Tiểu Vũ - Khi không gian công cộng bị chiếm dụng để quảng cáo

Đi đón năm mới 2026, tưởng có gì hay ho. Nhưng vừa bước ra đường Nguyễn Huệ, cảm giác đầu tiên là bị áp đảo. Một không gian từng được gọi là văn hóa công cộng nay hiện ra như một trung tâm quảng cáo khổng lồ của Tiger Beer.

Ánh sáng, màn hình led, sân khấu, logo phủ kín. Mọi thứ đều được thiết kế để nhìn thấy thương hiệu trước khi kịp cảm nhận không khí năm mới.

Âm thanh dội ra trước, hình ảnh theo sau. Tiếng từ hệ thống loa phát lên rồi vài nhịp sau miệng người dẫn trên màn hình mới nhắp theo. Âm thanh và hình ảnh lệch nhau, tạo ra một độ trễ ngược rất khó chịu.

Mai Bá Kiếm - Lấp rạch rồi đặt cống thoát nước đường kính 1 m, không ngập mới lạ!

Một dự án đã bơm cát lấp ruộng và rạch Sông Kinh đến dạ cầu 15B, phường Phú Mỹ, quận 7 cũ, rồi đặt cống thoát nước ra dạ cầu này. Không biết cơ quan nào đã duyệt quy hoạch một cách vô cùng ngu xuẩn?

Trước năm 1975, rạch Sông Kinh là chi lưu của sông Nhà Bè đổ ra rạch Ông Đội, đường Liên tỉnh 15 (Huỳnh Tấn Phát bây giờ) có Cầu Đúc (cầu Phú Mỹ do Pháp xây) bắc qua rạch Sông Kinh.

Sau năm 1975, chính quyền cách mạng lấp bít Cầu Đúc, rạch vẫn còn chảy từ Cầu Đúc ra rạch Ông Đội. Cho nên khi làm đường 15B (nối Nguyễn Luong Bằng đến chung cư Đức Khải) họ phải xây cầu 15B bắc qua rạch Sông Kinh.

Đàm Ngọc - Nhớ mùa Noel cũ

Saigon những năm cuối thế kỷ trước, người và xe cộ cũng đông vì là đô thị hàng đầu, nhưng vẫn không nhiều như bây giờ, chỉ chưa đến một nửa.

Noel ngày ấy cũng vậy, thanh bình, ít xô bồ hơn, cảm nhận cá nhân như thế.

Hồi đó, Noel người ta đi chơi đa số bằng xe đạp, và đi bộ.

Trần Xuân Thái - Hang đá Giáng Sinh 2025 tại Vương cung Thánh đường Chánh tòa Đức Bà Sài Gòn

Thoạt nhìn, nhiều người sẽ không khỏi thắc mắc rằng tại sao hang đá Bethlehem năm nay ở Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn không giống như mọi năm. Cũng như không giống bất kỳ một hang đá truyền thống nào: Núi đá, hang động, Hài nhi Giê-su, Đức Maria và Ông Giu-se, chiên bò lừa, thiên thần, câu "slogan" quen thuộc (Emmanuel, Vinh danh Thiên Chúa trên trời...)...

Đôi nét giới thiệu về hang đá Giáng Sinh 2025 của Vương cung Thánh đường Chánh tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.

Hang đá Giáng Sinh năm nay được dựng lên trong bối cảnh thế giới và đất nước vẫn còn nhiều mất mát, thương tích. Chiến tranh vẫn tiếp diễn nhiều nơi, thiên tai không ngừng hoành hành; cách riêng tại Việt Nam chúng ta. Những trận bão lũ liên tiếp xảy ra đã khiến nhiều gia đình mất mát của cải, nhà cửa, và đau dớn hơn là mất đi cả những người thân yêu.

Cù Mai Công - "Có một Sài Gòn tử tế, từ tâm"

Đó là tựa tập sách của tác giả Lê Văn Nuôi, một nhà báo từng là tổng biên tập báo Khăn Quàng Đỏ, Tuổi Trẻ. Khiến tôi thoạt nghĩ có lẽ cũng na ná vô số tập sách, bài báo, câu chuyện về tánh khí người Sài Gòn xưa nay: Phóng khoáng, bao dung, chia sẻ, tử tế và từ tâm…

Suy nghĩ ban đầu ấy có vẻ không đúng khi mở từng tập sách chưa tới 300 trang, tôi thật sự đã bị hút theo từng trang sách của một chàng trai tuổi mới lớn, đôi mươi ở quận 4 thập niên 1970, 1980… Vùng đất một thời mang danh “đất dữ”.

Thuở ấy, chàng trai ấy ở với cha mẹ trên đường Tôn Đản, khúc gần đường Tôn Thất Thuyết - trung tâm “đất dữ” quận 4.

