Trump hoãn tối hậu thư với Iran : Đòn gió hay bước lùi chiến lược ?

 

Đăng ngày: 25/03/2026

Chỉ trong vài giờ, tổng thống Donald Trump đảo chiều từ đe dọa tấn công sang hoãn tối hậu thư với Iran, làm dịu thị trường nhưng lại dấy lên nhiều nghi vấn. Giữa những tín hiệu đàm phán mơ hồ và nguy cơ leo thang vẫn hiện hữu, câu hỏi đặt ra là Nhà Trắng đang tìm lối thoát hay chỉ câu giờ trong một ván bài lớn hơn. 

Cú xoay trục bất ngờ của Nhà Trắng

Libération ngày 24/03/2026 cho biết vào lúc hơn 12 giờ 20 giờ Paris ngày thứ Hai 23/03, chỉ trong vài phút, thị trường chứng khoán châu Âu khởi sắc, các nhà đầu tư thở phào. Lý do là một tin toàn bằng chữ in hoa được tổng thống Donald Trump đăng trên Truth Social, loan báo đàm phán đang diễn tiến tốt đẹp với Iran. Đồng thời hoãn lại năm ngày việc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng Iran như trong tối hậu thư.

 

Tất cả đều bất ngờ, vì cả Washington lẫn Teheran những ngày gần đây không hề hé răng về giải pháp ngoại giao. Theo ông Trump, Hoa Kỳ và Iran đã có « những điểm đồng thuận quan trọng », khi thương lượng với một « nhà lãnh đạo cao cấp » không phải là tân giáo chủ Mojtaba Khamenei. Teheran vội vã bác bỏ, nói rằng đây là mánh khóe của tổng thống Mỹ để trấn an thị trường và câu giờ.

Eo biển Ormuz bên bờ bùng nổ : Trung Đông, canh bạc lớn của Donald Trump

 

Đăng ngày: 24/03/2026

Tình hình Trung Đông leo thang nguy hiểm khi tổng thống Donald Trump ra tối hậu thư buộc Iran phải giải tỏa eo biển Ormuz. Dù thời hạn được gia hạn thêm năm ngày, các đòn trả đũa quân sự, đe dọa về năng lượng và nguy cơ xung đột lan rộng, cho thấy khu vực đang tiến sát một ngưỡng bùng nổ mới. 

Màn phô diễn hỏa lực của các bên

Iran đáp trả là sẽ tấn công hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng các nước đồng minh vùng Vịnh, như nhà máy lọc dầu, kho xăng, nhà máy khử mặn nước biển. Le Figaro ngày 23/03/2026 cho rằng không thể coi thường lời đe dọa này vì sau ba tuần bị oanh tạc, Teheran vẫn tiếp tục đánh vào Israel và các nước trong khu vực.

 

Một hỏa tiễn đạn đạo Iran vượt được hệ thống phòng không, rơi xuống gần nhà máy điện nguyên tử Dimona của Israel, một hỏa tiễn khác ngay tại khu vực Thành phố cổ Jerusalem. Một bất ngờ khác là hỏa tiễn đạn đạo tầm xa Iran bay được đến căn cứ Diego Garcia của Mỹ ở Ấn Độ Dương cách xa 4.000 km. Một chiến đấu cơ F-35 phải hạ cánh khẩn cấp vì hỏa tiễn hồng ngoại của Iran làm hư hại.

Đặng Sơn Duân - Chuẩn bị cho khoảnh khắc lịch sử sang trang

Không có nhiều thời gian nhưng mà Ngày thứ Hai đen tối sắp đến rồi, nên mình viết vài ý nhanh về tình hình Trung Đông như thế này.

Sau cuộc tấn công của Hamas tháng 10.2023, vốn khơi dậy những vết thương lịch sử, Israel đã không còn chấp nhận hiện trạng. Họ có sự chuyển dịch căn bản trong tư duy an ninh: từ “quản trị xung đột” sang “giải quyết xung đột” bằng sức mạnh cưỡng bách.

