Thế chiến thứ
hai, cựu hoàng Duy Tân gia nhập Lực lượng Pháp tự do (phe Đồng Minh chống Phát
xít) và mang quân hàm Thiếu tá Không quân Pháp.
Ông thường xuất
hiện trong bộ quân phục không quân vô cùng lịch lãm. Đây chính là lý do khiến
nhiều người lầm tưởng ông là một phi công chiến đấu. Vua Duy Tân tham gia quân
đội dựa trên một tài năng xuất chúng khác: Kỹ thuật vô tuyến điện và truyền
tin.
Trong những
năm tháng bị lưu đày ở đảo Réunion, ông đã tự học và trở thành một chuyên gia
công nghệ đi trước thời đại. Ông tự tay lắp ráp thiết bị, mở đài phát thanh tư
nhân đầu tiên trên đảo và có đóng góp lớn về thông tin liên lạc hàng hải, khí
tượng quốc tế.
Bạn
có biết "tài tử" đẹp trai trong ảnh là ai không ? Vua Thái Lan khi
còn là Thái tử trong chuyến thăm Việt Nam năm 1992.
Nếu
tôi nhớ không nhầm, chính ông cũng từng lái máy bay đến nước ta năm 1997, như
đích thân làm cơ trưởng chuyên cơ đáp xuống sân bay Nội Bài chiều qua. Chuyến
bay hôm qua, cơ phó chính là đương kim Hoàng hậu Thái Lan.
Nhà
vua và Hoàng hậu Thái là phi công thứ thiệt, nên chuyện lái máy bay với họ như
tôi điều khiển hai bánh mui trần chứ không phải chỉ để quay clip hay mang tính tượng
trưng. Vua Thái đã tốt nghiệp khóa đào tạo và được cấp Giấy phép Phi công Vận
tải Hàng không (ATPL), cấp độ cao nhất của phi công thương mại.
Chiến dịch giải cứu « kiểu Hollywood » của quân đội Mỹ
Vụ
giải cứu ngoạn mục phi công thứ hai của chiếc F-15 bị rơi tại Iran
trong vòng 48 tiếng đồng hồ tập trung mọi chú ý, một lần nữa đã cho thấy
tính chuyên nghiệp của quân đội Mỹ. Le Figaro cho rằng chiến dịch này là một thành công, nhưng việc bị mất nhiều phi cơ cho thấy Iran vẫn còn sở hữu phương tiện phòng không.
Trang web Les Echos và Libération
đều đưa chi tiết về vụ giải cứu ly kỳ này. « WE GOT HIM ! » (Chúng ta
đã tìm được anh ấy !). Tổng thống Donald Trump phấn khởi viết trên mạng
xã hội của ông hôm Chủ nhật : Phi công thứ hai của chiếc F-15 E bị bắn
rơi trên không phận Iran đã được cứu thoát nhờ một chiến dịch quân sự
khó khăn. Đặc nhiệm Mỹ có sự hỗ trợ của CIA đã huy động phương tiện quy
mô, làm nên một kịch bản hoàn hảo kiểu Hollywood.
Người
Mỹ sẵn sàng đẩy trực thăng triệu đô xuống biển năm 1975 để cứu người tị nạn, và
hy sinh máy bay hiện đại để đưa phi công về từ Ba Tư / Iran. Một tướng Mỹ
(Frank McKenzie) mô tả tinh thần này bằng một câu rất hay: "Để chế tạo chiến
đấu cơ chỉ mất 1 năm, nhưng để xây dựng tinh thần 'không ai bị bỏ rơi' phải mất
đến 200 năm." [1]
■ Chuyện “Thuyền Nhân” 1975
Năm
1975, trong những ngày hỗn loạn cuối cùng của Việt Nam Cộng Hòa, Chiến dịch Frequent Wind nhằm sơ tán nhân sự bằng
trực thăng lớn nhất lịch sử diễn ra. Hàng ngàn người Mỹ và người Việt được chở
bằng trực thăng ra Hạm đội 7 đang neo ngoài khơi Vũng Tàu.
Nhiều
trực thăng của Không quân Việt Nam Cộng Hòa cũng bay ra biển, chở đầy gia đình,
bạn bè, đôi khi quá tải. Nhưng khi đáp xuống boong tàu USS Midway và USS
Hancock, thì sân đáp không có chỗ đáp, đang chật cứng máy bay.
