Phim
tài liệu “Mr. Nobody Against Putin” (tạm dịch “Người vô danh chống lại Putin”)
kể một câu chuyện có thật và rất xúc động về cuộc sống dưới chế độ kiểm soát
thông tin của chính quyền Nga - từ góc nhìn của một người bình thường không
phải nhân vật chính trị.
Phim
đoạt Oscar cho thể loại phim tài liệu hay nhất của Giải Oscar 2026. Nội
dung chính:
-
Phim theo chân Pavel “Pasha” Talankin, một giáo viên tiểu học ở Karabash, một thị
trấn nhỏ ở vùng Ural (Nga). Ban đầu anh chỉ là một thầy giáo vui tính và được
học sinh yêu mến, đồng thời kiêm nhiệm việc quay video hoạt động của trường như
một phần công việc.
Thiếu tân binh, Nga chiêu mộ lính đánh thuê nước ngoài
Libération ngày 19/03/2026dành hồ sơ cho tình trạng « Kremlin ngày càng tuyển mộ nhiều lính đánh thuê nước ngoài, từ Cameroun tới Ấn Độ ».
Các nghiên cứu gần đây cho biết Nga dành đến 2 % tổng sản phẩm nội địa
cho việc thu hút người từ các nước khác đến làm bia đỡ đạn trên chiến
trường Ukraina do thiếu người tình nguyện. Hôm đầu tuần, Liên Hiệp Châu
Âu (EU) vừa thỏa thuận một số biện pháp chống lại « những kẻ tuyên truyền của Kremlin », trong đó có một công dân Pháp gốc Nga là Adrien Bocquet chuyên chiêu mộ quân cho Matxcơva.
« Chiến
dịch quân sự đặc biệt » khởi động hôm 24/02/2022 ngỡ chỉ trong vài
ngày, đã trở thành một cuộc chiến tranh tiêu hao. Năm 2026, Kremlin
tuyển được 30.000 đến 40.000 tân binh, giảm hẳn so với năm ngoái. Nhà
phân tích Igor Delanoë đưa ra nhiều lý do. Nhiều người đã hoàn thành hợp
đồng một năm không muốn ra trận tiếp, vì đã được tiền thưởng và các ưu
đãi dành cho cựu chiến binh.
Le Figaro ngày 16/03/2026 nhận xét, sau gần bảy thập niên dưới chế độ Castro, lớp trẻ Cuba chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản. La Croix đánh giá « Cách mạng Cuba ngộp thở dưới áp lực của Donald Trump ».
Bác sĩ Cuba phải làm ba việc cùng lúc để tồn tại
Chiến
sự Trung Đông, tình hình tuyệt vọng ở Cuba, bầu cử địa phương tại Pháp
là các chủ đề được đề cập rộng rãi hôm nay. Trong bài « Giới trẻ Cuba không còn mơ đến cách mạng », Le Figaro
nhận xét, sau gần bảy thập niên từ khi Fidel Castro giành chính quyền,
dân Cuba nhất là lứa tuổi 20-30 chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản.
Bài
viết mở đầu bằng cảnh một chiếc xe Tchaika thời Liên Xô kéo theo một xe
ba bánh chạy điện của Trung Quốc, do một thanh niên 29 tuổi điều khiển.
Robertico là tài xế, vừa là quản lý một quán cà phê, vừa là bác sĩ đa
khoa. « Ông có thấy ở nước nào mà một bác sĩ phải làm đến ba công việc cùng lúc để sống sót hay không ? » Lương của anh chỉ có 20 đô la một tháng. Chủ nghĩa cộng sản chẳng mang lại được gì.
Khi
Vladimir Putin phát động cuộc xâm lược Ukraine năm 2022, nhiều người tin rằng
đó sẽ là một chiến dịch ngắn. Một quốc gia lớn với sức mạnh quân sự vượt trội tấn
công một nước láng giềng nhỏ hơn nhiều lần – kết cục dường như đã được định trước.
Nhưng
lịch sử chiến tranh thường trớ trêu : Những cuộc chiến tưởng chừng dễ dàng lại
trở thành những sai lầm chiến lược kéo dài.
Bước
sang năm thứ năm của cuộc chiến, thực tế đã chứng minh điều đó. Ukraine không sụp
đổ. Nhà nước không tan rã. Quân đội không đầu hàng. Trái lại, họ dần xây dựng
được một hệ thống phòng thủ vững chắc, nhận được sự hỗ trợ từ phương Tây và thậm
chí giành lại được một phần lãnh thổ đã mất.
Cách
đây 4 năm (19/02/2022), 5 ngày trước chiến tranh Nga xâm lược Ukraine, tôi từng
ví “Ukraine” như món gân gà của Putin, nuốt chẳng trôi, nhai thì vô vị. Dự đoán
ấy chả khác gì Khổng Minh, ngồi trong trướng nhìn xa vạn dặm, đúng cmnr.
