Trương Nhân Tuấn - Thử đặt vấn đề về tính chính danh và sự mâu thuẫn pháp lý trong cơ chế vận hành của ĐCSVN

Sau nửa thế kỷ nắm quyền kiểm soát toàn diện đất nước, mô hình vận hành của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) đang đối diện với những câu hỏi lớn về tính pháp lý và bản chất chính trị.

Dù đã chuyển từ giai đoạn chiến tranh sang giai đoạn quản trị quốc gia, các nhà quan sát cho rằng ĐCSVN vẫn duy trì phương thức hoạt động của một "đảng cách mạng", hay một "hội kín", hơn là một đảng phái chính trị cầm quyền minh bạch trong một quốc gia pháp trị (Etat de Droit - mà Việt Nam nay gọi là nhà nước pháp quyền).

Sau đây là sự phân tích các mâu thuẫn cốt lõi từ hiến pháp, tính chính danh cho đến tư cách pháp nhân của tổ chức này.

Huỳnh Ngọc Chênh – Với các nhà đạo đức bàn phím đang khóc thương cho nền công pháp quốc tế

 

Đúng là các vị luật sư, tiến sĩ, giáo sư, trí giả, đạo đức nhân đang khóc như mưa khi nền công pháp quốc tế được cho rằng bị Trump “hà hiếp”, khi đưa Delta force và DEA vào Venezuela bắt cóc tổng thống Maduro về Mỹ xét xử. Làm như cái nền công pháp ấy còn trong trắng và bị Mỹ làm chuyện ấy lần đầu.

Nền công pháp quốc tế ấy là cái gì mà làm cho các ngài đạo cao trí giỏi ấy thương khóc dữ thế ? Mà có phải thật sự các vị than khóc cho nó không, trong khi hàng triệu triệu người dân trong các nước độc tài bị xâm phạm nhân quyền không làm cho các vị ấy động lòng.

Công pháp quốc tế là tuyên ngôn nhân quyền, là hiến chương Liên Hiệp Quốc và các công ước của Liên Hiệp Quốc soạn ra nhằm vào ba mục đích : Bảo vệ trật tự thế giới, bảo vệ chủ quyền các quốc gia và tối thượng là bảo vệ quyền con người cho mọi người dân trên toàn thế giới.

Trần Trung Đạo – Bao giờ tới Việt Nam ?

 

Xin trả lời trước khi viết tiếp là chẳng bao giờ tới, cả nếu những người Việt quan tâm vẫn thích “ăn hàm thụ”.

Người viết không nghĩ ra thuật ngữ “ăn hàm thụ” này mà chỉ nghe một nhà văn kể lại cách đây ba hôm. Anh kể trong thời gian ở tù cộng sản ngoài Bắc, đói quá, mà con người ở đâu cũng vậy thiếu gì thường hay nghĩ và nói tới cái đó. Các anh tối ngủ hay nói chuyện nấu những món ăn ngon. Có anh diễn tả cách nấu những món ăn hấp dẫn không thua gì các chương trình thi nấu ăn nổi tiếng trên TV bây giờ. Các anh nói chẳng qua để vơi cơn đói.

Nói cho đã rồi ngủ với cái bao tử trống, trong chiếc mền rách, dưới mái lán mong manh và bên ngoài là cơn mưa không biết bao giờ dứt. Các anh có lý do để “ăn hàm thụ”. Đó là chuyện các anh nói chơi ở trong tù.

Nguyễn Viện - Dân chủ cũng có phúc phận

 

Người dân Venezuela đang vui sướng vì cánh cửa dân chủ vừa được mở ra bởi Trump.

Đây cũng là thời điểm để các chính trị gia xuất hiện, cả người tử tế lương thiện và bọn xôi thịt đều hăng hái tham gia việc nước.

Đáng mừng nhưng cũng đáng lo.

Lê Diễn Đức - Venezuela hậu Maduro vẫn còn là ẩn số

Nicolas Maduro bị Mỹ bắt giữ trong một chiến dịch quân sự lớn và sẽ sớm đối mặt với cáo buộc chủ yếu của Bộ Tư Pháp Mỹ về khủng bố ma túy.