(AFP 06/04/2026)“Toàn bộ
Iran có thể bị phá hủy chỉ trong một đêm, và rất có thể đó là đêm mai” (thứ
Ba). Ông Donald Trump đe dọa hôm thứ Hai trong một cuộc họp báo hiếm hoi dành cho
vụ giải cứu ngoạn mục một phi công Mỹ.
Tổng thống khẳng định rằng quân đội có thể phá hủy các cây
cầu và nhà máy điện của Iran trong vòng bốn tiếng đồng hồ, nếu không có kết quả
gì khi tối hậu thư mà ông đặt ra cho Teheran hết hạn lúc 8 giờ tối thứ Ba (0
giờ GMT).
Vị tổng thống 79 tuổi thuộc đảng Cộng hòa nói rằng ông không
"lo lắng" về việc phạm tội ác chiến tranh nếu Hoa Kỳ thực sự tấn công
các cơ sở hạ tầng dân sự này, khẳng định chiến dịch quân sự của Mỹ được người
dân Iran ủng hộ. Người Iran "sẽ sẵn sàng chịu đựng vì tự do", Donald
Trump tuyên bố trong một cuộc họp báo hiếm hoi, khẳng định rằng người Mỹ đã nghe
được nhiều thông điệp có nội dung: "Hãy tiếp tục ném bom".
Cuối
cùng viên phi công ngồi ghế sau, chuyên viên võ khí (WSO) của chiếc phản lực F-15E
đã được cứu sống. Đây là sự may mắn vì nếu anh nhảy dù xuống khu vực đông dân
cư thì khó lẫn trốn và dễ bị đối phương bắt sống.
So
với chiến tranh Việt Nam thì phi công Mỹ nhảy dù xuống Việt Nam gặp nhiều thử
thách và dễ bị bắt hơn, vì máy truyền tin cầm tay thời đó là PRC-90 dùng tần số
cấp cứu 243.0 nói và morse không được mã hóa nên dễ bị Vi Xi lắng nghe và truy
kích.
Nhảy
dù xuống rừng núi Việt Nam thì dễ trốn thoát, nhưng ngược lại máy bay đồng minh
khó tìm ra chính xác địa điểm mà phi công ẩn núp. Khi trực thăng đến cứu cũng
khó rải bố trí Biệt Kích giữ an ninh bãi đáp, ngoài việc thòng dây xuống để kéo
phi công lên dưới hỏa lực của địch.
Việt Nam tăng tốc với những tham vọng hạ tầng khổng lồ
Courrier International
cho biết nếu mọi việc ổn thỏa, sân vận động lớn nhất thế giới sẽ mọc
lên ở ngoại ô phía nam Hà Nội trong chưa đầy ba năm tới. Sân Trống Đồng
có thể tiếp đón 135.000 người là công trình chính của dự án một thành
phố mới nhằm giãn dân khỏi thủ đô, với ngân sách 38 tỉ đô la. Vingroup,
tập đoàn tư nhân lớn nhất nước hoạt động trong lãnh vực xe hơi và siêu
thị, sẽ xây dựng với sự hỗ trợ hào phóng của Nhà nước, theo mô hình hợp
tác công-tư.
Đối với ông Tô Lâm, đây chỉ mới là khởi đầu. Chính
quyền của ông chuẩn bị chi mấy chục tỉ euro cho các dự án lâu nay bị
đình trệ, nhất là các phi trường, tuyến đường sắt cao tốc, nhà máy điện
nguyên tử. Sự tăng tốc xây dựng cơ sở hạ tầng phù hợp với « chủ trương
vươn mình của dân tộc » mà đảng đề ra. Nhà nghiên cứu Lê Hồng Hiệp của
Viện Yusof-Ishak ở Singapore xác nhận : « Nhiều dự án nằm im từ nhiều năm qua đã được kich hoạt ».
Đầu
tiên phải xác nhận và khẳng định rằng nguyên tắc cốt lõi của Hoa Kỳ là bằng mọi
giá phải giải cứu được binh sĩ của mình, dù bằng giải pháp quân sự hay ngoại
giao. Ngay cả khi binh sĩ bị thiệt mạng thì cũng phải tìm bằng được để hồi
hương, dù chỉ còn là ngón tay hay ngón chân
Liên
quan vụ phi công vũ khí của chiếc F-15E bị bắn hạ sâu trong lãnh thổ Iran. Khi
sự cố xảy ra, một chiến thuật đã trở thành sách được kích hoạt. Cụ thể:
Theo
nhà báo Barak Ravid của trang Axios dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ, CIA
đã sử dụng kỹ thuật đặc biệt để xác định vị trí của viên đại tá phụ trách vũ
khí trên chiếc F-15E bị bắn rơi.
