Affichage des articles dont le libellé est Dân chủ. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est Dân chủ. Afficher tous les articles

samedi 23 mai 2026

Dương Quốc Chính – Chửi Mỹ cho lành

 

Bạn này có thể chọn bên nào bạn ấy thích để ủng hộ, tùy nhận thức chính trị. Nhưng phát biểu thế này là hơi bị gồng quá. Thà chết này kia nghe như lãnh tụ mà sáo rỗng, làm màu.

Chẳng qua đấu tranh với bọn dân chủ, văn minh nó an toàn, nên chém thoải mái. Giống như hồi xưa anh em cánh tả, học sinh sinh viên sư sãi rủ nhau đi biểu tình chống chính quyền Việt Nam Cộng Hòa khá thoải mái. Vì nói chung là khá an toàn.

Kể cả có bị tù thì cũng nhẹ nhàng, gia đình không bị sao, xã hội không đấu tố, trường học cũng không làm gì. Sau 75, chính anh em sư sãi, học sinh sinh viên đó ngoan luôn với chính quyền mới.

vendredi 15 mai 2026

Thọ Nguyễn - Truyền thông độc lập (3) Báo chí và đạo đức


(Tiếp theo)

Loạt bài viết này chỉ đề cập đến nền báo chí ở các nước dân chủ, nơi mà quyền lực được nhiều lực lượng chia sẻ và người dân được tự làm báo. Do vậy mọi so sánh với VIệt Nam đều lạc đề.

Theo bảng xếp hạng 2025 của “The Economist Democracy Index” thì trong số 167 nước chỉ 26 nước có chế độ dân chủ toàn diện và 47 nước có chế độ dân chủ khiếm khuyết. Còn lại khoảng 58 % nhân loại ở 93 nước không được biết thế nào là dân chủ [1]. Do đó việc 100 triệu người Việt chỉ biết đến truyền thông nhà nước không phải là điều gì đặc biệt.

Có bạn hỏi bao giờ Việt Nam có truyền thông công cộng? Việt Nam đã có kinh tế tư nhân. Phát triển kinh tế sẽ dẫn đến sự lớn mạnh của tầng lớp trung lưu. Khi đó đòi hỏi đa dạng thông tin ắt đẻ ra truyền thông tư nhân.

Thọ Nguyễn - Truyền thông độc lập (2) Đi hai chân


(Tiếp theo)

Sau 1945 người Đức coi truyền thông nhà nước là cái ổ tiềm ẩn cho chế độ độc tài.

Khi xây dựng hiến pháp, bên cạnh việc phân chia đất nước theo thể chế liên bang, kiểm soát quyền lực bằng tam quyền phân lập, người ta cũng xóa bỏ các đài phát thanh và truyền hình nhà nước, lập ra hệ thống phát thanh và truyền hình công cộng (öffentlicher Rundfunk, public broadcasting).

Chính quyền từ địa phương đến liên bang bị cấm không đươc lập cơ quan truyền thông để tự tuyên truyền cho mình. Tư nhân vẫn có quyền làm báo, in ấn, lên sóng phát thanh, truyền hình, điện ảnh, sân khấu. Tính trung lập và khách quan của truyền thông công cộng được coi là tài sản bất khả xâm phạm của nền dân chủ. Nó phải được bảo vệ bằng các nguyên tắc sau:

Thọ Nguyễn - Truyền thông độc lập (1) Mối nguy của độc quyền


Ngày 22.04 vừa qua khán thính giả phát thanh và truyền hình Tiệp (nước Cộng Hòa Séc) bỗng ngạc nhiên khi thấy các chương trình toàn quốc dừng lại 15 phút. Rồi các đại diện nghiệp đoàn lên sóng phản đối dự luật báo chí của chính phủ [1]. Điều gì đã xảy ra?

Trong tháng Hai 2026, chính phủ cánh hữu của thủ tướng Babis đã quyết định: Từ 2027 các đài phát thanh truyền hình công cộng sẽ không sống vào tiền cước phí truyền hình do dân đóng, mà sẽ được cấp bởi ngân sách nhà nước, lấy từ tiền thuế.

