Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
1. Lão “dáo xư Giang” đã viết gì?
Một người bạn gửi cho tôi link bài blog của một lão châu Á nào đó tự xưng là chuyên gia và đề nghị tôi nhận xét.
Trích: "Báo cáo tóm tắt của Giáo sư Giang
Nga còn chưa thèm động viên tổng lực. Vẫn đang gọi Ukraine là một "chiến dịch đặc biệt"
Ba năm diễn ra chiến sự tại Ukraine. Putler vẫn gọi đó là một "chiến dịch quân sự đặc biệt".
Đường cao tốc M-14 là một tuyến giao thông quốc tế quan trọng của Ukraine, chạy dọc theo bờ biển phía nam từ Odesa qua Mykolaiv, Kherson, Melitopol và kết thúc tại biên giới Nga gần Mariupol. Tuyến đường này đóng vai trò là "xương sống" trên "cầu đất liền" nối khu vực miền nam Ukraine với bán đảo Crimea.
Sau khi xâm lược các khu vực phía nam Ukraine (bao gồm Mariupol, Melitopol, Berdiansk), Nga đã tiến hành sáp nhập và đồng bộ hóa lại mạng lưới giao thông tại đây vào hệ thống của mình.
Phía Nga đã gom đoạn tuyến thuộc đường M-14 cũ (đoạn từ biên giới vùng Rostov qua Mariupol, Melitopol) kết hợp với đường A280 sẵn có của Nga. Toàn bộ hành lang giao thông kéo dài từ Rostov-on-Don đến Crimea này được họ đặt tên lại là Đường cao tốc liên bang R-280 "Novorossiya".
1. Putler đi Trung Quốc thu hoạch được cái gì?
Có người nhận định Tập gặp Trump rồi liền sau đó gặp Tin, trong cuộc gặp sau này đã cho ra những thông cáo chung nổ súng vào trật tự thế giới sau Chiến tranh Thế giới thứ hai được cho là bị phương Tây thao túng, với những ngôn từ như chống phát-xít.
Quý vị có nghĩ Nga và Trung Quốc sẽ lợi dụng “Mỹ Trump” để hình thành trật tự thế giới mới không, và nếu có, có khả thi không?
Một điều rất hiển nhiên: cả Tập Cận Bình và Putler đều nhìn thấy ở Donald Trump một cơ hội vàng. Bởi vì Trump dù theo đuổi học thuyết "Nước Mỹ trên hết" nhưng lại mang tư duy giao dịch, và bản chất Trump là tay hám lợi. Luật ngầm trong giới làm ăn đã bắt đầu được áp dụng trong lĩnh vực địa chính trị, những nguyên tắc đảm bảo lợi ích cốt lõi lâu dài của quốc gia bị vứt bỏ không thương tiếc của thời Trump, lại tạo ra cho những kẻ như Putler và Tập cơ hội, thậm chí bằng kim cương.
(Ngăn ngắn về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 20/05/2026)
Trong bài trước, sau khi đăng lên có một bác hỏi ý kiến cá nhân tôi về việc Putler sang gặp Tập để làm gì. Tôi đã định trả lời Ngay hôm đó, nhưng lại vướng việc nên hôm nay mới trả nợ, thật là có lỗi quá.
Nhưng cũng hay, đúng hôm hắn sang gặp thiên triều. Cũng thật là đúng lúc, bản chất của “hợp tác không giới hạn” Nga – Trung được họ Tập lột bỏ cái vỏ bọc không thương tiếc. Tờ Financial Times vừa có bài : Tập bảo Trump, (giờ này chắc hẳn) Putler hối tiếc về việc đã xâm lược Ukraine. Nói với Tổng thống Hoa Kỳ, ngay trước khi gặp Putler.
Bắc Kinh rõ ràng đã nhận thấy thế sa lầy của Nga Putler từ lâu ; và nó không chỉ tiêu tốn nguồn lực của cả hai (dù Nga vẫn trả tiền cho Trung Quốc) mà còn kéo theo áp lực trừng phạt thứ cấp từ phương Tây lên hệ thống tài chính và công nghệ của chính Trung Quốc. Bằng câu nói “chính tôi cũng nghĩ Putler sai lầm”, ông Tập muốn giảm bớt áp lực từ chính quyền mới của Trump, đồng thời tự định vị lại Trung Quốc như “một bên trung gian tỉnh táo” chứ không phải kẻ đồng lõa vô điều kiện.
