Thọ Nguyễn - Tại sao Hungary và Ba-Lan ?

 

Anh bạn tôi Stephan Köster [1] có mặt tại Sài Gòn ngày 30.04.1975 đã rất ngạc nhiên khi gặp vài sĩ quan Ba-Lan đang ở đó. Họ đại diện cho một nước cộng sản bên cạnh chính quyền Sài Gòn suốt từ 1954.

Ba-Lan là thành viên Ủy ban giám sát Quốc tế hiệp định Geneve ICS [2]. Từ tháng Ba 1973 bên cạnh Ba-Lan còn có Hungary tham gia ủy ban kiểm soát quốc tế hiệp định Paris ICCS {3]. Sự hiện diện của hai nhà nước xã hội chủ nghĩa (XHCN) tại Sài Gòn để lại khá nhiều câu chuyện thú vị.

Ai có thể tưởng tượng rằng trước tháng tư 1975, máy bay TU-154 của hãng hàng không Malrev hạ cánh xuống sân bay Tân Sơn Nhất, đỗ bên cạnh các máy bay của Air America hay Air Vietnam, rằng đã có người Sài Gòn được các cô tiếp viên Hungary mời uống đồ giải khát? Ông bán phở ở gần khách sạn Catinat (Đường Nguyễn Huệ) đâu có biết rằng bà đầm hay ghé ăn phở lại là cô sĩ quan cộng sản Malgorzata từ thành Varsovie xa lạ.

Phi công Mỹ được giải cứu ngoạn mục, chiến tranh Iran vẫn chưa có lối thoát

 

Đăng ngày: 07/04/2026 

Trong ngày nghỉ lễ Phục Sinh 06/04/2026, chỉ có Le Figaro xuất bản cùng với Le Monde ra từ cuối tuần trước, nhưng hồ sơ Trung Đông vẫn chiếm vị trí trung tâm. Vụ đặc nhiệm Mỹ giải cứu phi công bị rơi tại Iran phô bày sức mạnh quân sự Washington, đồng thời cho thấy cuộc xung đột với Teheran ngày càng bế tắc và tiềm ẩn nhiều rủi ro leo thang. 

Chiến dịch giải cứu « kiểu Hollywood » của quân đội Mỹ

Vụ giải cứu ngoạn mục phi công thứ hai của chiếc F-15 bị rơi tại Iran trong vòng 48 tiếng đồng hồ tập trung mọi chú ý, một lần nữa đã cho thấy tính chuyên nghiệp của quân đội Mỹ. Le Figaro cho rằng chiến dịch này là một thành công, nhưng việc bị mất nhiều phi cơ cho thấy Iran vẫn còn sở hữu phương tiện phòng không.

 

Trang web Les Echos và Libération đều đưa chi tiết về vụ giải cứu ly kỳ này. « WE GOT HIM ! » (Chúng ta đã tìm được anh ấy !). Tổng thống Donald Trump phấn khởi viết trên mạng xã hội của ông hôm Chủ nhật : Phi công thứ hai của chiếc F-15 E bị bắn rơi trên không phận Iran đã được cứu thoát nhờ một chiến dịch quân sự khó khăn. Đặc nhiệm Mỹ có sự hỗ trợ của CIA đã huy động phương tiện quy mô, làm nên một kịch bản hoàn hảo kiểu Hollywood.

Pháp bị Mỹ và Israel chỉ trích, vùng Vịnh phải tự xoay sở trước Iran

Đăng ngày: 03/04/2026

Tổng thống Donald Trump và thủ tướng Israel Benyamin Netanyahou công khai chỉ trích Pháp vì không hỗ trợ trong chiến dịch chống Iran. Các quốc gia vùng Vịnh đối mặt với rủi ro an ninh, trong khi Kremlin phong tỏa Telegram và thay thế bằng ứng dụng Max, gây trở ngại cho chính quân Nga trên chiến trường. 

