Trần Trung Đạo - Mỹ nên hay không nên đánh Iran, và nếu đánh sẽ có lợi cho ai?

Hôm kia người viết có tham gia buổi thảo luận trên diễn đàn của Nhóm Trao Đổi về tình hình Iran và tương lai của quốc gia này. Buổi thảo luận rất sôi nổi, tích cực. Sáng nay viết thêm vài điểm cùng chủ đề này.

Xung đột Mỹ Iran không phải mới, mà bắt đầu từ năm 1979 khi Cộng Hòa Hồi Giáo Iran (The Islamic Republic of Iran ) vừa được thiết lập và 52 nhân viên tòa đại sứ Mỹ bị bắt giữ làm con tin.

Viết lại theo tác phẩm The Iran Hostage Crisis của R. Conrad Stein. Sáng ngày 4 tháng 11, 1979, một đám đông khoảng 500 người Iran bao vây tòa đại sứ Mỹ tại Iran. Các nhân viên tòa đại sứ bị đánh và bị sỉ nhục trước họng súng của đám đông. Một số bị nhốt trong những chiếc tủ nhỏ và phải sống trong đó nhiều ngày. Phần còn lại bị trói và giam dưới hầm.

Phúc Lai - Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 09/02/2026 (tiếp theo và hết)

4. Liệu Nga có mở một chiến dịch tấn công mùa xuân như ISW đưa tin?

4.1. Nga có kế hoạch phát động các chiến dịch tấn công quy mô lớn ở miền nam và đông Ukraina vào mùa hè này. Đây là kết luận mà các nhà phân tích tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh Hoa Kỳ (ISW) đưa ra sau khi phân tích các hành động của bộ chỉ huy quân sự Nga.

Báo cáo lưu ý rằng, để thực hiện các kế hoạch này, điện Kẩm-linh dự định triển khai các lực lượng dự bị chiến lược, vốn đã được xây dựng từ năm ngoái.

ISW nhận định Nga đang cố tái hiện mô hình Pokrovsk tại các mặt trận mới (như Kostiantynivka). ISW lưu ý Nga hiện nay đang phải dùng đến các đơn vị dự bị chiến lược vốn để dành cho mùa hè. Khi các nguồn lực này bị “nướng” sớm vào các trận đánh chiến thuật lẻ tẻ, khả năng tạo đột phá quy mô lớn sẽ bị suy giảm nghiêm trọng.

Phúc Lai - Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 09/02/2026

1. Nhân Thế vận hội mùa đông đang diễn ra ở Milan, Ý

Nhiều người nói: Việc liên đoàn Olympic quốc tế và FIFA cấm các đội tuyển Nga tham gia các giải đấu quốc tế, dẫn đến việc các Vận động viên Nga phải tham dự dưới cờ trung lập, là hành động “chính trị hóa thể thao.”

Tuy nhiên, tôi không nghĩ vậy: Họ vẫn được thi đấu, nghĩa là về mặt cá nhân họ không bị hạn chế gì và nếu đạt thành tích, tủ đựng giải thưởng của họ ở nhà vẫn đầy lên. Sự trừng phạt này là nhắm vào quốc gia có hành vi xâm lược.

Nếu để họ cầm cờ Nga lúc này, đó mới thực sự là “chính trị hóa” theo hướng xấu, tức là biến bục vinh quang thành nơi cổ xúy cho một quốc gia đang vi phạm luật pháp quốc tế. Việc thi đấu dưới cờ trung lập là một “giải pháp nhân đạo”. Nó bảo vệ sự nghiệp của vận động viên (những người có tuổi thọ nghề nghiệp rất ngắn) nhưng đồng thời từ chối cho Kẩm-linh cơ hội dùng quốc kỳ, quốc ca để tuyên truyền chủ nghĩa dân tộc cực đoan.

Phúc Lai – Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 05/02/2026

 

1. Tại sao Ukraine không trả đũa chiến dịch không kích hạ tầng năng lượng ?

Có người đặt câu hỏi, tại sao Nga tăng cường tập kích đường không vào hạ tầng năng lượng của Ukraine trong thời điểm hiện tại, vậy tại sao Ukraine không trả đũa những đòn tương tự ?