Kiều Thị An Giang - Lãng phí?

 

Khi một số người cho rằng Nhà thờ Đức Bà nên dùng tiền trang trí Giáng Sinh để cứu trợ lũ lụt, họ đang đặt hai loại trách nhiệm khác nhau lên cùng một bàn cân.

Thoạt tiên có vẻ hợp lý -"người dân đang cần giúp, cứu lụt như cứu hỏa, sao lại đi treo đèn?”. Nhưng về mặt đạo đức học và kinh tế, lập luận đó có vài điểm thiếu chính xác.

Trước hết, phải phân biệt giữa trách nhiệm cốt lõi và trách nhiệm tùy chọn của một tổ chức. Một nhà thờ (hay chùa) tồn tại để thực hiện nghi lễ, duy trì kiến trúc - vốn là di sản tôn giáo, văn hóa - và tạo không gian tinh thần cho cộng đồng. Việc trang trí Giáng Sinh, bảo trì, phục dựng… đều nằm trong nhóm trách nhiệm này.

Dương Quốc Chính – Lãng phí và từ thiện

 

Mấy hôm nay thấy đồng bào rộn ràng vụ Nhà thờ Đức Bà được phủ 1.000 km đèn Led. Mình thấy có một số người phê phán khá nặng nề, cơ bản vẫn là não tả, ý là kêu đó là lãng phí, phù phiếm, trong khi đồng bào miền Trung thì bị thiệt hại nặng do bão lụt...

Nói chung cứ ý kiến kiểu vì đám đông nghèo khổ đang chịu cảnh đau thương, thiệt hại, là câu được nước mắt của đám đông. Bản thân người viết thì giống được chơi thuốc lắc, cảm giác thấy mình có đạo đức, như mới chuyển khoản 200 ngàn làm từ thiện hay mua vé số 50 ngàn xoa đầu thằng bé bán vé.

Mình cho rằng hành vi kiểu này cơ bản là để đáp ứng cảm xúc nói trên của bản thân người viết, và cũng truyền cảm hứng phê pha đó cho nhiều người đọc rồi like, share. Dân túy và tả khuynh nó là như vậy.

Mai Quốc Ấn – Góp ý cho đại hội đảng

 

Tiểu ban Văn kiện Đại hội Đảng XIV do anh Nguyễn Văn Nên phụ trách có mời một số nhân sĩ trí thức đến góp ý cho Văn kiện Đại hội Đảng XIV.

Tôi là người nhỏ tuổi nhất. Lại càng nhỏ hơn về sức ảnh hưởng so với những bậc đại thụ như anh Mạc Văn Trang, Nguyễn Mạnh Tuấn, Lưu Trọng Văn, Trần Mạnh Hảo, Lương Việt Quốc…

Anh Trần Huỳnh Duy Thức cũng gửi đến một đóng góp ý kiến về xu hướng phát triển AI thông qua anh Lưu Trọng Văn. Có một số góp ý từ nước ngoài cũng được gửi về và được ghi nhận. Anh Bùi Văn Thạch - Phó Ban kinh tế trung ương cho biết chưa có đại hội Đảng nào “mở” như lần này khi Chính phủ và Đảng phái nước ngoài, kể cả Tây Âu, liên lạc để nhận các nội dung văn kiện Đại hội Đảng để dịch ra và góp ý.

Hoàng Linh – « Ba năm qua em trở thành thiếu phụ »

 

Quán cà phê quen thuộc, cappucino như mọi ngày nhưng hôm nay có thêm cái bánh hình cây thông nhắc ta rằng mùa Giáng sinh đã về.

« Vinh danh Thiên Chúa trên trời

Bình an dưới thế cho người thiện tâm »

Sài Gòn hôm nay mưa sớm, mưa sáng, mưa thật nhẹ cho lòng người chùng xuống. Người đàn ông kéo va li chuẩn bị ra sân bay, ngồi bàn đối diện bất chợt ngân nga :

« Ba năm qua em trở thành thiếu phụ

Ngồi ru con như ru tình buồn

Võ Khánh Tuyên - Con bò sữa

 

Sau khi bão lụt hoành hành và gây thiệt hại nghiêm trọng tại các tỉnh miền Trung, Bộ Chính Trị giao Hà Nội hỗ trợ Gia Lai; TPHCM hỗ trợ Khánh Hòa; Hải Phòng hỗ trợ Đăk Lăk; Quảng Ninh hỗ trợ Lâm Đồng.

Với nhiệm vụ chi viện trực tiếp lương thực, thực phẩm, quần áo, thuốc men và cán bộ y tế cho người dân vùng lũ.

Daklak (thực chất là vùng Phú Yên cũ) thiệt hại nặng nhứt thì giao cho Hải Phòng lo, còn Khánh Hòa nhẹ hơn là phần của TPHCM.

