Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Có hai câu chuyện của ngày hôm nay.
1. Người phụ nữ và hai con nhỏ ở xã Tân Lược, tỉnh Vĩnh Long, một vùng quê ven miền Sông Hậu, chị là phần còn lại của một gia đình gồm người cha vừa mất trong tai nạn hi hữu :
Một đứa trẻ con đá quả banh bên sân nhà ở lề đường. Quả banh lăn ra lộ và người cha kia, trên đường đi làm thuê về, chạy chiếc xe máy, trúng phải quả banh, té xuống nền đường và chết. Đó là lúc chiều nhập nhoạng.
Đăng ngày:
Le Figaro ngày 16/03/2026 nhận xét, sau gần bảy thập niên dưới chế độ Castro, lớp trẻ Cuba chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản. La Croix đánh giá « Cách mạng Cuba ngộp thở dưới áp lực của Donald Trump ».
Chiến sự Trung Đông, tình hình tuyệt vọng ở Cuba, bầu cử địa phương tại Pháp là các chủ đề được đề cập rộng rãi hôm nay. Trong bài « Giới trẻ Cuba không còn mơ đến cách mạng », Le Figaro nhận xét, sau gần bảy thập niên từ khi Fidel Castro giành chính quyền, dân Cuba nhất là lứa tuổi 20-30 chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản.
Bài viết mở đầu bằng cảnh một chiếc xe Tchaika thời Liên Xô kéo theo một xe ba bánh chạy điện của Trung Quốc, do một thanh niên 29 tuổi điều khiển. Robertico là tài xế, vừa là quản lý một quán cà phê, vừa là bác sĩ đa khoa. « Ông có thấy ở nước nào mà một bác sĩ phải làm đến ba công việc cùng lúc để sống sót hay không ? » Lương của anh chỉ có 20 đô la một tháng. Chủ nghĩa cộng sản chẳng mang lại được gì.
Việc chủ tịch Cuba công bố về những cuộc đàm phán của mình với Mỹ thể hiện một bước đi không thể khác.
Kinh tế Cuba kiệt quệ, đời sống 10 triệu dân Cuba bên bờ vực nghèo đói. Lãnh đạo Cuba từ lâu sống trên tháp ngà ảo tưởng về cách mạng và ngai vàng của mình đã mang tội với đất nước Cuba xinh đẹp, giàu có, đã mang tội với 10 triệu dân Cuba tử tế, nhẫn nhịn, khi không chịu học tập Trung Quốc và Việt Nam đổi mới kinh tế.
Có thể nói rằng đây là tội lỗi khó tha thứ.
Có nhiều nhà báo đến Cuba nhưng hầu như không phản ánh sự thật đời sống người dân Cuba hiện nay thế nào. Có thể họ né hoặc các tòa soạn né.
Mới đây phượt thủ nổi tiếng Lại Ngứa Chân đến Cuba thực hiện một clip rất chân thực, sinh động về người nghèo ở Cuba. Lại Ngứa Chân quyên góp tiền trực tiếp tìm đến những nhà nghèo Cuba để tặng tiền. Hình ảnh những ngôi nhà của người dân Cuba rách nát hoặc xơ xác, những người già Cuba khắc khổ đã được Lại Ngứa Chân ghi lại trung thực.
Động lòng. Gã cảm nhận sống lại những cảnh nghèo nông thôn Việt Nam cách đây 30 năm và cảnh nghèo còn sót lại vài vùng sâu, vùng xa Việt Nam hiện nay. Thương quá!
Hôm nay định đi mua hoa tặng cô bạn cùng nhà thì trời mưa. Rất may tối qua có cháu gái mang bó hoa tuyệt đẹp tặng cô ấy, thế là nhà có hoa 8-3, vì từ xưa tới nay tôi chả mua hoa bao giờ.
Nhớ có lần bạn Christopher Dinh “làm phim chất lượng quốc tế, giá nội địa” tới nhà chơi, rồi hai anh em rủ nhau đi ăn cơm ở nhà hàng “Mậu Dịch” cho biết “chất lượng nội địa, giá quốc tế”. Mang tiếng là “Mậu Dịch” nhưng giá 40-50 nghìn/đĩa rau muống, tôm rang cũng vài chục nghìn, nông dân tiền tỉ mới đủ tiền vào đây.