Tôi nghĩ rằng có hai lý do :

Một. Nếu tấn công vào dân sinh, giả định dân chúng sẽ nổi dậy chống Putler thì là kết quả tích cực, nhưng nếu dân Nga lại bị kích động lao vào chiến tranh thì sao ? Và Putler thì có cớ để trả đũa những đòn mạnh hơn như hạt nhân chiến thuật. Điều này sẽ không phù hợp với lý thuyết “quản trị leo thang chiến tranh” mà bên nào cũng phải quán triệt, kể cả Ukraine.

Ukraine hiểu rằng họ đang ở thế “cửa dưới” từ góc độ vũ khí hạt nhân. Nếu tấn công vào các trạm biến áp dân sinh tại Mục-tư-khoa hay St. Petersburg, họ sẽ trao cho Putler một cái cớ, một cơ hội bằng vàng để danh chính ngôn thuận sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật hoặc tổng động viên toàn diện. Vì vậy, Ukraine vẫn nên chọn cách đánh vào các kho dầu, nhà máy lọc dầu cũng như những mục tiêu lưỡng dụng nhưng trực tiếp cắt đứt khả năng nuôi chiến tranh của Nga.

Phúc Lai - Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 02/02/2026

1. Thấy gì qua một trò tuyên truyền bôi nhọ rẻ tiền?

Gần đây trên báo giáo dục và thời đại, có bài “Xe tăng Abrams và Leopard đang ‘bùng cháy như diêm’ trên chiến trường” của tác giả Bạch Dương (ngày 17/01/2026) với đánh giá “GD&TĐ – Việc sử dụng xe tăng Abrams và Leopard của phương Tây trong Lực lượng vũ trang Ukraine bị xem là một thất bại.”

Nhưng cũng thời điểm đó, có thông tin không chính thức rằng Leopard của lữ đoàn cơ giới 155 Ukraine chiến đấu ở Pokrovsk cực kỳ ổn định trong cuộc chiến kéo dài từ ngày này qua tháng khác, gây cho quân Nga những thiệt hại nặng nề.

Do không xác định được nguồn tin này có chính xác hay không, tôi không tổng hợp nhưng một khi Lenta (nguồn của bài báo trên) dẫn ấn phẩm National Interest chê bai các xe tăng phương Tây, tôi hiểu rằng quân Nga đang gặp vấn đề cực lớn với đối thủ là xe tăng Leopard trên chiến trường.

Phúc Lai – Lại bàn thêm về tình hình Trung Quốc (28/01/2026)

 

PHẦN MỘT. NHÌN LẠI LỊCH SỬ

Một anh bạn đề nghị tôi liên hệ với vụ xử lý Lâm Bưu 55 năm trước, năm 1971. Hồi đó có hai thuyết về hình thức xử lý Lâm Bưu.

Đầu tiên chúng ta đọc “Bóng đêm trên Quảng trường Thiên An Môn” kể là Lâm Bưu và vợ là Diệt Quần bị bắn bằng súng chống tăng, chết trong xe bọc thép thành hai đống thịt. Thuyết thứ hai, khoảng những năm 2000 trên báo Việt Nam bảo là rơi máy bay ở Nội Mông. Đại khái thế, với tôi không quan trọng.

Cả hai vụ có những điểm rất tương đồng. Nếu Lâm Bưu là người kế thừa được ghi vào điều lệ Đảng, là người nắm giữ linh hồn của quân đội sau Cách mạng Văn hóa ; thì Trương Hựu Hiệp là thế hệ “Thái tử đảng”, bạn tâm giao và là người bảo kê quyền lực quân sự giúp ông Tập củng cố ghế Chủ tịch Quân ủy Trung ương suốt hơn một thập kỷ.

Phó Đức An – Sự tái diễn của vụ Lâm Bưu

 

Việc đồng thời tuyên bố điều tra Trương Hựu Hiệp, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương (CMC) – người có vị trí trong quân đội Trung Quốc chỉ sau Tập Cận Bình và Lưu Chấn Lập, Tham mưu trưởng Liên quân CMC – đã gây chấn động thế giới.