Lê Huyền Ái Mỹ - Một chút chậm lại những ngày này…

Trước mắt, TPHCM hỗ trợ khẩn cấp Khánh Hòa:

(1) Bốn bếp ăn cung cấp 24 ngàn suất/ngày/2 bữa

2) 50.000 túi quà thiết yếu thực phẩm, nước uống, quần áo; 10.000 túi thuốc gia đình; 10.000 áo phao ; 150 tấn hàng hóa

(3) Đảm bảo 30-50 bác sĩ thường xuyên, hàng ngày đến kết thúc chương trình

Nguyễn Thông - Nghĩa tình bầu bí

 

Sáng nay 22.11 mình dậy sớm hơn mọi ngày, chở hai thùng quần áo lên trụ sở Mặt trận Tổ quốc thành phố ở 55 Mạc Đĩnh Chi quận 1. Từ nhà lên tới nơi cũng gần chục cây, mưa lất phất, chân què vẫn ráng đi. Không thể chậm trễ.

Chiều và tối qua, mình và bà xã hì hục soạn ra những quần áo của cả nhà, đồ tốt, được hai thùng, đóng gói cẩn thận.

Lâu không lên Sài Gòn, quên béng đường Mạc Đĩnh Chi chỉ một chiều, sợ mưa ướt đồ nên mình liều leo lên hè, chạy nép sát.

Dương Quốc Chính – Tám ngôi biệt thự của gia tộc chú Hỏa

Đa số dân Việt Nam không thích nghệ thuật hiện đại, bao gồm cả mỹ thuật, điêu khắc, âm nhạc, kiến trúc... Vì thế nên mình cảm thấy số phận các công trình kiến trúc theo phong cách hiện đại (hay nói chung là không thuộc về Tân cổ điển và ít phào chỉ) là bị coi thường, thậm chí không được coi là kiến trúc Pháp.

Ở Hà Nội và Sài Gòn có khá nhiều kiến trúc kiểu này, phần nhiều là biệt thự, nhưng hầu như công chúng đều coi là xấu.

Mình cho rằng cụm công trình vừa bị đập đi ở tam giác Lý Thái Tổ, TPHCM cũng rơi vào hoàn cảnh đó, cho dù dân (bao gồm cả quan) ở đó vẫn thích hiện đại hơn ngoài Bắc.

Lê Học Lãnh Vân – Nhà cổ và hồn xưa

 

Được tin khu vườn và bảy biệt thự của chú Hỏa được dành cho công chúng, lòng nhiều người mừng vui. Mừng vui không chỉ bởi dân chúng được một khu vườn, biệt thự, mà rộng hơn, mừng vui vì hai chữ Vì Dân được sự chú ý của nhà chức trách !

Rồi nghe tin bảy căn biệt thự trong khu vườn ấy bị đập phá !

Việc đập phá diễn ra rất mau chóng, không ít người có cảm giác bị đánh úp ! Một công trình nhiều ý nghĩa như vậy, một nhân vật mà tên tuổi đại diện cho lịch sử phát triển Sài Gòn như vậy, mà việc dỡ bỏ bảy căn biệt thự xảy ra lại không công bố rộng rãi trước cho dân chúng biết !

Phạm Thành Nhân - Phẩm giá người Sài Gòn

 

Trước khi bắt đầu, cho phép giáo tui minh định một tiên đề : "Người Sài Gòn" là tất cả những ai sinh sống, học tập, làm việc ở đất này. Sẵn lòng thuận theo nền tảng văn hóa - xã hội đặc trưng của Sài Gòn ; xem mình là dân Sài Gòn, là một phần của nó ; bất kể nguồn gốc xuất xứ.

Phải minh định như vậy là bởi vì người Sài Gòn không có cái kiểu "Tui là dân Sài Gòn gốc", "Nó là dân nhập cư" như ở đâu đó vẫn thấy. Đối với dân Sài Gòn thì mày là ai cũng được, mày đàng quàng là được, "chơi được" là được, không thì biến, bất kể mày là ai.

Hình ảnh giáo tui đăng được cắt từ một video quay trên đường Âu Cơ, quận Tân Phú. Một thùng bánh mì 0 đồng, bên cạnh là bình nước uống miễn phí. Mấy cái thùng như vậy thường có dòng "Mỗi người một ổ" hoặc tương tự.

Hoàng Linh - Chưa thấy Đài tưởng niệm, biệt thự cổ đã bị phá hủy

 

Những người đi ngang khu vực số 1 Lý Thái Tổ sáng 17 tháng 11 đã nghe tiếng máy xúc, khoan cắt bê tông như đấm vào tai. Phía bên trong, căn biệt thự cổ đẹp nhất của chú Hỏa đã bị phá hủy.

