Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Moscow hôm nay bỗng dưng sống lại thời Liên Xô. Người dân bước vào siêu thị quẹt thẻ không được, vào quán cà phê dùng app thanh toán đứng hình, ra trạm xăng QR code chết lâm sàng, gọi taxi thì ứng dụng Yandex loading như đang dùng modem quay số năm 1991.
Không phải vì Nga bị hacker Mỹ đánh, không phải vì NATO cắt cáp, mà vì… chính điện Kremlin tự tay bóp cổ internet của thủ đô mình.
Đúng vậy!
Tờ Financial Times cho hay suốt nhiều tuần nay Vladimir Putin hầu như sống và làm việc trong các boong ke ngầm, siết an ninh ở mức báo động đỏ vì lo bị ám sát và lo cả phản loạn từ chính nội bộ Nga.
Nghe mà thương!
Một con người từng được không ít “tín đồ” người Việt tung hô là “Sa hoàng thép”, “Đại đế Nga”, “người đàn ông khiến phương Tây run sợ”, giờ lại phải chui xuống lòng đất trốn drone và ngó trước ngó sau xem thuộc hạ có ai đổi phe không.
Hôm qua ông Trump đứng ở Nhà Trắng lẫn lộn Iran với Ukraina rồi phán một câu xanh rờn rằng “Ukraina đã bị đánh bại về mặt quân sự”.
Nhưng đúng một ngày sau, Bloomberg tung ra bản tin như một cái tát thẳng vào miệng những kẻ đang vội viết cáo phó cho Kyiv: Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraina đã đẩy sản lượng chế biến dầu của Nga xuống mức thấp nhất kể từ năm 2009.
Xin nhắc lại: Thấp nhất kể từ năm 2009. Không phải một kho xăng cháy lẻ tẻ để tuyên truyền. Không phải vài clip drone bay cho vui mắt.
1. Tiếp tục dọn ổ cứng, tình cờ tôi tìm thấy bảng tổng kết về The battle of Pokrovsk cách đây 14 tháng. Nhân tiện, ta nhìn lại khu vực mặt trận này 14 tháng qua.
Tính đến cuối tháng Tư 2026, lực lượng Nga đã giành được quyền kiểm soát gần như toàn bộ diện tích Pokrovsk. Tuy nhiên, thành phố này giờ đây chỉ còn là những đống gạch vụn sau các đợt pháo kích và ném bom lượn liên miên của Nga. Dù quân Nga đã vào được trung tâm thị trấn, quân Ukraine vẫn giữ vững một số vị trí ở phía bắc thành phố và lập một “vành đai UAV” rộng tới 40k m để ngăn chặn Nga mở rộng cụm tấn công quy mô lớn về phía tây.
Cần phải nhìn thẳng vào thực tế, là ngay thời điểm đó Nga cắt đứt đường ra vàp các mỏ than cốc huyết mạch của Ukraine từ đầu năm 2025 và đến tháng 6/2025 đã chiếm được mỏ Lithium quan trọng gần làng Shevchenko, nhưng do chiến tranh các cơ sở kinh tế này đã ngừng hoạt động ngay trong năm 2022. Hiện tại, chúng không mang lại giá trị kinh tế trực tiếp cho Nga vì việc tái khởi động sản xuất trong tầm bắn của pháo binh và UAV là điều không khả thi.
1. Cường quốc quân sự thứ hai thế giới duyệt binh rút gọn
Cuối cùng, câu hỏi tôi đặt ra đã có trả lời. Hôm đó tôi nói, một người bạn Nga kể lại rằng dân cư thủ đô Nga đang nín thở chờ xem Putler có cho tổ chức Duyệt binh ngày Chiến thắng hay không, tôi thì bình luận: Duyệt cũng chết mà không duyệt cũng chết.
Và bây giờ. Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga đã công bố hôm đó vẫn sẽ tổ chức, nhưng là... rút gọn. Nôm na là chỉ có bọn đi bằng chân qua quảng trường, còn các lực lượng xe pháo hoành tráng mọi năm thì… thôi!