(Khác
với thông tin nói rằng viên sĩ quan này gửi tín hiệu mã hóa về vị trí cho lực
lượng giải cứu).
Trước
khi xác định được vị trí, CIA cũng phát động chiến dịch tung hỏa mù bằng cách
lan truyền tin đồn trong nội bộ Iran rằng Mỹ đã tìm thấy viên sĩ quan và đang
di chuyển ông ta ra khỏi Iran. Không rõ mục đích của việc đánh lừa này là gì,
cũng có thể là phân tán lực lượng truy tìm của Iran.
Với
bất cứ ai theo dõi cuộc giải cứu đây là một tin quan trọng! Nếu người phi công
rơi vào tay Iran sẽ có hệ lụy lớn cho cuộc chiến Mỹ- Iran!
Sau
gần hai ngày căng thẳng, lực lượng Mỹ đã giải cứu thành công phi công thứ hai
của chiếc F-15E bị bắn rơi, khép lại một chiến dịch tìm kiếm - cứu nạn được
đánh giá là cực kỳ nguy hiểm. Thông tin xác nhận từ các nguồn chính thức cho
biết phi công đã được đưa ra khỏi khu vực an toàn sau khi lực lượng đặc nhiệm
tiếp cận thành công trong điều kiện phức tạp.
Sự
việc bắt đầu khi chiếc F-15E bị bắn trúng, buộc hai thành viên tổ lái phóng ghế
thoát hiểm. Một người được giải cứu sớm, nhưng người còn lại mất tích trong
vùng đồi núi hiểm trở. Điều này khiến Mỹ triển khai chiến dịch tìm kiếm nhiều
tầng, gồm trực thăng cứu hộ, máy bay yểm trợ và lực lượng đặc nhiệm.
Khi hai bên
(hai nước hoặc hai phe) có chiến tranh, không thể nói trước được điều gì. Chiến
tranh mà một phe có ông Trump lại càng không thể đoán được nó sẽ như thế nào.
Việc Iran vừa
bắn rơi hai chiếc máy bay hiện đại của Mỹ chẳng khác chi giọt nước tràn ly, đặt
dấu chấm hết cho hy vọng hai bên ngồi lại với nhau bàn về đình chiến, chứ chưa
nói về hòa bình.
Đó là sự thách
thức của Iran đối với Mỹ, kiểu như "mày làm gì được tao", mà Mỹ thì
không muốn bị bẽ mặt thêm nữa. Từ hôm đánh nhau tới giờ, cũng chưa dài lắm,
nhưng bẽ hơi bị nhiều.
Lực lượng đặc
nhiệm tinh nhuệ của Mỹ hiện được cho là đã đổ bộ để giải cứu phi công bị bắn
rơi sâu trong lãnh thổ địch ở Iran.
Một nhà báo
Iran giải thích rằng địa điểm chiếc máy bay F-15E của Mỹ bị bắn rơi nằm ở phía
bắc Ahvaz, trong một khu vực núi non và bán núi non hiểm trở trải dài đến các tỉnh
Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad. Địa hình phức tạp khiến Lực lượng Vệ binh Cách mạng
khó có thể tiếp cận hiện trường một cách nhanh chóng. Trong khi, Hoa Kỳ tiến
hành phong tỏa từ xa để biến khu vực này trở nên an toàn
Nhà báo này
tin rằng quân đội Mỹ trước tiên sẽ tìm cách cô lập hoàn toàn khu vực bằng cách
cắt đứt các tuyến đường tiếp tế và liên lạc, nhắm mục tiêu vào các cây cầu, cơ
sở hạ tầng trọng yếu, các vị trí an ninh và lực lượng Basij.
Trong ngày qua
truyền thông liên tục đưa tin về máy bay F-15 của Mỹ bị bắn rơi ở Iran, Hoa Kỳ
đang ra sức tìm cách cứu phi công đã nhảy dù. Hiện một phi công đã được cứu,
phi công còn lại thì chưa thấy tăm hơi.