Người Việt sẽ bảo: Thế thì sao lại phản đối? Dân sẽ đỡ phải đóng cước phí truyền thông, trong khi nhà đài vẫn được nhà nước chu cấp cơ mà?

dimanche 3 mai 2026

Huỳnh Ngọc Chênh - Giáo sư Tương Lai đã ra đi


Ông là một trí thức đáng kính luôn trăn trở với tình hình đất nước từ khi còn trẻ cho đến lúc tắt hơi thở vào sáng ngày hôm nay 30/04/2026.

Ông ở trong nhóm tư vấn của thủ tướng Võ Văn Kiệt và Phan Văn Khải. Những bài viết đóng góp và phản biện của ông xuất hiện thường xuyên trên báo Tuổi Trẻ và Thanh Niên, sau này xuất hiện thường xuyên trên mạng xã hội.

Ông cũng nhiều lần tham gia cùng mọi người xuống đường biểu tình chống Trung Cộng quấy phá Biển Đông, thắp nhang tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ biên giới, Hoàng Sa, Trường Sa.

Lưu Trọng Văn - Xin hãy tin rằng…

 

Sớm nay gã đến lần cuối tiễn biệt giáo sư Tương Lai. Nhìn chân dung ông anh thân thiết gã không kìm được nước mắt. Ra một góc riêng rồi gã cứ vậy mím môi để khỏi làm động lễ tang.

Chị Tuyết Nga chủ Một thoáng Việt Nam ấn vai gã, sao khóc dữ vậy em? Gã im lặng. Thương và trọng quá con người ấy còn hơi thở cuối cùng cũng muốn dành cho Dân tộc, cho Đất nước mà ông luôn khát khao nhìn thấy Tương Lai.

Gã sao quên được, cứ buồn chuyện gì liên quan đến Đất nước ông đều gọi gã lại. Ông muốn gặp gã không phải vì ông muốn hỏi điều gì đó, mà vì ông biết mỗi lần gã chuyện trò với ông gã luôn đem đến ông những thông tin, nhận định mà ở đó niềm hy vọng về Tương lai tốt đẹp như cơn gió tươi lành. Gã biết và cả ông nữa, ông biết cái hy vọng ấy còn ngàn trùng gian truân thành hiện thực, nhưng ông vẫn muốn nghe để xoa dịu nỗi buồn, nỗi đau, nỗi ức uẩn của mình.

lundi 27 avril 2026

Bông Lau - Chức năng Bộ trưởng


Một xã hội lành mạnh là phải có tiếng nói đối lập chỉ trích. Chỉ có xứ độc tài cai quản dân nô lệ mới khuyến cáo dân chúng ngậm miệng để yên cho chế độ ấy thao túng.

Tướng Mỹ gốc Việt như Lương Xuân Việt, và những Tướng Tá, các nhà bác học, trí thức gốc Việt thành danh ở Mỹ được ngưỡng mộ là lẽ tất nhiên. Những nhân vật này không có mấy ai nói xấu ngoài đám Hồng Ngưu.

Cựu Đại Tá Cao Hùng là một quân nhân chuyên nghiệp và ưu tú xứng đáng được ngưỡng mộ vì đã đem lại sự hãnh diện cho cộng đồng Việt Nam, nhứt là người tị nạn gốc Việt Nam Cộng Hòa.

lundi 20 avril 2026

Hungary hậu Orban : Bước ngoặt dân chủ làm rung chuyển châu Âu

Đăng ngày:

Hungary : « Bài học Budapest » cho các nền dân chủ phi tự do

Chiến thắng của khuôn mặt mới Peter Magyar ở Hungary được các tuần báo bàn luận nhiều nhất. Le Nouvel Obs nói về « Bài học từ Budapest » : Đã từ lâu chưa bao giờ châu Âu nhận được một tin tốt lành như vậy. Le Point mỉa mai « Lại hụt rồi, thưa ông Putin ! ». Tác giả Luc de Barochez giải thích trên L’Express « Sự sụp đổ của Orban thay đổi những gì tại châu Âu ». 

