Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Hơn hai mươi năm trước, tôi có một cuộc hẹn lạ lùng.
Không phải ở trụ sở cơ quan, cũng chẳng phải phòng họp trang trọng, mà là tầng hai căn nhà trên phố Đội Cấn, nơi một người từng là Phó Thủ tướng, nay “về làm trưởng phòng”.
Ông là Đoàn Duy Thành.
Hôm ấy, tôi đến với tâm thế của một phóng viên trẻ vừa được giao bám mảng kinh tế, còn nhiều ngơ ngác. Còn ông, đón tôi bằng sự điềm tĩnh của người đã đi hết những khúc quanh dữ dội nhất của quyền lực.
Albani là một nước nhỏ, chưa đến ba triệu dân ở châu Âu. Nước này từng là một quốc gia xã hội chủ nghĩa dưới thời nhà độc tài Enver Hoxha, rồi thoát khỏi chế độ xã hội chủ nghĩa sau khi Bức tường Berlin và Liên Xô sụp đổ.
Nhưng cũng như nhiều nước cựu xã hội chủ nghĩa khác, Albani mang theo một di sản nặng nề: Tham nhũng ăn sâu vào bộ máy quyền lực. Đã lâu người ta không còn nhắc đến đất nước nhỏ bé ấy.
Bỗng nhiên, năm 2025, Albania gây chấn động dư luận quốc tế khi tuyên bố bổ nhiệm “cô” Diella làm bộ trưởng, một bộ trưởng hoàn toàn được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo. Diella trong tiếng Albania có nghĩa là “Mặt Trời”, được chọn như biểu tượng của ánh sáng và minh bạch.
Trong bài diễn văn dài đọc tại đại học Oxford- Anh Quốc, tổng bí thư Tô Lâm khẳng định, ông vẫn đặt niềm tin vào kinh tế quốc doanh (nhà nước), xem đây là lực lượng giữ vai trò dẫn dắt nền kinh tế. Dù ông cũng xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất để thúc đẩy tốc độ phát triển kinh tế (trích báo Tuổi Trẻ).
Như vậy, Việt Nam vẫn tiếp tục định hướng xã hội chủ nghĩa cho nền kinh tế của mình. Kinh tế quốc doanh vẫn giữ vai trò chủ đạo như lâu nay, dù Đảng vừa ban hành một nghị quyết quan trọng để phát triển kinh tế tư nhân.
Các nhà quan sát lại có chuyện để bàn. Vì nếu vẫn giữ định hướng như thế liệu các nước - nhất là Mỹ - có chịu công nhận Việt Nam như một nền kinh tế thị trường thực thụ hay không? Và nền kinh tế đó có khắc phục được những nhược điểm lâu nay khi nằm dưới sự" dẫn dắt" của ông kẹ kinh tế quốc doanh?
Hình ảnh cô giáo phải cầm dù che mưa cho quan chức sặc mùi “phong kiến”, cái thứ phong kiến thối nát mà học sinh được học dưới mái trường xã hội chủ nghĩa.
Nhưng ai tạo ra kiểu vạn tuế gia ấy ? Ai biến các cô thành tì nữ ?
Ai chả thấy các lễ nghi của ta xưa nay rườm rà gấp nhiều lần so với sự giản đơn của “bọn” tư bản ! Từ hoa hoét băng rôn cho đến diễn văn, phát biểu.
Hổi trẻ ở Hà Nội tôi hay đọc tờ báo “Thống Nhất”, được coi là tiếng nói của những người miền Nam tập kết ra Bắc. Thực chất tờ báo này là của “Ban Thống nhất Trung ương” nhằm tuyên truyền đấu tranh thống nhất đất nước.
Tôi nhớ nhất là các bài trong mục "Bạn cùng cảnh ngộ Đức-Triều", thường kể về hai nước bạn cùng bị chia cắt là Đức và Triều Tiên, coi cả ba đều có mục tiêu chung là thống nhất đất nước.
Sau này tôi thấy nhận thức về “Chia cắt” và “Thống nhất” lúc đó rất ấu trĩ. Đức và Triều Tiên bị chia cắt thành hai miền với hai khái niệm Ta-Địch lúc đó nên được nói đến. Nhưng sau hai cuộc thế chiến, hàng loạt các quốc gia khác bị chia cắt, bị phân chia lại nhưng vì không dính đến cuộc đấu tranh giai cấp nên không được nói đến.
ТАСС уполномочен заявить
Tiếng Việt : TASS được quyền công bố / TASS được ủy quyền tuyên bố.
