Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Lorenzo Laemalu, 24 tuổi, bị bắn chết bên ngoài nhà hàng Cee'f ở Phường Bến Thành, Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 21 tháng 5. Một người Úc khác, Sauni Sam, bị thương nặng.
Laemalu là một nhân vật cấp cao trong băng đảng Coconut Cartel của Sydney, những người lãnh đạo đã điều hành hoạt động từ Đông Nam Á kể từ khi chạy trốn khỏi Úc.
Trước đó, anh ta có liên hệ với mạng lưới tội phạm Alameddine thông qua Proper 60, một băng đảng đường phố Merrylands mà anh ta đã xăm tên lên bụng.
Tin về hai tên sát thủ rất ư là ... lẫn lộn. Từ tên họ, quốc tịch, đến nơi bị bắt giữ đều khác nhau giữa các nguồn tin.
Một tên tội phạm thuộc một băng đảng khét tiếng gốc Úc bị tiêu diệt ở TPHCM vào ngày 21/05 [1]. Theo báo chí Việt Nam, tên của tay này là Lemalu Lorenzo Tovia [1], sanh năm 2001.
Nhưng theo báo Úc người này tên là Lorenzo và họ là Laemal [2]. Thật ra, Lorenzo Laemal là người gốc Samoa nhưng có quốc tịch Úc.
Hôm qua, tôi theo một anh bạn ghé qua tiệm sửa xe (smash repair). Chiếc xe của anh chỉ bị trầy xước nhẹ ở cánh cửa sau. Vậy mà người thợ nói phải mất đến 10 ngày mới sửa xong. Tôi thật sự ngạc nhiên.
Nếu ở Việt Nam, có lẽ người ta đã thay xong cánh cửa trong cùng ngày, tệ lắm cũng chỉ mất một hai tiếng.
Tôi từng mua một món hàng nhỏ trên eBay. Người bán ở ngay Sydney, cách nhà tôi chừng 20 km, nhưng phải đúng 4 ngày sau tôi mới nhận được hàng. Thật khó hiểu. Ở Việt Nam, tôi tin rằng tối đa một ngày là có hàng. Thậm chí, đã có lần tôi đặt mua đồ ở Sài Gòn và chỉ 2 tiếng sau là nhận được.
Quyết định về sớm để xem U17 Việt Nam đá với U17 Úc, mình hoàn toàn sáng suốt, vì trận đấu quá hay, đầy kịch tính.
Vào trận, dường như U17 Úc đã sẵn sàng đè nghiến đối thủ. Trong 10 phút đầu, bóng gần như chỉ lăn trên phần sân Việt Nam. Úc tấn công dồn dập, Việt Nam chỉ chống đỡ, khá lúng túng. Phút thứ 10, bóng bay thẳng vào lưới U17 Việt Nam sau pha dàn xếp gọn gàng và cú sút đẳng cấp từ phía Úc. Bất lực, song thủ môn U17 Việt Nam không có lỗi hay sơ sót gì trong bàn thua này.
Nhưng chỉ 10 phút thôi. Bị dẫn trước, U17 Việt Nam bừng tỉnh, và rất đáng khen, không hề nao núng hay rối loạn, công thủ toàn diện, đôi công quyết liệt và gần như làm chủ trận đấu cho đến tận cuối hiệp 1.
Ngay lúc này, từ California xa xôi, tâm trí tôi hướng về những người bạn Do Thái tại Sydney.
Vụ tấn công khủng bố tại bãi biển Bondi hôm 14/12/2025 [1], đúng vào đêm đầu tiên của lễ hội Hanukkah – Chanukah by the Sea – đã cướp đi sanh mạng của ít nhất 16 người vô tội, biến ngày lễ Ánh Sáng thành ngày tang tóc.
Chánh phủ Úc tuyên bố rằng đây là một vụ khủng bố.
Đây không chỉ là một vụ khủng bố, mà là cuộc tàn sát có chủ đích nhắm vào cộng đồng người Do Thái. Hai thủ phạm là cha con Naveed Akram (24 tuổi) và Sajid Akram (50 tuổi), gốc Pakistan, sống tại Bonnyrigg (Sydney) [2]. Naveed Akram từng theo học ở trường dành cho người Hồi Giáo Al Murad ở miền Tây Sydney và đại học Central Queensland tại Sydney.