Có
chuyện trong Tam Quốc. Tào Tháo đem quân chặn Lưu Bị, nhưng đánh toàn thua. Thời
gian khá lâu mà không thay đổi được tình thế. Tiến quân bị Mã Siêu chống cự. Muốn
lui, lại sợ người Thục chê cười, trong bụng dùng dằng chưa quyết.
Hôm
đó, nhà bếp dâng bát canh, Tháo nhìn trong bát có cái gân gà, sực nhớ chuyện
mình lại ngán và rối cả ruột. Giữa
lúc đó, Hạ Hầu Đôn vào trướng, bẩm hỏi khẩu lệnh ban đêm. Tháo buột miệng nói
ngay : “Kê lặc” (gân gà). Đôn truyền lệnh cho quan quân nhận khẩu lệnh đêm ấy
là “kê lặc”.
Ngoài
các nước vùng Vịnh, kể cả Mỹ (dù Trump phủ nhận) đã đặt mua và tiến hành hợp
tác quân sự với Ukraine, chính phủ Nhật Bản cũng đang xem xét đưa vào sử dụng
các máy bay không người lái (drone) tấn công do Ukraine sản xuất.
Nhật
muốn tăng cường năng lực phòng thủ, tận dụng kinh nghiệm chiến trường của
Ukraine trong cuộc chiến với Nga.
Theo
các nguồn tin, hai nước có thể ký thỏa thuận chuyển giao thiết bị quốc phòng
song phương để bảo vệ bí mật quân sự, qua đó tạo điều kiện cho việc hợp tác.
Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cũng bày tỏ mong muốn trao đổi công nghệ máy bay
không người lái của Ukraine với các hệ thống vũ khí mà Nhật Bản cung cấp.
Courrier International đăng hình vẽ các giáo sĩ và lực lượng vệ binh, chạy tít lớn « Iran trả đũa ». Trên trang bìa Le Point là cảnh những tòa tháp chọc trời trên một vùng sương mù với tựa nhỏ « Dưới những hỏa tiễn Iran là một trung tâm mới của thế giới » và tít chính « Định mệnh đáng kinh ngạc của các nước vùng Vịnh ». Le Nouvel Obs đặt câu hỏi « Chiến tranh còn đi tới đâu ? », trên nền một bầu trời đỏ rực khói lửa. L’Express nhấn mạnh đến « CIA-Mossad, binh pháp mới ». The Economist nói về « Một vụ tấn công vào kinh tế thế giới » : Dù diễn biến ở eo biển Ormuz ra sao, thị trường năng lượng cũng đã thay đổi hẳn.
Từ nội gián đến vệ tinh…
Theo L’Express,
chiến dịch tấn công Iran hôm 28/02 của Hoa Kỳ và Israel đánh dấu một
bước ngoặt trong lịch sử quân sự. Các cơ quan tình báo sử dụng công nghệ
cao chưa từng thấy, cùng với các điệp viên nằm vùng bên trong. Để giữ
yếu tố bất ngờ, hai đồng minh đã quyết định trừ khử đại giáo chủ
Khamenei ngay giây phút đầu tiên của cuộc chiến, giữa thanh thiên bạch
nhật, trước cả việc vô hiệu hóa hệ thống hỏa tiễn địa đối không của
Iran.
Khi
châm ngòi tại Trung Đông, có lẽ Donald không ngờ tiếng nổ của nó lại văng xa
đến thế. Người đàn ông mạnh nhất nước Mỹ này đang làm rung chuyển nền kinh tế
thế giới.
Chiến
dịch “Epic Fury” sẽ kết thúc theo kịch bản nào: kéo dài, chuyển thành chiến
tranh ủy nhiệm hay đánh nhanh thắng nhanh rồi cả hai bên cùng tuyên bố chiến
thắng - tất cả vẫn còn là ẩn số.
Nhưng
dù kết thúc theo cách nào, cơn thịnh nộ của Trump đã thổi bay những trật tự cũ
kỹ của thế giới. Khi Trung Đông rực lửa, người ta mới thấy rõ: Chiến tranh chưa
bao giờ là chuyện riêng của hai quốc gia. Đó là một cơn địa chấn mà tâm chấn ở
Tehran, nhưng dư chấn thì làm lung lay cả những ngôi nhà tận Berlin hay Kyiv.
Có
vẻ rất khó tin: Mỹ, siêu cường với Patriot, THAAD, và hàng loạt hệ thống phòng
không trị giá hàng triệu USD mỗi quả, giờ đây lại đã phải chính thức nhờ đến
Ukraine gửi chuyên gia và UAV đánh chặn rẻ tiền để bảo vệ các căn cứ của Mỹ ở
Trung Đông trước UAV Iran.
