Affichage des articles dont le libellé est Nghèo túng. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est Nghèo túng. Afficher tous les articles

samedi 21 novembre 2026

Tạ Duy Anh - Giá của một ký ức đẹp (19)


31- KEM ĐẤT

Thời ấy chúng tôi đa phần chỉ được ăn kem trong tưởng tượng. Mà gọi là kem cho ra vẻ, chứ thực chất chúng chả khác gì những thỏi nước đá có pha đường, phảy qua chút hương liệu. Nhưng kể cả thế thì kem vẫn thuộc loại hàng xa xỉ. Để có được một que mà mút mát giữa trưa hè nóng nực đến chảy mỡ, vẫn chỉ có trong mơ là chính.

Đó cũng là lý do năm thì mười họa mới có một ông bán kem dạt từ phố huyện về làng. Mỗi lần như vậy đều khiến cả làng huyên náo, bởi tiếng kèn chuyên cho việc rao bán kem. Đến chết cũng không quên được thứ âm thanh ma mị đó.

Nó chỉ gồm một vật giống như chiếc loa nhỏ đôi khi hoen gỉ, gắn vào một quả bóng cao su luôn bóng nhẫy lên vì cáu bẩn. Mỗi khi bóp quả bóng, làm phát ra tiếng kêu "tí o, tí o" vô cùng hấp dẫn. Bọn trẻ lập tức túa ra từ mọi ngõ ngách, lập tức bao quanh ông bán kem, đa số chỉ để…nuốt nước bọt! Kem đã hiếm, nhưng tiền còn hiếm hơn! Thảng hoặc mới có ai đó chứng tỏ mình phong lưu hơn người, liều mạng mua một que, vừa đi vừa mút mát, mặt đầy mãn nguyện.

dimanche 8 novembre 2026

Tạ Duy Anh - Giá của một ký ức đẹp (5)


8- NHÀ NGANG

Không phải gia đình nhà quê nào xưa kia cũng có nhà ngang. Khi ăn còn chả đủ, một chỗ chui ra chui vào chưa thưng kín vách, nền đất vẫn mối đùn chuột rúc thì nhắc đến nhà ngang chẳng khác nào nói mỉa ngọt nhau.

Một gia đình cơ nghiệp chưa có, hoặc lưng vốn còn mỏng, chưa bị áp lực phải có thêm không gian, chắc chắn chưa cần phải có nhà ngang.

Một gia đình mới ra ở riêng sau khi tách hẳn khỏi bố mẹ, cho dù đủ điều kiện kinh tế, cũng chưa nghĩ đến nhà ngang làm gì. Nhiều việc khác quan trọng, cấp thiết hơn cần phải làm trước. Vả lại, đời còn đủ dài để mà xây đắp, ước muốn.

Tạ Duy Anh - Giá của một ký ức đẹp (4)


6- RƠM

Thỉnh thoảng tôi cứ hay bị những ý nghĩ lẩn thẩn len ngang vào công việc. Một vài trong những ý nghĩ bám dai dẳng nhất lại liên quan đến rơm.

Chẳng hạn bỗng dưng tôi thấy thèm mùi rơm tươi, thèm một giấc ngủ bọc chặt bằng rơm, thèm được thả bộ trên những con đường trải đầy rơm, nghe chân mình ngập sâu trong cảm giác êm ái, tin cậy. Và có lúc tôi cứ thấy thương những đứa con của tôi, sinh ra ở phố, có hoàn cảnh xuất thân may mắn hơn bố rất nhiều, cũng bằng cái ý nghĩ lẩn thẩn: Chúng không được lăn tuổi thơ vào rơm.

Suốt những năm còn bé tí hin, rơm là tri âm, tri kỷ của tôi. Khi vui tôi ngả mình trên rơm, úp mặt xuống rơm, lăn lộn trên rơm, thấy bất cứ sợi rơm nào cũng có thể bắc ngang bầu trời! Khi mệt mỏi tôi phó thác cho rơm. Khi buồn hoặc trốn đòn của bố mẹ, tôi tìm đến rơm như tìm đến một sự che chở. Không hiểu sao tôi cứ tin rằng mẹ tôi sinh ra tôi trong một cái ổ rơm.