Xem ti vi lúc 8 giờ tối. Nói có xả súng ở bãi biển Bondi, Sydney. Ba người chết và hơn hai chục người bị thương. Lúc 9 giờ đài đưa tin tổng cộng 10 người chết. Đến 10 giờ tin thêm 12 người chết. Các người bị thương được trực thăng đưa đến các bệnh viện khắp thành phố. Mong rằng số người chết sẽ dừng lại.
Đến tối khuya thì biết khá đầy đủ diễn tiến sự việc qua các clips của người dân tình cờ quay được. Thấy có hai sát thủ. Ở xa mà nhìn vẫn biết là dân “vùng vịnh” vì làn da, con mắt và hàm râu. Dù mấy tên này đã cạo sạch.
Có một cây cầu nhỏ, trên đó có một tay súng với hai khẩu súng. Một khẩu hắn dùng bắn lia lịa vào người ta. Một khẩu bỏ dưới chân… trừ hao. Thấy cách bắn từng viên rồi nạp đạn, tui nghi là súng shotgun. Súng này bắn một phát nó túa ra đạn chùm. Sát thương rất rộng.
Hôm nọ, tôi dự buổi tiệc kỷ niệm 30 năm ngày thành lập nhóm từ thiện Vietnam Foundation (VNF) [1], một cột mốc đầy ý nghĩa. Trên đường về, câu nói của một người bạn cứ làm tôi suy tư: "Thế hệ VNF là thế hệ vàng son của sinh viên Việt Nam."
Nghe nhận xét đó, tôi nhận ra một niềm cảm mến sâu sắc. Họ là những học sinh miền Nam, đã từng bước lên chuyến bay du học Úc nhờ chương trình Colombo Plan hào phóng, bắt đầu từ những năm 1950. Phải là những người trẻ ưu tú, tài hoa mới có được vinh dự đó.
Colombo Plan, tên gọi của một chương trình tài trợ tuyệt vời, được khởi xướng bởi tấm lòng nhân ái của Bộ trưởng Ngoại giao Tích Lan và Úc. Mục tiêu là tài trợ kinh tế, xã hội cho khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam Cộng Hòa. Giáo dục là một lãnh vực quan trọng trong Colombo Plan.
Trước khi tôi qua Úc, con tôi mua 4 vé xem lễ hội Ekka, được tổ chức ở Brisbane Showground, là sự kiện truyền thống thường niên, diễn ra từ năm 1876, để cả nhà đi xem. Không dè, con trai và cháu nội bị bệnh, sáng và trưa ngày khai mạc (09/08) có mưa, nên con tôi đưa vé tôi đi xem một mình.
Mặc dù chiều tối không mưa, nhưng đường chạy quanh showground có nước và sình. Chương trình biểu diễn bị "trích đoạn nhận lớp" các màn đua ngựa, đua xe cổ, xiếc xe máy nhào lộn trên không, ca nhạc...kết thúc sau màn bắn pháo bông lúc 20 giờ 30, thay vì năm ngoái chấm đứt lúc 22 giờ.
Lễ hội từ ngày 09 đến 17/08/2025, trong đó ngày 13/08 được gọi là "Ngày nhân dân" (People's Day). Cơ quan, doanh nghiệp, trường học trong bang Queensland được nghỉ 1 trong 9 ngày lễ hội, tùy theo khu vực. Lễ hội có những gian hàng triển lãm máy đan len, xén lông cừu, chế biến thực phẩm, rượu cổ xưa từ thế kỷ 18, chứa đầy truyền thống và kỷ niệm thời thơ ấu được truyền qua nhiều thế hệ.
Chính phủ Úc đã gửi một lô xe tăng Abrams đã ngừng hoạt động tới Ukraine, bất chấp sự phản đối của một số quan chức Mỹ liên quan đến thỏa thuận này.
Trong cuộc họp tại Rome tối qua, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã cảm ơn Thủ tướng Úc Anthony Albanese vì đã chuyển giao một lô xe tăng M1A1 Abrams đã qua sử dụng cho Kyiv.
Trước khi lô hàng được chuyển đi, Úc đã nhận được sự chấp thuận của Washington để xuất khẩu xe tăng do Mỹ sản xuất sang một quốc gia thứ ba. Tuy nhiên, bất chấp sự cho phép, một số quan chức Hoa Kỳ vẫn chỉ trích quyết định này. Theo họ nguy cơ bí mật sản xuất của dòng xe tăng này có thể lộ khi bị Nga thu giữ.
