Hoàng Quốc Dũng - Sự trở lại của nghĩa vụ quân sự: Có phải vì cuộc chiến ở Ukraina?

Việc Emmanuel Macron tuyên bố khôi phục quân dịch theo hình thức tự nguyện từ năm 2026 ngay lập tức đặt ra câu hỏi: Quyết định này có liên quan đến chiến tranh Ukraina và mối đe dọa từ Nga hay không?

Câu trả lời là « Có », dù Điện Élysée không nói thẳng.

Điều cần nhắc lại - đặc biệt cho những người nước ngoài không biết - là nước Pháp đã bãi bỏ nghĩa vụ quân sự bắt buộc từ năm 1997, dưới thời Tổng thống Jacques Chirac, chấm dứt gần một thế kỷ chế độ quân dịch bắt buộc. Quân đội đã được chuyên môn hóa. Gần ba mươi năm qua, thanh niên Pháp không còn bị gọi nhập ngũ. Vì thế, sự trở lại, dù dưới dạng tự nguyện, vẫn là một bước ngoặt lớn.

TS Đào Thị Diến - Ngô Đình Nhu và công lao đặc biệt đối với sự sống còn của châu bản triều Nguyễn

 

(Tạp chí Xưa và Nay, số 444 tháng 2 năm 2014)

Ông Ngô Đình Nhu sinh ngày 7-10-1910 tại xã Phước Qua, tổng Cự Chánh, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên trong một gia đình quan lại theo đạo Thiên Chúa.

Là con trai của Ngô Đình Khả, Thượng thư Bộ Lễ dưới triều vua Thành Thái,sau những năm tháng học tập dưới sự dạy dỗ của cha và hội giáo ở Huế, Ngô Đình Nhu sang Paris theo học tại các trường Đại học Văn khoa và Ngôn ngữ phương Đông.

Ông thi đỗ vào trường Cổ tự học Quốc gia vào năm 1935 và tốt nghiệp năm 1938 với luận văn về lịch sử Việt Nam lần đầu tiên được bảo vệ tại Pháp có nhan đề Phong tục và tập quán của người Bắc Kỳ từ thế kỷ thứ 17 đến thế kỷ thứ 18 theo các du khách và các nhà truyền giáo (Moeurs et coutumes des Tonkinois aux XVIlè et XVIIlè siecles d’apres les voyageurs et missionaires).

Lê Học Lãnh Vân - Cành hoa thời quốc loạn

 

Một cành xuân khiết, một triều vua

Sửa áo, sông Hương bước xuống đò

Triều đại ngửa nghiêng cơn biến loạn

Giang san tan tác mảnh dư đồ

            Quân vương có tiếc người nhân nghĩa

            Dân tộc còn say chuyện oán thù

            Viên ngọc hoàng gia đành biệt xứ

            Trời Tây lành lạnh gió ngàn thu...

Hoàng Quốc Dũng - Vụ trộm vàng ở Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Paris : Khi “vàng sao” rơi vào tay “người sao khác”

 

Nhân vụ hôm qua Paris mất cả những cái quý hơn vàng, tôi lại kể chuyện vàng, còn ly kỳ hơn.

Ở ngay giữa Paris, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia (Muséum national d’Histoire naturelle) – nơi lưu giữ những báu vật địa chất hàng tỉ năm, đã xảy ra vụ trộm vàng tự nhiên (or natif) táo tợn vào đêm 15 rạng sáng 16 tháng 9 năm 2025.

Vàng tự nhiên là một trong những nguyên tố cổ xưa nhất của Trái Đất, được hình thành cách đây hơn 4,5 tỉ năm, từ những vụ nổ siêu tân tinh và va chạm giữa các ngôi sao neutron, trước cả khi Trái Đất ra đời. Khi hòa vào vật chất nguyên thủy của hành tinh, vàng dần tập trung trong lớp vỏ qua các quá trình địa chất. Vì thế, mỗi hạt vàng chính là một mảnh sao, mang trong nó ký ức của vũ trụ xa xưa.

