Võ Khánh Tuyên - Tinh hoa xuất sắc

Hồi lâu, có đọc một vài câu hỏi dạng cà khịa: Vì sao ở Hà Nội không có hoặc hiếm thấy ăn xin và bán vé số?

Có người cũng trả lời kiểu cà khịa: Đầu tư lãnh vực gì, cho dù mạt hạng như ăn mày và bán vé số cũng cần"nghiên cứu thị trường" và tìm hiểu"khách hàng" chứ, không thì lấy gì mà ăn. Rồi tủm tỉm cười kiểu bí hiểm.

Sau đó cũng chú ý chút chút, thì thấy những gì gắn với vùng đất ấy cũng toàn thứ xịn. Ngôn ngữ chính trị thì Thành phố của lương tri, phẩm giá thế giới. Con người thì toàn rặt những tinh hoa. Chẳng thơm cũng thể hoa nhài. Rồi thanh lịch gì gì đó....Ngàn năm văn hiến.

Nguyễn Đình Bổn – Hãy chừa cho người nghèo một khung cửa

 

Kinh tế thị trường thì hãy để dân có một cửa để chọn, dù đó là cửa hẹp !

Tôi muốn nói đến xăng !

Tất cả những người còn xài xe đời cũ đều là người nghèo, người yếu thế nhất trong xã hội hiện nay. Họ là người chở thuê, giao hàng hoặc không đủ khả năng mua chiếc xe đời mới nên vẫn xài những chiếc xe cũ để đưa con cháu đi học, đi làm.

Nguyễn Thông - Chuyện chè chai đồng nát (2)

 

(Đây là phần 2 "Chuyện chè chai đồng nát" trong cuốn "Chuyện thời bao cấp" tập 2 đang được chờ duyệt xuất bản).

Mặt hàng chè chai đồng nát cũng dần biến đổi theo cuộc sống xã hội. Có nhẽ các nhà xã hội học cũng nên lưu ý khía cạnh này.

Lúc đầu là giấy cũ, lông ngan lông gà lông vịt, tóc rối, giẻ rách, đồng nát, sắt vụn, mảnh thủy tinh, về sau tự nhiên tăng thêm thứ này, loại bỏ thứ khác. Dần dà, các bà không mua mảnh chai, giẻ rách nữa, lời rao đổi thành “ai dép nhựa rách bán không”.

Rồi vài chục năm trở lại đây, người thu mua ve chai thu lon bia, đồ nhựa PVC, thậm chí mấy anh ve chai không đạp xe ba gác nữa mà chạy xe máy. Bắt kịp thời cách mạng công nghệ, khoa học kỹ thuật, trong lời rao có cả tivi cũ, máy giặt, tủ lạnh, máy tính, laptop, điện thoại, ắc quy… hư cũ, mua tất. Lẽ dĩ nhiên, họ mua rất rẻ, nhưng bán cho họ cũng còn hơn vứt bỏ đi chẳng kiếm được xu nào, chưa kể còn gián tiếp tham gia bảo vệ môi trường.

Nguyễn Thông - Chuyện chè chai đồng nát (1)

 

(Đây là một trong 38 truyện của cuốn "Chuyện thời bao cấp" tập 2 đang chờ duyệt).

Hôm qua trên tivi phát cảnh Hội Liên hiệp thanh niên tỉnh Bắc Ninh phát động phong trào thu gom vỏ chai nhựa để bảo vệ môi trường.

Ai nấy ăn mặc đẹp, quần áo xúng xính, thiếu nhi khăn quàng đỏ, thanh niên áo xanh da trời. Người người, trường trường nô nức đem vỏ chai nhựa, túi ni lông, thậm chí cả những cái can nhựa, thùng nhựa có lẽ còn dùng được, tới điểm thu gom. Mọi người hỉ hả, phấn khởi khi đã góp phần nho nhỏ làm quả đất sạch hơn.