Động thái này dẫn đến việc gần như toàn bộ các thành viên CMC khóa 20 bị loại bỏ. Ngoại trừ Trương Thăng Dân, người được bổ nhiệm khẩn cấp làm Phó Chủ tịch quân ủy năm ngoái, Tập Cận Bình trên thực tế là người duy nhất nắm giữ quyền lực quân sự, một tình huống được giới chuyên gia mô tả là lần đầu tiên kể từ thời Mao Trạch Đông mà Tập Cận Bình là "tư lệnh đơn độc". Diễn biến bất thường này đã làm dấy lên nhiều câu hỏi : Trương Diều Hạ rốt cuộc đã làm gì ?

Việc hai nhân vật quân sự chủ chốt cùng lúc bị hạ bệ đã được nhiều nhà bình luận ví như "sự tái diễn của vụ Lâm Bưu". Quân đội được coi là huyết mạch của chế độ Đảng Cộng sản Trung Quốc, và cuộc thanh trừng cấp cao này được xem là có tác động sâu sắc đến hệ thống.

Phúc Lai – Thấy gì qua vụ thanh trừng tướng lĩnh Trung Quốc cao cấp ?

 

Mấy ngày qua, những tin tức “nóng” từ chính trường thượng tầng Trung Quốc đã thu hút sự chú ý của cư dân mạng xã hội. Đại khái là, Trung Nam Hải đang có một vụ thanh trừng.

Sự kiện chấn động nhất trong 48 giờ qua tại Bắc Kinh chính là cuộc thanh trừng toàn diện nhắm vào thượng tầng Quân ủy Trung ương (CMC). Thông báo chính thức vừa được phát đi chiều ngày 24/01/2026.

Theo dòng sự kiện, vừa qua có hai nhân vật quan trọng nhất vừa bị lập án điều tra là :

Lê Diễn Đức - Gấu Nga khổng lồ không đè bẹp nổi Ukraina !

 

Mở đầu cuộc chiến, Ukraina phụ thuộc nặng vào vũ khí phương Tây, nhưng chiến tranh kéo dài đã buộc họ phải thay đổi. Họ không thể ngồi trông chờ mãi vào quyết định chính trị của đồng minh, không thể chờ vũ khí đắt tiền, số lượng ít, không thể đánh theo khuôn mẫu NATO vốn thiết kế cho chiến tranh ngắn.

Ukraina mở cửa hoàn toàn cho doanh nghiệp tư nhân, startup công nghệ, kỹ sư dân sự, nhóm sáng chế bán quân sự. Nhà nước không giữ độc quyền sáng tạo, mà trở thành “bà đỡ” cho sáng tạo.

Ukraina không chạy đua UAV “xịn” như Mỹ hay Israel, mà chọn con đường khác : UAV FPV giá 300–1.000 USD, sản xuất hàng loạt, thay đổi thiết kế liên tục theo từng tuần.

Phúc Lai - Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 23/01/2026

Những ngày vừa qua, Nga Putler tăng cường không kích, làm Kyiv mất điện, dẫn đến việc cư dân thành phố bị lạnh, trong nhà chỉ khoảng dưới 10 độ C. Theo dõi những người bạn ở Kyiv hiện nay, tôi thấy tinh thần họ vẫn vững vàng, nhưng không biết kéo dài được bao lâu.

Trên chiến trường, có vẻ Putler đang thúc đẩy chiến dịch tấn công mùa đông. Hôm kia, con số thiệt hại của Nga được Ukraine báo cáo lên tới 1.200 thương vong về nhân lực, 8 xe tăng... chứng tỏ chiến sự khá nóng…

Những trò làm loạn thế giới của Trump những ngày vừa qua liên quan đến Greenland đã làm sao nhãng sự chú ý của cộng đồng quốc tế tới cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler. Trong khi thế giới đổ dồn sự chú ý vào các “dòng trạng thái gây sốc về Greenland” của Trump, thì tại Ukraine, Putler đang tận dụng “khoảng trống truyền thông” này để thực hiện những bước đi cực kỳ tàn khốc mà Tướng Ben Hodges mới cảnh báo trong video trả lời phỏng vấn mới nhất của ông. Vậy thì những gì đang diễn ra trên thực tế?