Tạ Duy Anh - Giá của một ký ức đẹp (3)


5- NHỮNG CHIẾC GƯƠNG CỦA LÀNG

Tôi không muốn kéo lùi cuộc sống trở về phía sau, bởi hơn ai hết, nỗi sợ nghèo đói là nỗi sợ bám theo tôi dai dẳng nhất. Những kỷ niệm gắn với nghèo đói, gắn với thiếu cơm, thiếu quần áo ấm mỗi mùa đông rét cắt da cắt thịt, vẫn luôn đầy ắp trong ký ức tôi.

Thỉnh thoảng nằm mơ về cái thời ấy, tỉnh dậy vẫn thấy bổi hổi bồi hồi, mồ hôi túa ra khắp các chân tóc. Không ít lần ngồi xuống mâm cơm, tôi lại nhớ những đận chờ mẹ mang gạo từ chợ về mấy chục năm trước. Có hôm mẹ vừa bước vào ngõ đã nói toáng lên: Hôm nay người ta “đuổi chợ”, chẳng đong được lẻ gạo nào đâu.

Đuổi chợ? Chỉ những ai sống qua thời ấy mới biết và thấm nỗi cay đắng của hành động kỳ lạ ấy. Còn hồi đó vì sao mẹ phải nói to từ ngoài ngõ? Vì mẹ không muốn thấy niềm hân hoan tắt vụt trên nét mặt những đứa con gầy nhom, lúc nào cũng chỉ thèm một bữa cơm no.

vendredi 30 octobre 2026

Huỳnh Ngọc Chênh – Phạt quá nặng gây nguy hại đến xã hội

 

Liên tục trong ba năm qua, tui tuy nghèo cũng ráng nhịn ăn góp vào ngân sách 17 triệu tiền phạt giao thông.

Năm 2024 vượt tốc độ ở Pleiku, mất 5 triệu, năm 2025 vượt tốc độ ở nam hầm Hải Vân góp 5 triệu. Năm nay vượt tốc độ đến trên 30 km/h ở Núi Thành, góp ngân sách 7 triệu. Hết tiền phải đi vay tiền bạn 10 triệu để vừa nộp phạt vừa làm đăng kiểm.

Tui cũng còn may hơn đứa cháu bị phạt rượu bia, phải bỏ luôn xe gắn máy. Cậu thợ sửa nhà cho tui cũng cúng một chiếc xe, vì bị phạt vượt đèn đỏ nặng quá. Anh bạn Lê Hải của tui năm ngoái cũng nộp luôn một xe máy xịn vì say xỉn.

dimanche 25 octobre 2026

Nguyễn Ngọc Thuần - Chuyện ở Lagi


Chơn dung của anh hùng xa lộ dám xách xe đạp chạy xuống Đại Đồng tìm nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần xin chữ ký trong “tuyệt vọng” nè. Đúng là không hổ danh con trai của ta. Haha.

Trong ảnh, cậu bé tên là Quốc Khánh, được bác Thuần gởi tặng sách cười tít cả mắt. Bên cạnh là thầy giáo ngữ văn Lê Đông, lớp 7/8 trường THCS Tân An, La Gi. Kề bên nữa là “bạn gái” Thảo Ly. Mình đã gởi sách cho các cháu qua thầy.

Cũng nhân qua vụ này mà mình được biết thêm một người thầy tận tâm, thầm lặng của Lagi. Những lúc rảnh rỗi trên lớp, thầy Đông đi mua ve chai để lấy tiền mua sách vở học tập cho các em học sinh nghèo trong thị xã.

Maria Thy Thy - Liệu con cháu chúng ta còn có an toàn?


Tui đã đăng ký hiến mô cách đây 21 năm. Khi đó tui 35 tuổi và đã tìm hiểu kỹ về hiến mô là thế nào.

Tui đồng ý và hiểu việc người bệnh cần ghép tạng quan trọng thế nào nên tui đã ký giấy hiến mô, nếu lỡ tui có đi thì các con sẽ biết mà lần.