Hồi tôi còn nhỏ, học cấp 1, cấp 2 ở miền Bắc những năm thập niên 1960, cũng từng nhặt nhạnh đủ thứ, cũng nô nức phong trào, gọi là kế hoạch nhỏ. Nhưng bọn tôi chả bao giờ nghĩ tới chuyện bảo vệ môi trường, mà chỉ một phần do Đoàn - Đội phát động, ra chỉ tiêu, không thể không tham gia, phần khác bán mấy thứ ve chai sẽ có tiền mua bút chì, mua kẹo, dù “thu nhập” chả bao nhiêu.

Phúc Ben - Nhạc Sĩ Phùng Trọng Và Vợ Qua Đời Trong Âm Thầm

Tôi (người viết) với nhạc sĩ Phùng Trọng thì có với nhau rất nhiều kỷ niệm. Hằng năm khi MC Trần Quốc Bảo về Việt Nam thì đều tổ chức chương trình gặp gỡ giữa các văn nghệ sĩ, tôi là người chịu trách nhiệm trong khâu liên lạc với các nhạc sĩ.

Nhạc sĩ Phùng Trọng đã 90 tuổi, điện thoại xài lúc quên lúc nhớ, lúc rớt lúc để đâu mất, cho nên khi cần là tôi phải chạy từ phía Bắc Sài Gòn qua tận Bình Tân để thông báo lịch họp mặt cho ông, có khi đến cũng để gửi tiền cho ông (các văn nghệ sĩ, bạn bè của ông hay nhờ tôi làm nhịp cầu nối).

Hôm nay (15/05/2026), cũng một người bạn của tôi có nhã ý muốn tặng cho nhạc sĩ Phùng Trọng vài trăm uống thuốc. Nhân tiện có việc đi vào Sài Gòn, thế là tôi tranh thủ buổi trưa chạy qua nhà thăm ông Phùng Trọng. Nhà trọ nơi Ông ở nằm phía cuối cùng trong con hẻm 137/106/… đường Phan Anh. Con hẻm này tôi đã đi hàng chục lần, nhưng sao hôm nay vào hẻm tôi thấy có chút khác lạ.

Hoàng Quốc Dũng - Cà cuống Cuba

“Một miếng khi đói bằng một gói khi no”. Người Việt Nam ta từ xưa đã dạy như vậy. Nghĩa là lúc đói mà có ai chìa tay giúp thì quý lắm. Ấy thế mà trong cái thế giới “xã hội chủ nghĩa anh em”, chuyện nhận một miếng ăn đôi khi lại nhiêu khê hơn cả chế tạo bom nguyên tử.

Chính phủ Hoa Kỳ tháng 5 năm 2026 lại nhắc lại đề nghị viện trợ nhân đạo 100 triệu đô la cho nhân dân Cuba. Nghe qua tưởng đơn giản: người có tiền đưa tiền, người đói nhận đồ ăn, thế thôi. Nhưng không. Đời đâu có ngây thơ như thế.

Washington nói rõ: Tiền này không đi qua nhà nước Cuba mà sẽ được phân phát thông qua Giáo hội Công giáo và các tổ chức nhân đạo độc lập. Nói trắng ra bằng tiếng Việt đời thường là: Chúng tôi muốn cho dân ăn, nhưng không muốn tiền đi « lạc đường.”

Nguyễn Văn Tiến Hùng – Bên đời hiu quạnh

 

Có hai câu chuyện của ngày hôm nay.

1. Người phụ nữ và hai con nhỏ ở xã Tân Lược, tỉnh Vĩnh Long, một vùng quê ven miền Sông Hậu, chị là phần còn lại của một gia đình gồm người cha vừa mất trong tai nạn hi hữu :

Một đứa trẻ con đá quả banh bên sân nhà ở lề đường. Quả banh lăn ra lộ và người cha kia, trên đường đi làm thuê về, chạy chiếc xe máy, trúng phải quả banh, té xuống nền đường và chết. Đó là lúc chiều nhập nhoạng.

Cuba : Giấc mơ cách mạng tàn hơi trong bóng tối La Habana

 

Đăng ngày: 17/03/2026 

Le Figaro ngày 16/03/2026 nhận xét, sau gần bảy thập niên dưới chế độ Castro, lớp trẻ Cuba chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản. La Croix đánh giá « Cách mạng Cuba ngộp thở dưới áp lực của Donald Trump ».