Gần đây, tất cả các nguồn OSINT đều cùng nhận xét, Nga vẫn cố gắng duy trì tấn công trên chiến trường nhưng không tiến được. Bị tổn thất nặng với con số 35 ngàn thương vong mỗi tháng, vượt quá khả năng tuyển lính hợp đồng của nước này. Nga hiện chỉ có thể tuyển mộ khoảng 25.000 - 30.000 lính hợp đồng mỗi tháng
Đồng thời tần suất và cường độ các trận tấn công của Ukraine vào sâu trong nội địa Nga ngày một gia tăng, làm Nga phải không kích vào các khu vực dân cư của Kyiv và một số thành phố khác làm chết dân thường. Tôi đánh giá đây là những nước cờ hết sức tuyệt vọng của Putler rồi, chỉ là ngồi chờ bị lật đổ mà thôi.
Trong một video gần đây (số 1.137 cách đây hơn 1 tuần) Yuryi Shvets đã thống nhất ý kiến với tôi. Trong khi tôi phân tích về hệ thống hậu cần kỹ thuật của Nga, thì anh Shvets cho rằng cấu trúc quyền lực của Kẩm-linh đã thực sự rệu rã.
Đăng ngày:
Trang bìa Le Point dùng nền đỏ với hìnhTập Cận Bình đang nâng ly, Donald Trump là cái bóng mờ từ xa, chạy tít « Và trong khi đó, Trung Quốc… », nhấn mạnh đến kế hoạch của Tập Cận Bình để qua mặt nước Mỹ về quốc phòng, công nghệ, xe hơi, năng lượng…L’Express đăng hình vẽ Donald Trump và Tập Cận Bình dưới dạng hai robot đang đối mặt về trí thông minh nhân tạo, nguyên tử, lượng tử…với dòng tựa « Và rốt cuộc, Trung Quốc thắng ».
The Economist đánh giá cuộc gặp Trump-Tập là « mờ nhạt ». Libération cuối tuần nhận xét « Tại Bắc Kinh, Trump và Tập phô ra một ‘sự ổn định chiến lược’ nhưng không giải quyết những bất đồng ». Cuộc họp thượng đỉnh kết thúc hôm thứ Sáu 15/05 không mang lại thỏa thuận quan trọng nào, tuy nhiên hai đại cường đã giảm bớt căng thẳng về Iran, Đài Loan và đối địch kinh tế - một sự ổn định sau nhiều năm quan hệ bị xấu đi.
Có những thời điểm lịch sử mà người ta chỉ nhận ra ý nghĩa của nó khi đã quá muộn để thay đổi. Cuộc chiến mà Điện Kremlin châm ngòi vào tháng 2 năm 2022 có lẽ chính là một trong những thời điểm như vậy.
Bốn năm sau, Matxcơva không còn là đô thị đứng ngoài cuộc chiến nữa. Nó đã trở thành một phần của cuộc chiến đó. Và không ai chuẩn bị tinh thần cho điều này.
Ngay từ những ngày đầu, có một "hợp đồng xã hội" không được viết ra nhưng ai cũng hiểu: Chiến tranh là việc của những người lính ở xa, của các vùng biên giới, của Ukraine. Còn người Matxcơva có thể tiếp tục cuộc sống bình thường. Đi cà phê. Đặt đồ ăn qua app. Phớt lờ tin tức chiến trường.
Năm 1981, Tổng thống Anwar Sadat của Ai Cập bị ám sát ngay giữa một cuộc duyệt binh quân sự. Khi đoàn xe quân đội đi ngang khán đài danh dự, một nhóm quân nhân bất ngờ nhảy xuống, ném lựu đạn rồi xả súng thẳng vào hàng ghế lãnh đạo. Sadat chết tại chỗ.
Putin là người hiểu rõ chuyện này hơn ai hết. Một cuộc diễu binh càng lớn thì nguy cơ đảo chính hoặc ám sát cũng càng lớn.
Nhiều nguồn tin và báo chí phương Tây từ lâu cho rằng Vladimir Putin đặc biệt bị ám ảnh bởi số phận của những nhà độc tài bị lật đổ một cách thê thảm như Muammar Gaddafi hay Saddam Hussein. Đối với Putin, đó không chỉ là một biến cố địa chính trị mà còn là một ám ảnh cá nhân. Chính nỗi sợ kết thúc giống Saddam hay Gaddafi có lẽ giải thích phần nào tâm lý bunker, sự nghi kỵ cực độ và ám ảnh an ninh ngày càng thấy rõ ở ông ta hôm nay.