Với khẩu hiệu Never Again, Israel quyết tâm sắp xếp lại cục diện Trung Đông. Song song với hành lang kinh tế IMEC kết nối với Ấn Độ, Israel còn chủ trương thúc đẩy Liên minh Lục giác trong khu vực. Trong cục diện mới đó, không có chỗ cho Cộng hòa Hồi giáo Iran, và mục tiêu thay đổi chế độ tại Tehran, có thể nói, đã được Israel tính toán từ trước.

Phúc Lai - Bước leo thang mới của chiến dịch Epic Fury ngày 22/03/2026

1. Thấy gì qua đe dọa leo thang của Trump, liệu cuộc chiến của ông ta có bước lên “một tầm cao mới?”

Như vậy, Trump đã cố gắng đưa ra đòn đe dọa không chỉ đánh vào hạ tầng của Iran (hệ thống điện) mà chính là đòn tâm lý. Rõ ràng là Trump đang đặt cược rằng 85/93 triệu dân Iran sẽ nổi dậy trước khi “mốc 48 giờ” kết thúc.

Chúng ta lại nhớ, mới chỉ hôm thứ Sáu, Trump còn nói về việc giảm quy mô, tức “winding down”. Nhưng đến Chủ Nhật lại đưa ra tối hậu thư đe dọa theo kiểu thường thấy ở con người tâm thần này: Đe dọa tàn khốc nhất. Điều này cho thấy áp lực kinh tế từ giá dầu đang khiến Trump không thể chờ đợi thêm được nữa.

Hoàng Quốc Dũng - Đánh Iran không khó, kết thúc chiến tranh mới khó

Dù Hoa Kỳ có ưu thế quân sự rất lớn, cuộc chiến với Iran hiện nay vẫn đặt Mỹ trước nhiều khó khăn chiến lược, quân sự, kinh tế và chính trị. Những khó khăn này không phải là thất bại quân sự trực tiếp, mà chủ yếu nằm ở tính chất phức tạp của chiến tranh Trung Đông.

Một nghịch lý của cuộc chiến là: có thể phá hủy hàng ngàn mục tiêu quân sự bằng không kích, nhưng vẫn rất khó đạt được mục tiêu chiến lược cuối cùng.

Hiện nay có ba khả năng, và cả ba đều không dễ:

Hiệu Minh - Món gân gà của cặp bài trùng Putin và Trump

Cách đây 4 năm (19/02/2022), 5 ngày trước chiến tranh Nga xâm lược Ukraine, tôi từng ví “Ukraine” như món gân gà của Putin, nuốt chẳng trôi, nhai thì vô vị. Dự đoán ấy chả khác gì Khổng Minh, ngồi trong trướng nhìn xa vạn dặm, đúng cmnr.

Có chuyện trong Tam Quốc. Tào Tháo đem quân chặn Lưu Bị, nhưng đánh toàn thua. Thời gian khá lâu mà không thay đổi được tình thế. Tiến quân bị Mã Siêu chống cự. Muốn lui, lại sợ người Thục chê cười, trong bụng dùng dằng chưa quyết.

Hôm đó, nhà bếp dâng bát canh, Tháo nhìn trong bát có cái gân gà, sực nhớ chuyện mình lại ngán và rối cả ruột. Giữa lúc đó, Hạ Hầu Đôn vào trướng, bẩm hỏi khẩu lệnh ban đêm. Tháo buột miệng nói ngay : “Kê lặc” (gân gà). Đôn truyền lệnh cho quan quân nhận khẩu lệnh đêm ấy là “kê lặc”.

Phúc Lai - Gà bài cho Trump, ngày 15/03/2026

1. Sơ lược tình hình chung

Cách đây 10 giờ trên mạng xuất hiện tin của một bọn, cũng ba vạ thôi, như thế này: “

Tàu bắt đầu di chuyển qua Hormuz, số lượng đang dần tăng. Lưu ý kể cả Iran mở cho Trung Quốc và Ấn Độ qua, thì đó cũng là 60% toàn bộ lưu lượng, phong tỏa gần như chấm dứt. Điều đó cũng có nghĩa là chính quyền dân sự của Iran (hoặc chuỗi chỉ huy nào đó) đã khôi phục quyền kiểm soát quân sự ở khu vực ven biển.”