Bất chấp góc độ phân tích và quan điểm về chiến dịch của Mỹ, thì những người yêu chuộng dân chủ trên toàn thế giới cũng mừng vui trước sự kiện này, vì thấy một cơ hội mới sẽ đến với nhân dân Venezuela sau nhiều thập niên sống trong một xã hội ngột ngạt và nghèo đói bởi hệ thống độc tài từ Hugo Chávez đến Nicolas Maduro, khiến gần 8 triệu người đã phải bỏ đất nước ra đi tìm cuộc sống ở khắp nơi.

Nhưng Venezuela hậu Maduro sẽ ra sao vẫn còn là ẩn số.

Bông Lau - Tu chính án số 1

Hôm thứ Tư ngày 24/12 ngài Tổng thống Donald Trump phát biểu: “Các đài truyền hình nên bị thu hồi giấy phép hoạt động nếu "gần như 100 % đưa tin tiêu cực" về ngài”. Đó là các chương trình “Late-Night Shows”.

FCC (Federal Communications Commission) là cơ quan liên bang cung cấp giấy phép hành nghề cho báo giới và các cơ sở truyền thông tư nhân. Cơ quan này nằm dưới quyền của hành pháp tức là trong tay của Tổng thống.

Mình muốn thấy FCC nghe theo lịnh của Tổng thống mà rút bằng hành nghề của các đài truyền hình đang ra rả chống phá cách mạng. Vì đang chán nên muốn coi mấy màn kiện tụng cho đỡ buồn.

Hoàng Quốc Dũng - Lời chúc mừng của Trùm băng đảng

Trump: “Merry Christmas to all, including the Radical Left Scum that is doing everything possible to destroy our Country, but are failing badly.”

(Chúc tất cả mọi người một Giáng Sinh vui vẻ, kể cả bọn cặn bã của phe cánh tả, những kẻ đang làm mọi cách để phá hoại đất nước chúng ta nhưng đã thất bại thảm hại.)

Trong suốt thế kỷ XX, nước Mỹ từng là biểu tượng của tự do chính trị và dân chủ đa nguyên. Chính nước Mỹ đã cưu mang hàng triệu người tị nạn chính trị, bảo vệ các nhà bất đồng chính kiến, và giúp nhiều dân tộc đứng lên chống lại các chế độ độc tài. Uy tín đạo đức của Mỹ không đến từ sự hoàn hảo, mà từ nguyên tắc: quyền được bất đồng.

Trần Trung Đạo - Trong ba người, Gorbachev, Yeltsin và Sakharov, ai là nhà dân chủ?

Khá nhiều người Việt yêu dân chủ và cũng vì quá tha thiết với dân chủ nên ca ngợi Mikhail Gorbachev như là một nhà dân chủ vĩ đại, vị cứu tinh của nhân loại.

Gorbachev là một nhà chính trị khôn ngoan và có ít nhiều tính cơ hội trong người nhờ đó ông đã được Yuri Andropov, cựu Tổng Giám Đốc KGB, Tổng Bí Thư Cộng Sản (CS) Liên Xô sắt máu và người đàn áp cuộc nổi dậy của Hungary 1956, tin tưởng.

Tuy nhiên sau khi Yuri Andropov chết, trung ương đảng đã bầu Konstantin Chernenko.  Chỉ hơn một năm sau đó Konstantin Chernenko qua đời và Gorbachev được bộ chính trị bầu vào chức vụ Tổng Bí Thư.

Lê Diễn Đức - Không có vua!

Hạ viện Mỹ vừa thông qua NDAA với tỉ lệ 312–112. Con số này nói một điều rất rõ: Dự luật sẽ đi qua Thượng viện một cách tương đối dễ dàng.

Và quan trọng hơn: khả năng Trump phủ quyết gần như bằng 0.

Vì sao?

Lê Diễn Đức - Nước Mỹ không phải là Trump

Đọc những bài viết về làn sóng “Trumpugee” – người Mỹ tìm cách rời khỏi đất nước mình để “tị nạn Trump” – tôi không khỏi cay đắng. Cay đắng không phải vì họ ra đi, mà vì lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, người Mỹ bắt đầu nói về nước ngoài như một nơi trú ẩn, chứ không còn là miền đất mà người khác phải tìm đến.