Hoàng Quốc Dũng - Mỹ : Từ bá quyền có giới hạn đến bá quyền không giới hạn

Trước hết, cần nói rõ rằng việc phân tích và phê phán chủ nghĩa bá quyền của Mỹ không hề phủ nhận vai trò lịch sử to lớn của quốc gia này; trong việc góp phần giải phóng châu Âu khỏi chủ nghĩa phát xít. Cũng như trong việc cổ xúy, bảo vệ và phổ biến các giá trị tự do và dân chủ trong một giai đoạn dài của thế kỷ XX.

Không cần đợi đến khi Donald Trump xuất hiện, nước Mỹ từ lâu đã mang những đặc trưng rõ rệt của một cường quốc bá quyền. Trong suốt thế kỷ XX và đầu XXI, Hoa Kỳ liên tục can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác, khi thì nhân danh “tự do”, “dân chủ”, khi thì “an ninh toàn cầu”, nhưng thực chất nhằm bảo vệ lợi ích chiến lược và kinh tế của mình.

Cuộc chiến xâm lược Iraq năm 2003 là ví dụ điển hình và tai tiếng nhất. Dựa trên cáo buộc Iraq sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt – thứ sau đó được chứng minh là không tồn tại – Mỹ đã tiến hành một cuộc chiến trái với tinh thần luật pháp quốc tế, làm hàng trăm nghìn người thiệt mạng và phá hủy cấu trúc xã hội của toàn bộ quốc gia.

Phó Đức An - Trump là cao thủ thương thuyết hay một tay bợm già ?

Đúng cả hai, nếu bạn thích Trump hoặc ghét Trump. Lão PP tất nhiên là người từ lâu đã cho rằng Trump là một cao thủ thương thuyết. Bậc thầy của những bậc thầy thương thuyết từ cổ đến kim.

Mới rồi, tại Davos Trump đã thông báo hủy bỏ kế hoạch áp thuế với 8 nước châu Âu, và cho biết NATO đã đồng ý về một thỏa thuận khung cho vấn đề Greenland ngay sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Thỏa thuận này tất nhiên là theo ý Trump, mà có lẽ đã soạn thảo từ trước.

Theo tờ New York Times, dẫn lời ba quan chức cấp cao quen thuộc với các cuộc thảo luận, thỏa thuận này được đề xuất bởi Tổng thư ký NATO Rutte, Rutte là cựu thủ tướng Hà Lan được cho là có quan hệ thân thiết với Trump. Trọng tâm của thỏa thuận là việc Đan Mạch chuyển giao chủ quyền một phần đất nhỏ ở Greenland cho Hoa Kỳ để xây dựng căn cứ quân sự của Mỹ.

Lê Diễn Đức - Không có chuyện Mỹ “lấy được Greenland mà không tốn một cắc”

 

Tại diễn đàn Davos, ông Trump lải nhải về việc sau khi Thế Chiến 2 kết thúc, bày tỏ sự hối tiếc là Mỹ đã trao trả Greenland cho Đan Mạch và phàn nàn Đan Mạch “không biêt điều”, rằng Mỹ đã bảo vệ Greenland bằng tiền bạc và sinh mạng. Thực tế như thế nào ?

Trong Thế chiến II, khi Đan Mạch bị Đức quốc xã xâm chiếm vào tháng 4/1940, vùng lãnh thổ Greenland (một thuộc địa của Đan Mạch) đứng trước nguy cơ bị Đức khai thác như một bàn đạp chiến lược ở Bắc Cực. Đan Mạch không thể tự bảo vệ đảo này, nên Chính quyền Đan Mạch lưu vong ở Washington phải ra quyết định quan trọng : ký thỏa thuận cho Mỹ đảm nhiệm phòng thủ Greenland thay mặt Vương quốc Đan Mạch.

