Lê Diễn Đức - Venezuela hậu Maduro vẫn còn là ẩn số

Nicolas Maduro bị Mỹ bắt giữ trong một chiến dịch quân sự lớn và sẽ sớm đối mặt với cáo buộc chủ yếu của Bộ Tư Pháp Mỹ về khủng bố ma túy.

Bất chấp góc độ phân tích và quan điểm về chiến dịch của Mỹ, thì những người yêu chuộng dân chủ trên toàn thế giới cũng mừng vui trước sự kiện này, vì thấy một cơ hội mới sẽ đến với nhân dân Venezuela sau nhiều thập niên sống trong một xã hội ngột ngạt và nghèo đói bởi hệ thống độc tài từ Hugo Chávez đến Nicolas Maduro, khiến gần 8 triệu người đã phải bỏ đất nước ra đi tìm cuộc sống ở khắp nơi.

Nhưng Venezuela hậu Maduro sẽ ra sao vẫn còn là ẩn số.

Bông Lau - Tu chính án số 1

Hôm thứ Tư ngày 24/12 ngài Tổng thống Donald Trump phát biểu: “Các đài truyền hình nên bị thu hồi giấy phép hoạt động nếu "gần như 100 % đưa tin tiêu cực" về ngài”. Đó là các chương trình “Late-Night Shows”.

FCC (Federal Communications Commission) là cơ quan liên bang cung cấp giấy phép hành nghề cho báo giới và các cơ sở truyền thông tư nhân. Cơ quan này nằm dưới quyền của hành pháp tức là trong tay của Tổng thống.

Mình muốn thấy FCC nghe theo lịnh của Tổng thống mà rút bằng hành nghề của các đài truyền hình đang ra rả chống phá cách mạng. Vì đang chán nên muốn coi mấy màn kiện tụng cho đỡ buồn.

Hoàng Quốc Dũng - Lời chúc mừng của Trùm băng đảng

Trump: “Merry Christmas to all, including the Radical Left Scum that is doing everything possible to destroy our Country, but are failing badly.”

(Chúc tất cả mọi người một Giáng Sinh vui vẻ, kể cả bọn cặn bã của phe cánh tả, những kẻ đang làm mọi cách để phá hoại đất nước chúng ta nhưng đã thất bại thảm hại.)

Trong suốt thế kỷ XX, nước Mỹ từng là biểu tượng của tự do chính trị và dân chủ đa nguyên. Chính nước Mỹ đã cưu mang hàng triệu người tị nạn chính trị, bảo vệ các nhà bất đồng chính kiến, và giúp nhiều dân tộc đứng lên chống lại các chế độ độc tài. Uy tín đạo đức của Mỹ không đến từ sự hoàn hảo, mà từ nguyên tắc: quyền được bất đồng.

Trần Trung Đạo - Trong ba người, Gorbachev, Yeltsin và Sakharov, ai là nhà dân chủ?

Khá nhiều người Việt yêu dân chủ và cũng vì quá tha thiết với dân chủ nên ca ngợi Mikhail Gorbachev như là một nhà dân chủ vĩ đại, vị cứu tinh của nhân loại.

Gorbachev là một nhà chính trị khôn ngoan và có ít nhiều tính cơ hội trong người nhờ đó ông đã được Yuri Andropov, cựu Tổng Giám Đốc KGB, Tổng Bí Thư Cộng Sản (CS) Liên Xô sắt máu và người đàn áp cuộc nổi dậy của Hungary 1956, tin tưởng.

Tuy nhiên sau khi Yuri Andropov chết, trung ương đảng đã bầu Konstantin Chernenko.  Chỉ hơn một năm sau đó Konstantin Chernenko qua đời và Gorbachev được bộ chính trị bầu vào chức vụ Tổng Bí Thư.

Lê Diễn Đức - Không có vua!

Hạ viện Mỹ vừa thông qua NDAA với tỉ lệ 312–112. Con số này nói một điều rất rõ: Dự luật sẽ đi qua Thượng viện một cách tương đối dễ dàng.

Và quan trọng hơn: khả năng Trump phủ quyết gần như bằng 0.

Vì sao?