Nhà nghiên cứu, Sài Gòn học Trần Hữu Phúc Tiến (thành viên Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị TPHCM) vội chạy tới. Anh xin bảo vệ cho vào để xem trực tiếp tình hình đập bỏ nhưng bị từ chối. Anh bảo vệ nói phải có giấy phép.

Anh đành ra đường Hùng Vương để nghe, nhìn từ bên ngoài dàn máy khoan đục đang đập phá tòa nhà xưa gần một thế kỷ ở góc này. Anh thú thật mình thót cả ruột gan, xót xa, buồn giận.

Mai Quốc Ấn – Duy ý chí với di sản

 

“Tự hào về vai trò kinh tế quan trọng của TPHCM và tập trung cho vai trò đó, nhưng cũng đừng quên vai trò và giá trị văn hóa của thành phố. Khi chúng ta không coi trọng di sản của chính mình thì mong gì người khác tôn trọng quá khứ của mình !”

Nhà nghiên cứu Nguyễn Thị Hậu đã viết như vậy về di sản văn hóa của Sài Gòn. TPHCM là cái tên có sau, được thừa hưởng một không gian văn hóa và hệ thống di sản văn hóa đa dạng và đồ sộ.

Dĩ nhiên, cả những di sản dù chưa được công nhận về mặt hành chính nhà nước song giá trị của chúng vẫn rất lớn và cần được bảo vệ, gìn giữ.

Lê Huyền Ái Mỹ - “Quá nhanh quá nguy hiểm” !

 

Trên trang nhà, cách đây hơn 5 tiếng, anh Cù Mai Công vừa thất thanh : “Trời ơi, chuyện gì đang xảy ra ở khu số 1 Lý Thái Tổ vậy ?”.

Qua anh, mới hay từ 10 giờ sáng nay, 17-11, nhà nghiên cứu Trần Hữu Phúc Tiến (thành viên Hội Quy hoạch phát triển đô thị TPHCM) đã lao đến địa chỉ số 1 Lý Thái Tổ. Và đành đứng nhìn từ bên ngoài, nghe tiếng khoan đục, đập bỏ 3 tòa nhà trong cụm biệt thự cổ.

Đến 13 giờ 54 phút, trên VnExpress đi bài “TP HCM tháo dỡ 3 biệt thự trong 'Dinh chú Hỏa”. Đến 15 giờ 47 phút, Tuổi Trẻ thông tin : “UBND TP.HCM : 3 trong 7 biệt thự cổ ở khu đất số 1 Lý Thái Tổ xuống cấp nặng, cần xử lý”.

Đỗ Duy Ngọc – Vài suy nghĩ về việc xây dựng công viên và tượng đài tưởng niệm

 

Sáng nay nghe tin người ta đang đập phá những ngôi biệt thự cổ ở trong khu nhà số 1 Lý Thái Tổ. Thật đau lòng.

Tôi có viết một bài góp ý về dự án xây dựng công viên và tượng đài tưởng niệm những nạn nhân đại dịch Covid 19 ở địa chỉ này. Bài đăng ở báo Công An Thành phố ngày 13.11.2025. Bài chưa ráo mực mà những biệt thự xưa cả gần thế kỷ đã bị đập bỏ không thương tiếc. Đó là di tích kiến trúc và cũng là dấu tích lịch sử của thành phố này.

Sao chính quyền ham đập bỏ những di tích của Sài Gòn quá vậy ? Một thành phố đã mất tên và đang mất dần những dấu tích. Thật đáng buồn. Xoá đi những kỷ niệm của một nơi chốn đã nổi tiếng một thời cũng là một điều không nên làm. Một xã hội văn minh và có văn hoá phải biết gìn giữ những công trình người xưa để lại.

Cù Mai Công – Trời ơi, chuyện gì đang xảy ra ở khu số 1 Lý Thái Tổ vậy ?

 

Sáng nay 17-11-2025, người đi đường Hùng Vương, Lý Thái Tổ nghe rõ mồn một tiếng máy khoan, máy phá bê tông bên trong khuôn viên khu nhà số 1 Lý Thái Tổ.

Nghe tin, 10 giờ sáng, người bạn xưa là đồng nghiệp báo Tuổi Trẻ của tôi, nhà nghiên cứu Trần Hữu Phúc Tiến (thành viên Hội Quy hoạch phát triển đô thị TPHCM) vội chạy tới. Anh xin bảo vệ cho vào để xem trực tiếp tình hình đập bỏ nhưng bị từ chối. Anh bảo vệ nói phải có giấy phép.

Anh đành ra đường Hùng Vương để nghe, nhìn từ bên ngoài dàn máy khoan đục đang đập phá tòa nhà xưa gần một thế kỷ ở góc này. Anh thú thật mình thót cả ruột gan, xót xa, buồn giận.