Nickie Tran – Thiếu minh bạch thông tin và hệ quả với người trẻ

 

Tôi nghĩ một sự việc gây bức xúc trong giới trẻ nếu không được “dập tắt” theo nghĩa tích cực, tức là bằng thông tin minh bạch, một câu trả lời đủ thuyết phục và một quy trình mà người ta cảm thấy công bằng, thì hệ quả của nó có thể lớn hơn rất nhiều so với vài triệu bài viết trên mạng.

Dĩ nhiên tôi đang nói về một giả thuyết xã hội, chứ chưa có dữ liệu để kết luận chuyện này sẽ xảy ra. Nhưng nếu nhìn xa hơn một cái hashtag, tôi thấy có vài thứ đáng suy nghĩ.

Ngắn hạn, sức mua của một bộ phận người trẻ thậm chí có thể giảm chút xíu. Không phải vì kinh tế đột nhiên thay đổi, mà đơn giản vì sự chú ý của họ đang nằm ở chỗ khác. Thay vì cuối tuần đi ăn, đi chơi, shopping, họ ngồi đọc, viết, tranh luận và combat trên mạng.

Đặng Chương Ngạn – Nghị sĩ Quốc hội Slovakia và vụ tai nạn

Tối 19/09/2016, sau 20 giờ, Daniel Lipšic - khi đó là nghị sĩ Quốc hội Slovakia, lãnh đạo đảng Nova, từng giữ chức Bộ trưởng Tư pháp và Bộ trưởng Nội vụ Slovakia - tự lái chiếc Škoda Superb trên đường Vajnorská, Bratislava.

Tại khu vực giao với đường Kutuzovova, xe ông đâm phải một người đàn ông 72 tuổi đang sang đường. Nạn nhân bị chấn thương đầu rất nặng, được xe cứu thương đưa tới bệnh viện Ružinov nhưng sau đó qua đời.

Sau tai nạn, Lipšic không rời hiện trường. Ông kiểm tra vết thương nạn nhân và sơ cứu: ‘’Tôi dừng lại ngay lập tức, chạy ngay đến chỗ anh ấy, anh ấy vẫn tỉnh táo, mắt mở, mạch vẫn sờ thấy được, nhưng anh ấy không nói được. Tôi lập tức gọi xe cấp cứu và theo hướng dẫn của họ, tôi cố gắng sơ cứu cho anh ấy”

Ngô Nguyệt Hữu – Người làm, trời nhìn

 

1. Ông Sơn Nam, ổng viết tiểu thuyết dài kỳ in báo, tựa Xóm Cái Bần.

Trong Xóm Cái Bần có nhân vật là Tư Đờn (hay Năm Đờn gì đó lâu quá mình không nhớ rõ, chắc là Tư Đờn), Tư Đờn đời buồn hiu.

Mặc đời mình buồn hiu, nhưng Tư Đờn lại hay nói đại ý, “Sống vui lắm, phải cố mà sống”.

Tư Đờn, nói hoài câu này.

Mai Quốc Ấn – Người trẻ

 

Người trẻ ở bất kỳ giai đoạn lịch sử nào cũng đều là lực lượng mạnh mẽ!

Họ giàu năng lượng, khát khao và cũng có “chất riêng” rất đặc quyền tuổi trẻ!

Chính phủ các quốc gia già cỗi tại EU hay Nhật thiếu điều “năn nỉ” người trẻ yêu nhau, lấy nhau, sinh con để còn có những người trẻ kế cận mà lao động tiế phát triển xã hội. Tại Việt Nam, bắt đầu có những chính sách khuyến khích người trẻ sinh con dù chưa phải là quốc gia dân số già.

Tuấn Khanh – Côn trùng

 

Trong tiểu thuyết Hóa Thân (The Metamorphosis) của Kafka có một ý vô cùng thú vị, khi đối chiếu với cuộc sống hôm nay.