Phi công Mỹ có
giá rất cao theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Giá trị được xác định bởi sự kết hợp
giữa huấn luyện cường độ cao, kỹ năng chuyên môn, mức lương thưởng đáng kể và
nghĩa vụ phục vụ lâu dài, đào tạo mất cả triệu đô la, lương trung bình khoảng
100.000 đến 130.000$/năm (2026) với phi công lái máy bay chiến đấu và lái may
bay hành khách thì đắt gấp hai, ba lần.
Phi công lái
máy bay trực thăng trong các vai trò như chiến đấu, sơ tán y tế (MEDEVAC) và vận
tải, thường thực hiện các thao tác phức tạp, ở độ cao thấp và ban đêm. Việc tìm
phi công như ở Iran ở địa hình núi hiểm trở cần phi công có trình độ và kinh
nghiệm. Chưa kể đi cứu phi công lại bị bắn rơi, bị bắt, hậu quả thật tai hại.
(Le Figaro 03/04/2026)Vệ binh Cách mạng có thể đã bắn hạ
được chiến đấu cơ F-35, nhưng các mảnh vỡ có vẻ là của F-15
CBS và CNN dẫn lời hai viên chức Mỹ cho biết một thành viên
phi hành đoàn đã được cứu thoát. Trái với khẳng định ban đầu của Iran, đó là
một chiếc F-15E với hai thành viên phi hành đoàn, chứ không phải chiến đấu cơ tàng
hình F-35.
Một cuộc chạy đua ráo riết với thời gian đã diễn ra hôm thứ
Sáu này để tìm kiếm hai phi công. Theo Axios và CBS News, một phi công đã được
giải cứu thành công, và đang tiếp tục tìm người thứ hai. Phát ngôn viên Nhà
Trắng Karoline Leavitt nói rằng ông Donald Trump đã được báo cáo nhanh về tình
hình.
Theo
dõi trận lụt ở Việt Nam có nhiều người chết và các Phi đoàn trực thăng đã không
thể cất cánh bay đi cứu trợ. Có thể lý do thời tiết chăng ? Mưa to gió lớn có
nhiều mây mù thì phi công trực thăng thiếu kinh nghiệm không thể bay vì có thể
bị tai nạn rớt.
Trong
cuốn hồi ký “Trên Vòm Trời Lửa Đạn” của Phi công Vĩnh Hiếu lái trực thăng võ
trang UH1 kể lại, khi Quân đoàn 2 rút quân khỏi Tây Nguyên vào tháng 3 năm 1975
để về Tuy Hòa bằng tỉnh lộ 7 đã bỏ hoang từ lâu. Lúc ấy Không quân Việt Nam Cộng
Hòa cũng bắt đầu tan tác, mạnh ai nấy bay. Trực thăng võ trang không còn bay một
cặp để bảo vệ nhau nữa, mà bay solo đơn độc một mình để oanh kích những mục
tiêu bất chợt tìm thấy.
Các
phi công trực thăng còn được lịnh bay đi tìm kiếm những người tị nạn bị bỏ rơi
đói khát ở con đường máu số 7 để bốc về phi trường Đồng Tác Tuy Hòa. Người tị nạn
thì đông và máy bay thì giới hạn. Có chiếc đáp dân chúng ùa nhau leo lên làm
máy bay rớt luôn.
Vào
khoảng 10 giờ 45 phút ngày 30-07 (giờ Mỹ), một máy bay nhỏ cất cánh từ Indy
South Greenwood đã bất ngờ rơi xuống phía sau trạm xăng Circle K tại số 1183
đường E. Main, TP Greenwood.
Tai
nạn này chỉ một nạn nhân duy nhất là nữ phi công Anh-Thu Nguyen, 44 tuổi,
đến từ Miami, một người gốc Việt tên Việt là Nguyễn Anh Thư. Cô đang một
mình lái chiếc máy bay Lancair IV-P 2005, mà theo cô chia sẻ trên mạng xã hội
là sẽ đi từ bang Indiana đến Pennsylvania của Mỹ, trong chuyến hành trình bay
vòng quanh thế giới.
Anh-Thu
Nguyen là cựu sinh viên Đại học Purdue và là người phụ nữ thứ 10 từng bay một
mình vòng quanh thế giới. Theo chia sẻ trên mạng xã hội của Anh-Thu Nguyen,
chuyến bay định mệnh đó là một phần trong hành trình bay vòng quanh thế giới
lần thứ hai của cô.