Dương Quốc Chính - Cần thay đổi cách dạy Sử và tuyên truyền chống nhà Nguyễn

 

Về chúa Nguyễn và các tướng thời đó, anh em cứ hiểu nguyên lý tuyên truyền là cứ ông nào đụng độ với Tây Sơn thì sẽ bị vùi dập.

Vì Tây Sơn là hình ảnh của đảng ta, đảng ta ca ngợi Tây Sơn giống như ca ngợi bản thân. Vì thấy có nhiều điểm chung mà điển hình nhất là đánh nhau với đế cuốc to, thống nhất đất nước (mà thực ra về chiến công thì Nguyễn Huệ còn hơn đảng ta nhiều lần, tuổi gì mà so).

Thế nên cũng thời chúa Nguyễn, mấy ông như Nguyễn Hữu Cảnh, Nguyễn Cư Trinh...vẫn được đặt tên đường ở TPHCM.

Hoàng Quốc Dũng - Pháp "bóc ngắn, cắn dài” và cuộc cải cách bất khả thi

 

Tóm tắt khủng hoảng chính trị chưa từng có:

Ngày 9 tháng 9 năm 2025: Sébastien Lecornu được bổ nhiệm làm Thủ tướng Pháp sau khi François Bayrou từ chức. Do khủng hoảng, Bayrou không thể thực hiện gì nên buộc phải từ chức.

Ngày 6 tháng 10 năm 2025: Chưa được một tháng, Lecornu lại từ chức, cũng do không thể làm gì. Macron đồng ý nhưng yêu cầu Lecornu cố gắng ngồi lại thêm vài ngày để đàm phán với các đảng phái, với hy vọng cứu vãn tình thế. Đồng thời, trong thời gian này, Macron cũng tiến hành gặp tất cả các đảng phái trong một cuộc họp chung, nhưng không mời hai đảng cực tả và cực hữu (LFI, RN).

Hoàng Quốc Dũng - Khủng hoảng chính trị tại Pháp: Một đất nước không người lái

 

“Vào ngày 6 tháng 10 năm 2025, Thủ tướng Sébastien Lecornu đã nộp đơn từ chức lên Tổng thống và Tổng thống đã chấp nhận.” Tuy nhiên, ngay cả sau khi chấp nhận, Macron vẫn yêu cầu Lecornu tiến hành “những cuộc đàm phán cuối cùng” trong một thời hạn giới hạn (đến tối thứ Tư) nhằm cố gắng ổn định tình hình chính trị.

Nước Pháp lại đang bước vào một cơn bão chính trị mới.

Thủ tướng Sébastien Lecornu, người chỉ vừa được bổ nhiệm cách đây ít tuần, đã đệ đơn từ chức, khiến chính phủ rơi vào tình trạng hỗn loạn. Ông có thể trở thành Thủ tướng có nhiệm kỳ ngắn nhất trong nền Cộng hòa thứ Năm của Pháp.

Hoàng Quốc Dũng - Chỉ số Tự do Kinh tế : Việt Nam hơn Pháp

 

Tôi không nhầm : Việt Nam hơn Pháp về một khái niệm tự do.

Hằng năm, Quỹ Heritage công bố Chỉ số Tự do Kinh tế nhằm đo lường mức độ cởi mở của một nền kinh tế. Thang điểm từ 0 đến 100, dựa trên nhiều tiêu chí : Quyền sở hữu, kỷ cương pháp luật, gánh nặng thuế, chi tiêu công, tự do thương mại, môi trường đầu tư…

Bất ngờ của bảng xếp hạng 2024 là : Việt Nam đạt 65,2 điểm, cao hơn Pháp (64,4 điểm). Cả hai đều nằm trong nhóm “tự do vừa phải”. Nhưng việc một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, vừa thoát khỏi bao cấp chưa lâu, lại đứng trên một nền dân chủ lâu đời như Pháp – quả thật đáng suy ngẫm.