Trong bối cảnh khẩu hiệu chống phát-xít là cốt lõi để huy động sự ủng hộ của người dân, việc không thể tổ chức lễ kỷ niệm ngay tại Quảng trường Đỏ sẽ bị xem là một sự thừa nhận yếu thế công khai.
Như vậy, đây sẽ là lần đầu tiên sau gần hai thập kỷ - và trong hơn bốn năm chiến tranh Nga xâm lược Ukraine - không có khí tài quân sự nào diễn hành qua Quảng trường Đỏ ở Moscow vào ngày 9 tháng 5.
Đây là ngày lễ quan trọng nhất của Nga, họ gọi là Ngày Chiến Thắng phát xít, mà từ khi cầm quyền Putin luôn dùng nó để phô trương và biện minh cho hành vi của mình.
Khi được các phóng viên hỏi về quyết định này, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết: "Chính quyền Kyiv, đang ngày càng thất thế trên chiến trường, nay đã phát động hoạt động khủng bố quy mô lớn. Và do đó... tất cả các biện pháp đang được thực hiện để giảm thiểu nguy hiểm."
1. Ngai vàng lung lay
Trên mạng xuất hiện một đoạn tin ngắn, nó bảo là “các chỉ số ủng hộ Putler đang sụt giảm trong những tuần gần đây. Mức ủng hộ dành cho ông ta giảm từ 73,3 % xuống còn 65,6 % hồi tháng Ba, trong khi mức độ tin tưởng cũng giảm từ trên 77 % xuống còn 71 % trong cùng giai đoạn.”
Tôi đã dùng công cụ AI để kiểm tra tính xác thực của nó, và… có thật. Khi ngay cả cơ quan thăm dò dư luận nhà nước (VTsIOM) cũng phải thừa nhận sự sụt giảm trong 7 tuần liên tiếp, thì tình hình thực tế chắc chắn còn tồi tệ hơn rất nhiều. Không phải ngẫu nhiên mà tỉ lệ ủng hộ rớt vào thời điểm này.
Thực tế chính Putler đã phải công khai thừa nhận GDP giảm 1,8 % trong hai tháng đầu năm 2026. Các ngành công nghiệp then chốt và xây dựng đều đi xuống. Lạm phát thực tế, mặc dù số liệu chính thức có thể được ÉP, nhưng người dân đang cảm nhận rất rõ chi phí ăn uống chiếm tới 38 % thu nhập. Đây là lần đầu tiên cỗ máy chiến tranh của Putler không còn tạo ra ảo giác về sự tăng trưởng mà bắt đầu kéo tụt mức sống của người dân Nga xuống, chưa đến nhưng sẽ lập đáy.
(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 20/04/2026)
Mời quý vị xem qua thảo luận tôi gửi kèm bài này, trong ảnh thứ nhất: chụp lại màn hình chat của hai thằng trùm Dư Luận Viên Pro Z, Ivan Penkin và Dmitry Steshin.
Chúng nó gọi cuộc chiến của Putler bây giờ là bế tắc: “Trong khi chúng ta gửi những chiếc xe tải chở người (may nó không gọi là thịt người) đến tiền tuyến thì người Ukraine đã dựng nên những bức tường drone “không thể xuyên thủng”.”
Về nguyên tắc để phá “bức tường drone” mà người Ukraine dựng lên thì không thể chỉ dùng drone như hiện tại được mà Nga phải có sức mạnh của thời Xô-viết ngày xưa, như chúng ta đã bàn luận nhiều lần: Tổ chức một chiến dịch cỡ tối thiểu 2 Phương diện quân của Chiến tranh Vệ quốc, tấn công mãnh liệt theo 2 hướng chính.