Sau khi thỏa thuận được ký vào 9 tháng 4 năm 1941 (đại sứ Henrik Kauffmann đại diện Đan Mạch tại Mỹ chấp thuận cho quân Mỹ bảo vệ Greenland), Mỹ tiến hành xây dựng các căn cứ không quân và hải quân rộng khắp đảo.

Bông Lau - Hãy tôn trọng người dân Greenland

Các toán binh sĩ NATO đầu tiên vừa hạ cánh ở đảo Greenland. Họ gồm có 15 binh sĩ chuyên ngành leo núi của Pháp, 13 binh sĩ trinh sát của Đức, Thụy Điển có 3 sĩ quan, Na Uy 2, Anh 1 và Hòa Lan có 1 sĩ quan hải quân.

Ngoài ra họ còn mang theo 3 đội chó kéo xe trượt tuyết vì đó là phương tiện di chuyển khả thi nơi địa thế hiểm trở hoang vu và điều kiện thời tiết khắc nghiệt mà cơ giới sẽ gặp khó khăn. Hiện nay là mùa đông ở Greenland nên ban ngày chỉ có ánh sáng khoảng 2 tiếng đồng hồ.

Một số tín đồ rất dốt về quân sự cười nhạo báng về con số ít ỏi mà NATO gởi đến Greenland. Thưa các tín đồ kính mến, đó là toán tiền phương đến để lập đầu cầu. Họ thuộc các toán “Elite” ưu tú như Biệt kích Spec Ops của Mỹ đến trước để thiết lập hệ thống liên lạc chỉ huy của liên quân, tổ chức thiết kế “logistic”, điều khiển không lưu ATC, doanh trại phòng thủ, và các vấn đề tiếp vận hậu cần y tế v.v.. Họ không thể chĩa súng cướp nhà của dân để trú ngụ hay ra đồng xây các cụm nhà tuyết như người Eskimo.

Phúc Lai – Viết ngắn về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 17/01/2026

 

Nhân vật cực đoan, “siêu diều hâu” và là trùm dư luận viên ủng hộ chiến tranh có “nghệ danh” Maxim Kalashnikov, vốn tên thật là Vladimir Kucherenko vừa có bài nói trong đó hắn công khai thừa nhận Nga đang cạn kiệt sức lực.

Đây là một tín hiệu cực kỳ quan trọng, nó cho thấy sự rạn nứt đã lan đến tận cốt lõi của bộ máy tuyên truyền Nga. Tuyên bố này được đưa ra trong một chương trình phát sóng trực tiếp trên kênh truyền thông của hắn ta, tôi mới xác minh được một là “Roy TV” và cũng livestream trên mạng xã hội một ngày vào khoảng đầu tháng 1/2026.

Trong đó, cụ thể Kalashnikov đã nói : “Rõ ràng là Liên bang Nga, trái ngược với những gì tuyên truyền, không thể chiến đấu mãi mãi. Chúng ta đang cạn kiệt sức lực, và điều đó là hiển nhiên. Nền kinh tế đang ở điểm tới hạn, nguồn dự trữ nhân lực và kỹ thuật đang bị đốt cháy nhanh hơn khả năng phục hồi.” Hắn ta còn nhấn mạnh rằng việc cứ tiếp tục tiêu tốn tài nguyên mà không có một chiến thắng dứt điểm sẽ dẫn đến một “thảm họa sụp đổ dây chuyền” giống như đế quốc Nga năm 1917.

Nguyễn Đình Bổn – Một đổi 27 mạng và lời nói dối trắng trợn của Putin !

 

Tờ Times, trích dẫn đánh giá từ tình báo Anh, đưa tin rằng lực lượng Ukraine đã tiêu diệt số binh sĩ Nga gấp 27 lần trong các trận chiến giành lại quyền kiểm soát Kupyansk.

Nghĩa là để loại bỏ 1 lính Ukraine, Nga phải tốn 27 mạng.

Một nguồn tin quốc phòng nói với tờ báo rằng khoảng 200 binh sĩ Nga đã bị các đơn vị Ukraine tiến công bao vây trước Giáng sinh. Tổng số thương vong của Nga trong khu vực vẫn chưa được biết, nhưng nguồn tin ước tính rằng tổn thất trong năm qua lên tới hàng nghìn người.

