Lê Diễn Đức - Gấu Nga khổng lồ không đè bẹp nổi Ukraina !

 

Mở đầu cuộc chiến, Ukraina phụ thuộc nặng vào vũ khí phương Tây, nhưng chiến tranh kéo dài đã buộc họ phải thay đổi. Họ không thể ngồi trông chờ mãi vào quyết định chính trị của đồng minh, không thể chờ vũ khí đắt tiền, số lượng ít, không thể đánh theo khuôn mẫu NATO vốn thiết kế cho chiến tranh ngắn.

Ukraina mở cửa hoàn toàn cho doanh nghiệp tư nhân, startup công nghệ, kỹ sư dân sự, nhóm sáng chế bán quân sự. Nhà nước không giữ độc quyền sáng tạo, mà trở thành “bà đỡ” cho sáng tạo.

Ukraina không chạy đua UAV “xịn” như Mỹ hay Israel, mà chọn con đường khác : UAV FPV giá 300–1.000 USD, sản xuất hàng loạt, thay đổi thiết kế liên tục theo từng tuần.

Hiệu Minh - Lan man về viết lách

Vụ lùm xùm “Nỗi buồn chiến tranh” (NBCT) nhạt dần, nhất là hôm trước cả nước không ngủ do đội bóng U22 Việt Nam lội ngược dòng trong trận chung kết với Thái Lan. Chả gì bằng bóng đá.

Buồn cười nhất là anh Phạm Xuân Nguyên có một bài dài, chứng minh nhân vật trong tiểu thuyết mà hiếp Phương không phải là…bộ đội.

Cánh ta thường ít phân biệt được fact and opinion nên tranh luận loạn xạ. Ý của ta là chân lý, trong khi đọc kỹ thấy sai toét. Lỗi thường nằm ở cách suy diễn. Trong trường cánh ta được học theo văn mẫu. Bộ đội là dũng cảm, yêu dân, không tì vết. Viết khác đi dễ bị điểm kém.

Sophie Trịnh - Công xưởng Quảng Châu và cái tát tỉnh người

 

Tôi từng có dịp bước vào một xưởng vẽ ở Quảng Châu. Nhưng nói “xưởng” nghe thật xúc phạm. Phải gọi đúng nghĩa rằng đó là một tập đoàn hội họa nhân dân, nơi nghệ thuật vận hành với độ chính xác và tốc độ mà nhiều doanh nghiệp công nghệ cũng phải nghiêng mình.

Trong không gian ấy, người pha màu, người lót nền, người chỉnh hình, người lên lớp và người hoàn thiện cứ thế vận hành nhịp nhàng như một nhà máy Toyota lắp ráp động cơ hybrid. Không ai ngẫu hứng, không ai chống cằm triết lý, không ai diễn vai thiên tài. Tất cả chỉ đơn giản là… làm việc.

Họ nói với tôi bằng giọng điềm nhiên đến mức tàn nhẫn: “Muốn phong cách nào chúng tôi làm được hết. Muốn ký tên gì ký được luôn. Hai tuần ra 1.000 bức là bình thường.” Tôi bật cười không phải vì họ liều, mà vì họ quá trung thực. Họ nhìn thẳng vào tính chất công nghiệp của sản phẩm mình tạo ra và tuyên bố: “Chúng tôi sản xuất hàng loạt. Đủ chất lượng

Tiểu Vũ – Các nhạc sĩ bớt băn khoăn

 

Trong vài bài viết và video gần đây của tôi về nhạc AI, rất nhiều bình luận đã xuất hiện. Người thì tò mò, người thì dè dặt, và cũng không ít phản ứng gay gắt phủ nhận hoàn toàn giá trị của thứ âm nhạc mới mẻ này.

Có người thậm chí thẳng thừng gọi “Say một đời vì em” là “bản xoàng xĩnh”, “hội chứng đám đông”, và coi việc đám đông đón nhận nó như một biểu hiện của sự suy thoái thẩm mỹ. Đây là một bình luận tiêu biểu phản ánh tâm thế của nhiều người khi đối diện nhạc AI : Hoặc ca ngợi quá đà, hoặc phủ nhận cực đoan.