Kiểu ẩm thực này do cánh nhà nghèo bỗng thành đại gia, nhớ về thời khốn khó, sắn khoai thay cơm, muốn sĩ diện, nghèo vẫn làm nên, thành ra mấy món xưa cho lợn ăn nay bỗng thành đặc sản.
Nhiều năm qua, Việt Nam với lợi thế của mình về lương thực, cụ thể là gạo, đã thể hiện tình anh em chung chiến hào, hoạn nạn có nhau, chia ngọt sẻ bùi, tặng/biếu/cho/giúp Cuba rất nhiều gạo.
Khi ít vài ba nghìn tấn, lúc nhiều cả chục nghìn tấn. Ai muốn biết cụ thể, cứ mở Gu gồ (Google) mà tra cứu, rõ ngay. Trăm năm trong cõi người ta/Cái gì không biết thì tra gu gồ.
Hàng xóm khi tối lửa tắt đèn, bạn bè gặp thiên tai địch họa, giúp là phải rồi. Nhưng Cuba hai phần ba thế kỷ qua không bị vậy. Họ như anh mù quờ quạng khua khoắng trên con đường kiên định nghèo đói. Cả thế giới mở mắt nhìn về tương lai, còn họ cứ nhắm tịt. Rồi đổ cho khách quan. Đổ tại cấm vận.
Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez đã đình chỉ tất cả các chuyến bay của Conviasa đến Cuba, và yêu cầu Chủ tịch Díaz-Canel phải lập tức trả lại chiếc máy bay của hãng hàng không nhà nước Venezuela mà Maduro đã cho ông mượn để thực hiện các chuyến đi quốc tế.
Hiện tại, hầu như không có liên lạc nào giữa Caracas và Havana.
Trong khi đó, Rodríguez đang tiếp đón thân mật và nồng hậu Bộ trưởng Năng lượng Hoa Kỳ tại Phủ Tổng thống.
Nay, có lẽ từ già đến trẻ, từ thành phố đến nông thôn, từ miền xuôi đến miền ngược, không mấy ai còn xa lạ gì với việc mua hàng online. Sau khi đặt một món hàng, hôm sau có điện thoại gọi đến thì ra ngõ, gặp shipper. Thấy một anh/chị cùng chiếc xe máy chở theo một cái thùng to tướng sau lưng, rồi nhận hàng và trả tiền, quay vô.
Đó dường như là tất cả cái hình ảnh về shipper mà ta thường biết, và dường như cũng chẳng bao giờ còn nghĩ ngợi gì về họ sau sự giao dịch chóng vánh và vô ngôn ấy. Tôi cũng thế, cho đến khi có bạn bè và em út đi làm nghề này…
Họ rời nhà từ sáng sớm, về nhà lúc trời đã tối mịt, lúc 8 - 9 giờ tối. Cả ngày chạy trên đường, bất kể nắng mưa, nóng rét, để giao hàng trăm đơn hàng trên khắp các nẻo đường. Nhưng phải tìm hiểu mới thấy, công việc ấy không đơn giản như hình ảnh quen thuộc mỗi lần ta ra ngõ để nhận một món hàng.
Cuba sở hữu hơn 2.000 km đường bờ biển, dòng hải lưu ấm áp và những rạn san hô trù phú. Tôm hùm, cá, tôm và cua tung tăng bơi lội trong làn nước xanh biếc của biển Caribbean, tạo nên một khung cảnh như một nhà hàng nổi trên biển với vô số món hải sản ngon.
Tuy nhiên, cá lại là món ăn hiếm hoi trên bàn ăn của người dân Cuba. Đó là một tình huống kỳ lạ: Một quốc gia được bao quanh bởi biển, nhưng người dân lại không có cá mà ăn.
Ở Cuba, hoạt động đánh bắt cá tư nhân luôn là một điều khó khăn, bởi luôn bị giám sát chặt chẽ về mặt chính trị. Muốn có thuyền? Rất tiếc, thủ tục phê duyệt có thể khiến bạn phải chờ đợi vô thời hạn cho đến khi về hưu. Muốn lắp động cơ? Rất tiếc, điều đó tương đương với việc cấp cho bạn "giấy phép vượt biên".