Tiếng Pháp : TASS est autorisée à déclarer / TASS est habilitée à faire la déclaration.
Tiếng Anh : TASS is authorized to declare / TASS is empowered to make the statement.
1. Một công thức nghi lễ – và lời thú tội vô tình
Bộ Quốc phòng vừa chỉ đạo khẩn cấp xây dựng công trình khu biểu tượng ghi nhận sự hỗ trợ, giúp đỡ của các nước trong các cuộc kháng chiến của Việt Nam : Một biểu tượng chung về sự giúp đỡ, hy sinh của chuyên gia quân sự của các nước.
Tượng đài tri ân chuyên gia quân sự các nước Nga, Trung Quốc, Lào, Campuchia, Cuba chất liệu bằng đồng do các nước phác thảo và thi công, hoặc do phía Việt Nam thi công theo đề nghị của từng nước.
Bức phù điêu chất liệu bằng đá xanh nguyên khối do Việt Nam phác thảo và thi công... Xung quanh công trình là không gian cây xanh, thảm cỏ, kinh phí chưa được tiết lộ, nhưng không nhỏ.
Bọn trẻ, thanh thiếu niên bây giờ được “đội ta lớn lên cùng đất nước” (một bài hát thiếu nhi có tên như vậy), hưởng những thành quả của cuộc sống đổi thay theo thời gian (chậm so với ở nhiều nước khác cùng xuất phát điểm) nên hầu như không có mấy kiến thức về xe đạp.
Cũng phải thôi, chả nhẽ bắt chúng chịu mãi phận nghèo khó như mình. Kể những gì liên quan tới loại “xe của một thời” này, phần để mua vui, phần cho con cháu ngậm ngùi biết cha mẹ ông bà chúng đã đoạn trường như thế nào.
Như tại hạ đã biên hầu các vị, chiếc xe đạp những năm 80 trở về trước là thứ tài sản giá trị nhất của nhiều gia đình, có nhẽ chỉ sau căn nhà. Quê tôi nông thôn nông dân, rất nhiều nhà mãi tới thập niên 90 mới sắm được xe đạp, có cái để đi lại, đi làm, cho con học trường xa đỡ vất vả. Quý lắm.
Ngày xưa, lúc mười mấy tuổi, tôi từng buồn suốt cả buổi chiều chỉ vì một chuyện tưởng chừng nhỏ xíu : cái tên Quảng Nam - Đà Nẵng bị xé đôi. Không phải chiến tranh, không phải di dân, mà chỉ là một cuộc phân chia hành chính.
Rứa mà trong lòng đứa trẻ như tôi hồi nớ, hắn giống như một cuộc chia ly. Hai nhà chỉ cách nhau một bờ ruộng, sau một đêm thức dậy, người này thành dân Quảng Nam, người kia về Đà Nẵng. Cái tình làng nghĩa xóm bị vạch một đường ranh vô hình, mà ai cũng thấy thật.
Tôi nhớ những sáng đi học qua cánh đồng còn đẫm sương. Cô bạn thân đứng bên kia ruộng vẫy tay chào. Hôm trước còn chung xã, chung lớp chung trường, hôm sau cô bạn của tôi đã là "dân thị thành"... còn tôi đứng lại làm cậu nhà quê đang học trường làng.
Dương lịch. Hôm nay 31.05. Ngày mai 01.06. Hầu như xứ mình ai cũng biết đó là ngày tết của trẻ con, còn gọi là ngày thiếu nhi quốc tế, tết thiếu nhi.
Thật ra, đây cũng là sản phẩm của cộng sản, khối xã hội chủ nghĩa, từ khi sinh ra tới nay chủ yếu được phổ biến ở Liên Xô và các đàn em, cũng như những sản phẩm ngày Quốc tế lao động, ngày Phụ nữ quốc tế, ngày Thanh niên dân chủ thế giới vậy.
Danh nghĩa là quốc tế nhưng chỉ có một nhúm nước, lúc nhiều nhất chỉ vài chục nước (riêng Liên Xô đã chiếm 15 nước, toàn khối xã hội chủ nghĩa là 13 nước), quốc tế là cách nói cho oai thôi.
Một cuộc nội chiến (chữ dùng của ông Lê Duẩn chứ không phải của tôi), huynh đệ tương tàn, nồi da xáo thịt, phải trả bằng biết bao máu và nước mắt, bi kịch của bao gia đình cả hai bên.
Đó là sự thực không thể phủ nhận.