Trong những tháng đầu giữ chức tổng thống Mỹ, ông Donald Trump đã có những phát biểu và hành động cho thấy sự cao ngạo, bất xứng với các đồng minh.
Trong cuộc chiến xâm lược Ukraina của nước Nga, ông chỉ trích tổhg thống Ukraina, trong khi công khai dành thiện cảm cho Putin, kẻ phải chịu trách nhiệm về cuộc chiến.
Các chính sách của ông làm náo loạn trật tự thế giới. Gây nên phản ứng khác nhau của chính phủ các nước đã đành, nhưng dư luận và tình cảm của người dân ít nhiều cũng phản ánh thái độ của họ dành cho ông, thông qua các cuộc bầu cử chọn lãnh đạo.
Vậy là đảng bảo thủ Liberal thua một cách thê thảm trong lần tổng tuyển cử hôm qua ở Úc. Có lẽ người Úc không mặn mà với sự đường lối và chánh sách mang phong cách Trump.
Theo kết quả đếm phiếu (mới chỉ 70 %) thì đảng Lao Động chiếm 85 ghế, còn phe bảo thủ Liberal/National chỉ 36 ghế. Chỉ cần 76 ghế là đủ để lập chánh phủ. Do đó, lần này Lao Động thắng một cách dễ dàng. Đảng Liberal thất bại nặng nề, đến nỗi cái ghế của ông Peter Dutton (đảng trưởng) bị mất luôn! Điều này có nghĩa là ổng … thất nghiệp.
Tại sao ông Dutton thua thê thảm như vậy?
Hôm nay, người Úc đi bầu và chọn người lãnh đạo nước Úc trong 4 năm tới.
Ở Úc chỉ có hai đảng chánh trị thay nhau cầm quyền. Đảng Lao Động theo phe cấp tiến, giống như Dân Chủ bên Mỹ. Đảng Liberal (không nên dịch là « tự do ») là phe bảo thủ, như Cộng Hòa bên Mỹ.
Năm nay đánh dấu 50 năm người Việt định cư ở Úc. Vậy chúng ta thử nhìn lại xem cộng đồng người Việt ở đây đã làm gì trên quê hương thứ hai này ?
Mỗi năm, cứ tới tháng Tư là tôi muốn viết về ký ức thời xưa, thời mà giới trẻ ngày nay ít biết tới.
Năm nay, đánh dấu nửa thế kỷ kể từ khi những « thuyền nhân » như tôi đặt chân định cư nơi đất Úc và các nước phương Tây. Tôi ngoảnh nhìn chặng đường đầy sóng gió đã qua.
Tôi sanh ra trong một gia đình nông dân tại một làng quê thuộc tỉnh Kiên Giang. Ba và má tôi đều là người gốc Bình Định. Ba tôi theo đoàn quân kháng chiến chống Pháp vào Nam, và trong một trận chiến, ba tôi bị thương nặng và cưa mất một cánh tay. Trở về đời sống dân sự, ba tôi làm nghề nông.
Ông bà mình vẫn hay nói câu đó, và nay nó đã ứng nghiệm với hai người y tá ở Úc đòi sát hại người Do Thái trên mạng truyền thông xã hội [1].
Hai người đó là Ahmad Rashad Nadir (nam) và Sarah Abu Lebdeh (nữ). Cả hai đang làm tại Bệnh viện Bankstown, nơi có đông người Việt và người Hồi giáo. Cả hai đều bị cho nghỉ việc ngay ngày hôm nay.
Trong một video do Max Veifer đưa lên mạng xã hội, hai người này trong đồng phục y tá nói chuyện với Veifer. Người nam y tá (Ahmad) tự giới thiệu là bác sĩ ở Úc, và khen màu mắt của Veifer. Nhưng khi biết được Veifer là người Do Thái, Ahmad đổi giọng nói :"Tôi rất là tức giận vì anh là người Do Thái. Rồi anh sẽ bị giết và về địa ngục."
Đó là nhận xét của những Việt kiều về định cư ở Việt Nam.