Trong 18 năm, có 11 chiếc Yak-130 rơi. Có
20 phi công kịp thời thoát hiểm, trong đó 4 phi công tử nạn, 2 phi công không kịp
nhảy dù chết cùng máy bay; chỉ có một căn nhà bị thiệt hại và không có ai ở dưới
đất bị thương.
1/ Ngày 26/06/2006: Yak-130 của Không
quân (KQ) Nga đã rơi ở vùng Ryazan. Hai phi công nhảy dù tiếp đất không bị
thương.
2/ 29/05/2010: Yak-130 của KQ Nga đã rơi
tại Căn cứ KQ Lipetsk, trong phi vụ thử nghiệm (Test flight). Hai phi công nhảy
dù ra không bị thương.
Hôm
nay, tại Thượng đỉnh NATO và kỷ niệm 75 năm NATO đang diễn ra tại Washington,
Ngoại trưởng Hoa Kỳ cho biết 6 F-16 từ Na Uy và một số đến từ Hà Lan đang trên
đường đến Ukraine.
Như
vậy, không nhiều hơn 12 F-16 đến cả từ Hà Lan và Na Uy có mặt ở Ukraine vào mùa
hè này. Trong khi đó, mới chừng 10 phi công của Ukraine có thể bay trên F-16 để
chiến đấu
Như
trải lòng của Tổng thống Zelensky hôm nay tại Mỹ để tham dự Thượng đỉnh NATO,
thì so với 300 máy bay chiến đấu của Nga hàng ngay tham chiến ở Ukraine thì cần
có ít nhất 120 F-16, với đầy đủ phi công được đào tạo đầy đủ mới có thể cân
bằng. Vậy chỉ với một số ít ỏi F-16 như vậy sẽ không có bất cứ ý nghĩa nào.
Trong các bút ký chiến trường của các nhà
văn miền Nam, mình thích các tác phẩm như Mùa Hè Đỏ Lửa của nhà văn Phan
Nhật Nam, Buồn Vui Phi Trường của nhà văn Không quân Dương Hùng Cường
(đã chết trong tù cải tạo). Đã đọc đi đọc lại các cuốn sách này mấy chục lần và
nhớ từng lời văn câu nói của các tác giả.
Ông Cường là người Bắc di cư có lối hành
văn dí dỏm khi miêu tả sự đảm đang lễ độ và... đanh đá của một bà vợ Bắc kỳ.
Ông kể đời sống buồn vui của người lính Không quân ở những phi trường heo hút vào
thập niên 50 – 60.
Ngoài các tác phẩm để đời trên còn có cuốn
Năm Căn Vùng Xôi Đậu của cựu Trung úy Hải quân Nguyễn Mạnh Hùng. Vốn là sĩ
quan Hải quân Việt Nam Cộng Hòa, lăn lộn trên chiến trường Đồng Tháp chớ không
phải là nhà văn chuyên nghiệp, nên rất ít thấy sách của ông ấy viết. Giờ ông đã
bặt tăm trong chốn giang hồ.
Trên Kyiv Post vừa có bài báo mà sáng nay
tôi đã dịch và đăng lên fanpage phục vụ quý vị, đường link ở đây.
Bình loạn : Vậy sự thật ẩn giấu đằng sau câu chuyện
là gì? Có rất nhiều ý kiến xung quanh vấn đề này. Chẳng hạn, những người ủng hộ cựu Tổng
thống Hoa Kỳ Donald Trump nhưng vẫn ủng hộ Ukraine, thì cho rằng chính quyền
Biden chưa bao giờ ủng hộ ý tưởng cung cấp F-16 cho Ukraine. Thông thường, một
ý kiến như vậy sẽ liên quan đến lý luận rằng, chính quyền và bản thân ông Biden
sợ cuộc chiến leo thang, nhất là mối đe dọa hạt nhân từ Nga – Putox.
Câu chuyện F-16 với Hoa Kỳ khá giống câu
chuyện xe tăng Leopard với Đức: Mỹ bị áp lực phải “cho phép” Ukraine sở hữu
F-16, khi một số quốc gia châu Âu nói rằng họ sẽ cung cấp cho Ukraine những chiếc
F-16 mà họ có từ trước. Những nước này cũng cho biết họ sẽ đào tạo và đào tạo
được phi công cho Ukraine.