Mấy nay rần rần việc cho các học sinh làm khảo sát về hiến tạng mà không thông qua phụ huynh. Tui phản đối điều này dù các con tui đã lớn. Học sinh dưới 18 tuổi và cả nhiều người trưởng thành nếu không tìm hiểu, đọc về hiến tạng thì cũng khó mà trả lời khảo sát. Vì sao là không thông báo với phụ huynh trước khi lấy khảo sát?

vendredi 23 octobre 2026

Ngô Nguyệt Hữu – Bảo đảm an sinh cho trẻ em trước đã

 

 

1. Hôm trước, có cháu bé mười hai tuổi tử vong nghi do bị điện giật khi đi qua vũng nước ngập sau mưa.

Mười hai tuổi, nghỉ học, từ An Giang lên TP.HCM ở trọ cùng ông ngoại, bán vé số mưu sinh.

Rồi, mất nơi đất khách vì lỗi không phải do mình.

lundi 19 octobre 2026

Ngô Nguyệt Hữu - Vé số!

Thấy xôn xao chuyện cấm bán vé số cho người dưới 18 tuổi, ai vi phạm sẽ bị phạt. Tất nhiên, mức phạt hành chính của nước mình hiện tại là rất cao.

Dưới mười tám tuổi, không nên cờ bạc. Mặc dù, đang có đề xuất cho người dưới 18 tuổi được hiến tạng. Trên mười tám tuổi, cũng không nên chơi cờ bạc. Mặc dù, Vietlott tháng nào cũng cung cấp cho quốc gia mình thêm một tỉ phú, báo giới đưa tin như lân gặp pháo.

Vé số mười hai tuổi, mười hai tuổi có lẽ đang học lớp Bảy. Nên mình gọi vé số mười hai tuổi là lớp Bảy, mặc dù, vé số mười hai tuổi có lẽ đã nghỉ học rồi.

lundi 5 octobre 2026

Liễu Hằng - Dạy "Yêu tổ quốc, yêu đồng bào" là đã đủ?


Một trong những lập luận phổ biến của các “anti bố mẹ” là: Nghèo thì đừng đẻ.

Đám trẻ giờ mang đủ nỗi hận: Không nhà, hận. Không bằng bạn bè: Hận. Đi làm thêm để đóng học phí: Hận nốt…

Quyền được có con giờ phụ thuộc quá nhiều vào điều kiện vật chất. Trong xã hội Việt, chưa bao giờ điều đó lại chát chúa đến thế. Chát chúa, bởi nó chạm đến khao khát thiêng liêng mang tên gia đình, chạm đến bản năng gốc loài người: Bản năng duy trì nòi giống.

dimanche 27 septembre 2026

Trần Thanh Cảnh - Hồi ức Trung Thu thời bao cấp

 

Ông bạn thân tôi kể.

Hồi hắn độ bốn, năm tuổi gì đó. Chiều rằm Trung Thu, ông bố bảo: "Ở sân kho hợp tác, chi đoàn thanh niên họ tổ chức Trung Thu cho thiếu nhi. Có phát kẹo đấy. Con ra mà chia phần!"

Thằng bé cun cút chạy ra. Lòng khấp khởi sẽ được cái kẹo ngọt. Cái vị ngọt ma mị trẻ em của kẹo mà có khi cả năm mới được nếm đôi lần.

Nguyễn Thông - Trung thu trăng sáng


Cứ Tết Trung thu mình lại nhớ bài này (viết năm 2011, mới 15 năm chứ mấy. Giờ thì mấy "nhân vật" trong bài đã về cõi thiên thu rồi)

Hầu như suốt tuổi thơ, mình chỉ biết Tết Trung thu mà không mấy khi được hưởng hương vị ngọt ngào của nó. Cũng dễ hiểu, bởi mình ở nông thôn, nhà nghèo, bố mẹ làm ruộng, thời thơ ấu lại trúng vào đận nghèo đói, chiến tranh, bao cấp, miếng cơm độn khoai chả đủ, nói gì đến bánh trung thu.