Lê Diễn Đức - Nước Mỹ không phải là Trump

Đọc những bài viết về làn sóng “Trumpugee” – người Mỹ tìm cách rời khỏi đất nước mình để “tị nạn Trump” – tôi không khỏi cay đắng. Cay đắng không phải vì họ ra đi, mà vì lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, người Mỹ bắt đầu nói về nước ngoài như một nơi trú ẩn, chứ không còn là miền đất mà người khác phải tìm đến.

Đó là một sự đảo chiều đau đớn của “giấc mơ Mỹ”.

Hiện tượng này là có thật. Nó không còn là những lời đùa kiểu “nếu Trump thắng tôi sẽ sang Canada”, mà là những quyết định rất cụ thể: bán nhà, rút con khỏi trường, mua vé một chiều, chấp nhận giảm thu nhập, từ bỏ mạng lưới xã hội đã gây dựng cả đời.

Hoàng Quốc Dũng - Từ Watergate đến “Witkoff-gate”

 

Tất cả mọi người ở thế hệ chúng tôi đều biết vụ Oa-tơ-ghét.

Năm 1972, vụ Watergate nổ ra: Một nhóm người liên quan đến Tổng thống Nixon bị bắt quả tang đặt thiết bị nghe lén trong trụ sở của Đảng Dân chủ. Điều tưởng như chỉ là một vụ “đột nhập chính trị” nhanh chóng biến thành một vụ bê bối quốc gia.

Dối trá, che giấu, gây áp lực lên tư pháp: Cả bộ máy của một chính quyền sẵn sàng làm mọi thứ để giữ quyền lực đã lộ diện. Năm 1974, Nixon buộc phải từ chức. Watergate từ đó trở thành biểu tượng kinh điển của lạm quyền trong một nền dân chủ.

Nguyễn Hưng Quốc - Sự riêng tư

 

Trong văn hóa dân chủ, có hai nội dung nổi bật: tôn trọng cái khác và tôn trọng sự riêng tư của người khác.

Nhớ, trên chuyến bay từ Bangkok đến Bắc Kinh năm 2012, tôi mở laptop để viết vu vơ về những ngày du lịch Thái Lan. Đang viết, nhìn vào màn ảnh trên laptop, thấy thấp thoáng có mặt người. Tôi quay lại, bắt quả tang một anh Tàu ngồi hàng ghế sau đang nhoài đầu ra phía trước nhìn vào màn ảnh laptop của tôi. Anh bẽn lẽn ngả người ra sau.

Tôi quay lại tiếp tục viết. Nhưng lại thấy khuôn mặt của anh phản chiếu trên màn ảnh. Tôi quay lại nhìn. Anh ta lại ngả người ra sau, ngó ra ngoài cửa, nhưng không còn lộ vẻ gì bẽn lẽn nữa. Cứ thế, mỗi lần tôi viết, anh ta lại nhoài người lên dòm.

Hoàng Quốc Dũng – Trump và thái độ đối với Nga-Ukraine

 

Càng ngày, chúng ta càng thấy rõ thái độ của Donald Trump đối với cuộc chiến Nga – Ukraine. Bằng cách này hay cách khác, ông luôn tỏ ra ủng hộ Nga, ít nhất là cho đến thời điểm hiện nay.

Tôi đã từng hy vọng – một cách ngây thơ – rằng biết đâu trong ông có sự thay đổi. Nhưng rồi, càng theo dõi, tôi càng nhận ra : Trump không hề thay đổi. Nếu có thay đổi, thì đó chỉ là sự lật mặt nhanh như trở bàn tay.

Mãi cho tới hôm nay, sau khi cuộc gặp giữa Trump và Putin tại Budapest bị hủy bỏ, Trump mới bất ngờ tuyên bố lệnh trừng phạt nhắm vào hai tập đoàn dầu khí lớn nhất của Nga – Rosneft và Lukoil. Động thái này khiến nhiều người nghĩ rằng ông “đang cứng rắn trở lại” với Moscow. Nhưng có lẽ đó chỉ là một phản ứng mang tính chiến thuật, nhằm cứu vãn hình ảnh của mình sau thất bại ngoại giao.

Bông Lau – Chưa ngã ngũ

 

Cuộc chiến pháp lý về vụ gởi Vệ Binh Quốc Gia đến thành phố Portland - Oregon vẫn tiếp diễn và có phần ngoạn mục hơn.