Macron trong tầm ngắm của Trump và Netanyahu

Le Figaro ngày 02/04/2026 nhận xét « Macron trong tầm ngắm của Trump và Neta nyahou ». Bị cáo buộc cản trở cuộc tấn công Iran qua việc không cho oanh tạc cơ Mỹ sử dụng căn cứ, Pháp bị Hoa Kỳ và Israel chỉ trích. Tổng thống Donald Trump cũng dọa sẽ rời khỏi NATO.

Năm 2003, sau khi từ chối ủng hộ cuộc chiến tranh Irak, Pháp bị Nhà Trắng ghét bỏ suốt một thời gian dài, và nay thái độ thiếu hăng hái trước chiến tranh Iran khiến các quan chức Mỹ chỉ trích. Cuối tuần qua, do từ chối cho các phi cơ Mỹ chở thiết bị quân sự cho Israel bay qua không phận, Donald Trump cáo buộc Pháp « hết sức vô dụng », và Hoa Kỳ « sẽ ghi nhớ ». Tổng thống Mỹ từng cho là các đồng minh của Washington là « hèn nhát », nay nói thêm họ « thiếu hợp tác ». Tất cả các nước lớn châu Âu đều liên quan.

Dương Quốc Chính - Chống lại văn minh hay đánh đế quốc to ?

Ở mấy bài mình viết về Phan Châu Trinh, có nhiều bạn vào phản biện đại ý là: Ông ấy đã thất bại rồi. Con đường của ông ấy là cải lương. Không thể tin là thực dân nó lại tự trả độc lập. Nên phải đánh là đúng.

Mình cũng đã trả lời qua bình luận, nhưng thấy rằng đây là vấn đề lý luận quan trọng, bình luận không thể diễn đạt đủ ý, nên mới viết bài này.

Dân Việt Nam có truyền thống yêu nước, bản chất là truyền thống đánh giặc thì đúng hơn. Mà nếu chính xác nữa nước Việt của người Kinh không chấp nhận bị đô hộ. Nhưng chính họ lại có xu hướng đi đô hộ (mở cõi, xâm lược, đồng hóa) nước khác hay dân tộc khác.

Hoàng Quốc Dũng - Paris: Âm mưu khủng bố bị ngăn chặn trong bối cảnh thế giới ngày càng… khó hiểu

Trong đêm 27 rạng sáng 28 tháng 3 năm 2026, một âm mưu khủng bố đã bị ngăn chặn kịp thời tại quận 8 Paris, gần khu vực Champs-Élysées.

Khoảng 3 giờ 30 sáng, một đối tượng đã bị bắt giữ khi vừa đặt một thiết bị nổ tự chế trước văn phòng của Bank of America trên phố rue de la Boétie.

Thiết bị này gồm một can chứa 5 lít chất lỏng dễ cháy kết hợp với một lượng thuốc nổ, đủ để gây ra thiệt hại nghiêm trọng. May mắn là cảnh sát đã can thiệp kịp thời, và Paris sáng hôm đó vẫn thức dậy như thường lệ, không bị nổ.

Dương Quốc Chính - Điều bi ai của dân tộc

Cụ Phan Châu Trinh có một cái may mắn, đó là chết trước khi thành lập đảng cộng sản, cũng giống cụ Nguyễn Thái Học chết khi đảng mới ra đời vài tháng, chưa có mấy vai trò.

Nếu họ còn sống thêm độ 5-10 năm, chắc cú là nếu sống đến năm 46, thì thành phản động chắc luôn, thậm chí có thể bị Việt Minh tiêu diệt. Thế nên với quan điểm chính thống của đảng cộng sản thì cụ Phan Châu Trinh là “cải lương”, mong giặc “rủ lòng thương”. Thế là còn rất nhẹ nhàng đó.

Mình thấy quan điểm của giới sử học chính thống cũng đã đánh giá lại về cụ không còn cực đoan như xưa. Điều nhạy cảm nhất mà thường không tư liệu chính thống nào dám công khai đánh giá, hoặc không dám nói/viết thẳng tưng, là quan điểm chính trị của cụ.