Nhân vật Gregor Samsa trong truyện, một ngày nọ thức giấc, thấy mình biến thành một con côn trùng khổng lồ. Nhưng cảm giác dị thường của bản thân mình lại không lớn bằng sự ám ảnh là làm sao để không trễ giờ đi làm mỗi ngày trong bộ dạng đó.

Tương tự như vậy, trong câu chuyện về Cây số 55 hiện nay trên mạng xã hội, có thể thấy hàng loạt những dư luận viên hoảng loạn vội vã tìm sự tư vấn và tự mình cũng tạo ra những lý luận khác, bất chấp sự ngớ ngẩn và điên cuồng, chỉ để chụp mũ tội đồ cho những người trẻ, tạm gọi Gen Z, đang có cùng một suy nghĩ đơn giản là muốn một vụ án có được sự minh bạch.

Lê Học Lãnh Vân – Loa phường và loa của lòng dân

 

Ngày 30/05/2025, một ông to lái xe chở vợ cũng là một bà rất to đâm vào một nữ sinh trên phố đông người giữa lòng Hà Nội khiến cô gái trẻ ngã xuống, bị đứt lìa chân! Theo một clip, trước bàn dân thiên hạ, ông ta xuống xe nhìn rồi rời hiện trường bỏ mặc nạn nhân giữa cơn sống chết!

Không xa lạ với truyền thống liên quan tới ông bà to, kết luận điều tra về tai nạn được giữ im lìm và các bài viết trên mạng về vụ việc thì bị chặn.

Hơn một năm sau, sự việc quá kỳ quái ấy được thế hệ trẻ xới lên trên mạng xã hội, và người ta mang hoa tới đặt nơi cô gái bị xe đâm. Hoa bị hốt đi, gốc cây bị cấm đặt hoa, bài viết trên mạng bị chặn!

Nguyễn Anh Tuấn – Bỏ Nguyễn Sỹ Cương đi mà lo dần cho Ba Đình

 

Màn thanh minh chậm trễ và vụng về của VTV cho thấy sự lúng túng của chính quyền hiện nay, trước một phong trào xã hội mà họ không thể nắm bắt được: phong trào Gen Z.

Mà lúng túng là đúng, vì đây là một hiện tượng mang tính thời đại, xảy ra ở nhiều quốc gia chứ không chỉ riêng Việt Nam.

Nepal, Bangladesh, Philippines, Indonesia và nhiều nước khác đã chứng kiến những phong trào xã hội do người trẻ dẫn dắt với nhiều điểm tương đồng. Nguồn cơn ở đâu?

Liễu Hằng – Thế hệ tuổi hai mươi

 

Có thể trong số các gen Z đến đặt hoa ở gốc cây, có những cô cậu chỉ theo phong trào.

Nhưng! Phong trào thì đã sao?

Bởi thế hệ tưởng chừng chỉ quẩn quanh cùng game, trà sữa hoặc lên đồng với các oppa, giờ đang thể hiện. Trực diện, thực tế, bình tĩnh đến ngạc nhiên.

Đừng vội ca ngợi kiểu chiếc kén đã bị phá vỡ. Nhưng cũng đừng mỉa mai.

Mai Quốc Ấn - Ông Nguyễn Sỹ Cương

 

Ông Nguyễn Sỹ Cương, nguyên Phó trưởng Ban Đối ngoại của Quốc hội khóa XIV, điều khiển ô tô, khiến một người tử vong (con gái) và một người bị thương (bố của nạn nhân đã tử vong, cũng là nạn nhân bị thương).

Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội thụ lý và gửi kết quả xử lý đến gia đình nạn nhân.

Ông Đỗ Việt Hùng-cha của nạn nhân, cho biết: “Trước hết, đại diện gia đình, tôi xin cảm ơn rất nhiều sự quan tâm của cộng đồng mạng đối với sự việc cũng như gia đình chúng tôi. Tuy nhiên, sự việc đã qua và mọi vấn đề đã được cơ quan điều tra giải quyết rất rõ ràng. Tôi hoàn toàn đồng ý với kết quả của cơ quan điều tra. Chúng tôi không có khiếu nại, không phân vân, thắc mắc gì liên quan đến việc giải quyết của cơ quan điều tra đối với sự việc của gia đình chúng tôi”.