Phản ứng này cũng dễ hiểu thôi. Nỗi lo ngại lớn nhất của giới nhạc sĩ trước sự trỗi dậy của nhạc AI chính là nguy cơ đánh mất vai trò sáng tạo, vốn được xem là độc quyền của con người. Khi một phần mềm có thể tạo ra bản nhạc chỉ trong vài phút, nhiều nhạc sĩ cảm thấy công sức, thời gian và cả nghề nghiệp của mình bị thách thức. Không ít người phản ứng bằng sự phủ nhận, xem AI như kẻ thù cần phải loại bỏ.

Liễu Hằng - Vì sao bài hát « Say một đời vì em » do công nghệ AI sáng tác lại có thể làm mưa làm gió đến kinh ngạc ?

 

Bởi nó dễ nghe ! Nội dung giản đơn, kiểu ngồi say nhớ cuộc tình đã qua.

Những cụm ca từ “Tim rối như đường tơ vương”, “ Ngồi ôm bóng chính mình” … được thốt ra gần gũi. Điệu Bossa Nova mượt mà, tạo hưng phấn, đặc biệt phần điệp khúc.

Vì thế mà có hàng trăm clip khiêu vũ trên nền nhạc, tạo thành trend bất kỳ người sáng tác nào cũng mơ ước !

Nguyễn Viện – Lề trái hay lề phải, lề nào cũng là lề

Việc hai nhà thơ Bùi Chát và Lý Đợi cùng lúc xuất hiện lần đầu tiên và chính thức trên văn đàn chính thống với tập tạp văn Kết hôn với chính mình (Lý Đợi) và tập thơ Chúng ta đang trôi đi đâu (Bùi Chát) đáng là một sự kiện, mà chưa cần xét tới nội dung tác phẩm.

Như chúng ta đã biết, không kể những tác phẩm in ngoài luồng (hay tự xuất bản không qua kiểm duyệt) thì Lý Đợi đã cho phát hành hàng chục tác phẩm khác tuy chính thống nhưng không được ký tên thật.

Bùi Chát cũng thế, dù đã in nhiều sách, vẽ nhiều tranh triển lãm và rất nổi tiếng, nhưng cả hai người họ, đến bây giờ mới được xuất hiện công khai với bút danh thật, do một nhà xuất bản nghe tin chuẩn bị đóng cửa (NXB Đà Nẵng) cấp phép.

Thọ Nguyễn - Phản biện, kiểm duyệt và tự kiểm duyệt

 

Nhiều người coi phản biện là cái gì đó đối lập, phản đối. Nhưng thực ra đó là một hành vi rất con người.

Trước khi quyết định điều gì đó quan trọng, ai cũng thoáng nghĩ trong đầu là nếu không làm hoặc làm khác đi thì sẽ ra sao? Người khôn ngoan hỏi con cháu, bạn bè thế nào cũng được lời khuyên bổ ích. Ngày xưa vua là con trời mà vẫn phải bổ nhiệm người tài làm Gián Quan để tìm ra nghịch ý giúp ngài cân nhắc.

Ngày nay các luận văn khoa học, kỹ thuật luôn phải để cho những bậc chuyên gia vặn vẹo. Đa số các câu hỏi do những chuyên gia độc lập đặt ra, chứ không phải của ông thầy đỡ đầu. Không phải tất cả ý kiến phản biện đều đúng, nhưng chúng giúp thí sinh củng cố hiểu biết của mình.

Huỳnh Ngọc Chênh - Một dân tộc sợ hãi

 

Trải qua nhiều ngàn năm lịch sử, dân tộc sợ hãi đó không sáng tạo ra được một thứ gì.

Áo quần để mặc, công cụ để lao động hầu như đều du nhập từ bên ngoài. Cái quan trọng nhất là hệ thống ký hiệu để ghi lại những gì đã nói ra để nhớ, để lưu truyền lại đời sau cũng không nghĩ ra được. Dân tộc đó đã không sáng tạo ra được chữ viết cho tiếng nói của mình.

