập trường của họ không mới. Nhưng lần này, sự phản đối
ấy không còn tác dụng thực tế.
Hội
đồng Châu Âu (EC) - cơ quan chính trị thượng đỉnh có vai trò hoạch định đường
lối chính sách và chiến lược cho Liên Âu - sẽ phải tổ chức cuộc họp bất thường
vào ngày 01/02/2024, do Thủ tướng Orbán Viktor vừa phủ quyết hai quyết định
quan trọng của EC.
Tại
kỳ Hội nghị thượng đỉnh EC tuần trước, người đứng đầu nội các Hungary đã phủ
quyết quyết định về khoản viện trợ 50 tỉ euro cho Ukraine, cũng như việc sửa
đổi ngân sách chung của EU, hai vấn đề quan trọng đối với Brussels.
Các
chính trị gia Liên Âu trước đây bày tỏ sự lạc quan rằng có thể đạt được quyết
định tại cuộc họp mới về các vấn đề bị ông Orbán Viktor phủ quyết. Chẳng hạn,
nếu cần, họ có thể sử dụng các phương tiện khác để ủng hộ tài chính cho
Ukraine, ví dụ 26 quốc gia EU còn lại sẽ thỏa thuận
riêng.
Les Echos trong bài « Ukraina bắt rễ ở phương Tây » chú
ý đến việc rốt cuộc Emmanuel Macron đã đến Kiev. Hình ảnh thủ tướng Ý
Mario Draghi và đồng nhiệm Đức Olaf Scholtz cùng với tổng thống Pháp
đứng cạnh ông Volodymyr Zelensky trong thành phố Irpin hoang tàn đổ nát
sẽ tồn tại mãi trong ký ức.
Theo nghị quyết được thông qua ngày 26/04, các thành viên thường trực
nào Hội đồng Bảo an sử dụng quyền phủ quyết phải giải thích lý do của
việc sử dụng quyền này trước 193 quốc gia thành viên. Hôm qua, lần đầu
tiên, hai thành viên thường trực Hội đồng Bảo an đã thực hiện nghĩa vụ
này.
Đại sứ Trung Quốc tại Liên Hiệp Quốc, Trương Quân (Zhang Jun), cho rằng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên « chủ yếu là do Hoa Kỳ
». Phó đại sứ Nga Anna Evstigneeva đòi gác qua một bên việc trừng phạt,
với lý do Bình Nhưỡng đang cần viện trợ nhân đạo. Về phía Mỹ, phó đại
sứ Jeffrey DeLaurentis bác bỏ toàn bộ các lý lẽ trên, cho biết
Washington đã tìm kiếm đối thoại mà không đòi hỏi điều kiện tiên quyết,
thông qua các kênh riêng cấp cao.
Từ New York, thông tín viên Carrie Nooten gởi về bài tường trình :
«
Biện pháp đã được dự trù từ hơn hai năm qua, nhưng lưu lạc trong mê
cung bàn giấy của Liên Hiệp Quốc, không có đủ sự ủng hộ. Lần này, cuộc
chiến ở Ukraina và việc Nga làm tê liệt Hội đồng Bảo an đã khiến cuộc
tranh luận được tái khởi động. Đề xuất này thuyết phục được những nước
trước đây không muốn có một cuộc cải cách như thế.
Từ Vacxava, thông tín viên Damien Simonart tường trình :
Đối với thủ tướng Mateusz Morawiecki, « Ba Lan càng đấu tranh để mạnh mẽ hơn thì lại càng có nhiều người chống đối ».
Ông đã viết thư cho các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Châu Âu để giải thích
quan điểm của mình, khẳng định Vacxava « sẽ phản đối ý định áp đặt cho
người Ba Lan các giá trị mà họ phải tin vào ».
Ngày 15/03/2019, tại Nhà Trắng, tổng thống Donald Trump ký sắc
lệnh phủ quyết luật Quốc hội thông qua bác bỏ tuyên bố của tổng thống về
tình trạng khẩn cấp để xây tường biên giới với Mêhicô.
Lần đầu tiên trong nhiệm kỳ,
hôm qua 15/03/2019, tổng thống Mỹ Donald Trump sử dụng đến quyền phủ
quyết để bác bỏ dự luật đã được lưỡng viện Quốc hội thông qua. Dự luật
này hủy bỏ tình trạng khẩn cấp mà ông Trump đưa ra để có ngân sách xây
bức tường ở biên giới Mêhicô.