Đăng ngày:
Một trong những quốc gia chịu thiệt hại dây chuyền từ chiến tranh Iran là Ukraina. Le Monde nhận xét « Nga lợi dụng tình trạng Ukraina thiếu hỏa tiễn Patriot ». Mùa hè này có nguy cơ đẫm máu cho Kiev, không chỉ ngoài mặt trận. Đợt không kích mới đây cho thấy Matxcơva đã thay đổi chiến thuật : đánh vào cơ sở hạ tầng dân sự trên cả nước và ồ ạt tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo. Mười bảy người dân trong đó có một trẻ em 2 tuổi đã thiệt mạng và khoảng 100 người khác bị thương trong vụ oanh tạc hôm thứ Năm 16/04.
Thiệt hại nhân mạng nặng một cách bất thường là do vụ oanh kích của Nga kéo dài hơn 10 tiếng đồng hồ liên tiếp, với gần 700 drone và 44 hỏa tiễn đủ loại. Trước hết quân Nga tung ra nhiều đợt drone tầm xa (Dalra) để làm hao đạn của Ukraina, rồi đến 25 hỏa tiễn hành trình (mang được 800 ký chất nổ, và 19 hỏa tiễn đạn đạo bay ở tầm cao với vận tốc siêu thanh khó thể đánh chặn.
1. Magyar thắng cử cách đây hai ngày (13/04/2026) là một cơn địa chấn tại Budapest
Ngày 28/02, đúng hôm Trump tiến hành chiến dịch Epic Fury, do nhận được đề nghị của quần chúng nên tôi đã viết bài nhận xét về vụ Orbán của Hungary chặn gói vay 90 tỉ Euro của EU cho Ukraine.
Hôm đó tôi đã cho rằng, cú “đường ống dầu Druzhba” từ Ukraine như một cú knock out tặng Orbán, và đương nhiên là đòn hỗ trợ cực kỳ quý giá cho phe đối lập Hungary. Cho đến thời điểm đó, Orbán luôn luôn hành xử như một kẻ thù đúng nghĩa của Ukraine.
Với đòn này, Ukraine giúp đối lập Hungary đánh vào chiến lược “năng lượng giá rẻ” của Orbán, khi đó tôi ngờ rằng, đương kim Thủ tướng Hungary sẽ mất một lượng phiếu lớn từ những người trung lưu và thu nhập thấp vì không hóa giải được ngay lập tức.
Trong gần 30 năm cầm quyền, Putin đã phá hủy thể thao Nga, phá hủy quân đội và hải quân, tàn phá nền kinh tế, làm giảm mạnh dân số nam giới khi quăng cả triệu sinh mạng vào chiến tranh xâm lược Ukraine.
Ông ta cấm Internet, biến cụm từ "cường quốc quân sự" thành trò hề, biến người Nga thành những người bị khinh miệt nhất thế giới và tổng thống Nga trở thành tội phạm bị truy nã quốc tế.
Tình cảnh của Putin ngày càng tồi tệ, tồi tệ, tồi tệ hơn...
Chưa khi nào lãnh đạo các đối thủ địa chính trị và ý thức hệ chính trên sân khấu quyền lực thế giới, lại cùng xúm vào hăng hái hậu thuẫn Viktor Orban một cách nhiệt thành và công khai đến vậy.
Nga đổ ra hàng đống tiền cho việc thao túng tâm lý cử tri Hung và tuyên truyền ủng hộ đảng của ông Orban. Mỹ cử hẳn phó tổng thống đến vận động trực tiếp, mang theo băng ghi âm ca ngợi Orban của ông Trump.
Trung Quốc, như mọi khi, che nửa mặt, hậu thuẫn ngầm đảng Fidesz nhưng sẵn sàng áp dụng thuyết mèo trắng, mèo đen phiên bản ngoại! Cả ba tìm thấy mục tiêu chung là phá hủy châu Âu!
Cả tháng hơn bận rộn hỏng có thời gian đi bắn. Chiều Chủ Nhật mang đống chó lửa đi nã, ra lúc 5 giờ bật điện thoại kiểm tra tin tức Hungary thì thấy niềm zui thành sự thật.