Đó là một sự đảo chiều đau đớn của “giấc mơ Mỹ”.

Hiện tượng này là có thật. Nó không còn là những lời đùa kiểu “nếu Trump thắng tôi sẽ sang Canada”, mà là những quyết định rất cụ thể: bán nhà, rút con khỏi trường, mua vé một chiều, chấp nhận giảm thu nhập, từ bỏ mạng lưới xã hội đã gây dựng cả đời.

Hoàng Quốc Dũng - Từ Watergate đến “Witkoff-gate”

 

Tất cả mọi người ở thế hệ chúng tôi đều biết vụ Oa-tơ-ghét.

Năm 1972, vụ Watergate nổ ra: Một nhóm người liên quan đến Tổng thống Nixon bị bắt quả tang đặt thiết bị nghe lén trong trụ sở của Đảng Dân chủ. Điều tưởng như chỉ là một vụ “đột nhập chính trị” nhanh chóng biến thành một vụ bê bối quốc gia.

Dối trá, che giấu, gây áp lực lên tư pháp: Cả bộ máy của một chính quyền sẵn sàng làm mọi thứ để giữ quyền lực đã lộ diện. Năm 1974, Nixon buộc phải từ chức. Watergate từ đó trở thành biểu tượng kinh điển của lạm quyền trong một nền dân chủ.

Nguyễn Hưng Quốc - Sự riêng tư

 

Trong văn hóa dân chủ, có hai nội dung nổi bật: tôn trọng cái khác và tôn trọng sự riêng tư của người khác.

Nhớ, trên chuyến bay từ Bangkok đến Bắc Kinh năm 2012, tôi mở laptop để viết vu vơ về những ngày du lịch Thái Lan. Đang viết, nhìn vào màn ảnh trên laptop, thấy thấp thoáng có mặt người. Tôi quay lại, bắt quả tang một anh Tàu ngồi hàng ghế sau đang nhoài đầu ra phía trước nhìn vào màn ảnh laptop của tôi. Anh bẽn lẽn ngả người ra sau.

Tôi quay lại tiếp tục viết. Nhưng lại thấy khuôn mặt của anh phản chiếu trên màn ảnh. Tôi quay lại nhìn. Anh ta lại ngả người ra sau, ngó ra ngoài cửa, nhưng không còn lộ vẻ gì bẽn lẽn nữa. Cứ thế, mỗi lần tôi viết, anh ta lại nhoài người lên dòm.

Hoàng Quốc Dũng – Trump và thái độ đối với Nga-Ukraine

 

Càng ngày, chúng ta càng thấy rõ thái độ của Donald Trump đối với cuộc chiến Nga – Ukraine. Bằng cách này hay cách khác, ông luôn tỏ ra ủng hộ Nga, ít nhất là cho đến thời điểm hiện nay.

Tôi đã từng hy vọng – một cách ngây thơ – rằng biết đâu trong ông có sự thay đổi. Nhưng rồi, càng theo dõi, tôi càng nhận ra : Trump không hề thay đổi. Nếu có thay đổi, thì đó chỉ là sự lật mặt nhanh như trở bàn tay.

Mãi cho tới hôm nay, sau khi cuộc gặp giữa Trump và Putin tại Budapest bị hủy bỏ, Trump mới bất ngờ tuyên bố lệnh trừng phạt nhắm vào hai tập đoàn dầu khí lớn nhất của Nga – Rosneft và Lukoil. Động thái này khiến nhiều người nghĩ rằng ông “đang cứng rắn trở lại” với Moscow. Nhưng có lẽ đó chỉ là một phản ứng mang tính chiến thuật, nhằm cứu vãn hình ảnh của mình sau thất bại ngoại giao.

Bông Lau – Chưa ngã ngũ

 

Cuộc chiến pháp lý về vụ gởi Vệ Binh Quốc Gia đến thành phố Portland - Oregon vẫn tiếp diễn và có phần ngoạn mục hơn.