Bác sĩ Cuba phải làm ba việc cùng lúc để tồn tại

Chiến sự Trung Đông, tình hình tuyệt vọng ở Cuba, bầu cử địa phương tại Pháp là các chủ đề được đề cập rộng rãi hôm nay. Trong bài « Giới trẻ Cuba không còn mơ đến cách mạng », Le Figaro nhận xét, sau gần bảy thập niên từ khi Fidel Castro giành chính quyền, dân Cuba nhất là lứa tuổi 20-30 chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản.

 

Bài viết mở đầu bằng cảnh một chiếc xe Tchaika thời Liên Xô kéo theo một xe ba bánh chạy điện của Trung Quốc, do một thanh niên 29 tuổi điều khiển. Robertico là tài xế, vừa là quản lý một quán cà phê, vừa là bác sĩ đa khoa. « Ông có thấy ở nước nào mà một bác sĩ phải làm đến ba công việc cùng lúc để sống sót hay không ? » Lương của anh chỉ có 20 đô la một tháng. Chủ nghĩa cộng sản chẳng mang lại được gì.

Lưu Trọng Văn – Cơ hội cuối cùng !

 

Việc chủ tịch Cuba công bố về những cuộc đàm phán của mình với Mỹ thể hiện một bước đi không thể khác.

Kinh tế Cuba kiệt quệ, đời sống 10 triệu dân Cuba bên bờ vực nghèo đói. Lãnh đạo Cuba từ lâu sống trên tháp ngà ảo tưởng về cách mạng và ngai vàng của mình đã mang tội với đất nước Cuba xinh đẹp, giàu có, đã mang tội với 10 triệu dân Cuba tử tế, nhẫn nhịn, khi không chịu học tập Trung Quốc và Việt Nam đổi mới kinh tế.

Có thể nói rằng đây là tội lỗi khó tha thứ.

Lưu Trọng Văn - Nghĩ đến nhà cầm quyền Cuba hay người dân Cuba?

Có nhiều nhà báo đến Cuba nhưng hầu như không phản ánh sự thật đời sống người dân Cuba hiện nay thế nào. Có thể họ né hoặc các tòa soạn né.

Mới đây phượt thủ nổi tiếng Lại Ngứa Chân đến Cuba thực hiện một clip rất chân thực, sinh động về người nghèo ở Cuba. Lại Ngứa Chân quyên góp tiền trực tiếp tìm đến những nhà nghèo Cuba để tặng tiền. Hình ảnh những ngôi nhà của người dân Cuba rách nát hoặc xơ xác, những người già Cuba khắc khổ đã được Lại Ngứa Chân ghi lại trung thực.

Động lòng. Gã cảm nhận sống lại những cảnh nghèo nông thôn Việt Nam cách đây 30 năm và cảnh nghèo còn sót lại vài vùng sâu, vùng xa Việt Nam hiện nay. Thương quá!

Hiệu Minh - Chuyện không hoa tháng Ba ngày Tám (8-3)

Hôm nay định đi mua hoa tặng cô bạn cùng nhà thì trời mưa. Rất may tối qua có cháu gái mang bó hoa tuyệt đẹp tặng cô ấy, thế là nhà có hoa 8-3, vì từ xưa tới nay tôi chả mua hoa bao giờ.

Nhớ có lần bạn Christopher Dinh “làm phim chất lượng quốc tế, giá nội địa” tới nhà chơi, rồi hai anh em rủ nhau đi ăn cơm ở nhà hàng “Mậu Dịch” cho biết “chất lượng nội địa, giá quốc tế”. Mang tiếng là “Mậu Dịch” nhưng giá 40-50 nghìn/đĩa rau muống, tôm rang cũng vài chục nghìn, nông dân tiền tỉ mới đủ tiền vào đây.

Kiểu ẩm thực này do cánh nhà nghèo bỗng thành đại gia, nhớ về thời khốn khó, sắn khoai thay cơm, muốn sĩ diện, nghèo vẫn làm nên, thành ra mấy món xưa cho lợn ăn nay bỗng thành đặc sản.