Hôm thứ Hai, Tòa Phúc Thẩm Khu 9 bác bỏ lịnh của Thẩm phán liên bang Karin Immergut cấm Tổng Thống (TT) Trump gởi quân đến Portland. Khi khói bụi mù của luật pháp Mỹ Đế tan dần thì hôm nay hãng tin AP và Thống đốc Oregon thuộc đảng Dân Chủ loan tin cho biết TT Trump vẫn chưa được phép gởi quân đến Portland. Tại sao vụ án này éo le khúc mắc như zậy.

AP phân tích là Thẩm phán Karin Immergut tháng rồi tung ra hai án lịnh: 1. Cấm Tổng thống Mỹ liên bang hóa Vệ Binh Quốc Gia rồi điều quân lung tung. 2. Cấm Vệ Binh bất cứ từ đâu gởi tới Portland.

Hoàng Quốc Dũng - Pháp "bóc ngắn, cắn dài” và cuộc cải cách bất khả thi

 

Tóm tắt khủng hoảng chính trị chưa từng có:

Ngày 9 tháng 9 năm 2025: Sébastien Lecornu được bổ nhiệm làm Thủ tướng Pháp sau khi François Bayrou từ chức. Do khủng hoảng, Bayrou không thể thực hiện gì nên buộc phải từ chức.

Ngày 6 tháng 10 năm 2025: Chưa được một tháng, Lecornu lại từ chức, cũng do không thể làm gì. Macron đồng ý nhưng yêu cầu Lecornu cố gắng ngồi lại thêm vài ngày để đàm phán với các đảng phái, với hy vọng cứu vãn tình thế. Đồng thời, trong thời gian này, Macron cũng tiến hành gặp tất cả các đảng phái trong một cuộc họp chung, nhưng không mời hai đảng cực tả và cực hữu (LFI, RN).

Hoàng Quốc Dũng - Từ kẻ yếu thế thành kẻ thách thức cả thế giới

 

Trước khi Donald Trump bước vào Nhà Trắng, nước Nga của Putin thực sự chật vật trên mọi mặt. Bị cấm vận, bị cô lập, bị coi như một kẻ ngoài lề trong bàn cờ quốc tế.

Putin hiếm khi dám xuất hiện ở các diễn đàn lớn, bởi chỉ cần một trát tòa án quốc tế là ông ta có thể bị bắt giữ bất kỳ lúc nào. Trên chiến trường, Nga cũng chẳng có ưu thế gì rõ rệt, chỉ loay hoay tự vệ.

Thế nhưng, từ khi Trump “lên ngôi”, cục diện thay đổi hoàn toàn. Giữa lúc tưởng như tứ bề thọ địch, Putin bỗng có… “quý nhân phù trợ”. Sau vài màn rung cây dọa khỉ bằng những tối hậu thư giả vờ nghiêm khắc, Trump đã trải thảm đỏ đón Putin ngay tại cường quốc số 1 thế giới. Một hình ảnh khó tin: Tổng thống Mỹ – biểu tượng của “thế giới tự do” – lại mở vòng tay với kẻ mà cả phương Tây xem là hiểm họa. Cay đắng hơn: Sau cuộc tiếp đón trọng thị ấy, Washington gần như không còn động thái nào để răn đe Moscow.

Thọ Nguyễn - Tâm sự tháng Chín

 

Lướt qua mạng tháng này tôi có những cảm giác lẫn lộn. Việt Nam ăn nên làm ra đã đủ sức để tổ chức kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 02.09 một cách hoành tráng, đem lại niềm hứng khởi cho hàng chục triệu công dân.

Tôi rất ấn tượng khi nghe ca sĩ Mỹ Tâm và bé gái Thủy Tiên kết thúc ca khúc của họ bằng câu “Nước non Việt Nam ta vững bền”. Đó là nguyện vọng chính đáng của tất cả người Việt Nam, dù ở đâu, có quá khứ thế nào.

Nhưng những cuộc tranh luận quanh lễ duyệt binh, quanh bộ phim “Mưa Đỏ”, quanh chính sách “quà 100.000 VND cho mỗi người dân” lại cho thấy rằng: Việt Nam, từ trên xuống dưới chưa sẵn sàng bước vào “Kỷ nguyên mới”.