Trong ký ức lưu đến giờ, mình vẫn coi Trung thu là tết đón trăng của trẻ con. Ngày ấy chỉ tụi trẻ mới khao khát chờ đón rằm tháng tám, chứ người lớn mải lo làm ăn cày cấy, hơi đâu mà thu mí chả đông.

jeudi 24 septembre 2026

Hoàng Quốc Dũng - Tình hình Cu Ba rất căng thẳng


Tối qua, tôi tình cờ xem ti vi, trên kênh Franceinfo một phóng sự về “Cuba hết hơi”. Phóng sự làm tôi đặc biệt chú ý không chỉ vì những hình ảnh được ghi lại, mà còn vì hoàn cảnh khá đặc biệt trong đó nó được thực hiện.

Nữ nhà báo thực hiện chương trình cho biết bà đã ba lần xin visa báo chí để vào Cuba nhưng đều không được. Cuối cùng, bà phải vào Cuba với tư cách một khách du lịch bình thường, và sử dụng những phương tiện quay kín đáo để ghi lại cuộc sống thực tế của người dân.

Những gì bà mang về khiến tôi có một cảm giác rất lạ: Cuba hôm nay làm tôi nhớ đến Việt Nam những năm 1980.

mardi 22 septembre 2026

Lưu Nhi Dũ - Đi châu Âu, Nhật Bản, Dubai học tập kinh nghiệm bán vé số?


Tui hổng có kiến thức về các nước châu Âu, Nhật Bản hay Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tổ chức kinh doanh vé số như thế nào.

Nhưng chắc họ rất giỏi nghề này nên mấy ông lãnh đạo công ty xổ số Cần Thơ, Sóc Trăng bỏ tiền tỉ ra đi tham quan học tập kinh nghiệm.

Có thể, hèn chi xổ số Cần Thơ, Sóc Trăng bán chạy như tôm tươi. Chuyện này cũng đã từng xảy ra ở một số công ty xổ số. Đề nghị các công ty xổ số khác học tập Cần Thơ và Sóc Trăng!

vendredi 28 août 2026

Nguyễn Thông - Cây đa và ngôi miếu

 

Ngó bọn trẻ Gen Z thành kính đặt hoa vào gốc cây 55, nhà cháu sực nhớ chuyện này.

Những ai ở Hà Nội thập niên 1970 - 1980 đều biết cây đa và ngôi miếu sẽ kể, chứ sau nữa thì thú thực tôi không rõ bởi quá lâu rồi không tới, không đi qua đó, chẳng biết có còn. Thế gian biến cải vũng nên đồi, tất tật chả gì tồn tại mãi được.

Hồi nửa đầu thập niên 70, chúng tôi dân quê học ở Hà Nội. Hà Nội thủ đô trái tim miền Bắc nhưng không phải ai muốn là tới. Rất nhiều người cả đời không biết mặt mũi thủ đô thế nào.

jeudi 13 août 2026

Nguyễn Đình Bổn - Vụ chùa Bầu: Hãy điều tra những góc tối về nuôi trẻ mồ côi, trẻ nghèo!

 

Vụ việc xảy ra sáng 10/08/2026 tại chùa Bầu (Phú Thọ). Nguyễn Thế Duy (sinh năm 2001, quê xã Vạn Thắng, Khánh Hòa) - dùng roi đánh 5 chú tiểu (ảnh) gây thương tích. Clip lan truyền gây phẫn nộ.

Cơ quan điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Duy về tội cố ý gây thương tích. Các cháu được đưa đi giám định, sau đó 4 cháu quê Khánh Hòa được chuyển vào Trung tâm Bảo trợ xã hội, 1 cháu về với gia đình.

Có phải nuôi trẻ để kêu gọi từ thiện?

dimanche 24 mai 2026

Võ Khánh Tuyên - Tinh hoa xuất sắc


Hồi lâu, có đọc một vài câu hỏi dạng cà khịa: Vì sao ở Hà Nội không có hoặc hiếm thấy ăn xin và bán vé số?

Có người cũng trả lời kiểu cà khịa: Đầu tư lãnh vực gì, cho dù mạt hạng như ăn mày và bán vé số cũng cần"nghiên cứu thị trường" và tìm hiểu"khách hàng" chứ, không thì lấy gì mà ăn. Rồi tủm tỉm cười kiểu bí hiểm.

