Thọ Nguyễn - Đông du ký (4): Ông Karl Đen

Hôm qua 06.09, 1,32 triệu cử tri bang Sachsen-Anhalt đã đi bầu. Cho dù đảng cực hữu AfD chiếm 43 % phiếu bầu, chưa đủ ghế để nắm chính quyền, thì kết quả này vẫn chỉ ra một xu thế và sự chuyển động trong cấu trúc xã hội Đức.

Trong số cử tri bầu cho AfD có đến 6 0% thuộc nhóm trung dung (không cực đoan). Hơn một nửa thanh niên 16-18 tuổi, lần đầu đi bầu, đã chọn AfD. Đừng vội đổ tội dân Đông Đức thế nọ, thế kia. Dù có bao nhiêu phần trăm thì xã hội dân chủ không được phủ nhận ý nguyện của họ, gắn cho họ mác "Thù địch" hay "Bị lợi dụng".

Người Việt ít biết đến vùng đất nhỏ bé nằm bên bờ sông Elbe này. Nhưng chắc chắn hồi đi học ai cũng nghe đến "Bán cầu Magdeburg".

Đặng Chương Ngạn – Thực sự tôi không hiểu !

 

Từ ngày 02/07/1976, nước ta chính thức đổi tên thành Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Kể từ mốc lịch sử đó, nền giáo dục nước nhà đương nhiên mang bản chất của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa.

Suốt nửa thế kỷ qua, biết bao thế hệ học sinh khi đến trường đều được thầy cô dạy rằng: chúng ta đang học tập và rèn luyện dưới "mái trường xã hội chủ nghĩa."

Bản thân tôi vẫn luôn tin rằng mình đã được học dưới mái trường xã hội chủ nghĩa ! Thế nhưng đùng một cái, hôm nay báo chí lại đồng loạt đưa tin: Hải Phòng chính thức ra mắt "Mô hình trường học xã hội chủ nghĩa".

Thọ Nguyễn - Đông du ký (3) Werdau, Zwickau

 

Tôi ghé thăm em Giang. Lúc đầu em hay còm các bài viết của tôi, rồi chúng tôi kết bạn ảo. Từ ảo thành thật. Em từng là cô giáo giống vợ tôi, cùng theo chồng sang Đức, vật vã xây dựng cuộc đời xứ trời tây. Giang mời tôi vài lần sang thăm "làng em", giờ mới thực hiện được.

Em ở thị trấn Werdau, nằm gần hai Trung tâm công nghiệp Zwickau (ô-tô) và Chemnitz (dệt). Thị trấn nhỏ 20.000 dân bên chân dãy núi Erz (Núi Quặng) như một tổ chim lớn, nhà cửa ẩn hiện bên những con dốc phủ cậy xanh. Mọi dấu vết của công nghiệp nặng thời CHDC Đức đã biến mất, thay vào đó là các trung tâm nghỉ mát, dưỡng lão và dịch vụ.

Trong "làng" của Giang có 40 gia đình người Việt, họ chung sống chan hòa, đùm bọc lẫn nhau. Giờ thì tôi hiểu tại sao hai lần tôi ra sách, Giang đều mua 10 cuốn để tặng bà con trong làng. Thế hệ 1 ở đây đều là những người thợ khách sang Đức trong những năm 1980, là các cô thợ dệt, hoặc anh thợ lắp ráp ô tô, thợ xẻ gỗ ván.

Thọ Nguyễn - Đông du ký (1)

 

Tôi may mắn được sống thời trai trẻ ở Đông Đức và Đông Âu. Năm 1970 khi thực tập ở đài truyền hình Cộng hòa Dân chủ Đức, tôi rong ruổi cùng xe truyền hình đi khắp nơi tường thuật nhiều sự kiện thể thao, âm nhạc và chính trị.

« Một kỷ niệm mà tôi không thể quên là cuộc gặp gỡ lịch sử giữa Thủ tướng Đông Đức Willy Stoph và Thủ tướng Tây Đức Willy Brand tại Erfurt tháng 3.1970. Đài đưa nhiều xe truyền hình lưu động đến tường thuật cuộc gặp gỡ thượng đỉnh đầu tiên của hai nhà nước Đức. Xe của chúng tôi được phân công tường thuật cuộc hội đàm tại khách sạn Erfurter Hof.

Dân chúng Đông Đức rất ngưỡng mộ Willy Brandt, vì ông chủ trương hợp tác với phương Đông, giải trừ quân bị. Công an Đông Đức biết trước nên lập hàng rào ngăn cách dân chúng, không cho vào quảng trường trước cửa khách sạn.

Đặng Tuấn Trung - Phường xã hội chủ nghĩa : Đã từng có

Thật ra, đã từng tồn tại mô hình "phường xã hội chủ nghĩa" ở Hà Nội trước đây, đó là mô hình “tiểu khu” trong bốn khu nội thành của Hà Nội. Điển hình chính là Khu tập thể Nam Đồng, cái tên mà những người sinh từ 196x, 197x ở Hà Nội chắc hẳn nhớ rõ.

Đấy là khu tui ở từ mẫu giáo đến khi vào đời. Nó được xây từ 1964, vãn thời gian bom Mỹ đến 1973 là đông vui.