Giữ lời hứa ghé siêu thị tìm mua chai champagne. Có thể nói đây là lần đầu tiên mua champagne nên không phân biệt được champagne và rượu vang. Hỏi hai người khách đi chợ họ cũng mù tịt. Cuối cùng níu áo một cha mần ziệc trong siêu thị. Chả mổ mổ điện thoại tìm rồi chỉ khu bán champagne.
Ngạc nhiên khi thấy champagne California chỉ có 7 đô la. Mình không thể bần tiện mua chai champagne 7 đô la để chia zui với một dân tộc. Phải kiếm chai mắc tiền hơn mới được. Cuối cùng kiếm được chai champagne của Ý, hàng xóm của Hungary, giá 14 đô.
(Libération12/04/2026) Sau 16 năm cầm quyền, đảng Fidesz khiến đất nước trở thành phi tự do, đã bị cử tri trừng phạt ngày Chủ nhật này.
Đó là việc hầu như bất khả, nhưng đã làm được. Péter Magyar sẽ trở thành tướng Hungary. Đảng Tisza của ông đã thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày Chủ nhật, vượt xa đảng Fidesz của Viktor Orbán - người đã sớm nhìn nhận thất bại. Người gợi cảm hứng cho cực hữu châu Âu sẽ phải rời ghế sau 16 năm nắm quyền liên tục và theo xu hướng độc tài.
Với 68,8 % số phiếu bầu và 138 trên 199 ghế trong Quốc hội (theo kết quả vẫn chưa đầy đủ dựa trên 96 % số phiếu đã được kiểm), Tisza thậm chí còn giành được đa số tuyệt đối hai phần ba, giúp ông có thể đảo ngược các cải cách Hiến pháp gây tranh cãi của Fidesz.
Đăng ngày:
Vụ giải cứu ngoạn mục phi công thứ hai của chiếc F-15 bị rơi tại Iran trong vòng 48 tiếng đồng hồ tập trung mọi chú ý, một lần nữa đã cho thấy tính chuyên nghiệp của quân đội Mỹ. Le Figaro cho rằng chiến dịch này là một thành công, nhưng việc bị mất nhiều phi cơ cho thấy Iran vẫn còn sở hữu phương tiện phòng không.
Trang web Les Echos và Libération đều đưa chi tiết về vụ giải cứu ly kỳ này. « WE GOT HIM ! » (Chúng ta đã tìm được anh ấy !). Tổng thống Donald Trump phấn khởi viết trên mạng xã hội của ông hôm Chủ nhật : Phi công thứ hai của chiếc F-15 E bị bắn rơi trên không phận Iran đã được cứu thoát nhờ một chiến dịch quân sự khó khăn. Đặc nhiệm Mỹ có sự hỗ trợ của CIA đã huy động phương tiện quy mô, làm nên một kịch bản hoàn hảo kiểu Hollywood.
Ngài tổng thống Donald Trump gởi phó tổng thống JD Vance đến Hungary để giúp vận động cho thủ tướng Viktor Orban đang tranh cử nhiệm kỳ lần thứ 6. Cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào Chủ Nhật 12/04 này.
Phó tổng thống JD Vance lên án EU "đáng hổ thẹn" khi xen vào cuộc bầu cử này. Lời kết tội này cần phải được kiểm chứng. Nhưng rõ ràng là ngài JD Vance đang công khai vận động cho Viktor Orban.
Thử hỏi nếu ứng cử viên tổng thống Mỹ khi đi tranh cử mà có Tập Cận Bình, Vladimir Putin, hay Keir Starmer của Anh, Friedrich Merz của Cộng Hòa Liên Bang Đức v.v...đứng bên cạnh vỗ tay hoan hô, thì sẽ to chuyện nhá.
1. Trump – con gà mắc tóc
Tuyên bố ngừng bắn còn nguyên trong không khí, chưa tan, nước bọt của hai bên văng tóe ra chưa rơi xuống đất thì… eo biển lại đóng. Đồ đểu Netanyahu đúng như hôm trước tôi dự, chẳng thích thú gì khi Trump tìm cách “té” mất, nói chính xác là chạy làng để hắn lại chịu trận một mình, tẩn ngay Lebanon.