Mà ngay cả vận dụng chữ viết có sẵn của các nền văn minh cổ đại trong khu vực để chế ra chữ viết của riêng mình cũng không tự làm được. Miến, Thái, Lào, Cam, Chăm, Triều, Nhật đã làm được điều đó khi lấy chữ Ấn hoặc chữ Tàu biến ra thành chữ viết riêng của họ, ghi chép được tiếng nói của họ.

Lâm Bình Duy Nhiên - Vài cảm nhận về những tranh cãi xung quanh Lễ Khai mạc Thế vận hội mùa hè Paris 2024

Tối thứ Sáu xem Lễ Khai mạc Thế vận hội mùa hè Paris 2024 ở nhà. Xem xong, một cảm giác lạ lùng xâm chiếm tâm hồn. Một sự thú vị và cả thán phục sau một màn trình diễn đậm màu sắc, âm thanh, giai điệu, hội họa và lịch sử.

Dĩ nhiên, hơn 4 giờ ngồi tại nhà, mát mẻ, xem trực tiếp trên tivi vẫn có cái hay khi không bị mưa gió hành hạ như hơn 300 ngàn khán giả phải đội mưa xem trực tiếp bên hai bờ sông Seine, dài 6 cây số!

Có thể nói, chương trình mang tên Grande Seine (Seine to lớn) có ý tưởng táo bạo: lấy sông Seine, biểu tượng của thủ đô Paris, làm một sân khấu to lớn cho cuộc diễu hành của các đoàn vận động viên đến từ hơn 200 quốc gia.

Yến Năng - Kiểm duyệt trí tưởng tượng

 

Nếu chỉ dùng một từ để phân biệt sự khác nhau giữa con người và con vật thì tôi chọn từ “sáng tạo”.

Nói cách khác: sự sáng tạo đã sáng tạo ra loài người. Chính sáng tạo đã làm cho con người tiến hóa và loài người không ngừng phát triển. Chống lại sáng tạo là chống lại sự tiến bộ, sâu xa hơn, là tội ác chống lại loài người. Kiểm duyệt sáng tạo là một hình thức cản trở sáng tạo, tức là phản động.

Vì thế, cá nhân tôi luôn phản đối chính sách kiểm duyệt sáng tạo, thông qua kiểm duyệt tác phẩm nghệ thuật.

Nguyễn Thanh Huy - Sư Minh Tuệ, một biểu hiện thiện lương trong nghệ thuật

Từ nghệ thuật, có những nhân vật bước ra đời sống. Từ đời sống, cũng có vài con người đi vào nghệ thuật. Nhưng trở thành hình tượng trung tâm, biểu tượng cho sự thiện lương tuyệt đối, không gợn chút bụi trần, có lẽ ngoài Đức Phật, là sư Minh Tuệ.

Nói như vậy, không phải là để so sánh hay nâng tầm, thánh hóa, Phật hóa sư Minh Tuệ. Mà đây là một sự thực đang diễn ra ngay lúc này trong đời sống nghệ thuật đương đại.

Phẩm cách và giới hạnh của ông đã khiến bao trái tim rung lên những cảm xúc triền miên khó tả. Thân hành và bước đi của ông đã khiến cho người ta phải suy nghĩ về cuộc đời. Cuộc sống này có ý nghĩa gì? Thế nào là hạnh phúc? Hàng loạt câu hỏi cứ hiện lên trong những khối óc biết suy tư. Dường như, có một sự đảo lộn trong những nhận thức đã có trước đó.

Mai Thanh Sơn - Một kiểu chửi xéo không thể đểu hơn

Mấy hôm nay một vài nhà văn tỏ ra không mấy hài lòng trước cái đề thi (vào lớp 10 chuyên văn) của Đại học Khoa học Xã hội Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Không hài lòng, nhưng thực ra các nhà văn cũng đếch cãi được, nên cũng chỉ biết hậm hực vậy, rồi im, và dĩ nhiên ngậm đắng nuốt cay. Cá nhân tôi thấy rằng, mấy ông thầy ở Đại học Đại học Khoa học Xã hội Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, cũng đếch ra sao, vừa đểu vừa hèn.

Các ông đểu, vì cùng là dân cầm bút với nhau, nhưng lại lôi đồng nghiệp ra bóc phốt, ví công việc sáng tạo của họ với những người thợ đóng gạch.