Từ San Francisco, thông tín viên Eric de Salve gởi về bài tường trình :
«
Đó là nghĩa vụ của tôi » - tổng thống Donald Trump tuyên bố như trên từ
Phòng Bầu Dục của Nhà Trắng, khi lần đầu tiên trong nhiệm kỳ sử dụng
đến quyền phủ quyết. Ông không có chọn lựa nào khác. Sau khi bị chính
phe đa số Cộng Hòa của mình phản đối hôm trước đó, tổng thống buộc lòng
phải dùng đến biện pháp mạnh.
Các thành viên Hội đồng Bảo an biểu quyết về dự thảo của Mỹ, 16/11/2017.
Số phận của JIM, Cơ chế điều tra chung Liên Hiệp
Quốc về vũ khí hóa học ở Syria dường như đã an bài. Tối qua 17/11/2017,
Nga đã phủ quyết đến lần thứ 11, và là lần thứ hai trong hai ngày liên
tiếp, một dự thảo nghị quyết gia hạn thêm một tháng, theo đề nghị của
Nhật Bản.
Dự thảo mới này đã
được 12/15 thành viên Hội đồng Bảo an đồng ý. Ngoài Nga, chỉ có Bolivia
bỏ phiếu chống, còn Trung Quốc vắng mặt. Nga không chấp nhận việc các
chuyên gia của JIM cáo buộc đồng minh Damas là thủ phạm vụ tấn công bằng
khí độc sarin vào Khan Cheikhoun ngày 04/04 làm trên 80 người thiệt
mạng.
Khan Cheikhoun ở Syria, đã từng bị tấn công bằng khí sarin vào tháng 4/2017. Ảnh 12/07/2017.
Nga hôm qua 24/10/2017 đã phủ quyết một dự thảo nghị quyết
của Hội đồng Bảo an, về gia hạn điều tra việc sử dụng vũ khí hóa học
tại Syria thêm một năm. Đây là lần thứ 9 kể từ năm 2011 Matxcơva sử dụng
quyền này tại Liên Hiệp Quốc, để bảo vệ đồng minh Syria.
Các
chuyên gia ngày mai sẽ trình lên Hội đồng Bảo an một bản báo cáo về vụ
tấn công vào Khan Cheikhoun bằng khí độc sarin hồi tháng Tư làm hơn 80
người chết, mà phương Tây cho là quân chính phủ Syria tiến hành.
Matxcơva đòi hỏi phải được xem bản báo cáo trước khi tranh luận.
Đông đảo người dân Ba Lan biểu tình ngày 24/07/2017 chống cải cách tư pháp, ùng hộ việc tổng thống phủ quyết.
Một ngạc nhiên lớn tại Ba Lan là tổng thống
Andrzej Duda hôm qua 24/07/2017 đã phủ quyết các cải cách tư pháp của
chính quyền, trong khi ông cũng xuất thân từ đảng cầm quyền Pháp luật và
Công lý (PiS). Các đạo luật mới về Tối cao Pháp viện và Hội đồng Thẩm phán Quốc gia dự kiến trao cho chính phủ quyền lực gần như vô hạn định
đối với tư pháp. Phía chính quyền không dễ dàng chịu thua.
Từ Vacxava, thông tín viên RFI Damien Simonart tường trình :
Các thượng nghị sĩ Mỹ phát biểu trước báo chí sau phiên bỏ phiếu cho phép các nạn nhân vụ 11/09 kiện Ryad, ngày 28/09/2016.
Quốc hội Mỹ hôm qua 28/09/2016 đã bác bỏ phủ quyết
của tổng thống Barack Obama và thông qua đạo luật cho phép các nạn nhân
vụ khủng bố ngày 11/09/2011được khởi kiện Ả Rập Xê Út vì nước này có
liên can.
Có đến 15/19
tên khủng bố trong vụ này là người Ả Rập Xê Út, và các hiệp hội nạn nhân
11/9 từ nhiều năm qua vẫn đấu tranh để có thể buộc Riyad phải trả lời
về vai trò của mình trước tư pháp. Từ Washington, thông tín viên RFI
Anne-Marie Capomaccio gởi về bài tường trình :