Cũng như đã chống lại sự đô hộ của đế quốc Áo trong thế kỷ 19 và lật đổ sự thống trị của Liên Xô trong thế kỷ 20, hôm Chủ nhật 12/04 người dân Hungary quyết tâm giành lại tự do chính trị và phẩm giá dân tộc. Đất nước nhỏ bé này đã gởi đi thông điệp dân chủ vang vọng đến châu Âu và xa hơn nữa.

dimanche 19 avril 2026

Tạ Duy Anh - Đảng Chó

Nhân cuộc bầu cử ở Hungary, lần đầu tiên, qua trang của bạn Nguyễn Hoàng Linh, tôi biết ở Hung có một đảng tên là "Chó hai đuôi", dân Hung quen gọi là Đảng Chó.

Sau khi Tòa tối cao công nhận là một đảng chính trị, họ được nhận tài trợ của Nhà nước cho công việc tranh cử và lần này có nguy cơ phải nộp lại vì tỉ lệ phiếu bầu thấp. Thật sòng phẳng!

Nhà nước dùng tiền thuế của dân tài trợ cho anh, để anh thi thố, chứng tỏ khả năng, nâng uy tín với dân chúng, hy vọng điều đó đóng góp tích cực cho xã hội. Nhưng anh kém, thì nhà nước đòi lại. Xin trích:

samedi 18 avril 2026

Budapest đổi chiều, Hormuz dậy sóng : Thế giới rung chuyển giữa hai mặt trận

 

Đăng ngày:

Hungary sang trang : Orbán bị làn sóng dân chủ cuốn trôi

Libération chạy tít trang nhất « Ngọn gió phương Tây ở Budapest ». Nhật báo mô tả cảnh hai bên bờ sông Danube hôm Chủ nhật vang dậy khúc hoan ca châu Âu. Một châu Âu mà phó tổng thống Mỹ JD Vance sỉ nhục và đã đến tận Budapest tuần qua để ủng hộ Viktor Orbán, người bạn thân thiết của Donald Trump.

 

Rõ ràng ông Vance ngày càng trở thành loài chim báo điềm xấu ở những nơi đi qua : chuyến đi Pakistan tiếp theo để thương lượng với Iran đã thất bại. Chiến thắng của chính khách bảo thủ Péter Magyar được Washington cũng như Matxcơva lạnh lùng đón nhận. Một xì-căng-đan mới đây cho thấy ngoại trưởng Hungary Péter Szijártó đã tiết lộ các thông tin mật của Liên hiệp châu Âu (EU) cho đồng nhiệm Nga Serguei Lavrov.

mercredi 15 avril 2026

Lê Diễn Đức - Hungary Victory : Kéo cả châu Âu về phía trước !

 

Chiến thắng của Péter Magyar trong cuộc bầu cử quốc hội Hungary năm 2026 không chỉ là một sự thay đổi chính phủ.

Đây là một sự kiện tái cấu trúc chính trị cấp khu vực, với tác động trực tiếp tới cân bằng quyền lực trong Liên minh châu Âu và lan tới cả không gian chính trị xuyên Đại Tây Dương.

Sau hơn một thập kỷ cầm quyền của Viktor Orbán, Hungary đã chuyển từ vị thế “người phá nhịp” sang khả năng trở thành một tác nhân đồng thuận trong EU. Sự chuyển dịch này diễn ra thông qua ủy quyền dân chủ quy mô lớn, khi Tisza giành được đa số hiến pháp (2/3) trong quốc hội mới.

mardi 14 avril 2026

Lê Diễn Đức – Hungary : Love Return

 

Tôi yêu mến Hungary – một đất nước xinh đẹp với hơn 10 triệu dân, có thủ đô Budapest kiều diễm bên dòng sông Danube.

Tôi đến Hungary lần đầu năm 1973, trên hành trình trốn chạy từ Ba Lan qua Nam Tư (cũ), chỉ kịp ngắm nhìn đất nước này qua ô cửa sổ con tàu.

Lần thứ hai là năm 1989 – thời khắc Ba Lan và Hungary đang chuyển mình đoạn tuyệt với chế độ cộng sản. Khi thăm Budapest, tôi có cảm giác Hungary khi đó mức sống khá hơn Ba Lan : Hàng hóa phong phú, nhiều thứ sang trọng, trong khi Ba Lan vẫn còn thiếu thốn.