Một
chiếc Shahed của Iran giá chỉ vài chục nghìn USD, nhưng bắn hạ bằng Patriot tốn
cả triệu đô la – một nghịch lý chi phí quá tốn kém khiến các chuyên gia quân sự
phải trầm trồ.
Ukraine
đã phát triển được giải pháp chống UAV hiệu quả và kinh tế sau hàng nghìn UAV
của Nga/ Iran bị hạ trong chiến tranh, và bây giờ Mỹ lại phải “học lại” kinh
nghiệm này.
Nhà
cầm quyền Iran độc tài và khủng bố thì không thể nào binh vực được. Nhưng trong
các cuộc chiến các khoa học gia và chuyên viên kỹ thuật luôn luôn học hỏi trí
tuệ của kẻ thù để thăng tiến.
Sau
Thế Chiến 2 Hoa Kỳ ăn cắp kiểu khẩu súng đại liên MG42 của Đức Quốc Xã để chế
ra cây M60 sử dụng trên chiến trường Việt Nam khá thành công.
Liên
Xô thì ăn cắp kiểu cây súng trường tấn công đầu tiên trên thế giới là StG 44
cũng của Đức Quốc Xã, để chế tạo súng AK47. Các tín đồ Liên Xô chắc sẽ nhảy dựng
lên phản đối.
Đại
sứ quán Iran tại Nam Phi đã mời các nhà ngoại giao Ukraine ký vào sổ chia buồn
tưởng nhớ Ayatollah Khamenei. Đại
sứ Ukraine tại Nam Phi đã công bố bức thư ông gửi trả lời đại sứ Iran.
"Thưa
Ngài Đại sứ,
Vì
ông/bà đã thông báo cho Đại sứ quán Ukraine về cuốn sổ chia buồn dành cho cố
lãnh đạo Ayatollah Khamenei và các lãnh đạo quân sự của Iran, tôi cảm thấy cần
phải nhắc nhở ông/bà về những điều sau đây.
Theo
tờ Financial Times, Ngũ Giác Đài và ít nhứt một chính phủ vùng Vịnh đã đặt mua
máy bay không người lái đánh chặn của Ukraine để chống lại drones của Iran đang
tấn công khắp khu vực.
Một
máy bay không người lái Shahed của Iran có giá sản xuất là 30.000 đô la. Một
tên lửa đánh chặn Patriot có giá 1,5 triệu đô la. Cứ mỗi đô la Iran bỏ ra để chế
tạo một máy bay không người lái, UAE phải trả từ 20 đến 28 đô la để bắn hạ nó.
Iran có hàng chục nghìn máy bay Shahed. Các quốc gia vùng Vịnh chỉ có một số lượng
tên lửa Patriot hữu hạn và tốc độ sản xuất để thay thế chúng cũng hữu hạn.
Tỉ lệ
đó là một cuộc bao vây tài chính diễn ra chậm rãi. Iran không cần phải vượt qua
hệ thống phòng không của các nước vùng Vịnh. Họ chỉ cần làm cạn kiệt nguồn lực
của chúng nhanh hơn tốc độ bổ sung.
Nếu
đấu ảo trên mạng xã hội Việt Nam, thì vũ khí Nga vượt trội so với Mỹ và phương
Tây. Iran còn bắn trúng tàu sân bay USS Abraham Lincoln bằng tên lửa đạn đạo,
lính Mỹ chết như rạ.
Nhớ
hồi 2013, trên mạng thấy ầm ĩ chuyện mua vũ khí Nga, mình chẳng hiểu thế nào vì
có biết gì đâu. Nghe nói hợp đồng mua mấy cái tầu ngầm Kilo giá hàng tỉ đô la.
Trung Quốc cũng có tầu ngầm loại đó, máy bay tiêm kích Made in Russia. Mình mua
2 tỉ, người ta mua hàng trăm tỉ.
Khi
đánh nhau, ai giỏi sử dụng vũ khí, giỏi mua chuộc chuyên gia vũ khí Nga, người
đó sẽ thắng. Mà nói đến tiền, làm gì có tình bạn, hữu nghị, quốc tế vô sản hay
“uống nước nhớ nguồn”. Có tiền mua được cả bom nguyên tử.
Hiện
nay tình hình Iran đang thu hút sự quan tâm của toàn thế giới – chiến dịch
“Operation Epic Fury” (Cơn thịnh nộ dữ dội – đúng cá tính của Trump) vào ngày
28/02/2026 bắt đầu hôm qua, và cũng là mở đầu cho những sự kiện không quá khó
để dự đoán tiếp theo.
Cuộc
tấn công của liên minh Mỹ – Israel không chỉ là một đòn quân sự thuần túy, mà
là một cú hích vào một cấu trúc vốn đã rạn nứt.