Teheran trong sương mù chiến tranh : Mọi khả năng đều có thể xảy ra

 

Đăng ngày: 18/03/2026

Chiến sự Trung Đông và bầu cử địa phương ở Pháp là hai vấn đề được báo chí dành cho nhiều giấy mực hôm nay 17/03/2026. Le Figaro nhận định « Thay đổi chế độ, ngưng chiến, sa lầy…Tại Iran, mọi khả năng đều có thể xảy ra ». Chỉ mới hai tuần chiến đấu, hãy còn quá sớm để nói rằng đã sa lầy, cho dù kế hoạch của ông Donald Trump không diễn ra như dự tính – như trong đa số cuộc xung đột. 

Không có một Gorbatchev của Iran

 

Trước hết là khả năng ngưng chiến, được coi là kịch bản tệ hại nhất hay tốt nhất tùy theo nhà phân tích. Người bi quan nhấn mạnh như vậy chế độ giáo quyền vẫn tại vị, còn các nhà ngoại giao châu Âu và Ả Rập nói rằng sẽ tránh được « hỗn loạn », « leo thang ».

Từ sau chiến tranh Afghanistan và Irak đầu những năm 2000, các giáo sĩ Iran đã phi tập trung hóa quốc phòng, tổ chức thành nhiều mảng nhỏ, 31 « sở chỉ huy cách mạng » có quyền tự quyết kể cả tấn công. Chuyên gia Clément Therme của Viện Quan hệ Quốc tế Pháp (IFRI) nhắc nhở : « Chế độ Iran chuẩn bị cho cuộc chiến này từ hai thập niên ».

Lê Học Lãnh Vân - Trường đại học, trái tim và trí óc của thành phố, quốc gia

1) Trường đại học Sorbonne là trái tim, trí óc của Paris và nước Pháp

Không cần đi vào chi tiết lịch sử thành lập của trường đại học Sorbonne, chỉ biết đây được xem là một trong ba trường đại học lâu đời nhất thế giới được thành lập năm 1257, giữa thời Trung cổ.

Tùy theo từng thời kỳ mà trường sáp nhập thêm một số cơ sở để có tên trường Đại học Paris, rồi sau đó, tách chia để thành các đại học Paris riêng lẻ.

Sau thế chiến 2, trước yêu cầu tăng cao về nền giáo dục đại học hậu chiến, hai thành viên của gia đình Curie là Irène Juliot-Curie và chồng là Frédéric Juliot-Curie rất tích cực thành lập trường đại học Orsay năm 1956 tại phía Nam Paris. Đó là nơi sau này nhiều sinh viên Việt Nam theo học và tốt nghiệp, trong đó có giáo sư Ngô Bảo Châu được biết là người Việt lãnh giải toán học Fields rất uy tín.

Phạm Lưu Vũ – Bốn năm không ngủ

Ngày này bốn năm trước. Tên đại đồ tể, gã Sa hoàng đại quỷ Putinler phát động cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine.

Tất cả những kẻ độc tài đều ôm khát vọng thống trị suốt đời. Vì thế chúng không thể chấp nhận một nền dân chủ hình thành và tồn tại ngay cạnh nước mình, nhất là nền dân chủ ấy cũng từ trong cùng một cái lò "xô viết" bước ra.

Và máu đã đổ. Hàng triệu người bị ngã xuống, hàng triệu người phải bỏ nước ra đi...

Phó Đức An - Linh hồn của Montmartre

 

(Tặng những ai yêu Paris, lãng mạn và thích đọc dài!)