Ngày xưa (50 năm trước) người Việt rời quê hương mang theo tâm trạng "Một lần đi là vĩnh viễn chia phôi". Không ai nghĩ rằng sẽ có ngày quay về quê hương, chứ nói gì đến định cư.
Nhưng thời thế đổi thay, và ngày nay đã có những "người ra đi" quay về sống ở trong nước. Tuy con số không bao nhiêu, nhưng chắc chắn phải lên đến hàng ngàn. Họ là những "returnee".
Dần dần rồi thì cộng đồng người Việt ở đây (Úc) cũng … hòa tan. Và sẽ mất căn cước tính (loss of identity).
Hôm nọ, tôi theo anh bạn đi dự buổi dạ tiệc gây quỹ cho kỷ niệm 50 năm Thuyền Nhân. Đây là lần đầu tiên đối với tôi. Hơn 500 đồng hương đến dự và đóng góp nhiều tiền. Vậy là thành công rồi.
Nhưng việc tổ chức buổi tiệc làm tôi suy nghĩ về tương lai cộng đồng. Ban tổ chức mở màn buổi tiệc với một bài hát của một ca sĩ trẻ ở trong nước. Nhiều người, kể cả tôi, ngạc nhiên.
Chiều nay, ra ga xe điện, tôi nghe loa phát thanh thông báo rằng trong vòng 12 tháng tới, nguy cơ khủng bố xảy ra ở Úc là PROBABLE. Họ (nhà chức trách hỏa xa) khuyến cáo hành khách nên cảnh giác những hành vi bất thường, và nếu cần, báo cho họ biết.
Hơn 40 năm gọi nơi này là quê hương thứ hai, hôm nay là ngày đầu tiên tôi nghe thông tin loại này. Hồi xưa, một trong những lý do người tị nạn chọn đi định cư ở Úc là vì đó là một quốc gia an bình, nhân đạo, và giàu có. Mà, đúng như vậy thật.
Những ngày tôi ở Úc là những ngày rất bình an, được sự cưu mang của hệ thống an sinh xã hội, và có việc làm, có cơ hội để tiến thân và được như ngày hôm nay. Nước Úc, cho đến thời gian gần đây, chưa bao giờ là nơi có ngữ vựng 'khủng bố'.
Đến Úc tối thứ Bảy, sáng Chủ nhật tôi đọc báo mạng thấy tin: Từ thứ Hai (05/08/2024) bang Queensland sẽ tài trợ để giảm giá cước xe công cộng (xe buýt, xe lửa, xe điện, phà) xuống đồng giá 50 cent/lượt.
Khoái quá, vì tôi hay đi xe buýt hoặc xe lửa từ Logan city (nơi con tôi ở) đến Brisbane city và đi xe lửa xuống Goldcoast City phải tốn từ 5 AUD trở lên/lượt. Mà mỗi chuyến đi như vậy phải sang nhiều xe.
Thí dụ, đi đến chỗ chạy bộ của Brisbane Hash House Harriers, tôi phải đi buýt từ nhà đến ga xe lửa Loganlea để đi Brisbane, rồi bắt buýt hoặc qua phà đến nơi chạy. Thành ra, phí 2 lượt đi về cũng mất trên dưới 30 AUD, nhiều hơn tiền xăng nếu đi xe nhà. Nếu cộng thêm tiền gửi xe có thể huề vốn, song đi xe nhà dễ cơ động và tiết kiệm thời gian, nếu không bị kẹt xe.
Coi vậy mà không phải vậy.
Cách nay hơn hai tuần, có một gia đình nọ hỏi tôi về quảng cáo trên. Họ muốn biết rằng đây là chuyện thật hay là đùa, hay là lừa đảo.
Thật ra, đây không phải là lừa đảo hoàn toàn, và đây cũng không phải là chuyện đùa, nhưng sự thật thì không dễ ăn như vậy.
Trước hết, nói về lợi tức.
ASEAN vẫn chưa thể là một liên minh vươn tới xu hướng Dân chủ, Văn minh.
Vì sao?
Hơn nửa các quốc gia trong ASEAN vẫn chưa ngoi khỏi vùng… trũng lạc hậu về cả thể chế lẫn dân trí.
Rõ ràng cán cân vẫn quá lệch để ASEAN trở thành một thực thể hùng mạnh có vai trò ngang hàng bộ ba Trung- Ấn- Nhật ở châu Á.