Những nước "anh em" cùng phe ý thức hệ đã dúi vũ khí, lương thực, thứ này thứ nọ cũng chỉ cốt cho phe, cho chính họ được an toàn. Mượn-lợi dụng xương máu của dân ta chết thay cho họ, làm gì có chuyện quốc tế vô sản vô tư trong sáng. "Nâng đỡ không trong sáng" thì có, để nước này, dân tộc này bị kéo lùi cả mấy chục năm.
Hôm nay (20/11) là Ngày Nhà Giáo Việt Nam. Nhưng lịch sử của ngày này thì có vẻ chẳng liên quan gì đến nhà giáo Việt Nam.
Năm 1949, ở Warszawa (Ba Lan). Một hội nghị của Tổ chức "Word Federation of Teachers Unions", viết tắt theo tiếng Pháp là FISE (có thể dịch là Liên Đoàn Nhà Giáo Thế Giới) diễn ra [1].
FISE công bố một tuyên ngôn nhan đề "Hiến Chương Nhà Giáo". Bản hiến chương đó có nội dung đấu tranh chống nền giáo dục tư sản và xây dựng nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, đồng thời bảo vệ quyền lợi của nhà giáo xã hội chủ nghĩa.
Xem tấm hình này mới thấy quy luật của cuộc chơi dân chủ thật nghiệt ngã và tàn khốc, nhưng minh bạch và sòng phẳng!
Chứ bầu cử theo định hướng do đảng cộng sản dẫn dắt thì làm gì có được những cảm xúc hồi hộp, căng thẳng, vui mừng, hạnh phúc hay buồn bã và thất vọng như các nước văn minh và tiến bộ!
Một người phụ nữ da màu chỉ với hơn 100 ngày vận động tranh cử (ngắn nhất trong lịch sử nước Mỹ) đã mang lại nhiều hy vọng đổi thay.
1. "Người trẻ Hà Nội xếp hàng từ 4 giờ sáng để uống cà phê, có người chuẩn bị từ 0 giờ"- Nhà cháu quá nể ạ.
Hôm nọ một bạn phây quý nhà cháu, nhắn tin hỏi anh hay ngồi đâu, nhà cháu nói chỗ ấy chỗ ấy, tưởng bạn ấy hỏi cho vui. Hôm kia bạn ấy nhắn: em đang ngồi quán "của anh". Nhà cháu về, hỏi thì biết bạn ấy ở Kon Tum, thích đọc nhà cháu nên chạy xuống uống cà phê với nhà cháu rồi về thôi, chả có việc gì.
Vấn đề là, bạn ấy vào quán, hỏi ông VCH ngồi đâu, các cháu nhân viên bảo: chú ấy khoảng 8 giờ mới tới, chú ngồi tạm đây lát chú H tới thì chúng cháu đưa lên... bàn chú ấy. 8 giờ mới cà phê vì 7 giờ còn điểm tin phục vụ nhân dân, rồi đi ăn sáng nên 8 giờ mới tới quán, thế mà các cháu nhân viên chúng nhớ như... đồng hồ. Còn 4 giờ với 0 giờ thì nhà cháu kinh ngạc ạ.
Vụ tai nạn của bác Lê Kiên Thành, mình thấy nhiều người chê và chửi quá rồi, nên thấy chả cần thêm làm gì nữa. Nhưng qua vụ này mới thấy, đúng như mình đã viết rất nhiều lần, là nhận thức về chính trị, xã hội của rất nhiều người có học hàm, học vị, đại gia, quan chức (tạm coi là giới tinh hoa) ở Việt Nam là rất có vấn đề.
Bình thường không nhắc tới những chuyện này thì không ai biết, nhưng khi họ buột mồm nói/viết nó mới lòi ra vấn đề.
Mình đi cãi nhau với nhiều tiến sĩ rồi nên đây là kinh nghiệm thực chiến thôi, không phải tất cả, nhưng đông đó. Vì thế nên mọi người cũng cần bao dung tý, vì biết đâu cũng có lần mình bị vậy, ở một vấn đề lắt léo hơn chút.
Sáng 01-01-2010, đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Thuyết khẳng định: Vinashin thực sự đã sụp đổ mặc dù “có thể dùng từ ngữ nhẹ nhàng hơn theo truyền thống tu từ của mình”.
Theo ông: Sự sụp đổ đó “đã trút lên vai đồng bào món nợ khổng lồ không dưới 100.000 tỉ đồng. Món nợ mà một tỉnh thu nhập cỡ 1.000 tỉ đồng một năm phải làm quần quật không mua sắm, ăn uống, may mặc gì suốt một thế kỷ mới trả nổi...”.
Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết đã trân trọng đề nghị: “Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức để Quốc hội biểu quyết thành lập ủy ban lâm thời điều tra trách nhiệm của các thành viên Chính phủ. Trên cơ sở đó, vào thời gian cuối kỳ họp bỏ phiếu tín nhiệm Thủ tướng và một số thành viên Chính phủ có liên quan. Để tạo điều kiện cho công tác điều tra của ủy ban lâm thời, tôi đề nghị Quốc hội tạm đình chỉ chức vụ của các vị cần được điều tra”.
Miền Bắc, sống ở nông thôn, người ta uống nước vối quanh năm suốt tháng. Nếu mua được gói chè “ngon” loại 2, loại 3 như chè Đại Đồng, Phú Thọ chẳng hạn thì phải để dành phòng khi có khách.
Vối sẵn, hầu như nhà nào cũng trồng ít nhất một cây, góc vườn hoặc bờ ao. Uống lá tươi, cây nhiều lá quá thì bẻ cả cành vặt lá phơi nỏ cho vào bao uống dần. Nụ vối uống rất ngon, nghe nói chữa được cả bệnh liên quan tới thận, lợi tiểu, hợp với người bị bệnh đái dắt.
Hồi tôi còn bé thường ăn quả vối chín, chua chua ngòn ngọt, “xơi” xong mồm miệng trông cứ như hộp đựng thuốc vẽ, lòe loẹt xanh đỏ tím vàng. Trẻ con nhà quê thứ chi cũng ăn, quả thèn đen, quả mây, quả sắn, quả bom bóp… chẳng bổ béo gì nhưng bớt được sự thèm bánh kẹo.
Gã lọt vào phố cổ Hà Nội đặt lưng bốn đêm.
Ngõ Tạm Thương cắt phố Yên Thái, người bảo thuộc phường Cửa Đông, người bảo thuộc phường Hàng Gai, oai vệ cặp loa trắng toát, miệng loa bằng cái lồng bàn. Căn phòng gã thuê trọ vinh dự được hứng trọn bản tin phường theo quy trình chặt chẽ: Không cho chúng nó thoát.
Và thế là boong đúng giờ, loa phát. Rất tiến bộ, không có nhạc hiệu, không lời chào dài dòng, vào thẳng ngay vấn đề nóng hổi: Sốt xuất huyết là bệnh rất nguy hiểm, hiện nay nắng nóng và mưa sẽ tạo điều kiện cho lăng quăng…
Vụ bắt ông Lê Đức Thọ dự là cũng khá giống vụ bắt ông Lưu Bình Nhưỡng, kiểu giương đông bắt tây!
Vụ này báo đăng đọc khá buồn cười. Đại khái là đăng tin bắt ông Thọ, thấy liên quan đến vụ Xuyên Việt Oil. Nhưng liên quan thế nào thì tuyệt nhiên không nói!
Mình hiểu là do Ủy ban Kiểm tra thấy là ông này có quá nhiều tiền, lại không chịu khai trung thực. Chắc tiền kiếm từ hồi còn làm chủ tịch Viettinbank, nhưng khó mà có bằng chứng gì từ hồi đó. Thế nhưng quan chức mà có quá nhiều tiền lộ liễu thế thì phải bắt rồi. Nên Bộ Công an phải tìm ra tội của ông này liên quan đến một công ty ất ơ để có cớ bắt!
Danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú, Nghệ sĩ nhân dân nó là sản phẩm xã hội chủ nghĩa, đại khái cũng gần như huân huy chương cho sự nghiệp cống hiến. Các nghệ sĩ miền Bắc đa phần có biên chế cơ quan nhà nước, hay sáng tác theo lề, thì rất thích.
Anh em cũng cần hiểu tâm tư của những người làm nhà nước lâu năm, não người ta tư duy theo lề. Đến ngày đến tháng, với cống hiến như thế là phải được phong danh hiệu như thế. Tự nhiên không được là người ta ấm ức, bị đồng nghiệp dị nghị: Phải thế nào thì mới không được phong chứ !
Thế nên anh gì mới hậm hực như vậy, nhất là khi vợ còn được rồi! Nhưng mình đọc CV thấy ảnh có giai đoạn làm công chức và làm sếp, lại thấy bảo bị có đơn...nên chắc bị tố cáo tội gì đó mà công chức, cán bộ hay dính?