Phó Đức An - Hãy đứng trên vai người khổng lồ

 

Elon Musk, một cái tên chói lọi trên hành tinh và là người mà lão phục sát đất.

Điều khiến Elon Musk trở nên lôi cuốn là ở chỗ tính cách của anh giống như nhiều nhân vật lãnh tụ hiển hách qua các thời đại, cũng tràn đầy đam mê, tràn đầy năng lượng, không ngại mạo hiểm và tạo nên những kỳ tích.

Nhân vật lớn phù hợp nhất với tính cách của anh có thể là Napoleon. Họ đều xuất thân từ một khu vực ngoài lề xã hội. Napoléon sinh ra trên đảo Corse khu vực nói tiếng Pháp, Elon Musk sinh ra ở Nam Phi, một nơi tràn đầy bạo lực nói tiếng Anh. Anh đã từng bị bắt nạt khi còn trẻ vì thể trạng thấp và gầy.

Hiệu Minh - "Mai", "Đào" và nói láo về phim

Thấy mạng xã hội bàn luận ầm ĩ về hai phim “Mai” tư nhân và “Đào, Phở và Piano” nhà nước.

Có ông còn dùng thống kê dân ta cỡ 100 triệu, bao nhiêu ở thành phố, bao nhiêu hay đi xem phim. Rồi ông kết luận cái rầm, trong hơn chục ngày mà có hơn 4 triệu đi xem phim “Mai” của Trấn Thành…có mà bốc phét.

Nhưng trong 4 triệu đó không có lão, vì nhớ thần đồng thơ Trần Đăng Khoa viết nhiều bài hay hồi nhỏ, nhưng thành hội viên Hội Nhà văn thì lão ấy được mỗi câu này ngang sấm Trạng Trình “Ngồi nhà cởi cúc xem chim//Còn hơn ra rạp xem phim nước mình”.

Ngô Nhân Dụng - Sống dân chủ vui hơn

 

Coi đá banh phải hồi hộp đến phút chót mới thú vị. Nếu mới vào hiệp đầu đã biết đội nào thắng thì ai muốn coi tiếp làm gì? Cũng vậy, trước ngày bỏ phiếu mà đã biết chắc ai thắng ai bại thì chán ngắt!

Một cuộc bỏ phiếu ở tiểu bang New Hampshire vào cuối năm 2022, có thể coi là tiêu biểu cho lối sống tự do dân chủ của dân Mỹ.

Hai ứng cử viên tranh cử chức dân biểu hạ viện ở Địa hạt 16, Manchester, trong quận Hillsborough, nơi đảng Cộng Hòa thường thắng đảng Dân Chủ trong suốt nhiều năm. Khi kiểm phiếu, ông Larry Gagne, đảng Cộng Hòa đánh bại bà Maxine Mosley, đảng Dân Chủ, với tỉ số 1.820-1.797, hơn nhau 23 phiếu.

Đoàn Bảo Châu - Không thể chấn hưng văn hóa nếu không hiểu điều này!

Thứ trưởng Đoàn Văn Việt trả lời phỏng vấn: "Việt Nam hiện nay hầu như vắng bóng tác phẩm tầm khu vực và thế giới.

Ngành Văn hóa mong muốn đầu tư sáng tác để có những tác phẩm đỉnh cao, tầm cỡ, mang sức sống thời đại, nhất là trong văn học, nghệ thuật, hội họa. Nội dung này cần nguồn lực lớn, đầu tư nhiều năm chứ không đơn giản là tổ chức cho văn nghệ sĩ những chuyến thực tế hay trại viết trong vài tuần, vài tháng."

Việc quan trọng để chấn hưng được văn hóa là các vị phải có cái nhìn thẳng thắn, công bằng với lịch sử.

Ngô Nhân Dụng - Ấn Độ, Mỹ, Trung Quốc: Dân số sẽ quyết định

Nước Mỹ may mắn nhất, vì dân vẫn còn tương đối trẻ, lại được bù thêm với những tài năng khắp thế giới kéo vào, kể cả các du học sinh từ Ấn Độ và Trung Quốc.