Lê Huy Lượng – Nhớ lần gặp nhà văn Tiểu Tử

 

Tôi gặp nhà văn Tiểu Tử một lần duy nhất, cách đây trên 10 năm. Đó là lần đầu tôi quay trở lại Châu Âu sau đúng 20 năm.

Nơi đến đầu tiên là Paris, tôi được một ông bạn quen qua các diễn đàn Internet đón tôi tại phi trường, rồi đưa về nhà một người bạn độc thân ở cách Paris vài chục cây số. Ông bạn đón tôi thì ở cách xa Paris mấy trăm cây số.

Ngày đầu tôi mệt, chỉ ngủ, ngày hôm sau, chủ nhà tổ chức buổi họp bạn. Khách khứa đều là những người Việt lưu vong, hơn tôi ít ra chục tuổi, nhưng không chỉ hơn tuổi mà hơn trên mọi phương diện. Từ sự nghiệp, kinh nghiệm sống từng trải… đặc biệt đều viết lách lâu năm. Trong số có nhà văn Tiểu Tử.

Dương Quốc Chính – Chính trị Nepal và Pháp

TM bổ sung : Tác giả viết "Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nền Cộng hòa Thứ Năm tại Pháp, một chính phủ bị lật đổ trực tiếp thông qua cơ chế bỏ phiếu tín nhiệm", nhưng thực ra là lần đầu tiên thủ tướng đương nhiệm François Bayrou chủ động tổ chức bỏ phiếu tín nhiệm chính phủ mình, và...sụp. (Trước đó thủ tướng Michel Barnier bị kiến nghị bất tín nhiệm).

Bài trước mình viết nhanh về tình hình Nepal để mọi người hiểu sơ bộ, bài này sẽ cụ thể hơn về tình hình chính trị tại quốc gia này, và trả lời câu hỏi của anh em bên chuồng là có phải thực sự đảng cộng sản cầm quyền ở Nepal hay không ?

Nepal là một nước cộng hòa nghị viện liên bang. Tổng thống (hiện tại là Ram Chandra Poudel) là nguyên thủ quốc gia, một vai trò phần lớn mang tính nghi lễ. Quyền hành pháp được thực thi bởi Hội đồng Bộ trưởng, do Thủ tướng đứng đầu. Thủ tướng được Tổng thống bổ nhiệm và phải nhận được sự tín nhiệm của Hạ viện. Như vậy là mô hình thể chế đại nghị, gần giống với mô hình quân chủ lập hiến của Anh, nhưng tổng thống thay cho vua, chỉ mang tính nghi lễ, có lẽ giống thể chế chính trị của Ý và Đức hiện nay.

Tuy nhiên, kỳ lạ thay và lần đầu mình thấy, đó là có tới ba đảng cộng sản cùng tham gia Hạ viện nước này, sau cuộc bầu cử Hạ viện mới nhất năm 2022.

Hoàng Quốc Dũng - Pháp chao đảo, Việt Nam ngoan ngoãn : Nghịch lý chính trị

 

Chính phủ Bayrou sụp đổ, một lần nữa những rạn nứt trong nền dân chủ lộ rõ. Trong khi đó, nhìn sang Việt Nam, sự ngoan ngoãn của người dân khiến mọi nghịch lý chính trị vẫn tồn tại một cách yên bình – một bức tranh trái ngược đầy suy ngẫm.

Sự kiện chính phủ Bayrou vừa sụp đổ đã trở thành bằng chứng mới nhất cho thấy cơn khủng hoảng của nền dân chủ Pháp đang đi vào vòng xoáy chưa có lối ra.

Sau nhiều tháng hy vọng một “làn gió mới” có thể đem lại ổn định, kết quả lại chỉ càng tô đậm thêm hình ảnh một hệ thống chính trị rệu rã, liên tục vấp ngã, không tìm được sự đồng thuận. Đảng LFI của Mélenchon (một dạng cực tả) còn gợi ý khả năng tiến hành bãi nhiệm tổng thống (destitution du président) – một thủ tục pháp lý hiếm hoi – làm nổi bật mức độ phân cực và rạn nứt sâu sắc trong chính trường Pháp (kết quả : 364 chống, 194 ủng hộ, 15 trắng).