Rồi – vậy thì hiện nay, Netanyahu chính là biến số quyết định sự thành bại của Trump. Trump cần rút khỏi Iran với Hormuz thông thoáng, và Netanyahu là kỳ đà cản mũi cho câu chuyện này.
Trump vốn là người dễ nản và phi nguyên tắc, nên chuyện 10 điểm của Iran hay 15 điểm của Mỹ, không quan trọng, miễn là ông ta có thể giải thích được đó là thắng lợi, nhưng nếu bây giờ không rút ra được trong khi mốc 59 ngày – 28/40 đang đến gần, là một thực tế phũ phàng, deadline đang xồng xộc đến. Thậm chí, tôi còn cho rằng Trump đang rất gấp vì ông ta khó có thể cùng Iran làm ra chuyện tạm dừng bắn trước thời điểm 28/04 theo kiểu đóng băng, rồi sau ngày đó lại quay lại đánh nhau tiếp cho lắm – như vậy vẫn là một giải pháp thất bại.
Hai bộ phinh bom tấn của bọn Đế Quắc Mỹ làm mãn nhãn từ đầu năm nay:
- Bắc Cóc Tổng Thống
- Giải Cứu Phi Công
Nhưng theo bò đỏ nó review hai bộ phinh này, thì phinh hoàn toàn thất bại vì quá hư cấu, phóng đại, phinh mất tính nhơn dăn vì kích động chiến tranh.
Trong số những người hay nói chuyện với tôi sau những bài review chiến tranh, có ông thày ở Đại học Xuân Thủy, hôm qua a lô nói: Đi hội thảo gặp anh nào ở Văn Miếu, anh ấy hỏi liệu Ukraine có phải bỏ lại một phần Donbas cho Nga không?
Hôm qua thì có tin, Nga tuyên bố đã chiếm trọn được Luhansk, và hôm nay theo RFI thì Ukraine bác bỏ chuyện đó. Hôm qua sau khi nghe “tuyên bố” tôi cũng nói chuyện với mấy người bạn và đều được hỏi lại: Liệu có thật hay không?
Câu trả lời như thường lệ: Chẳng có gì là không thể xảy ra. Luhansk chỉ còn đâu có 3% chưa bị Nga chiếm, và trong suốt mấy năm qua trầy trật mãi không chiếm nốt được, nay cứ cố thật điên cuồng thì chiếm nốt được cũng là bình thường. Một người bạn của tôi thì bình luận: Đến thành phố Kupyansk cách đây mấy tháng cũng hô hoán là chiếm được, rồi lộ ra có chiếm được đâu. Cái bọn này dối trá nó quen rồi, xoen xoét cái mồm như con đĩ ấy mà.
Đăng ngày:
Le Figaro ngày 02/04/2026 nhận xét « Macron trong tầm ngắm của Trump và Neta nyahou ». Bị cáo buộc cản trở cuộc tấn công Iran qua việc không cho oanh tạc cơ Mỹ sử dụng căn cứ, Pháp bị Hoa Kỳ và Israel chỉ trích. Tổng thống Donald Trump cũng dọa sẽ rời khỏi NATO.
Năm 2003, sau khi từ chối ủng hộ cuộc chiến tranh Irak, Pháp bị Nhà Trắng ghét bỏ suốt một thời gian dài, và nay thái độ thiếu hăng hái trước chiến tranh Iran khiến các quan chức Mỹ chỉ trích. Cuối tuần qua, do từ chối cho các phi cơ Mỹ chở thiết bị quân sự cho Israel bay qua không phận, Donald Trump cáo buộc Pháp « hết sức vô dụng », và Hoa Kỳ « sẽ ghi nhớ ». Tổng thống Mỹ từng cho là các đồng minh của Washington là « hèn nhát », nay nói thêm họ « thiếu hợp tác ». Tất cả các nước lớn châu Âu đều liên quan.