Có
lẽ, đây là chương tiếp theo của những sự biến không thành lần trước, khi dân
chúng đã nổi dậy nhưng lật đổ chế độ thần quyền không thành. Các đợt bùng phát
biểu tình vào tháng 1/2026 (do kinh tế suy thoái và đồng Rial mất giá kỷ lục)
đã buộc chính quyền Iran phải dùng đến bạo lực cực đoan để trấn áp. Điều này
khiến niềm tin của người dân vào chế độ thần quyền xuống mức thấp nhất trong
lịch sử.
Hiện
tại với cuộc chiến tranh ở Ukraine, đang nổi lên hai vấn đề chính.
Thứ
nhất, liệu Putler có dụ khị được Mỹ của Trump với cái mồi nhử 12.000 tỉ đô-la
hay không? Hôm trước, tôi thấy có bác đang cho rằng đây là một mồi nhử riêng
với tên gọi là “gói Dimitriev”. Thực chất của nó là gì?
“Gói
Dmitriev” lấy tên theo Kirill Dmitriev, người đứng đầu Quỹ Tài sản Quốc gia Nga
là một đề án kinh tế toàn diện mà Điện Kẩm-linh dùng để “a li mơi mơi” chính
quyền Donald Trump, cụ thể là đem các nguồn tài nguyên ra dụ, gồm có:
Dù
Tổng thống Trump có vẻ ép Zelensky, nhưng cú đánh vào Iran giúp Ukraine bớt đi
một kẻ thù!
Vì
vậy ngay lập tức Tổng thống Zelensky đã bày tỏ sự ủng hộ đối với các cuộc tấn
công do Mỹ dẫn đầu, gọi Iran là “đồng phạm của Putin” vì đã cung cấp máy bay
không người lái Shahed và công nghệ để Nga sản xuất chúng cùng các loại vũ khí
khác trong cuộc chiến chống Ukraine.
Ông
nói rằng điều quan trọng là Washington phải hành động dứt khoát, nhưng cũng cần
tránh để các cuộc xung đột leo thang thành một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn.
Hết
Syria đến Venezuela và bây giờ là Iran - nơi mới đây Nga còn hùng hổ tập trận
mục đích hăm dọa Mỹ, nhưng khi Mỹ đánh thiệt thì xìu lơ. Rất nhục nhưng đành
nuốt hận!
Là
vì sao? Là vì nếu Putin động tay chưn thì va chạm với Mỹ, khi đó Ukraine sẽ
phản công và Nga cầm chắc cái thua.
Bỏ
rơi đàn em thì nhục đó nhưng không chết, trong khi Putin hiểu rõ rằng thua
Ukraine có nghĩa là ngày tàn của hắn đã điểm.
Trang web các tuần báo kịp cập nhật sự kiện Hoa Kỳ và Israel tấn công Cộng hòa Hồi giáo Iran. Le Point
tả lại, từ sáng sớm đã vang lên hai tiếng nổ lớn ở miền trung và miền
đông Iran, tạo ra những cột khói khổng lồ trên bầu trời Teheran, tiếp
theo là một loạt vụ nổ ở nhiều thành phố khác. Ông Donald Trump tuyên bố
mục tiêu là tiêu diệt năng lực hỏa tiễn và hải quân Iran, đồng thời kêu
gọi người dân giành lấy quyền lực, nhấn mạnh « đây chắc chắn là cơ hội duy nhất cho các thế hệ tương lai ».
Lầu
Năm Góc tiết lộ tên của chiến dịch : « Cơn thịnh nộ kinh hoàng », còn
với Israel mang tên « Sư tử gầm ». Đây không phải là sự kiện bất ngờ vì
từ hai tháng qua Donald Trump vẫn đe dọa tấn công nếu không đạt được
thỏa thuận. Điều đáng kinh ngạc là sự tham gia tích cực của Israel. Nhà
nước Do Thái năm ngoái đã khởi động cuộc « chiến tranh 12 ngày », làm
giảm hẳn năng lực nguyên tử và đạn đạo của Iran, khiến Cộng hòa Hồi giáo
nay không phải là mối đe dọa trước mắt.
Đó
là cuộc chiến Mỹ-Israel tấn công vào nhà nước độc tài khủng bố Iran trong khối
tà, gồm Nga Tàu Cu Triều Ran Ve.
Dân
Việt Nam thông minh và tiến bộ phẫn nộ biết bao nhiêu khi Nga Pu tấn công vào Ukraina,
thì phấn khởi vui mừng biết bao khi Mỹ - Do tấn công vào Iran.
Dĩ
nhiên bọn ngu si làm pu nô và hán nô thì tình cảm bị ngược lại không đáng quan
tâm.