Phó Đức An - Trương Hựu Hiệp đã vượt lằn ranh đỏ?

Sự việc này trên mạng đầy rẫy tin fake cứ gọi là mãn thiên quỷ thần, rối tung rối mù. Nhiều cậu bé, miệng còn hơi sữa ngọng líu lưỡi hay chữ viết sai bét nhè cũng lập trang web hay YouTube kiếm tiền.

Tung ra những tin vịt, chạy tít “Tập Cận Bình bị bắt”, “Lưu Chấn Lập phất quân giải cứu Trương Hựu Hiệp”, “Tập Cận Bình trúng thương”. “Nóng ! PLA đã giải cứu được Tướng Trương Bửu Hiệp. Hiện đang truy tìm dấu vết của chủ tịch Tập Cận Bình  ”... Nhiều tay ấu trĩ nghe tưởng thật, nhấn vào “Xem ở comment “ là các cậu thu được like, tăng điểm, kiếm tiền… Đọc chính luận, nghe thời sự nghiêm chỉnh, phải vào đây.

Trương Hựu Hiệp đã phạm tội tày trời gì mà lại khiến Tập Cận Bình phải mạo hiểm phá hủy toàn bộ hệ thống quân sự trung ương và làm lung lay tinh thần quân lính bằng cách hạ bệ ông ta? Hơn nữa, xét theo một bài báo đầy sát khí trên tờ PLA Daily hôm thứ Hai, dường như Tập Cận Bình sẵn sàng đưa "người bạn thân" và "người tâm phúc từ thuở nhỏ" này đến với tử thần.

Giờ đây, dường như tuyên bố rằng Trương Hựu Hiệp đột nhiên trở thành "kẻ thù không đội trời chung" của Tập Cận Bình không phải là phóng đại. Tờ “PLA Daily”, tờ báo đã định hình Trương Hựu Hiệp trong một bài xã luận, đã đăng một bài báo dài hôm thứ Hai với tiêu đề "Mãi mãi cất lên hiệu lệnh xung phong” bừng bừng sát khí.

Mặc dù từ đầu đến cuối không nhắc đến tên Trương Hựu Hiệp, nhưng như thể nhắm vào ông ta ở mọi khía cạnh. Giọng điệu của bài báo u ám dễ sợ, tuyên bố dứt khoát: "Trước kỷ luật Đảng và pháp luật quốc gia, địa vị không mang lại sự miễn trừ, công trạng không phải là tấm vé để được tha thứ, và không ai được miễn trừ!"

Điều này dường như nhằm xua tan sự nhầm lẫn xung quanh nhiều thân phận của Trương Hựu Hiệp: vị tướng cấp cao nhất trong quân đội Trung Quốc, một người thân tín trong những người thân tín của Tập Cận Bình, có cha là chỉ huy và chính ủy của cùng đơn vị, và cũng là bạn thời thơ ấu… Bài báo của “PLA Daily” chỉ đưa ra một tuyên bố lạnh lùng: công trạng không phải là tấm vé để được tha thứ.

Thành tích đó có thể đề cập đến việc Trương Hựu Hiệp là một trong số ít các tướng lĩnh cấp cao của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc từng tham gia chiến tranh Việt Nam, có kinh nghiệm chiến đấu trên tiền tuyến, và được các đồng nghiệp người Mỹ đánh giá cao về năng lực chuyên môn, v.v...Tất cả những điều đó đã là quá khứ. Trái tim Tập Cận Bình đã đông lạnh như tảng băng, nên những điều đó không còn quan trọng nữa!

Để tăng thêm bầu không khí kinh hoàng, bài báo bắt đầu bằng việc liệt kê một cảnh tượng từ những ngày đầu của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa khi Mao Trạch Đông ra lệnh xử tử hai quan chức cấp cao: 74 năm trước, "Lưu Thanh Sơn và Trương Tử Thiện, những 'nhà cách mạng lão thành' từng trải qua Cách mạng Đất đai, Kháng chiến chống Nhật và Chiến tranh Giải phóng, đã bị xét xử công khai và buộc Mao Trạch Đông phải “khóc lóc chém Mã Tốc" đưa ra một "lựa chọn đau lòng" đối với hai nhà cách mạng đang nắm quyền ở Thiên Tân - ra lệnh xử tử họ bằng súng.

Điều này dường như cung cấp cơ sở lịch sử cho hình phạt nghiêm khắc của Tập Cận Bình đối với Trương Hựu Hiệp, đồng thời cũng là lời chú thích cho sự sẵn sàng hiện tại của Tập Cận Bình trong việc "làm phật lòng hàng ngàn người nhưng không để thất vọng 1,4 tỉ người". Và "nhiệm vụ và trách nhiệm" của ông là "cạo xương chữa vết thương, tráng sĩ tự chặt tay mình".

Trong thời Mao Trạch Đông, bất cứ khi nào xảy ra "cuộc đấu tranh đường lối lớn" trong Đảng, các phương tiện truyền thông chính thức sẽ đăng bài viết để tạo dư luận trước khi có thông báo chính thức, từ đó hợp thức hóa quyết định của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Tập Cận Bình luôn bắt chước Mao, đặc biệt là sau thông báo chính thức khẩn cấp về sự sụp đổ của Trương Hựu Hiệp, ông không còn lựa chọn nào khác ngoài việc làm tương tự.