Bị cấm vận (cứ cho là bị đi, còn vì sao bị thì đã có câu trả lời) dẫn đến cuộc sống khó khăn, không phát triển, thậm chí thụt lùi.
Nhưng không thể cứ đổ tất cho cấm vận, đó là chưa nói lúc nào họ cũng đề cao sự độc lập tự chủ.
Nó cấm mình thì mình cấm lại nó. Rõ ràng, sòng phẳng, mẹ nó, sợ gì.
Sự tồn tại hơn 60 năm của chế độ Cuba hoàn toàn không phải là do tự lực, tự cường mà là nhờ dầu mỏ do nước ngoài viện trợ.
Từ năm 1959, Cuba đã dựa vào các đồng minh chính trị để duy trì hệ thống năng lượng và quyền kiểm soát nội bộ.
Số liệu đã nói rõ: Hơn 1,6 tỉ thùng dầu đã được vận chuyển đến hòn đảo này kể từ năm 1980. Đầu tiên là từ Liên Xô, sau đó là từ Venezuela, Mexico, Argentina, Bolivia… và gần đây hơn là các chuyến hàng lẻ tẻ từ các quốc gia khác. Tuy nhiên, tất cả những điều này không mang lại sự thịnh vượng, phát triển hay hạnh phúc cho người dân.
Sau vụ bắt cóc thành công Maduro và vợ, nhiều cư dân mạng hứng lên kêu gọi Trump tiện tay bắt luôn mấy tay lãnh đạo Cuba cho dân đỡ khổ. Để khai não cho các vị, lão PP chém về chuyện này một chút.
Trước tiên, dân Cuba họ cam chịu một cuộc sống như vậy, chưa hề có cuộc biểu tình phản đối đòi quyền tự do dân chủ nào hay có phe đối lập nào xuất hiện. Tức họ nguyện sống chung với nghèo đói kham khổ và cự tuyệt văn minh tiến bộ. Vậy, lấy lý do gì mà giải phóng họ?
Cuba đối với Mỹ như tổ ong vò vẽ treo trước cửa nhà. Cứ để nó tự sinh tự hủy, chớ động đến làm chi cho mệt, miễn sao nó không điên rồ tấn công mình.
Tháng 10 năm 1976 tôi lên Kinh tế mới. Hai tháng sau là Noel.
Tôi biết trên kinh tế mới có nhiều người theo đạo Công giáo. Nhưng mùa Noel năm đó, Chúa không về ngự trên Kinh tế mới. Ở nơi mà người ta chỉ dám đi nhẹ và nói chuyện thì thầm. Tất cả đều lo lắng cho tương lai của mình và con cái rồi không biết về đâu.
Đêm đông thành phố lạnh một, trên kinh tế mới thời đó lạnh gấp bội phần. Nhà ai cũng đốt đống lửa giữa nhà để sưởi ấm và lấy ánh sáng.
Có nhiều điều cần làm rõ về hoạt động của dự án từ thiện “Nuôi em” :
- Có hay không nhận tiền, nhận rất nhiều tiền nhưng em nuôi, em không ? Và các bản báo cáo thì đầy gian dối ?
- Có hay không việc nhập nhằng, lấy hình ảnh của những nơi mà người khác làm từ thiện, tự báo cáo láo là của mình ?
1. Mấy nay mình coi ảnh, clip vùng lũ lụt thấy phần đông bà con mình cơ cực quá.
Những căn nhà nho nhỏ, mái thấp, lợp ngói, dường như được dựng theo cùng một kiểu.
Của nả dành dụm chắt chiu là mấy tấn lúa vừa gặt, cây rơm sát bên hông nhà. May mắn thì có thêm chiếc máy cày cũ, còn không là con trâu, con bò.
Sau phút hốt hoảng nước lũ lên nhanh, là nước mắt khóc người thân không may thiệt mạng trong lũ. Nước mắt khóc người thân chưa khô, là nỗi lo lắng tay trắng.
Hôm nay tây lịch 20.11. Mấy đứa sinh viên thuê trọ ở căn đối diện nhà tôi ngay từ tối qua đã bày bán hoa tươi trên vỉa hè trước cửa.