Sau đó cũng chú ý chút chút, thì thấy những gì gắn với vùng đất ấy cũng toàn thứ xịn. Ngôn ngữ chính trị thì Thành phố của lương tri, phẩm giá thế giới. Con người thì toàn rặt những tinh hoa. Chẳng thơm cũng thể hoa nhài. Rồi thanh lịch gì gì đó....Ngàn năm văn hiến.

vendredi 22 mai 2026

Nguyễn Đình Bổn – Hãy chừa cho người nghèo một khung cửa

 

Kinh tế thị trường thì hãy để dân có một cửa để chọn, dù đó là cửa hẹp !

Tôi muốn nói đến xăng !

Tất cả những người còn xài xe đời cũ đều là người nghèo, người yếu thế nhất trong xã hội hiện nay. Họ là người chở thuê, giao hàng hoặc không đủ khả năng mua chiếc xe đời mới nên vẫn xài những chiếc xe cũ để đưa con cháu đi học, đi làm.

jeudi 21 mai 2026

Nguyễn Thông - Chuyện chè chai đồng nát (2)

 

(Đây là phần 2 "Chuyện chè chai đồng nát" trong cuốn "Chuyện thời bao cấp" tập 2 đang được chờ duyệt xuất bản).

Mặt hàng chè chai đồng nát cũng dần biến đổi theo cuộc sống xã hội. Có nhẽ các nhà xã hội học cũng nên lưu ý khía cạnh này.

Lúc đầu là giấy cũ, lông ngan lông gà lông vịt, tóc rối, giẻ rách, đồng nát, sắt vụn, mảnh thủy tinh, về sau tự nhiên tăng thêm thứ này, loại bỏ thứ khác. Dần dà, các bà không mua mảnh chai, giẻ rách nữa, lời rao đổi thành “ai dép nhựa rách bán không”.

Rồi vài chục năm trở lại đây, người thu mua ve chai thu lon bia, đồ nhựa PVC, thậm chí mấy anh ve chai không đạp xe ba gác nữa mà chạy xe máy. Bắt kịp thời cách mạng công nghệ, khoa học kỹ thuật, trong lời rao có cả tivi cũ, máy giặt, tủ lạnh, máy tính, laptop, điện thoại, ắc quy… hư cũ, mua tất. Lẽ dĩ nhiên, họ mua rất rẻ, nhưng bán cho họ cũng còn hơn vứt bỏ đi chẳng kiếm được xu nào, chưa kể còn gián tiếp tham gia bảo vệ môi trường.

mardi 19 mai 2026

Nguyễn Thông - Chuyện chè chai đồng nát (1)

 

(Đây là một trong 38 truyện của cuốn "Chuyện thời bao cấp" tập 2 đang chờ duyệt).

Hôm qua trên tivi phát cảnh Hội Liên hiệp thanh niên tỉnh Bắc Ninh phát động phong trào thu gom vỏ chai nhựa để bảo vệ môi trường.

Ai nấy ăn mặc đẹp, quần áo xúng xính, thiếu nhi khăn quàng đỏ, thanh niên áo xanh da trời. Người người, trường trường nô nức đem vỏ chai nhựa, túi ni lông, thậm chí cả những cái can nhựa, thùng nhựa có lẽ còn dùng được, tới điểm thu gom. Mọi người hỉ hả, phấn khởi khi đã góp phần nho nhỏ làm quả đất sạch hơn.

Hồi tôi còn nhỏ, học cấp 1, cấp 2 ở miền Bắc những năm thập niên 1960, cũng từng nhặt nhạnh đủ thứ, cũng nô nức phong trào, gọi là kế hoạch nhỏ. Nhưng bọn tôi chả bao giờ nghĩ tới chuyện bảo vệ môi trường, mà chỉ một phần do Đoàn - Đội phát động, ra chỉ tiêu, không thể không tham gia, phần khác bán mấy thứ ve chai sẽ có tiền mua bút chì, mua kẹo, dù “thu nhập” chả bao nhiêu.