Thực hư thế nào? Chính xác, đúng là có mở nhưng mới là he hé thôi. Về chuyện tàu Trung Quốc và Ấn Độ được ưu tiên, Đại sứ Iran tại Ấn Độ, Mohammad Fathali, vừa xác nhận hôm qua (14/03) rằng Iran đã cho phép một số tàu Ấn Độ đi qua. Cụ thể, ít nhất 3 tàu chở LPG và dầu thô của Ấn Độ đã cập bến an toàn sau khi băng qua eo biển.

Chiến sự Trung Đông làm rung chuyển vùng Vịnh và thị trường toàn cầu

Đăng ngày: 15/03/2026

Các tuần báo kỳ này đồng loạt tập trung vào cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Israel với Iran. Từ những chiến dịch tình báo tinh vi, tấn công bằng AI và drone, đến hậu quả kinh tế và địa chính trị đối với các nước vùng Vịnh. Năm kịch bản chiến tranh được các chuyên gia dự báo, với các hệ quả rộng lớn cho an ninh, năng lượng và vai trò toàn cầu của khu vực.  

Courrier International đăng hình vẽ các giáo sĩ và lực lượng vệ binh, chạy tít lớn « Iran trả đũa ». Trên trang bìa Le Point là cảnh những tòa tháp chọc trời trên một vùng sương mù với tựa nhỏ « Dưới những hỏa tiễn Iran là một trung tâm mới của thế giới » và tít chính « Định mệnh đáng kinh ngạc của các nước vùng Vịnh ». Le Nouvel Obs đặt câu hỏi « Chiến tranh còn đi tới đâu ? », trên nền một bầu trời đỏ rực khói lửa. L’Express nhấn mạnh đến « CIA-Mossad, binh pháp mới ». The Economist nói về « Một vụ tấn công vào kinh tế thế giới » : Dù diễn biến ở eo biển Ormuz ra sao, thị trường năng lượng cũng đã thay đổi hẳn.

Từ nội gián đến vệ tinh…

Theo L’Express, chiến dịch tấn công Iran hôm 28/02 của Hoa Kỳ và Israel đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử quân sự. Các cơ quan tình báo sử dụng công nghệ cao chưa từng thấy, cùng với các điệp viên nằm vùng bên trong. Để giữ yếu tố bất ngờ, hai đồng minh đã quyết định trừ khử đại giáo chủ Khamenei ngay giây phút đầu tiên của cuộc chiến, giữa thanh thiên bạch nhật, trước cả việc vô hiệu hóa hệ thống hỏa tiễn địa đối không của Iran.

Lê Diễn Đức - Làm chủ bầu trời và cả mặt biển, liệu Mỹ có giành chiến thắng?

Trong tư duy quân sự hiện đại, có một nguyên tắc gần như đã trở thành kinh điển: Ai làm chủ bầu trời, người đó sẽ chiến thắng.

Từ sau Đệ nhị Thế chiến, các cường quốc quân sự đều coi ưu thế trên không là điều kiện tiên quyết để giành thắng lợi trên chiến trường. hông quân có thể phá hủy hệ thống phòng không, đánh sập hậu cần, phá hủy căn cứ quân sự và làm tê liệt năng lực chiến đấu của đối phương.

Chiến thắng của Hoa Kỳ trong cuộc chiến vùng Vịnh tường được xem là ví dụ điển hình: Ưu thế tuyệt đối trên không khiến quân đội Iraq gần như tê liệt chỉ sau vài tuần. Nhưng chiến tranh hiện đại ngày càng cho thấy một nghịch lý: Ưu thế trên không có thể giúp thắng các trận đánh, nhưng không bảo đảm thắng cuộc chiến.

Tạ Duy Anh - Bao giờ thì chiến tranh Mỹ-Iran chấm dứt?