Khi phát động cuộc xâm lược Ukraine tháng 2/2022, Kremlin tin rằng xe tăng Nga sẽ tiến vào Kiev như đi dạo. Người ta từng tưởng tượng cảnh chính quyền Ukraine sụp đổ nhanh chóng, Tổng thống Volodymyr Zelensky bỏ chạy, còn người dân Ukraine sẽ “đón chào quân giải phóng”.
Hơn 4 năm sau, thực tế trở thành một trong những thất bại chiến lược đáng xấu hổ nhất trong lịch sử hiện đại của nước Nga.
Ngay cả The Economist, một tạp chí vốn khá thận trọng, giờ đây cũng phải thừa nhận rằng thế chủ động trên chiến trường đang dần chuyển về phía Ukraine.
Nói một cách mỹ miều thì diễu binh mừng Ngày chiến thắng của Nga năm 2026 đi vào “tiết kiệm” thực chất
Trước năm 2022, nhận thức của thế giới về sức mạnh quân sự Nga được xây dựng dựa trên dòng chảy thép như núi lở của đội hình xe tăng T-14 “Armata”, tên lửa vượt đại châu mang đầu đạn hạt nhân, các dòng thác của xe phòng không, thiết giáp… trong lễ diễu binh Quảng trường Đỏ, và các phi đội máy bay đa dạng dẫn đầu bởi Su-57.
Nhưng lễ diễu binh trên Quảng trường Đỏ ngày 9 tháng 5 năm 2026 chỉ kéo dài 45 phút, thực sự đã lập kỷ lục “ngắn nhất” trong lịch sử Nga hiện đại. Và suốt quá trình không phô ra bất kỳ phương tiện quân sự nào.
(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 08/05/2026)
1. Chỉ còn hơn một ngày nữa là Putin cho duyệt binh trên Quảng trường Đỏ.
Việc Nga thông báo hủy bỏ trình diễn khí tài trong lễ duyệt binh mừng chiến thắng 9/5 năm nay không chỉ đơn thuần là lo ngại drone Ukraine như phát ngôn chính thức từ phía họ, mà mà là kết quả của một sự suy sụp hệ thống chủ yếu trong yêu cầu đảm bảo an ninh trực tiếp cho sự kiện.
Sau một loạt các cuộc tấn công drone vào Nga, nhất là cú vào Mục-tư-khoa đêm 04/05, Kẩm-linh nhận ra rằng chúng sẽ không thể bảo vệ một đoàn xe bọc thép dài dằng dặc trước các loại UAV tự sát tầm xa của Ukraine.
Còn nhớ, những ngày này 4 năm trước sau khi quân đội Nga ôm đầu máu chạy khỏi Kyiv và hướng bắc Ukraine, bỏ lại bao nhiêu là xe tăng, bọc thép… chúng ta còn bàn nhau “liệu Nga có tổng động viên, Putler có ban bố tình trạng chiến tranh hay không ?”
Sau đó, tôi viết bài ‘“Chiến thắng lịch sử” của Putler’. Đến nay nhìn lại, tất cả những gì đã quan sát được và nhận xét, có rất nhiều cái không sai, không thay đổi, nhưng cũng có rất nhiều cái không diễn ra như hình dung.
Tôi nhớ trong năm 2022, sau khi trao đổi với anh H.A, người học trường quân sự ở Kharkiv thuộc Liên Xô về, chúng tôi đã cho rằng lệnh cấm vận và trừng phạt của phương Tây áp đặt lên Nga sẽ không làm Nga sụp đổ. Nhưng nếu nước này không dừng lại được trong cuộc chiến, thì chúng (cấm vận và trừng phạt) sẽ càng về sau càng gây tác hại và đúng là sẽ dẫn đến sụp đổ thực sự.
1. Cường quốc quân sự thứ hai thế giới duyệt binh rút gọn
Cuối cùng, câu hỏi tôi đặt ra đã có trả lời. Hôm đó tôi nói, một người bạn Nga kể lại rằng dân cư thủ đô Nga đang nín thở chờ xem Putler có cho tổ chức Duyệt binh ngày Chiến thắng hay không, tôi thì bình luận: Duyệt cũng chết mà không duyệt cũng chết.