Hoàng Quốc Dũng - Brazil, bài học về sự trả giá khi phá hoại dân chủ

Người Việt Nam ít để ý tới Brazil, một nước ở Nam Mỹ. Tuy nhiên, những sự kiện gần đây ở đó đầy thăng trầm, nóng bỏng, khiến nhiều người phải quan tâm. Và có cái gì đó hơi giống với Mỹ.

Cựu tổng thống Jair Bolsonaro từng tuyên bố: “Đối với tương lai của tôi, tôi có ba lựa chọn: nhà tù, cái chết hoặc chiến thắng. Lựa chọn nhà tù đã bị loại bỏ.” Ông đã từng chiến thắng và làm tổng thống, nhưng đời không như mơ. Khi ra tranh cử nhiệm kỳ hai, Bolsonaro thất bại sít sao trước cựu tổng thống cánh tả Luiz Inácio Lula da Silva (50,9 % – 49,1 %).

Bolsonaro không thừa nhận thất bại, ám chỉ gian lận bầu cử. Nhiều người ủng hộ dựng trại trước doanh trại quân đội, kêu gọi quân đội can thiệp.

Lê Diễn Đức - Bạo lực không thể là con đường chính trị

 

Nước Mỹ đang trải qua những ngày tháng u ám. Chưa nguôi ngoai nỗi đau từ cái chết của cô gái Ukraina Iryna Zatrutska – một nạn nhân vô tội, thì giờ đây dư luận lại rúng động bởi vụ ám sát Charlie Kirk, một chính trị gia trẻ, đầy nhiệt huyết và có ảnh hưởng sâu rộng đến giới sinh viên.

Nghi phạm được cho là Tyler Robison, 22 tuổi, chưa có tiền án. Truyền thông đưa tin chính cha của anh ta đã giao nộp cho cảnh sát. Gia đình cho biết Tyler nuôi mối thù ghét với Charlie Kirk, bạn bè nói gần đây anh ta thiên về chính trị cực đoan. Nhưng đến nay, FBI vẫn chưa công bố bất kỳ lời khai chính thức nào, cũng chưa có kết luận cuối cùng về động cơ.

Câu hỏi lớn vẫn còn treo lơ lửng : Đây là hành động bột phát của một cá nhân mang nặng hận thù chính trị, hay đằng sau đó là cả một thế lực tổ chức, giật dây ?

Dương Quốc Chính – Chính trị Nepal và Pháp

TM bổ sung : Tác giả viết "Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nền Cộng hòa Thứ Năm tại Pháp, một chính phủ bị lật đổ trực tiếp thông qua cơ chế bỏ phiếu tín nhiệm", nhưng thực ra là lần đầu tiên thủ tướng đương nhiệm François Bayrou chủ động tổ chức bỏ phiếu tín nhiệm chính phủ mình, và...sụp. (Trước đó thủ tướng Michel Barnier bị kiến nghị bất tín nhiệm).

Bài trước mình viết nhanh về tình hình Nepal để mọi người hiểu sơ bộ, bài này sẽ cụ thể hơn về tình hình chính trị tại quốc gia này, và trả lời câu hỏi của anh em bên chuồng là có phải thực sự đảng cộng sản cầm quyền ở Nepal hay không ?

Nepal là một nước cộng hòa nghị viện liên bang. Tổng thống (hiện tại là Ram Chandra Poudel) là nguyên thủ quốc gia, một vai trò phần lớn mang tính nghi lễ. Quyền hành pháp được thực thi bởi Hội đồng Bộ trưởng, do Thủ tướng đứng đầu. Thủ tướng được Tổng thống bổ nhiệm và phải nhận được sự tín nhiệm của Hạ viện. Như vậy là mô hình thể chế đại nghị, gần giống với mô hình quân chủ lập hiến của Anh, nhưng tổng thống thay cho vua, chỉ mang tính nghi lễ, có lẽ giống thể chế chính trị của Ý và Đức hiện nay.

Tuy nhiên, kỳ lạ thay và lần đầu mình thấy, đó là có tới ba đảng cộng sản cùng tham gia Hạ viện nước này, sau cuộc bầu cử Hạ viện mới nhất năm 2022.