Đó là câu hỏi nhiều người trong đội đạp xe chúng tôi thường sốt ruột hỏi nhau. Không hẳn vì họ đã chán ngấy chiến tranh, mà nó bị thúc giục bởi nỗi lo lắng thực tế hơn: Còn chiến tranh, giá xăng dầu còn tăng, ảnh hưởng nặng nề đến nồi cơm hàng ngày của họ.

Trước hết để xảy ra chiến tranh, lỗi đầu tiên thuộc về Iran. Việc họ có chế tạo bom hạt nhân như ông Trump cáo buộc hay không, chưa vội bàn. Giả sử Iran có bom hạt nhân, thì, như những quốc gia sở hữu bom hạt nhân khác, họ cũng không dễ sử dụng, ngoại trừ việc đất nước ấy thực sự muốn tự sát tập thể.

Nhưng vị giáo chủ của nhà nước thần quyền nhiều lần công khai đòi xóa tên Israel là một sự kiêu ngạo dại dột. Ngay cả chỉ tuyên bố suông, cũng không ai được phép. Thêm vào việc họ hà khắc trong cai trị, bóp nghẹt quyền hiển nhiên của dân chúng, phân biệt giới tính, đàn áp và thủ tiêu những tiếng nói đối lập, nuôi dưỡng nhiều nhóm phiến loạn, cung cấp vũ khí cho Nga để giết người Ukraina...đã xứng đáng để họ bị trừng phạt.

Quang Cầu Muối - Ban Mê Thuột, Ngày Định Mệnh 10/3/1975

Suốt bảy tám năm nay, cứ gần hay đến ngày này. Tôi luôn viết về Ban Mê Thuột. Đó hình như là một "trách nhiệm của lương tâm" không ai giao phó, ngoài chính lương tâm của tôi.

Văn dốt, vũ nát nên nhiều khi nhớ lộn, viết lộn, nhưng cũng là dịp để cho đầu óc già nua làm việc lại.

Như những bài viết cũ, tôi chủ quan để nói rằng : Ngày 10 tháng Ba năm 1975, là ngày khởi đầu cho sự sụp đổ dây chuyền của quốc gia Việt Nam Cộng Hòa.

Đặng Sơn Duân - Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ đến từ đâu?

Mặc dù thay đổi chế độ ở Iran là mục tiêu chiến lược của Israel và Mỹ, không kích đơn thuần khó có thể lật đổ một hệ thống chính trị bám rễ sâu. Kết quả cuối cùng nằm ở sự rạn nứt từ bên trong.

Các chiến dịch quân sự thực chất là chất xúc tác, cung cấp điều kiện thuận lợi cho một cuộc nổi dậy. Và số phận của Iran phải do chính người dân của họ quyết định, khi các thể chế của nền Cộng hòa Hồi giáo này đang trong tình trạng suy yếu nhất kể từ năm 1979.

Tại sao Israel và Mỹ xác định đây là thời điểm vàng? Để hiểu tình hình nội bộ Iran cũng như những diễn biến hiện nay, cần quay lại cuộc biểu tình bùng phát hồi cuối năm 2025 và đầu năm 2026.

Lê Diễn Đức - Nguy cơ chiến tranh tiêu hao

Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran đã sắp hết tuần thứ hai, và cục diện đang diễn ra khác khá xa so với những gì nhiều người từng dự đoán.

Trong cuộc xung đột 12 ngày trước đây (13/06/2025-24/06/2025) dù nhiều cơ sở hạt nhân bị tấn công, Iran vẫn cố kiềm chế trả đũa trực tiếp vào lực lượng Mỹ, dường như để tránh một cuộc đối đầu toàn diện. Nhưng lần này mọi thứ đã khác.

Các đợt không kích của Mỹ và Israel đã gây thiệt hại nặng nề cho nhiều mục tiêu chiến lược của Iran, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến chương trình hạt nhân như Natanz và Fordow. Tuy nhiên, việc phá hủy các cơ sở này không đồng nghĩan Iran đã bị khuất phục.

Nguyễn Văn Tuấn - Chừng nào Iran / Ba Tư sụp đổ?