Bọn trẻ bây giờ nhanh nhạy, biết làm ăn, nhưng khổ, tự mình xoay sở kiếm ăn tha hương, ráng đỡ gánh nặng cho gia đình. Bà xã tôi bảo, cứ mỗi lần ngó chúng bày hoa, nào dịp 8.3, 20.10, 20.11, rồi tết dương lịch, tết âm lịch, cứ thương thương, ngậm ngùi làm sao ấy.
Xứ mình nhiều ngày lễ, trong đó có lễ riêng của nhà giáo, những người làm nghề dạy học. Cứ tới tháng 11 là không chỉ thầy lẫn trò mà dư luận xã hội cũng lao xao chộn rộn về ngày 20, ngày Nhà giáo Việt Nam.
Trước khi bắt đầu, cho phép giáo tui minh định một tiên đề : "Người Sài Gòn" là tất cả những ai sinh sống, học tập, làm việc ở đất này. Sẵn lòng thuận theo nền tảng văn hóa - xã hội đặc trưng của Sài Gòn ; xem mình là dân Sài Gòn, là một phần của nó ; bất kể nguồn gốc xuất xứ.
Phải minh định như vậy là bởi vì người Sài Gòn không có cái kiểu "Tui là dân Sài Gòn gốc", "Nó là dân nhập cư" như ở đâu đó vẫn thấy. Đối với dân Sài Gòn thì mày là ai cũng được, mày đàng quàng là được, "chơi được" là được, không thì biến, bất kể mày là ai.
Hình ảnh giáo tui đăng được cắt từ một video quay trên đường Âu Cơ, quận Tân Phú. Một thùng bánh mì 0 đồng, bên cạnh là bình nước uống miễn phí. Mấy cái thùng như vậy thường có dòng "Mỗi người một ổ" hoặc tương tự.
- Hôm trước, tôi tình cờ ngó cái video cảnh Bắc Hàn (Triều Tiên) họp, thấy "nhà lãnh đạo" của nó vừa chỉ thị vừa mắt liếc ngang dọc coi xem có ai "phạm thượng" không, không chịu vỗ tay chẳng hạn. Vi phạm thì chết với nó. Điều này không chỉ dân Triều mà cả thế giới biết.
Sống thế cũng bằng chết, mà có khi chết còn sướng hơn.
Ông trẻ này từ khi nhiếp chính tới giờ rất hung hăng, dồn tiền làm vũ khí, chạy đua vũ trang, luôn ám ảnh bị xâm lược. Một cuộc chạy đua sản xuất thứ giết người rất tốn kém đương nhiên sẽ làm đất nước kiệt quệ, dân chúng bần cùng. Dù dân có vỗ tay, khóc nức nở, sụt sịt cũng không giấu được khuôn mặt già nua, hốc hác, thể xác tàn tạ, và tất nhiên cái bụng đói triền miên.
Khi ban lệnh cấm mạng xã hội, chắc chắn quan chức Nepal không bao giờ lường được làn sóng phẫn nộ bùng lên đến mức thiêu đốt chính quyền mà họ đang nắm giữ !
Giọt nước tràn cốc ! Nghèo đói, khó khăn tìm việc làm ... cộng thêm căm phẫn về tham nhũng, con ông cháu cha sống vương giả, dân đen quay quắt áo cơm… mới là nguyên nhân gốc.
Tuy người biểu tình viết lên tường câu : “Chúng ta đã chiến thắng”, nhưng nhìn cảnh “vỡ trận” tại Nepal, khó ai có thể hân hoan, dù không ủng hộ thể chế đất nước này.
Chúng tôi, những người sẽ không nhận 100 ngàn đồng để “ăn Tết Độc lập”, trước hết xin đa tạ tấm lòng thơm thảo và sự quan tâm sâu sắc của Chính phủ.
Sau nữa, chúng tôi kính xin đề đạt tới Chính phủ một nguyện vọng thiết tha.
Chính phủ có thể chỉ đạo Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước mở ngay một tài khoản để nhận lại số tiền của những người không nhận 100 ngàn đồng dịp này, để, như nhà báo Thanh Hằng vừa viết sáng nay, “11.000 tỉ có thể xây hai bệnh viện lớn như bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai 2, vẫn thừa 1.000 tỉ xây trường, ký túc và “cơm có thịt” cho trẻ vùng cao. Nó ra tấm ra món và để đời, có ý nghĩa sâu xa…”