Là một nhà báo, nhà nghệ thuật có tâm hồn lãng mạn. Nên một khi nửa đêm lắng đọng, vạn hoa nhập mộng. Tôi thường hay nhớ Paris. Muốn viết gì đó về Paris, muốn thủ thỉ cùng Paris. Hồn trong phút chốc đã bay về một điểm tại Paris, nơi mà tôi từng lưu luyến không muốn rời đi - Montmartre, tôi nguyện làm một viên đá lát đường nằm lại nơi đây vĩnh viễn…

Khi đến Paris, mọi người thường tản bộ dọc sông Seine, ngắm nhìn tháp Eiffel, dạo bước trên đại lộ Champs-Élysées, tham quan bảo tàng Louvre và Musée d'Orsay, và trầm trồ trước sự xa hoa lộng lẫy của cung điện Versailles. Tuy nhiên, trái tim thực sự của Paris, thành phố nghệ thuật, một nơi tràn đầy tinh thần nghệ thuật và huyền thoại, lại nằm ở một nơi khác.

Có một lần đến Paris, tôi đã đến Montmartre, nằm ở quận 18 phía bắc Paris, và dành cả buổi chiều đi dạo quanh đó.

Lê Diễn Đức - Hội đồng "Hòa bình" và ngôn ngữ của kẻ bắt nạt

Gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa áp mức thuế lên tới 200 % đối với rượu vang và champagne Pháp - con đường xuất khẩu quan trọng của nền nông nghiệp Pháp - nếu Tổng thống Pháp Emmanuel Macron không chịu tham gia “Hội đồng Hòa bình Dải Gaza” (Board of Peace) do ông Trump đề xuất nhằm giải quyết các xung đột toàn cầu.

Khi được hỏi, ông Trump nói rằng: “Tôi sẽ đánh thuế 200% lên rượu vang và champagne của ông ấy, và ông ấy sẽ tham gia, nhưng ông ấy cũng không bắt buộc phải tham gia.”

Hội đồng Hòa bình Gaza là một cơ chế do chính Donald Trump tự đề xuất và tự lập ra. Nó không phải là nghĩa vụ quốc tế, không phải nghị quyết của Liên Hiệp Quốc, càng không phải một hiệp ước đa phương ràng buộc. Vì vậy, về nguyên tắc, bất kỳ quốc gia nào tham gia hay không đều hoàn toàn dựa trên sự tự nguyện.

Hoàng Quốc Dũng - Tôi là thằng “phản động”

 

Tôi đã sống ở vùng Paris hơn 35 năm, ăn baguette đủ loại, uống rượu vang đủ màu, nghe tiếng còi xe đủ mức độ ô nhiễm âm thanh. Ấy vậy mà trong suốt chừng ấy năm, tôi chưa bao giờ ủng hộ Paris Saint-Germain (PSG) trong bất kỳ giải vô địch quốc nội nào của nước Pháp.

Vâng, giữa lòng Paris, tôi vẫn giữ lập trường kiên định của một… kẻ phản động bóng đá. Kệ dân Paris mình cứ ủng hộ đội khác.

Hôm nay thì tôi sướng như mở cờ trong bụng. Đội tuyển Việt Nam đã thẳng tay quật luôn cả đội Ả Rập để đứng đầu bảng, hiên ngang tiến vào tứ kết, lại còn né được Nhật Bản, cái này dân gian gọi là “né hạn”, còn tôi gọi thẳng là quá đỉnh.

Trịnh Đình Sĩ - Chia Tay BB

Tôi đã từng viết một bài dài về Brigitte Bardot, nay không nhắc lại nữa, chỉ ghi lại ở đây một số hình ảnh về bà, một trong những phụ nữ nổi danh nhất thế giới. Bà đã ra đi vào sáng nay sau ít tuần phải nhập viện. Mong bà yên nghỉ.

1/ Một tấm ảnh đã xa lắm của người đẹp Brigitte Bardot. Người đẹp sinh năm 1934 này vào một ngày mùa Thu 1957, trên ban-công căn hộ rộng lớn của mình ở Paris, trong một ngày không phải tất bật đến phim trường, đã tự cho phép mình thưởng thức một tách cà-phê đen do chính tay mình pha chế.