Phó Đức An - Phiếm đàm : Thế giới này nếu không có nước Mỹ…

 

Đề tài này đã lặp đi lặp lại nhiều lần. Nhưng vẫn có nhiều người chưa hiểu, nên lại lặp lại chi tiết hơn.

Lão sống ở Mỹ nhiều năm, chứng kiến được sự ưu việt và hệ thống chính trị công bằng, công khai đặt dưới hiến pháp. Mọi người đều được hưởng sự ưu việt của chế độ và không ai được phép dẫm chân lên hiến pháp, kể cả tổng thống. Tổng thống cũng bị giám sát và kiềm chế quyền lực từ những điều luật trong hiến pháp. Làm sai là cách chức hoặc tù tội.

Nhiều tay cứ nhắm mắt chê bai Mỹ, nhưng không biết rằng, thế giới có cuộc sống ngày nay là do Mỹ đem lại.

Bông Lau - Greenland

Khi ngài Tổng thống Donald Trump kính mến của chúng ta hô hoán chiến hạm và tàu lặn của Trung Cộng và Nga ở khắp mọi nơi ở đảo Greenland, vì lý do an ninh của nước Mỹ vĩ đại lần nữa, chúng ta Hoa Kỳ phải chiếm hữu đảo Greenland.

Ngài còn nhấn mạnh rằng mượn đất của Greenland để quân đội Mỹ đóng đồn bảo vệ, không hiệu quả bằng nếu Hoa Kỳ làm chủ nhân của hải đảo này.

Chỉ tuyên bố kích động giựt gân như vậy là các con chiên rầm rộ tin sái cổ, bó tay luôn.

Phúc Lai – Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 13/01/2026

 

Mới đây, bài nói chuyện số 1076 của Yuri Shvets với tiêu đề “Trump chơi tất tay : Mỹ tấn công Nga, Trung Quốc đứng nhìn. Ukraine là lá chắn mới của phương Tây” (xuất bản ngày 07/01/2026) đưa ra những nhận định rất mạnh mẽ về sự thay đổi đột ngột trong chiến lược của chính quyền Donald Trump đối với Nga và hệ thống an ninh toàn cầu.

Trong bài nói này, Yuri Shvets nhận định rằng Trump cuối cùng đã nhận ra Putler đi quá giới hạn trong việc xúc phạm cá nhân ông ta và vị thế của Mỹ. 

Lần đầu tiên trong lịch sử, Mỹ thực hiện các biện pháp quân sự trực tiếp nhắm vào tài sản của Nga. Cụ thể là việc đặc nhiệm Mỹ bắt giữ một tàu chở dầu treo cờ Nga (chiếc Marinera, tên cũ là Bella 1) gần Iceland, bất chấp sự hiện diện của tàu ngầm và tàu chiến Nga đi cùng để bảo vệ. Điều này cho thấy Mỹ đã phá bỏ sự kiêng dè bấy lâu nay đối với các hành động mang tính biểu tượng của Nga.

Phó Đức An – Thiên binh giáng trần

 

Trận tấn công bắt sống Maduro của lính Mỹ có thể hình dung như “thiên binh giáng trần”. Có hai điểm, khiến lão PP tâm phục khẩu phục chứ đừng nói các binh lính Venezuela phục sát đất.

Một là họ có trong tay công nghệ khiến các ra đa tịt ngòi, mất khả năng hoạt động. Thứ hai, họ có một loại vũ khí như ta “xịt gián”. Bắn ra là khiến các lính Venezuela như các con gián bị xịt, nằm cứng đơ, máu mũi chảy đầm đìa, đầu như bị nổ…Nhìn khẩu súng họ sử dụng cũng rất quái đản, như có 2-3 nòng. Có lẽ có nòng bắn đạn thật, có nòng bắn loại xịt gián oái oăm kia ? Nhưng sao họ lại mần thịt hết lính bảo vệ Cuba và vài chục lính Venezuela khác ?

Vũ khí bí ẩn của Mỹ ? Theo báo cáo, binh lính Venezuela "gục ngã và nôn ra máu hàng loạt", giống như đầu họ sắp nổ tung.