Nguyễn Thông - Tôi kể chuyện này

 

Hồi đầu thập niên 1980, khu ký túc xá 43-45 Nguyễn Chí Thanh, phường 9, quận 5 tôi ở có gia đình anh Nguyên.

Hai anh chị cùng là công nhân viên của Văn phòng 2, Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp, sống hiền lành tử tế, ai cũng quý mến.

Anh Nguyên lái xe. Một lần đi công tác, ban đêm chạy trên quốc lộ 1 đoạn qua tỉnh Thuận Hải (Phan Rang, Phan Thiết) xe gây tai nạn chết người. Trời nóng nực, nạn nhân nằm ngủ trên đường chứ không phải trên lề. Đêm khuya, xe phóng nhanh, tài xế xử lý không kịp. Giời cũng chả kịp, nói chi người.

Hoàng Quốc Dũng - Khi trợ lý Thủ tướng Raffarin bị cảnh sát bắt giữa đêm ở Paris

 

Để các bạn có thể hình dung một vụ việc tồi tệ liên quan đến một quan chức có thể diễn ra như thế nào ở một nước dân chủ, cụ thể là nước Pháp, tôi xin kể lại một câu chuyện xảy ra vào năm 2004.

Đêm 19 rạng sáng 20 tháng 4, cảnh sát phát hiện một nhân vật có những hoạt động đáng ngờ liên quan đến gái mại dâm và tiến hành kiểm tra trên đại lộ Ternes, quận 17 Paris.

Nhân vật đó, thật trớ trêu, lại chính là Dominique Ambiel, cố vấn của Thủ tướng. Và tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn khi trong xe của Ambiel có một cô gái Romania mới 17 tuổi, được xác định là gái mại dâm.

Nickie Tran - Gen Z

 

Trước đây tôi hay gọi Gen Z là Gen LaZy. Vì thật ra có rất nhiều bạn lazy, thiếu động lực, ít kiên nhẫn và đam mê duy nhứt hình như là lướt màn hình.

Bây giờ tôi vẫn giữ nguyên quan điểm là mấy bạn lười hơn thế hệ của tôi ngày trước thiệt. Nhưng có một điều tôi phải nhìn nhận lại: Có lẽ tôi đã đánh giá sai sự thờ ơ của các bạn với sự vô cảm.

Gen Z có thể thờ ơ với rất nhiều thứ mà thế hệ trước từng cho là quan trọng. Các bạn không quá tin vào chức danh, tuổi tác, địa vị hay ngôi thứ.  Kêu các bạn kính trọng một người chỉ vì người đó lớn tuổi hơn, có chức vụ cao hơn hay nhiều tiền hơn thì chưa chắc. Nhưng có một thứ Gen Z lại cực kỳ nhạy cảm: fairness, sự công bằng. Khi cảm thấy một chuyện gì đó không công bằng, cách Gen Z phản ứng cũng rất khác thế hệ của tôi.

Thái Hạo - Gen Z

1. Gen Z là từ dùng để chỉ nhóm người sinh ra trong khoảng thời gian từ năm 1997 đến 2012. Họ là thế hệ nằm sau Gen Y và đứng trước thế hệ Gen Alpha. Đây là thuật ngữ do các nhà nghiên cứu xã hội học phương Tây đưa ra để phân loại các thế hệ dựa trên các cột mốc thời gian và sự phát triển của công nghệ.

Gen Z có những đặc điểm nổi bật sau đây:

- Công dân số: Lớn lên cùng Internet, điện thoại thông minh và mạng xã hội.

Tuấn Khanh - Kể chuyện Trung Quốc

Tháng 6/2008, một nữ sinh 17 tuổi tên Lý Thụ Phân (Li Shufen) được dân chúng phát hiện chết dưới sông ở huyện Vân An (Weng'an), tỉnh Quý Châu (Guizhou).