"... Trời lúc đó đã se lạnh rồi, nên tôi không còn dịp để diện những chiếc áo sát nách không cổ mà tôi rất thích, đành phải chọn một bộ váy liền áo dày. Roger (Là Roger Vadim, đạo diễn phim Et Dieu Créa La Femme mà BB giữ vai chính) đã dùng một chiếc máy Pentax mới bóc tem để chụp cho tôi tấm ảnh này" - Bà viết trong hồi ký. Thời gian đó, họ cùng chia sẻ bốn mùa với nhau nhưng chỉ ít lâu sau, họ sẽ cùng chia tay.

Nguyễn Đình Bổn - “And God created Woman” nhưng ai rồi cũng chết!

Biểu tượng điện ảnh Pháp Brigitte Bardot, biệt danh BB, một biểu tượng của sự giải phóng tình dục những năm 1950 và 1960, người đã từ bỏ điện ảnh khi đang trên đỉnh cao danh vọng để cống hiến hết mình cho việc bảo vệ động vật, đã qua đời ở tuổi 91.

Sinh ngày 28 tháng 9 năm 1934 tại Paris, Bardot lớn lên trong một gia đình Công giáo truyền thống khá giả. Kết hôn bốn lần, bà có một con trai, Nicolas, với người chồng thứ hai, diễn viên Jacques Charrier.

Bardot trở thành ngôi sao toàn cầu sau khi xuất hiện trong phim “Và Chúa đã tạo ra người đàn bà” năm 1956, và tiếp tục tham gia khoảng 50 bộ phim khác cho đến khi định mệnh cho bà gặp một... con dê trên phim trường. Đó là bộ phim cuối cùng của bà: “Câu chuyện đầy ý nghĩa và vui tươi về Colinot”. Sau đó bà đã mua con vật và nuôi nó trong phòng khách sạn của mình!

Hoàng Quốc Dũng - Sự trở lại của nghĩa vụ quân sự: Có phải vì cuộc chiến ở Ukraina?

Việc Emmanuel Macron tuyên bố khôi phục quân dịch theo hình thức tự nguyện từ năm 2026 ngay lập tức đặt ra câu hỏi: Quyết định này có liên quan đến chiến tranh Ukraina và mối đe dọa từ Nga hay không?

Câu trả lời là « Có », dù Điện Élysée không nói thẳng.

Điều cần nhắc lại - đặc biệt cho những người nước ngoài không biết - là nước Pháp đã bãi bỏ nghĩa vụ quân sự bắt buộc từ năm 1997, dưới thời Tổng thống Jacques Chirac, chấm dứt gần một thế kỷ chế độ quân dịch bắt buộc. Quân đội đã được chuyên môn hóa. Gần ba mươi năm qua, thanh niên Pháp không còn bị gọi nhập ngũ. Vì thế, sự trở lại, dù dưới dạng tự nguyện, vẫn là một bước ngoặt lớn.

TS Đào Thị Diến - Ngô Đình Nhu và công lao đặc biệt đối với sự sống còn của châu bản triều Nguyễn

 

(Tạp chí Xưa và Nay, số 444 tháng 2 năm 2014)

Ông Ngô Đình Nhu sinh ngày 7-10-1910 tại xã Phước Qua, tổng Cự Chánh, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên trong một gia đình quan lại theo đạo Thiên Chúa.

Là con trai của Ngô Đình Khả, Thượng thư Bộ Lễ dưới triều vua Thành Thái,sau những năm tháng học tập dưới sự dạy dỗ của cha và hội giáo ở Huế, Ngô Đình Nhu sang Paris theo học tại các trường Đại học Văn khoa và Ngôn ngữ phương Đông.