Nguyễn Ngọc Chu – Tài năng không đợi xếp hàng

 

1. Chúc mừng tuổi trẻ Hungary

Hungary có diện tích khoảng 93.000 km2 với dân số khoảng 9,6 triệu người, nhưng cuộc bàu cử ngày 12/04/2026 đã làm “náo động” thế giới.

Không chỉ toàn bộ Liên Âu, mà các siêu cường Hoa Kỳ, Nga, Trung Quốc đều hướng về Budapest đợi chờ kết quả. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã cử Phó tổng thống JD Vance sang Budapest để vận động tranh cử cho Viktor Orbán. Ngay tại Việt Nam cũng không ít người quan tâm đến kết quả ở Hungary, có thể hơn cả bầu cử ở quê hương.

Dư luận và truyền thông quốc tế dành sự quan tâm đặc biệt cho cuộc bầu cử ngày 12/04/2026 của Hungary, bởi lẽ kết quả bầu cử sẽ quyết định con đường tiếp theo của nước này : Gắn bó với quỹ đạo chung của văn minh châu Âu, hay tiếp tục theo đuổi đường lối đối đầu của Viktor Orbán, thân Putin và ngày càng rời xa Liên Âu. Dưới sự dẫn dắt của Viktor Orbán, Hungary có xu hướng tập trung hóa quyền lực.

Lê Học Lãnh Vân - Hungary đã chọn châu Âu


Cuộc bầu cử Hungary đã chọn ra vị thủ tướng mới thay thay thủ tướng Viktor Orbán, người đã giữ vị trí này mười sáu năm qua.

Thủ tướng Viktor Orbán đã đưa Hungary thành con ngựa thành Troy mai phục trong lòng Liên Âu. Ông cũng được xem là cánh tay nối dài của Putin khi Putin xé bỏ mọi quy định của Liên Hiệp Quốc và mọi quy định của tiêu chuẩn sống đạo đức, nhân ái, tấn công các cơ sở dân sự và tàn sát người Ukraine!

Ông đã phớt lờ tương lai bất định và hiểm nghèo của Liên Âu nếu Ukraine thất bại trước Nga, một công đồng Liên Âu mà Hungary đang là thành viên hưởng lợi rất nhiều.

Bông Lau - Chiến thắng bên dòng Danube


Cả tháng hơn bận rộn hỏng có thời gian đi bắn. Chiều Chủ Nhật mang đống chó lửa đi nã, ra lúc 5 giờ bật điện thoại kiểm tra tin tức Hungary thì thấy niềm zui thành sự thật.

Giữ lời hứa ghé siêu thị tìm mua chai champagne. Có thể nói đây là lần đầu tiên mua champagne nên không phân biệt được champagne và rượu vang. Hỏi hai người khách đi chợ họ cũng mù tịt. Cuối cùng níu áo một cha mần ziệc trong siêu thị. Chả mổ mổ điện thoại tìm rồi chỉ khu bán champagne.

Ngạc nhiên khi thấy champagne California chỉ có 7 đô la. Mình không thể bần tiện mua chai champagne 7 đô la để chia zui với một dân tộc. Phải kiếm chai mắc tiền hơn mới được. Cuối cùng kiếm được chai champagne của Ý, hàng xóm của Hungary, giá 14 đô.

lundi 13 avril 2026

Lâm Bình Duy Nhiên - Âu châu vẫn tiếp tục là cái nôi của dân chủ và nhân bản


Orban đã gọi điện chúc mừng Magyar trước khi có kết quả chính thức. Đó là một tín hiệu đáng mừng của nền dân chủ tại Âu châu.

Không chụp mũ gian lận, không nguyền rủa hay mạt sát đối thủ. Tương lai và vận mệnh dân tộc vẫn vượt lên trên các lập trường chính trị hay đảng phái. Suy cho cùng, Âu châu vẫn chưa “già cỗi” đến mức để bọn “dân chủ thổ tả” tàn phá và làm băng hoại các giá trị…đạo đức!