Hoàng Quốc Dũng – Thời sự 10.09.2025

 

Tóm tắt ngắn gọn vụ drone Nga xâm phạm bầu trời Ba Lan :

• Nga tuyên bố không nhằm vào Ba Lan (chắc nhằm vào Châu Âu).

• Belarus nói drone bị lạc.

• Báo chí Nga thì mỉa mai : “Ngày nào châu Âu chẳng vu cáo Nga vô căn cứ.”

Giang Đặng – Chúng ta là bụi sao

 

Cái nghĩa trang nhỏ ở phía Nam Paris này là nơi đi dạo ưa thích của tôi. Bởi nó cho tôi nhiều suy ngẫm, đặc biệt về cách một thành phố ứng xử với cư dân của nó, với thiên nhiên, với quá khứ và tương lai.

Nghĩa trang được thành lập năm 1871, vậy những cây tiêu huyền này đã 150 tuổi ? Có hôm tôi gặp một người đàn ông ngồi bên một ngôi mộ, điện thoại mở loa ngoài, đang phát một bài ca Pháp. Hôm thì có một bà cụ đang lấy nước vào một trong những bình tưới vòi sen mà ban quản lý để ngay ngắn thành hàng ở gần cổng. Nhưng thường thì chả có ai, chỉ có mấy con mèo đen nằm bất động trên mộ đá, dõi theo hành vi của tôi, hoặc lặng lẽ qua đường.

Anh lính trẻ Millet Francois ngã xuống khi mới 19 tuổi (Ảnh 2). Cậu đã chết như thế nào ? Đạn pháo đã nổ trong chiến hào nhầy nhụa bùn đất của cậu ? Hay một viên đạn đã xuyên qua cậu khi cậu đang chạy trên một cánh đồng ? Mẹ của cậu đã sống tiếp ra sao ?

Hoàng Quốc Dũng - Nước Pháp « củ chuối » (2) : Chuyện con vịt và gần 40 mạng người

 

Ngay gần nhà tôi có một cái hồ nhỏ, nơi con người giao lưu với nhau, với thiên nhiên, trong bầu không khí thanh bình đến mức có thể nghe được tiếng lá rơi xuống mặt nước.

Ngày nào tôi cũng phải dắt chó Peifang đi một vòng quanh hồ, gặp các cụ khác thì lại đứng tán chuyện, kể lể chuyện đời – từ chứng thấp khớp đến chuyện nước Pháp sắp tan rã theo tin của « Tát được quyền thông báo ».

Hồ này cũng là nơi câu cá : Nhiều cụ ông cụ bà gà gật thả câu, vừa ngắm cảnh vừa nhìn đời trôi đi lững lờ như phao câu không cá.

Hoàng Quốc Dũng - Nước Pháp củ chuối

 

Nước Pháp – quê hương của Cách mạng, của Tự do – Bình đẳng – Bác ái, của Descartes, Voltaire, Pasteur, Hugo, Monet, Camus... Từ triết học đến văn học, từ hội họa đến khoa học, nước hoa, mỹ phẩm…thứ gì cũng đứng hàng đầu thế giới.

Nhưng đồng thời cũng là một trong những quốc gia "củ chuối" nhất mà tôi từng biết. Mà chuối đây không phải để ăn, mà để... nghẹn. Dưới đây chỉ xin kể vài ví dụ “thường ngày ở huyện”:

1. Biểu tình – quốc hồn quốc túy

Hoàng Quốc Dũng - Robespierre và những người cộng sản Việt Nam

 

Cách mạng Pháp 14/07 luôn là một nguồn cảm hứng rất mạnh đối với tôi. Đó không chỉ là một sự kiện lịch sử, mà là biểu tượng bất diệt của khát vọng tự do, bình đẳng và phẩm giá con người. Chính vì vậy, mỗi dịp 14 tháng 7, tôi lại thấy thôi thúc phải viết – nhiều hơn, sâu hơn, và tha thiết hơn. Bài viết này cũng được viết trong cảm hứng đó.