Ông thi đỗ vào trường Cổ tự học Quốc gia vào năm 1935 và tốt nghiệp năm 1938 với luận văn về lịch sử Việt Nam lần đầu tiên được bảo vệ tại Pháp có nhan đề Phong tục và tập quán của người Bắc Kỳ từ thế kỷ thứ 17 đến thế kỷ thứ 18 theo các du khách và các nhà truyền giáo (Moeurs et coutumes des Tonkinois aux XVIlè et XVIIlè siecles d’apres les voyageurs et missionaires).

Lê Học Lãnh Vân - Cành hoa thời quốc loạn

 

Một cành xuân khiết, một triều vua

Sửa áo, sông Hương bước xuống đò

Triều đại ngửa nghiêng cơn biến loạn

Giang san tan tác mảnh dư đồ

            Quân vương có tiếc người nhân nghĩa

            Dân tộc còn say chuyện oán thù

            Viên ngọc hoàng gia đành biệt xứ

            Trời Tây lành lạnh gió ngàn thu...

Hoàng Quốc Dũng - Vụ trộm vàng ở Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Paris : Khi “vàng sao” rơi vào tay “người sao khác”

 

Nhân vụ hôm qua Paris mất cả những cái quý hơn vàng, tôi lại kể chuyện vàng, còn ly kỳ hơn.

Ở ngay giữa Paris, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia (Muséum national d’Histoire naturelle) – nơi lưu giữ những báu vật địa chất hàng tỉ năm, đã xảy ra vụ trộm vàng tự nhiên (or natif) táo tợn vào đêm 15 rạng sáng 16 tháng 9 năm 2025.

Vàng tự nhiên là một trong những nguyên tố cổ xưa nhất của Trái Đất, được hình thành cách đây hơn 4,5 tỉ năm, từ những vụ nổ siêu tân tinh và va chạm giữa các ngôi sao neutron, trước cả khi Trái Đất ra đời. Khi hòa vào vật chất nguyên thủy của hành tinh, vàng dần tập trung trong lớp vỏ qua các quá trình địa chất. Vì thế, mỗi hạt vàng chính là một mảnh sao, mang trong nó ký ức của vũ trụ xa xưa.

Dương Quốc Chính - Cần thay đổi cách dạy Sử và tuyên truyền chống nhà Nguyễn

 

Về chúa Nguyễn và các tướng thời đó, anh em cứ hiểu nguyên lý tuyên truyền là cứ ông nào đụng độ với Tây Sơn thì sẽ bị vùi dập.

Vì Tây Sơn là hình ảnh của đảng ta, đảng ta ca ngợi Tây Sơn giống như ca ngợi bản thân. Vì thấy có nhiều điểm chung mà điển hình nhất là đánh nhau với đế cuốc to, thống nhất đất nước (mà thực ra về chiến công thì Nguyễn Huệ còn hơn đảng ta nhiều lần, tuổi gì mà so).

Thế nên cũng thời chúa Nguyễn, mấy ông như Nguyễn Hữu Cảnh, Nguyễn Cư Trinh...vẫn được đặt tên đường ở TPHCM.

Hoàng Quốc Dũng - Pháp "bóc ngắn, cắn dài” và cuộc cải cách bất khả thi

 

Tóm tắt khủng hoảng chính trị chưa từng có:

Ngày 9 tháng 9 năm 2025: Sébastien Lecornu được bổ nhiệm làm Thủ tướng Pháp sau khi François Bayrou từ chức. Do khủng hoảng, Bayrou không thể thực hiện gì nên buộc phải từ chức.

Ngày 6 tháng 10 năm 2025: Chưa được một tháng, Lecornu lại từ chức, cũng do không thể làm gì. Macron đồng ý nhưng yêu cầu Lecornu cố gắng ngồi lại thêm vài ngày để đàm phán với các đảng phái, với hy vọng cứu vãn tình thế. Đồng thời, trong thời gian này, Macron cũng tiến hành gặp tất cả các đảng phái trong một cuộc họp chung, nhưng không mời hai đảng cực tả và cực hữu (LFI, RN).