Hôm thứ Hai, Tòa Phúc Thẩm Khu 9 bác bỏ lịnh của Thẩm phán liên bang Karin Immergut cấm Tổng Thống (TT) Trump gởi quân đến Portland. Khi khói bụi mù của luật pháp Mỹ Đế tan dần thì hôm nay hãng tin AP và Thống đốc Oregon thuộc đảng Dân Chủ loan tin cho biết TT Trump vẫn chưa được phép gởi quân đến Portland. Tại sao vụ án này éo le khúc mắc như zậy.

AP phân tích là Thẩm phán Karin Immergut tháng rồi tung ra hai án lịnh: 1. Cấm Tổng thống Mỹ liên bang hóa Vệ Binh Quốc Gia rồi điều quân lung tung. 2. Cấm Vệ Binh bất cứ từ đâu gởi tới Portland.

Hoàng Quốc Dũng - Pháp "bóc ngắn, cắn dài” và cuộc cải cách bất khả thi

 

Tóm tắt khủng hoảng chính trị chưa từng có:

Ngày 9 tháng 9 năm 2025: Sébastien Lecornu được bổ nhiệm làm Thủ tướng Pháp sau khi François Bayrou từ chức. Do khủng hoảng, Bayrou không thể thực hiện gì nên buộc phải từ chức.

Ngày 6 tháng 10 năm 2025: Chưa được một tháng, Lecornu lại từ chức, cũng do không thể làm gì. Macron đồng ý nhưng yêu cầu Lecornu cố gắng ngồi lại thêm vài ngày để đàm phán với các đảng phái, với hy vọng cứu vãn tình thế. Đồng thời, trong thời gian này, Macron cũng tiến hành gặp tất cả các đảng phái trong một cuộc họp chung, nhưng không mời hai đảng cực tả và cực hữu (LFI, RN).

Hoàng Quốc Dũng - Từ kẻ yếu thế thành kẻ thách thức cả thế giới

 

Trước khi Donald Trump bước vào Nhà Trắng, nước Nga của Putin thực sự chật vật trên mọi mặt. Bị cấm vận, bị cô lập, bị coi như một kẻ ngoài lề trong bàn cờ quốc tế.

Putin hiếm khi dám xuất hiện ở các diễn đàn lớn, bởi chỉ cần một trát tòa án quốc tế là ông ta có thể bị bắt giữ bất kỳ lúc nào. Trên chiến trường, Nga cũng chẳng có ưu thế gì rõ rệt, chỉ loay hoay tự vệ.

Thế nhưng, từ khi Trump “lên ngôi”, cục diện thay đổi hoàn toàn. Giữa lúc tưởng như tứ bề thọ địch, Putin bỗng có… “quý nhân phù trợ”. Sau vài màn rung cây dọa khỉ bằng những tối hậu thư giả vờ nghiêm khắc, Trump đã trải thảm đỏ đón Putin ngay tại cường quốc số 1 thế giới. Một hình ảnh khó tin: Tổng thống Mỹ – biểu tượng của “thế giới tự do” – lại mở vòng tay với kẻ mà cả phương Tây xem là hiểm họa. Cay đắng hơn: Sau cuộc tiếp đón trọng thị ấy, Washington gần như không còn động thái nào để răn đe Moscow.

Thọ Nguyễn - Tâm sự tháng Chín

 

Lướt qua mạng tháng này tôi có những cảm giác lẫn lộn. Việt Nam ăn nên làm ra đã đủ sức để tổ chức kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 02.09 một cách hoành tráng, đem lại niềm hứng khởi cho hàng chục triệu công dân.

Tôi rất ấn tượng khi nghe ca sĩ Mỹ Tâm và bé gái Thủy Tiên kết thúc ca khúc của họ bằng câu “Nước non Việt Nam ta vững bền”. Đó là nguyện vọng chính đáng của tất cả người Việt Nam, dù ở đâu, có quá khứ thế nào.

Nhưng những cuộc tranh luận quanh lễ duyệt binh, quanh bộ phim “Mưa Đỏ”, quanh chính sách “quà 100.000 VND cho mỗi người dân” lại cho thấy rằng: Việt Nam, từ trên xuống dưới chưa sẵn sàng bước vào “Kỷ nguyên mới”.