Nguyễn Thông - Gạo và lòng tốt (2)

Nhiều năm qua, Việt Nam với lợi thế của mình về lương thực, cụ thể là gạo, đã thể hiện tình anh em chung chiến hào, hoạn nạn có nhau, chia ngọt sẻ bùi, tặng/biếu/cho/giúp Cuba rất nhiều gạo.

Khi ít vài ba nghìn tấn, lúc nhiều cả chục nghìn tấn. Ai muốn biết cụ thể, cứ mở Gu gồ (Google) mà tra cứu, rõ ngay. Trăm năm trong cõi người ta/Cái gì không biết thì tra gu gồ.

Hàng xóm khi tối lửa tắt đèn, bạn bè gặp thiên tai địch họa, giúp là phải rồi. Nhưng Cuba hai phần ba thế kỷ qua không bị vậy. Họ như anh mù quờ quạng khua khoắng trên con đường kiên định nghèo đói. Cả thế giới mở mắt nhìn về tương lai, còn họ cứ nhắm tịt. Rồi đổ cho khách quan. Đổ tại cấm vận.

Lê Xuân Nghĩa -Venezuela đòi lại máy bay phục vụ Chủ tịch Cuba

Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez đã đình chỉ tất cả các chuyến bay của Conviasa đến Cuba, và yêu cầu Chủ tịch Díaz-Canel phải lập tức trả lại chiếc máy bay của hãng hàng không nhà nước Venezuela mà Maduro đã cho ông mượn để thực hiện các chuyến đi quốc tế.

Hiện tại, hầu như không có liên lạc nào giữa Caracas và Havana.

Trong khi đó, Rodríguez đang tiếp đón thân mật và nồng hậu Bộ trưởng Năng lượng Hoa Kỳ tại Phủ Tổng thống.

Thái Hạo – Nỗi khổ của người giao hàng

 

Nay, có lẽ từ già đến trẻ, từ thành phố đến nông thôn, từ miền xuôi đến miền ngược, không mấy ai còn xa lạ gì với việc mua hàng online. Sau khi đặt một món hàng, hôm sau có điện thoại gọi đến thì ra ngõ, gặp shipper. Thấy một anh/chị cùng chiếc xe máy chở theo một cái thùng to tướng sau lưng, rồi nhận hàng và trả tiền, quay vô.

Đó dường như là tất cả cái hình ảnh về shipper mà ta thường biết, và dường như cũng chẳng bao giờ còn nghĩ ngợi gì về họ sau sự giao dịch chóng vánh và vô ngôn ấy. Tôi cũng thế, cho đến khi có bạn bè và em út đi làm nghề này…

Họ rời nhà từ sáng sớm, về nhà lúc trời đã tối mịt, lúc 8 - 9 giờ tối. Cả ngày chạy trên đường, bất kể nắng mưa, nóng rét, để giao hàng trăm đơn hàng trên khắp các nẻo đường. Nhưng phải tìm hiểu mới thấy, công việc ấy không đơn giản như hình ảnh quen thuộc mỗi lần ta ra ngõ để nhận một món hàng.

Phó Đức An - Hoang đường nhưng có thật!

Cuba sở hữu hơn 2.000 km đường bờ biển, dòng hải lưu ấm áp và những rạn san hô trù phú. Tôm hùm, cá, tôm và cua tung tăng bơi lội trong làn nước xanh biếc của biển Caribbean, tạo nên một khung cảnh như một nhà hàng nổi trên biển với vô số món hải sản ngon.

Tuy nhiên, cá lại là món ăn hiếm hoi trên bàn ăn của người dân Cuba. Đó là một tình huống kỳ lạ: Một quốc gia được bao quanh bởi biển, nhưng người dân lại không có cá mà ăn.