Hiện nay GDP, Tổng Sản Lượng Nội Địa của Mỹ ($27 ngàn tỉ) và Trung Quốc ($19 ngàn tỉ) đứng hàng đầu thế giới, Ấn Độ ($3.7 ngàn tỉ) đứng hàng thứ năm.

Cuộc chạy đua kinh tế tương lai tùy thuộc vào ba yếu tố: Số người làm việc, số vốn đầu tư, và sản năng lao động (productivity) của mỗi người. Dân số Mỹ và Ấn Độ đang lên, trong khi Trung Quốc bắt đầu xuống từ năm 2020.

Hiệu Minh - Nguyễn Đình Toán, người ghi sử bằng ảnh

Trong đời thợ ảnh kiêng nhất là chụp chân dung. Nếu ảnh đẹp là do mẫu đẹp, nếu xấu chắc chắn do thợ ảnh. Chưa kể chụp xong, mất tiền phim, bỏ tiền rửa, mang đến cho người ta. Không may ảnh xấu bị bĩu môi, ảnh đẹp đút túi và ít người nghĩ phải trả tiền mà không biết người chụp ảnh cũng phải ăn.

Chả hiểu sao anh Nguyễn Đình Toán lại chọn cái nghề khốn khổ ấy. Và lại chụp văn nghệ sĩ, hầu hết nghèo.

Nhớ lần về Hà Nội năm 2009, trong một cuộc gặp các blogger Hà Nội do anh Nguyễn Trọng Tạo và Nguyễn Quang Lập tổ chức đón Thanh Chung New York, mình được ăn ké. Thấy mình giơ cái máy Canon kỹ thuật số chụp lung tung, dùng chế độ Auto, một anh đầu bạc với nụ cười hiền thân thiện hỏi muốn xem.

Trần Tiến Dũng - Về các nghệ sĩ gốc Việt phát sáng ở bến bờ sáng tạo tự do

 

Trước tiên xin chúc mừng hai nghệ sĩ Trần Anh Hùng và Phạm Thiện Ân đã nhận được hai giải thưởng danh giá tại Liên hoan phim Cannes 2023.

Cũng cần chúc mừng lần nữa đến nhà văn Dương Thu Hương đoạt giải Cino Del Duca 2023, và tượng vàng Oscar 2023, Quan Kế Huy cũng như các nhà văn nghệ sĩ nhận được các phần thưởng cao quý khác những năm trước.

Từ cách nhìn cá nhân, tôi cho là các nghệ sĩ gốc Việt thuộc thế hệ sau biến cố 1975 đã hiển hiện phẩm chất tài năng ở tầm thế giới văn minh. Trong đó cái phần hồn gốc cội Việt từ xuất xứ đã tìm được, ngôn ngữ nghệ thuật để nói cùng nhịp sống với các giá trị văn hóa-văn minh của nhân loại.

Đỗ Duy Ngọc - Sam Altman và ChatGPT

 

Mấy hôm rày báo chí trong và ngoài nước nói nhiều về Sam Altman, chàng trai sinh năm 1985, người sản sinh ra cái gọi là ChatGPT (Chat Generative Pre-training Transformer).

Đó là một loại trí tuệ nhân tạo, nó là kho kiến thức đầy ắp, nó là nơi trả lời cho bạn bất cứ vấn đề gì bạn đang thắc mắc. Tuy nhiên, có thể là do vấn đề ngôn ngữ, nhất là những từ ngữ không có trong từ điển, những tiếng lóng, cho nên đôi khi câu trả lời tiếng Việt của nó trật chìa, kiểu ông nọ cắm cằm bà kia.

ChatGPT đang thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng nhờ khả năng trả lời câu hỏi một cách chi tiết và nhanh chóng. Người dùng có thể đặt các câu hỏi để ChatGPT trả lời, hoặc đưa ra những yêu cầu để công cụ này đáp ứng. Chẳng hạn yêu cầu soạn thảo một email xin việc hoặc kể một câu chuyện, viết một đoạn văn hoặc thậm chí viết những đoạn mã lập trình theo yêu cầu của người dùng. Tuy vậy, các chuyên gia đánh giá ChatGPT còn thiếu nhiều kỹ năng cần thiết để có thể thay thế các lập trình viên, đặc biệt kỹ năng phối hợp và làm việc theo nhóm.