Giáo sư Cai Xia, cựu giáo sư Trường Đảng Trung ương, bình luận về vụ việc rằng: "Việc Tập Cận Bình bắt giữ Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập hoàn toàn vi phạm nội quy và quy định của Đảng, không có cơ sở pháp lý nào trong nội bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Ngoài thông báo chính thức của Bộ Quốc phòng và bài xã luận trên báo Quân Giải phóng Nhân dân, cho đến nay, vẫn chưa có bất kỳ sự ủng hộ nào đối với quyết định sáng suốt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng ở tất cả các cấp; thay vào đó, toàn Đảng và toàn quân đều im lặng." Bà tin rằng dưới hơn mười năm cai trị hà khắc của Tập Cận Bình, sự im lặng này tự nó đã là một cách bày tỏ thái độ, nêu rõ lập trường.

Điều này đưa chúng ta trở lại câu hỏi trước đó: Tại sao ông Tập Cận Bình đột nhiên coi Trương Hựu Hiệp như kẻ thù không đội trời chung?

Tờ Wall Street Journal, dẫn nguồn tin, đưa tin rằng Trương Hựu Hiệp bị nghi ngờ làm rò rỉ bí mật vũ khí hạt nhân cho Hoa Kỳ. Nếu "tội danh" này được chứng minh, đó sẽ là một tội nghiêm trọng về "thông đồng với thế lực bên ngoài", nhưng nhiều nhà phân tích đã bày tỏ sự nghi ngờ. Niu Ben, một nhà nghiên cứu chính trị Trung Quốc tại Hiệp hội Châu Á, đã đăng tải trên Twitter hôm thứ Bảy rằng ông có phần hoài nghi về tuyên bố Trương Hựu Hiệp đã làm rò rỉ bí mật hạt nhân cho Hoa Kỳ.

Ông tin rằng nếu cuộc họp kín hôm thứ Bảy thực sự đưa ra cáo buộc này chống lại Trương Hựu Hiệp, thì một lời giải thích hợp lý hơn là tính chất khó tin của việc cách chức Trương Hựu Hiệp có thể đã khiến Bắc Kinh bịa đặt câu chuyện đáng tin cậy nhất để biện minh cho việc giam giữ ông ta. Tờ báo Pháp Le Monde, được công bố hôm thứ Hai, đã phân tích rằng những cáo buộc như vậy cần hết sức thận trọng vì việc cáo buộc đối thủ "thông đồng với kẻ thù" rất dễ dàng trong các cuộc đấu tranh chính trị, và khả năng một vị tướng cấp cao thông đồng với đối thủ lớn nhất của mình là cực kỳ thấp.

Một số nhà phân tích chỉ ra rằng trong thời Mao Trạch Đông, nhiều quan chức cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc bị cáo buộc "thông đồng với thế lực bên ngoài", "phản bội" hoặc "gián điệp nội bộ", nhưng cuối cùng không tìm thấy bằng chứng nào, và đây chỉ là những cáo buộc bịa đặt.

Do đó, nhiều nhà phân tích cho rằng lời giải thích hợp lý hơn cho sự sụp đổ của Trương Hựu Hiệp nằm ở việc bài xã luận của báo Quân Giải phóng Nhân dân mô tả ông ta là người đã "nghiêm trọng chà đạp và làm suy yếu hệ thống trách nhiệm của Chủ tịch Quân ủy Trung ương". "Chà đạp" hàm ý sự sỉ nhục và vi phạm. Nếu Tập Cận Bình, với tư cách là Chủ tịch Quân ủy Trung ương, cảm thấy quyền lực của mình trong quân đội bị "chà đạp", điều đó sẽ không thể chấp nhận được, và không khó để hiểu tại sao ông ta lại coi Trương Mỹ Hạ như kẻ thù không đội trời chung.

Liệu Trương Hựu Hiệp có thực sự "chà đạp" quyền lực của Tập Cận Bình, Chủ tịch Quân ủy Trung ương? Nhiều nhà phân tích tin rằng khả năng này gần như không tồn tại. Lời giải thích hợp lý nhất là cuộc thanh trừng kéo dài nhiều tháng trong quân đội đã dẫn đến sự sụp đổ của một số lượng lớn các tướng lĩnh cấp cao, bao gồm cả Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Hà Vệ Đông và Ủy viên Quân ủy Trung ương Miêu Hoa. Trương Hựu Hiệp, người vốn đã nắm giữ quyền lực đáng kể trong quân đội, rõ ràng đang tích lũy quyền lực, điều này đã tiềm ẩn sự sụp đổ của ông ta.

Cựu quan chức CIA và giáo sư Đại học Georgetown, Denning Welding, đã phân tích: "Tôi nghĩ Tập Cận Bình không thoải mái với quyền lực mà Trương Hựu Hiệp tích lũy được trong cuộc thanh trừng. Có lẽ Trương Hựu Hiệp không hoàn toàn phục tùng Tập Cận Bình trong quân đội."

Cựu Giám đốc Vụ Quốc phòng Hoa Kỳ, Drew Thompson, người có mối quan hệ thân thiết với Trương Hựu Hiệp, đã viết sau cuộc điều tra về Trương Hựu Hiệp: "Một người không có kinh nghiệm chiến đấu, chỉ biết nịnh hót, chỉ có thể nói với Tập Cận Bình những gì ông ta muốn nghe. Trí thông minh, kinh nghiệm và mối quan hệ của Trương Hựu Hiệp với Tập Cận Bình đã giúp ông ta có được sự thẳng thắn và khách quan, điều này cũng khiến ông ta trở thành một ngoại lệ trong số các tướng lĩnh Quân Giải phóng Nhân dân."

Ít ai biết rằng điều này đã "chà đạp và làm suy yếu" vị thế "tối cao" của Tập Cận Bình? Trương Hựu Hiệp, người nghĩ rằng mình đang sử dụng quyền lực quân sự thay mặt ông ta, có lẽ đã không nhận ra điều này?

PHÓ ĐỨC AN 27.01.2026