Mặc dù công an địa phương nhanh chóng kết luận cô chết đuối và tự sát. Nhưng gia đình và dân chúng địa phương không tin kết luận này. Họ bác bỏ mọi tình tiết vô lý mà phía cơ quan điều tra đưa ra, tin rằng cô đã bị cưỡng hiếp và sát hại. Những manh mối ghép lại dần dần, chỉ đến một số người liên quan có quan hệ với gia đình quan chức địa phương.

Nhưng quan trọng là vụ án bị kéo dài thời gian điều tra một cách cố ý, với mục đích để dư luận lãng quên. Từ chỗ bất bình, người dân bắt đầu bộc lộ việc mất hoàn toàn lòng tin vào chính quyền địa phương. Giới trẻ cũng tham gia vào các chiến dịch truyền thông, yêu cầu công an phải tìm bắt thủ phạm.

Ngô Nguyệt Hữu - Người ta không hỏi...

1. Người ta không hỏi,

“ Sao lâu lắm rồi, mà quan nhân chưa công bố vụ việc tai nạn giao thông nghiêm trọng ấy?”.

Người ta hỏi,

“Sao giờ lại xới lên?”.

>>> Khi pháp luật chưa được thực thi, không vụ việc nào là muộn cả.

Mai Quôc Ấn - Hoa vô danh

Có những bông hoa vô danh đã từng nằm trên thân cây cổ thụ trăm năm bị cưa ngang thân ở con đường Tôn Đức Thắng, Sài Gòn hồi 2018.

Báo Tuổi Trẻ có bài viết “Một cành hồng tri ân hàng cây cho Sài Gòn bóng mát”, trong đó những nhân chứng cho biết người đặt hoa là những sinh viên.

Nhưng người trẻ thầm lặng. Đặt hoa uống. Lại thầm lặng rời đi.

Đoàn Bảo Châu – Mời các bạn làm thơ

 

Vài năm trở về trước, Trung Quốc từng xảy ra một vụ việc mà cho tới ngày nay vẫn được lấy ra làm ví dụ kinh điển của ngành giáo dục. Vụ việc ấy được biết tới với một cái tên: "Bố tao là Lý Cương".

Tối 16 tháng 10 năm 2010, Lý Khải Minh lái xe tông phải hai nữ sinh trong khuôn viên trường Đại học Hà Bắc, thành phố Bảo Định. Trần Hiểu Phụng, hai mươi tuổi, chết tại bệnh viện. Trương Kinh Kinh, mười chín tuổi, gãy chân trái. Hắn không dừng lại. Hắn lái tiếp, chở bạn gái về ký túc xá.

Bảo vệ nhà trường giữ hắn lại. Và hắn nói ra cái câu mà cả Trung Quốc sẽ nhớ suốt mười sáu năm sau: "Có bản lĩnh thì cứ đi mà kiện. Bố tao là Lý Cương." Lý Cương khi ấy là Giám đốc Công an thành phố Bảo Định.

Hoàng Linh - Nhành hoa phẫn nộ của Gen Z

Như hoa đem tin ngày buồn, ai đó đã đặt những nhành hoa tại gốc cây 55. Những nhành hoa không lẻ loi, ban đầu chỉ là một, hai sau đó phủ kín gốc cây.

Những bạn trẻ Gen Z đã đòi hỏi công lý cho nạn nhân im lặng trong vụ tai nạn giao thông ngay tại đây hồi 30 tháng 5 năm ngoái, mà dư luận cho rằng có liên quan đến người chức quyền nên vụ việc rơi vào im lặng.

Nam tài xế ô tô BMW X3 trong vụ tai nạn được xác định là ông N.S.C. Sau khi xảy ra tai nạn, cảnh sát đã kiểm tra nồng độ cồn và ma túy với tài xế nhưng không phát hiện vi phạm.