Bầu cử tự do là vận mệnh sống còn của một dân tộc. Chấp nhận kết quả bầu cử, dẫu thất bại có đớn đau, cũng là thước đo cho sự trưởng thành và chín chắn của một dân tộc.

Trần Trung Đạo - Suy nghĩ bên quảng trường Anh Hùng ở Budapest, Hungary

Nhân cuộc bầu cử quốc hội Hungary hôm nay, qua đó đảng "Hungarian Civic Alliance" do Thủ tướng Viktor Orban lãnh đạo bị đảng "The Respect and Freedom Party" do Peter Magyar lãnh đạo đánh bại, nhớ lại bút ký khi đứng bên Quảng trường Anh Hùng của Hungary trong một lần thăm viếng nơi này nhiều năm trước.

Nếu tính theo dân số chưa tới 10 triệu người và địa lý không cận biển, Hungary chỉ là một nước nhỏ. Tuy nhiên vì là thành viên quan trọng của nhiều tổ chức quốc tế như Ủy ban Châu Âu (European Commission), NATO v.v...nên lãnh đạo Hungary có tiếng nói mạnh trong bang giao quốc tế. 

Chẳng hạn Hungary làm chậm đơn gia nhập NATO của Phần Lan và Thụy Điển, cũng như mở rộng quan hệ với Putin và Tập Cận Bình. Sự thay đổi trong chánh phủ Hungary chắc chắn sẽ dẫn tới nhiều thay đổi trong chính trị Châu Âu.

dimanche 12 avril 2026

Lâm Bình Duy Nhiên - Hungary sẽ xóa được những trang sử cực đoan mang tên Viktor Orban?


Chỉ có người dân Hungary mới có thể “tiễn đưa” Viktor Orban sau 16 năm cầm quyền. Cũng chỉ có người dân Hungary mới có thể khiến cho Putin và Trump mất đi một đồng minh quan trọng tại Âu châu!

Và cũng chỉ có 7,5 triệu cử trong nước và khoảng 0,5 triệu cử tri Hungary sống tại nước ngoài mới có quyền nói KHÔNG với chủ nghĩa dân túy tại Hungary, đồng thời khiến cho phong trào này bị một cú sốc cực lớn khi không còn nắm quyền lãnh đạo tại Hungary nữa.

Hy vọng mọi nỗ lực bệnh hoạn của Phó tổng thống Hoa Kỳ đều trở nên vô nghĩa, khi đã đích thân sang tận Budapest để ủng hộ Viktor Orban và đả kích châu Âu.

lundi 9 mars 2026

Dương Quốc Chính – Chiến tranh và giá xăng dầu

 

Việt Nam có thể tự cung tự cấp 70 % lượng xăng dầu tiêu thụ trong nước, nhập khẩu 30 % thành phẩm chủ yếu từ Brunei và mấy bạn châu Phi.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất chủ yếu dùng dầu thô Việt Nam để lọc, nguồn từ đây khá ổn định. Vì nhà trồng được.

Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn thì chủ yếu dùng dầu thô nhập khẩu từ Kuwait (Trung Đông). Lý do là vì công nghệ lọc dầu không phù hợp với nguồn dầu thô Việt Nam. Nguồn này giờ hơi căng do chiến tranh Trung Đông.

lundi 26 janvier 2026

Trương Nhân Tuấn - Thử đặt vấn đề về tính chính danh và sự mâu thuẫn pháp lý trong cơ chế vận hành của ĐCSVN


Sau nửa thế kỷ nắm quyền kiểm soát toàn diện đất nước, mô hình vận hành của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) đang đối diện với những câu hỏi lớn về tính pháp lý và bản chất chính trị.

Dù đã chuyển từ giai đoạn chiến tranh sang giai đoạn quản trị quốc gia, các nhà quan sát cho rằng ĐCSVN vẫn duy trì phương thức hoạt động của một "đảng cách mạng", hay một "hội kín", hơn là một đảng phái chính trị cầm quyền minh bạch trong một quốc gia pháp trị (Etat de Droit - mà Việt Nam nay gọi là nhà nước pháp quyền).

Sau đây là sự phân tích các mâu thuẫn cốt lõi từ hiến pháp, tính chính danh cho đến tư cách pháp nhân của tổ chức này.