Ngoài một số rất nhỏ bên cánh tả cực đoan, phần lớn những người bình thường đều mong muốn chế độ thần quyền ở Ba Tư chấm dứt. Nhưng nguy cơ chế độ đó sụp đổ trong ngắn hạn có cao hay không?

Nếu nhìn qua bom đạn dồn dập tấn công vào hàng ngàn mục tiêu, và hàng trăm lãnh đạo Ba Tư bị tiêu diệt, người ta có thể nghĩ chánh phủ Ba Tư sắp sụp đổ. Nhưng thực tế cho thấy họ vẫn tồn tại và phản công.

Câu hỏi đặt ra là khi nào họ sẽ sụp đổ? Đó không phải là mục tiêu của cuộc không kích vào Ba Tư, nhưng là câu hỏi hợp lý. Nếu chế độ Ba Tư sụp đổ, ông Trump sẽ đi vào lịch sử như là một "disruptor" thứ thiệt.

Bông Lau – Bình mới rượu cũ

Tân Giáo chủ thần đèn Mojtaba Khamenei đã được Hội đồng tối cao lựa chọn để cai tri quốc dân Iran.

Gã là một nhân vật cực đoan không thua cha là Ali Khamenei vừa mới bị ám sát chết tuần trước. Mojtaba Khamenei bị thương khi Do Thái ám sát cha của hắn. Chứng tỏ Mojtaba Khamenei không sợ chết khi lên ngôi kế vì.

Có người nói Mojtaba Khamenei còn bảo thủ hơn cha nữa. Mojtaba Khamenei có liên hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và Dân quân Basij là hai bộ phận sắc máu bảo vệ quyền lực. Dân quân Basij khét tiếng trong việc đàn áp người dân Iran.

Bông Lau - Bài học Taliban

Không thể phủ nhận bộ máy chiến tranh của Hoa Kỳ và Do Thái mạnh nhứt hoàn vũ. Hoa Kỳ luôn luôn chiến thắng trong các cuộc chiến tranh quy ước – cơ giới.

Khi Hoa Kỳ bắt đầu oanh kích Afghanistan năm 2001 để lật đổ chế độ khủng bố Taliban. Chỉ trong vài ngày dội bom là các phi công Mỹ báo cáo không còn mục tiêu để đánh. Phòng không của Taliban chỉ là những khẩu đại liên DShK 12,7mm gắn trên nóc những căn nhà bằng đất nên không phải là mối đe dọa cho phi công Mỹ.

Thế nhưng Hoa Kỳ đã bỏ chạy sau hơn 20 năm tác chiến chống lại một đám du kích râu xồm cuồng tín và lạc hậu. Rõ ràng là một quân đội văn minh hiện đại đã không thắng nổi một đám khố rách áo ôm.

Trục tội ác : Khi Israel và Mỹ đối đầu chế độ thần quyền Iran

Đăng ngày: 08/03/2026

Cuộc chiến tranh ở Trung Đông chiếm tít trang bìa của tất cả các tuần báo ra kỳ này. L'Express có hẳn một hồ sơ mang tên « Buổi hoàng hôn của Hồi giáo cực đoan », Le Point nói về « Sách đen của các giáo sĩ ». Courrier International chạy tít « Iran : Cuộc chiến tranh đầy rủi ro », Le Nouvel Obs nêu ra « Thách thức của chiến tranh Iran », The Economist cho rằng đây là « Một cuộc chiến không có chiến lược ».

« Trục tội ác » tái hiện trong khung cảnh Iran

Trong bài xã luận « Trục tội ác không còn trả lời nữa », L’Express nhận định vụ tấn công vào Teheran hôm 28/02 đã bộc lộ những hạn chế của một liên minh chủ yếu bằng những lời hùng biện, có lợi ích khác nhau. Việc Trung Quốc và Nga không giúp Iran là bằng chứng.