Ở Cuba, hoạt động đánh bắt cá tư nhân luôn là một điều khó khăn, bởi luôn bị giám sát chặt chẽ về mặt chính trị. Muốn có thuyền? Rất tiếc, thủ tục phê duyệt có thể khiến bạn phải chờ đợi vô thời hạn cho đến khi về hưu. Muốn lắp động cơ? Rất tiếc, điều đó tương đương với việc cấp cho bạn "giấy phép vượt biên".

Nguyễn Thông - Cuba

Bị cấm vận (cứ cho là bị đi, còn vì sao bị thì đã có câu trả lời) dẫn đến cuộc sống khó khăn, không phát triển, thậm chí thụt lùi.

Nhưng không thể cứ đổ tất cho cấm vận, đó là chưa nói lúc nào họ cũng đề cao sự độc lập tự chủ.

Nó cấm mình thì mình cấm lại nó. Rõ ràng, sòng phẳng, mẹ nó, sợ gì.

Lê Xuân Nghĩa - Nếu yêu quý Cuba thì đừng cổ vũ họ ở tuyến đầu chống Mỹ nữa

Sự tồn tại hơn 60 năm của chế độ Cuba hoàn toàn không phải là do tự lực, tự cường mà là nhờ dầu mỏ do nước ngoài viện trợ.

Từ năm 1959, Cuba đã dựa vào các đồng minh chính trị để duy trì hệ thống năng lượng và quyền kiểm soát nội bộ.

Số liệu đã nói rõ: Hơn 1,6 tỉ thùng dầu đã được vận chuyển đến hòn đảo này kể từ năm 1980. Đầu tiên là từ Liên Xô, sau đó là từ Venezuela, Mexico, Argentina, Bolivia… và gần đây hơn là các chuyến hàng lẻ tẻ từ các quốc gia khác. Tuy nhiên, tất cả những điều này không mang lại sự thịnh vượng, phát triển hay hạnh phúc cho người dân.

Phó Đức An - Tại sao Mỹ không tấn công Cuba?

 

Sau vụ bắt cóc thành công Maduro và vợ, nhiều cư dân mạng hứng lên kêu gọi Trump tiện tay bắt luôn mấy tay lãnh đạo Cuba cho dân đỡ khổ. Để khai não cho các vị, lão PP chém về chuyện này một chút.

Trước tiên, dân Cuba họ cam chịu một cuộc sống như vậy, chưa hề có cuộc biểu tình phản đối đòi quyền tự do dân chủ nào hay có phe đối lập nào xuất hiện. Tức họ nguyện sống chung với nghèo đói kham khổ và cự tuyệt văn minh tiến bộ. Vậy, lấy lý do gì mà giải phóng họ?

Cuba đối với Mỹ như tổ ong vò vẽ treo trước cửa nhà. Cứ để nó tự sinh tự hủy, chớ động đến làm chi cho mệt, miễn sao nó không điên rồ tấn công mình.

Cao Hoàng - Tản mạn Noel 1976 : Giáng Sinh vắng Chúa

Tháng 10 năm 1976 tôi lên Kinh tế mới. Hai tháng sau là Noel.

Tôi biết trên kinh tế mới có nhiều người theo đạo Công giáo. Nhưng mùa Noel năm đó, Chúa không về ngự trên Kinh tế mới. Ở nơi mà người ta chỉ dám đi nhẹ và nói chuyện thì thầm. Tất cả đều lo lắng cho tương lai của mình và con cái rồi không biết về đâu.

Đêm đông thành phố lạnh một, trên kinh tế mới thời đó lạnh gấp bội phần. Nhà ai cũng đốt đống lửa giữa nhà để sưởi ấm và lấy ánh sáng.

Hoàng Nguyên Vũ -“Nuôi em” nuôi ai ? Nếu sai thì…”nhà nước nuôi” những kẻ ăn chặn !

 

Có nhiều điều cần làm rõ về hoạt động của dự án từ thiện “Nuôi em” :

- Có hay không nhận tiền, nhận rất nhiều tiền nhưng em nuôi, em không ? Và các bản báo cáo thì đầy gian dối ?

- Có hay không việc nhập nhằng, lấy hình ảnh của những nơi mà người khác làm từ thiện, tự báo cáo láo là của mình ?