Và bây giờ. Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga đã công bố hôm đó vẫn sẽ tổ chức, nhưng là... rút gọn. Nôm na là chỉ có bọn đi bằng chân qua quảng trường, còn các lực lượng xe pháo hoành tráng mọi năm thì… thôi!
Trong bối cảnh khẩu hiệu chống phát-xít là cốt lõi để huy động sự ủng hộ của người dân, việc không thể tổ chức lễ kỷ niệm ngay tại Quảng trường Đỏ sẽ bị xem là một sự thừa nhận yếu thế công khai.
1. Ngai vàng lung lay
Trên mạng xuất hiện một đoạn tin ngắn, nó bảo là “các chỉ số ủng hộ Putler đang sụt giảm trong những tuần gần đây. Mức ủng hộ dành cho ông ta giảm từ 73,3 % xuống còn 65,6 % hồi tháng Ba, trong khi mức độ tin tưởng cũng giảm từ trên 77 % xuống còn 71 % trong cùng giai đoạn.”
Tôi đã dùng công cụ AI để kiểm tra tính xác thực của nó, và… có thật. Khi ngay cả cơ quan thăm dò dư luận nhà nước (VTsIOM) cũng phải thừa nhận sự sụt giảm trong 7 tuần liên tiếp, thì tình hình thực tế chắc chắn còn tồi tệ hơn rất nhiều. Không phải ngẫu nhiên mà tỉ lệ ủng hộ rớt vào thời điểm này.
Thực tế chính Putler đã phải công khai thừa nhận GDP giảm 1,8 % trong hai tháng đầu năm 2026. Các ngành công nghiệp then chốt và xây dựng đều đi xuống. Lạm phát thực tế, mặc dù số liệu chính thức có thể được ÉP, nhưng người dân đang cảm nhận rất rõ chi phí ăn uống chiếm tới 38 % thu nhập. Đây là lần đầu tiên cỗ máy chiến tranh của Putler không còn tạo ra ảo giác về sự tăng trưởng mà bắt đầu kéo tụt mức sống của người dân Nga xuống, chưa đến nhưng sẽ lập đáy.
(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 20/04/2026)
Mời quý vị xem qua thảo luận tôi gửi kèm bài này, trong ảnh thứ nhất: chụp lại màn hình chat của hai thằng trùm Dư Luận Viên Pro Z, Ivan Penkin và Dmitry Steshin.
Chúng nó gọi cuộc chiến của Putler bây giờ là bế tắc: “Trong khi chúng ta gửi những chiếc xe tải chở người (may nó không gọi là thịt người) đến tiền tuyến thì người Ukraine đã dựng nên những bức tường drone “không thể xuyên thủng”.”
Về nguyên tắc để phá “bức tường drone” mà người Ukraine dựng lên thì không thể chỉ dùng drone như hiện tại được mà Nga phải có sức mạnh của thời Xô-viết ngày xưa, như chúng ta đã bàn luận nhiều lần: Tổ chức một chiến dịch cỡ tối thiểu 2 Phương diện quân của Chiến tranh Vệ quốc, tấn công mãnh liệt theo 2 hướng chính.
Ngày 17/04/2026, Vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển đã đến Ukraine. Ông bắt đầu chuyến thăm bằng việc tưởng niệm các binh sĩ đã hy sinh.
Đây là chuyến thăm đầu tiên của một vị quốc vương Thụy Điển tới Ukraine trong 14 năm.
Thông báo này được Tổng thống Volodymyr Zelenskyy công bố trong cuộc họp báo với Nhà vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển, rằng Thụy Điển phân bổ 4 tỉ euro hỗ trợ và sẽ bắt đầu huấn luyện phi công lái máy bay chiến đấu Gripen cho Ukraine.
Đăng ngày:
Chỉ hơn một giờ trước khi tối hậu thư hết hạn, tổng thống Donald Trump bất ngờ chấp nhận ngừng bắn hai tuần với Iran, tạm thời tránh được leo thang quân sự. Nhưng phía sau khoảng lặng mong manh này là những toan tính chiến lược chưa ngã ngũ, từ eo biển Hormuz đến thế cân bằng quyền lực khu vực. Xuất bản sớm, báo giấy ngày 08/04/2026 không đưa kịp nhưng trên trang web các báo đều theo dõi sự kiện và cập nhật.
Chỉ hơn một tiếng đồng hồ trước khi hết hạn, với đe dọa « xóa sổ cả một nền văn minh », tổng thống Donald Trump bất ngờ chấp nhận hoãn tấn công Iran và ngừng bắn hai tuần. Thỏa thuận đạt được nhờ trung gian của Pakistan và được Israel đồng ý một phần, dù vẫn còn bất đồng liên quan tới Liban.