Lê Diễn Đức – Dân chủ chỉ tồn tại khi bảo vệ quyền được khác nhau

Khi nỗi đau về sự mất mát của Iryna Zarutska vẫn còn day dứt, thì hôm nay lại có tin bi thảm về Charlie Kirk — phải, thực sự đây là một thời điểm đầy bất ổn.

Iryna Zarutska, 23 tuổi, là cô gái tị nạn Ukraine, chạy khỏi chiến tranh để tìm một cuộc sống an toàn ở Mỹ, đã bị hung thủ da đen Decarlos Brown giết chết dã man trên một chuyến tàu công cộng khi đi làm về.

Charlie Kirk, một chính trị gia trẻ, mới 32 tuổi, bị bắn chết trong một sự kiện ngoài trời khi đang thực hiện Tour “America Comeback” tại Utah Valley University.

Hoàng Quốc Dũng - Pháp chao đảo, Việt Nam ngoan ngoãn : Nghịch lý chính trị

 

Chính phủ Bayrou sụp đổ, một lần nữa những rạn nứt trong nền dân chủ lộ rõ. Trong khi đó, nhìn sang Việt Nam, sự ngoan ngoãn của người dân khiến mọi nghịch lý chính trị vẫn tồn tại một cách yên bình – một bức tranh trái ngược đầy suy ngẫm.

Sự kiện chính phủ Bayrou vừa sụp đổ đã trở thành bằng chứng mới nhất cho thấy cơn khủng hoảng của nền dân chủ Pháp đang đi vào vòng xoáy chưa có lối ra.

Sau nhiều tháng hy vọng một “làn gió mới” có thể đem lại ổn định, kết quả lại chỉ càng tô đậm thêm hình ảnh một hệ thống chính trị rệu rã, liên tục vấp ngã, không tìm được sự đồng thuận. Đảng LFI của Mélenchon (một dạng cực tả) còn gợi ý khả năng tiến hành bãi nhiệm tổng thống (destitution du président) – một thủ tục pháp lý hiếm hoi – làm nổi bật mức độ phân cực và rạn nứt sâu sắc trong chính trường Pháp (kết quả : 364 chống, 194 ủng hộ, 15 trắng).

Lê Học Lãnh Vân – Hai cuộc diễu binh

 

Hai buổi diễu binh kế nhau khiến tôi nảy ý so sánh...

1) Về buổi diễu binh: Rõ ràng, thiên triều hớp hồn thiên hạ hơn nước tôi, xét trên mặt hoành tráng, giàu có và khí giới tối tân. Lời phát biểu của thiên triều chấn động gầm trời, có tính hiệu triệu cùng răn đe thế giới. Lời phát biểu của nước tôi nhũn nhặn tâm sự với quốc dân, nêu rõ quyết tâm bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ.

Lòng không khỏi tự hỏi: Nếu các loại hỏa tiễn ấy được phóng vào nước tôi, nếu bánh các xe tăng ấy nghiền sông suối, thảm thực vật và cả xác người nước tôi?

Nguyễn Anh Tuấn - Nhân vụ Trấn Thành, vén màn bí mật chiến tranh nhân dân trên mạng

 

Làn sóng công kích vô tri

Vừa qua, dư luận xôn xao việc Trấn Thành – một trong những nghệ sĩ được theo dõi nhiều nhất trên mạng xã hội Việt Nam – bị làn sóng chửi rủa vô tri trên Facebook, chỉ vì đăng bài tưởng niệm một nghệ sĩ hải ngoại vừa qua đời thay vì hưởng ứng Đại lễ Quốc khánh 2/9.

Làn sóng này vô tri bởi vì, trong khi nhân danh lễ 2/9 để tấn công Trấn Thành, chính họ lại đang phản bội tinh thần của ngày Quốc khánh.

Chẳng phải Hồ Chí Minh khi mở đầu Tuyên ngôn Độc lập đã xác quyết quyền tự do của tất cả mọi người được Tạo hóa ban tặng, và không ai có thể xâm phạm hay sao? Quyền tự do đó là gì nếu không phải là sự lựa chọn của mỗi người – tự hào hoặc không, khóc cười với điều gì?