Khi cách mạng ăn thịt chính con mình

Năm 1789, Cách mạng Pháp bùng nổ, làm rung chuyển cả thế giới. Lần đầu tiên, con người đứng lên tuyên bố rằng ai cũng sinh ra bình đẳng và có quyền sống tự do, không bị cai trị bởi vua chúa hay giai cấp đặc quyền. Đó là một cuộc khởi nghĩa vĩ đại vì công lý và phẩm giá con người.

Nhưng cũng như nhiều cuộc cách mạng khác trong lịch sử, giấc mơ nhanh chóng biến thành cơn ác mộng.

Trần Xuân Thái - Tưởng nhớ nữ ca sĩ Kiều Nga

 

Nữ danh ca nhạc Pháp Kiều Nga (1960 - 2025), tên thật Phạm Thị Kiều Nga, có một giọng ca để đời : đẹp, sáng, trong, mạnh và pha chút nhí nhảnh, con trẻ.

Tôi đặc biệt mê giọng chị, nhất là những ca khúc chị xuất hiện cùng "nữ hoàng nhạc trữ tình" Ngọc Lan mà giới mê nhạc Pháp trong đó có tôi, vẫn luôn gọi là hai "đồng nữ hoàng nhạc Pháp". Một trong những bài mà hai đồng nữ hoàng France-music tôi chết mê chết mệt từ thuở đôi mươi là bản "Toi Jamais" (Anh Thì Không).

TOI JAMAIS (Michel Mallory)

"Ils veulent m'offrir des voitures

Des bijoux et des fourrures

Toi jamais

Lê Xuân Nghĩa - Pháp ra mắt đối thủ cạnh tranh của HIMARS

 

Đó chính là thống tên lửa phóng loạt mô-đun chính xác cao Foudre có tầm bắn > 1.000 km

Foudre nổi bật với thiết kế dạng mô-đun và có thể vận chuyển bằng đường hàng không, nhằm mang lại sự linh hoạt cao trong vận hành.

Được lắp trên khung gầm Kerax 6x6 của Renault Trucks, xe mang lại khả năng cơ động chiến thuật và chiến lược đáng chú ý.

Dương Quốc Chính – Đường ra biển và tạm nhập tái xuất

Trung Quốc đầu tư đường sắt này rất tham vọng.

Đây cũng là tầm nhìn từ Toàn quyền Paul Doumer khi xây cầu Doumer (Long Biên) và thiết lập tuyến đường sắt Vân Nam, do Pháp đầu tư, cả trên đất Tàu chạy tới Hải Phòng. Tuyến mới này thực ra vẫn có mục tiêu y như thời Doumer.

Đoạn đường sắt Vân Nam bên Tàu sau này được Pháp bán lại cho Tàu Tưởng, để đổi lấy quyền ra Bắc giải giáp Nhật năm 46.

Bông Lau - Hai nền văn minh chạy mất dép

 

Quả không ngoa khi nói Vi Xi có công đánh đuổi hai nền văn minh lớn nhứt của thế kỷ, đó là Pháp và Mỹ.

Pháp đô hộ Việt Nam một thế kỷ, và vì nước Pháp toan tính hiện diện ở Việt Nam lâu dài nên họ dốc lòng xây dựng Việt Nam đẹp đẽ như mẫu quốc, để người Pháp có cuộc sống tiện nghi như ở quê hương của họ. Bằng chứng là các công trình kiến trúc lộng lẫy mà người Pháp để lại hơn trăm năm qua, mà ngày hôm nay người Việt không sáng tạo được như người Pháp.

Người Mỹ thì khác. Hoa Kỳ đến Việt Nam để giúp miền Nam chống lại chủ nghĩa Cộng Sản.