Hoàng Quốc Dũng - Brazil, bài học về sự trả giá khi phá hoại dân chủ

Người Việt Nam ít để ý tới Brazil, một nước ở Nam Mỹ. Tuy nhiên, những sự kiện gần đây ở đó đầy thăng trầm, nóng bỏng, khiến nhiều người phải quan tâm. Và có cái gì đó hơi giống với Mỹ.

Cựu tổng thống Jair Bolsonaro từng tuyên bố: “Đối với tương lai của tôi, tôi có ba lựa chọn: nhà tù, cái chết hoặc chiến thắng. Lựa chọn nhà tù đã bị loại bỏ.” Ông đã từng chiến thắng và làm tổng thống, nhưng đời không như mơ. Khi ra tranh cử nhiệm kỳ hai, Bolsonaro thất bại sít sao trước cựu tổng thống cánh tả Luiz Inácio Lula da Silva (50,9 % – 49,1 %).

Bolsonaro không thừa nhận thất bại, ám chỉ gian lận bầu cử. Nhiều người ủng hộ dựng trại trước doanh trại quân đội, kêu gọi quân đội can thiệp.

Lê Diễn Đức - Bạo lực không thể là con đường chính trị

 

Nước Mỹ đang trải qua những ngày tháng u ám. Chưa nguôi ngoai nỗi đau từ cái chết của cô gái Ukraina Iryna Zatrutska – một nạn nhân vô tội, thì giờ đây dư luận lại rúng động bởi vụ ám sát Charlie Kirk, một chính trị gia trẻ, đầy nhiệt huyết và có ảnh hưởng sâu rộng đến giới sinh viên.

Nghi phạm được cho là Tyler Robison, 22 tuổi, chưa có tiền án. Truyền thông đưa tin chính cha của anh ta đã giao nộp cho cảnh sát. Gia đình cho biết Tyler nuôi mối thù ghét với Charlie Kirk, bạn bè nói gần đây anh ta thiên về chính trị cực đoan. Nhưng đến nay, FBI vẫn chưa công bố bất kỳ lời khai chính thức nào, cũng chưa có kết luận cuối cùng về động cơ.

Câu hỏi lớn vẫn còn treo lơ lửng : Đây là hành động bột phát của một cá nhân mang nặng hận thù chính trị, hay đằng sau đó là cả một thế lực tổ chức, giật dây ?

Dương Quốc Chính – Chính trị Nepal và Pháp

TM bổ sung : Tác giả viết "Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nền Cộng hòa Thứ Năm tại Pháp, một chính phủ bị lật đổ trực tiếp thông qua cơ chế bỏ phiếu tín nhiệm", nhưng thực ra là lần đầu tiên thủ tướng đương nhiệm François Bayrou chủ động tổ chức bỏ phiếu tín nhiệm chính phủ mình, và...sụp. (Trước đó thủ tướng Michel Barnier bị kiến nghị bất tín nhiệm).

Bài trước mình viết nhanh về tình hình Nepal để mọi người hiểu sơ bộ, bài này sẽ cụ thể hơn về tình hình chính trị tại quốc gia này, và trả lời câu hỏi của anh em bên chuồng là có phải thực sự đảng cộng sản cầm quyền ở Nepal hay không ?

Nepal là một nước cộng hòa nghị viện liên bang. Tổng thống (hiện tại là Ram Chandra Poudel) là nguyên thủ quốc gia, một vai trò phần lớn mang tính nghi lễ. Quyền hành pháp được thực thi bởi Hội đồng Bộ trưởng, do Thủ tướng đứng đầu. Thủ tướng được Tổng thống bổ nhiệm và phải nhận được sự tín nhiệm của Hạ viện. Như vậy là mô hình thể chế đại nghị, gần giống với mô hình quân chủ lập hiến của Anh, nhưng tổng thống thay cho vua, chỉ mang tính nghi lễ, có lẽ giống thể chế chính trị của Ý và Đức hiện nay.

Tuy nhiên, kỳ lạ thay và lần đầu mình thấy, đó là có tới ba đảng cộng sản cùng tham gia Hạ viện nước này, sau cuộc bầu cử Hạ viện mới nhất năm 2022.