Diễn biến này giúp giảm nguy cơ leo thang quân sự ngay lập tức : Các kế hoạch tấn công vào hạ tầng năng lượng và cầu của Iran tạm thời được đình lại. Tuy nhiên, hòa bình vẫn còn xa vời khi giao tranh vẫn lẻ tẻ diễn ra trong đêm. Đổi lại, Washington kỳ vọng Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20 % lượng dầu toàn cầu. Nhưng việc mở cửa này có điều kiện, đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Teheran. Phía Iran nhanh chóng tuyên bố « chiến thắng », nhấn mạnh họ vẫn nắm lợi thế chiến lược và kinh tế tại khu vực.
Đăng ngày:
Vụ giải cứu ngoạn mục phi công thứ hai của chiếc F-15 bị rơi tại Iran trong vòng 48 tiếng đồng hồ tập trung mọi chú ý, một lần nữa đã cho thấy tính chuyên nghiệp của quân đội Mỹ. Le Figaro cho rằng chiến dịch này là một thành công, nhưng việc bị mất nhiều phi cơ cho thấy Iran vẫn còn sở hữu phương tiện phòng không.
Trang web Les Echos và Libération đều đưa chi tiết về vụ giải cứu ly kỳ này. « WE GOT HIM ! » (Chúng ta đã tìm được anh ấy !). Tổng thống Donald Trump phấn khởi viết trên mạng xã hội của ông hôm Chủ nhật : Phi công thứ hai của chiếc F-15 E bị bắn rơi trên không phận Iran đã được cứu thoát nhờ một chiến dịch quân sự khó khăn. Đặc nhiệm Mỹ có sự hỗ trợ của CIA đã huy động phương tiện quy mô, làm nên một kịch bản hoàn hảo kiểu Hollywood.
1. Trump – con gà mắc tóc
Tuyên bố ngừng bắn còn nguyên trong không khí, chưa tan, nước bọt của hai bên văng tóe ra chưa rơi xuống đất thì… eo biển lại đóng. Đồ đểu Netanyahu đúng như hôm trước tôi dự, chẳng thích thú gì khi Trump tìm cách “té” mất, nói chính xác là chạy làng để hắn lại chịu trận một mình, tẩn ngay Lebanon.
Rồi – vậy thì hiện nay, Netanyahu chính là biến số quyết định sự thành bại của Trump. Trump cần rút khỏi Iran với Hormuz thông thoáng, và Netanyahu là kỳ đà cản mũi cho câu chuyện này.
Trump vốn là người dễ nản và phi nguyên tắc, nên chuyện 10 điểm của Iran hay 15 điểm của Mỹ, không quan trọng, miễn là ông ta có thể giải thích được đó là thắng lợi, nhưng nếu bây giờ không rút ra được trong khi mốc 59 ngày – 28/40 đang đến gần, là một thực tế phũ phàng, deadline đang xồng xộc đến. Thậm chí, tôi còn cho rằng Trump đang rất gấp vì ông ta khó có thể cùng Iran làm ra chuyện tạm dừng bắn trước thời điểm 28/04 theo kiểu đóng băng, rồi sau ngày đó lại quay lại đánh nhau tiếp cho lắm – như vậy vẫn là một giải pháp thất bại.
Trong lịch sử chiến tranh thế giới, đã có không ít thỏa thuận ngừng bắn được ký kết, nhưng ngay sau đó tiếng súng vẫn chưa thể im hẳn. Điều này gần như là “quy luật”: trên giấy tờ là ngừng bắn, nhưng trên thực địa, xung đột vẫn tiếp diễn dưới nhiều hình thức.
Tình hình ngừng bắn giữa Mỹ-Israel và Iran hiện nay cũng không phải ngoại lệ.
Trước hết, phía Mỹ-Israel dường như đã loại Liban ra khỏi phạm vi áp dụng của lệnh ngừng bắn. Cụ thể, ngay trong ngày hôm nay, các cuộc không kích vẫn diễn ra dữ dội tại Beirut (15 điểm bị bắn phá, hàng trăm người bị thương, khoảng 20 người chết). Điều đó cho thấy ranh giới của “ngừng bắn” không hề rõ ràng, và có thể bị diễn giải tùy theo lợi ích chiến lược của từng bên.