Cụm từ « trục tội ác » ban đầu được nhắc đến trong cuộc họp các cố vấn của ông George W. Bush sau các vụ khủng bố ngày 11 tháng Chín.  Trong bài diễn văn về tình trạng Liên bang vào tháng Giêng, tổng thống Hoa Kỳ xếp các nước đã hỗ trợ Ben Laden và quân Hồi giáo vào « trục tội ác » : Iran, Irak và Bắc Triều Tiên. Khái niệm mượn từ Đệ nhị Thế chiến được dùng cho cuộc chiến chống lại cái ác của phe tân bảo thủ Mỹ trước chiến tranh Iran 2003, sau đó rơi vào quên lãng cho đến khi Nga xâm lăng Ukraina năm 2022.

Bông Lau – Chiến binh Kurds

 

Tin tức loan báo trên Facebook rằng chiến binh Kurds tiến vào Iran dưới hỏa lực yểm trợ của Không lực Hoa Kỳ và Do Thái. Nghe như họ sắp sửa lật đổ nhà cầm quyền độc tài Iran vậy.

Tổng thống George W. Bush cũng khởi động xâm chiếm Iraq năm 2003 với lý do Saddam Hussein "sử dụng võ khí hóa học hủy diệt hàng loạt và có liên hệ với khủng bố Al-Qaeda". Mới oanh kích bắt đầu chiến tranh ở Iraq mà tổng thống Bush đã làm một màn trình diễn giựt gân là mặc đồ phi công đáp máy bay trên hàng không mẫu hạm và tuyên bố "sứ mạng đã hoàn tất" (mission accomplished).

Nhưng cuộc chiến đã kéo dài trên 20 năm với trên 4.000 binh sĩ Mỹ tử trận và phí tổn từ 2 đến 3 ngàn tỉ mỹ kim. Nguồn tin Saddam Hussein sử dụng võ khí hủy diệt hàng loạt và có liên hệ với khủng bố Al-Qaeda về sau đã lòi ra là tin vịt.

Nguyễn Thông – Chiến tranh (2)

 

Cuộc chiến tranh do Trung Quốc gây ra mở màn hôm 17.2.1979 nhìn dưới góc độ của người Việt tử tế, đó là cuộc chiến tranh xâm lược. Phải dứt khoát như vậy.

Kẻ đem quân đi đánh nước khác ngay trên đất nước ấy, không là chiến tranh xâm lược thì là gì ? Bản thân nhà cầm quyền Trung Quốc thừa hiểu điều đó nhưng nó cố tránh, gọi trẹo đi thành “dạy cho Việt Nam một bài học”. Lạ ở chỗ, có những người Việt Nam lại cố tình không hiểu, cũng tìm cách gọi trẹo như Trung Quốc.

Hệt như lúc này, người ta vì lý do khốn nạn nào đó không dám gọi bọn Nga xâm lược Ukraine là bọn xâm lược, chỉ dám rụt rè thập thò bằng “chiến dịch quân sự đặc biệt”, “xung đột Ukraine - Nga”. Ông hàng xóm nhà tôi bảo chiến dịch chiến dịch cái mả mẹ nhà chúng nó.

Bông Lau – Lò lửa Trung Đông

 

Đã từng sống trong xã hội Mỹ, chứng kiến nhiều cuộc chiến do chính quyền Mỹ tiến hành nên không dễ bị thuyết phục về sự thành công.

Hoa Kỳ có thể chiến thắng tuyệt đối trong chiến tranh quy ước vì khí tài tối tân, hậu cần gần như vô tận, và đồng minh đông đảo, vì có chính nghĩa. Ví dụ Thế Chiến 2, Chiến tranh vùng Vịnh 1992. Nhưng hầu như thất bại trong các các cuộc chiến khủng bố tiêu hao dài lâu. Ví dụ Việt Nam, Afghanistan, Iraq, Syria v.v…

Chỉ có Đông Âu là thành công trong việc xây dựng cơ chế tự do dân chủ, vì chính kẻ thống trị là Liên Xô tự động tan rã và dân trí Đông Âu khá cao. Ngoài ra Hoa Kỳ không hề nhúng tay vào khuynh đảo Đông Âu khi Liên Xô cáo chung.