“Tiểu khu” tôi ở, được thiết kế như một "đơn vị sống" hoàn chỉnh và khép kín, bao gồm:

Nguyễn Thông - Hungary (1)

Lứa chúng tôi sinh giữa thập niên 1950 ở miền Bắc khi độ tuổi nhi đồng tinh quẩn quanh làng xã, nếu hiểu biết mở mang tí chút cũng chỉ phạm vi huyện, tới tỉnh/thành quê mình là hết mức. Ếch ngồi đáy giếng. Bầu trời chỉ to bằng miệng giếng. Bé tí, biết nhiều cũng chả để làm gì, lấy ai chăn trâu cắt cỏ.

Rồi học lên tới cấp 2, ngoài chuyện hai miền Bắc - Nam đánh nhau ngày nào cũng được nghe trên đài truyền thanh (kênh thông tin duy nhất, bởi báo giấy chỉ dành cho cán bộ ủy ban), biết thêm thế giới có hai phe.

Phe tư bản thực dân đế quốc do Mỹ, Pháp, Anh cầm đầu, được tóm lại ở mấy từ: bóc lột, xâm lược, chiến tranh, giãy chết, phi nghĩa. Tố Hữu viết “Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng/Đêm tàn bay chập choạng dưới chân Người”, rất kinh.

Mai Phan Lợi - Vĩnh biệt ông Thành, người chọn làm người trong những lúc khó nhất

 

Hơn hai mươi năm trước, tôi có một cuộc hẹn lạ lùng.

Không phải ở trụ sở cơ quan, cũng chẳng phải phòng họp trang trọng, mà là tầng hai căn nhà trên phố Đội Cấn, nơi một người từng là Phó Thủ tướng, nay “về làm trưởng phòng”.

Ông là Đoàn Duy Thành.

Hôm ấy, tôi đến với tâm thế của một phóng viên trẻ vừa được giao bám mảng kinh tế, còn nhiều ngơ ngác. Còn ông, đón tôi bằng sự điềm tĩnh của người đã đi hết những khúc quanh dữ dội nhất của quyền lực.

Hoàng Quốc Dũng - Chuyện thật như đùa

Albani là một nước nhỏ, chưa đến ba triệu dân ở châu Âu. Nước này từng là một quốc gia xã hội chủ nghĩa dưới thời nhà độc tài Enver Hoxha, rồi thoát khỏi chế độ xã hội chủ nghĩa sau khi Bức tường Berlin và Liên Xô sụp đổ.

Nhưng cũng như nhiều nước cựu xã hội chủ nghĩa khác, Albani mang theo một di sản nặng nề: Tham nhũng ăn sâu vào bộ máy quyền lực. Đã lâu người ta không còn nhắc đến đất nước nhỏ bé ấy.

Bỗng nhiên, năm 2025, Albania gây chấn động dư luận quốc tế khi tuyên bố bổ nhiệm “cô” Diella làm bộ trưởng, một bộ trưởng hoàn toàn được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo. Diella trong tiếng Albania có nghĩa là “Mặt Trời”, được chọn như biểu tượng của ánh sáng và minh bạch.

Ngọc Vinh - Tư nhân hay quốc doanh ?

 

Trong bài diễn văn dài đọc tại đại học Oxford- Anh Quốc, tổng bí thư Tô Lâm khẳng định, ông vẫn đặt niềm tin vào kinh tế quốc doanh (nhà nước), xem đây là lực lượng giữ vai trò dẫn dắt nền kinh tế. Dù ông cũng xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất để thúc đẩy tốc độ phát triển kinh tế (trích báo Tuổi Trẻ).

Như vậy, Việt Nam vẫn tiếp tục định hướng xã hội chủ nghĩa cho nền kinh tế của mình. Kinh tế quốc doanh vẫn giữ vai trò chủ đạo như lâu nay, dù Đảng vừa ban hành một nghị quyết quan trọng để phát triển kinh tế tư nhân.

Các nhà quan sát lại có chuyện để bàn. Vì nếu vẫn giữ định hướng như thế liệu các nước - nhất là Mỹ - có chịu công nhận Việt Nam như một nền kinh tế thị trường thực thụ hay không? Và nền kinh tế đó có khắc phục được những nhược điểm lâu nay khi nằm dưới sự" dẫn dắt" của ông kẹ kinh tế quốc doanh?

Liễu Hằng – Cũng đành…

 

Hình ảnh cô giáo phải cầm dù che mưa cho quan chức sặc mùi “phong kiến”, cái thứ phong kiến thối nát mà học sinh được học dưới mái trường xã hội chủ nghĩa.

Nhưng ai tạo ra kiểu vạn tuế gia ấy ? Ai biến các cô thành tì nữ ?

Ai chả thấy các lễ nghi của ta xưa nay rườm rà gấp nhiều lần so với sự giản đơn của “bọn” tư bản ! Từ hoa hoét băng rôn cho đến diễn văn, phát biểu.

Thọ Nguyễn - Bức tường Berlin (2) Chia cắt và Thống nhất.

 

Hổi trẻ ở Hà Nội tôi hay đọc tờ báo “Thống Nhất”, được coi là tiếng nói của những người miền Nam tập kết ra Bắc. Thực chất tờ báo này là của “Ban Thống nhất Trung ương” nhằm tuyên truyền đấu tranh thống nhất đất nước.

Tôi nhớ nhất là các bài trong mục "Bạn cùng cảnh ngộ Đức-Triều", thường kể về hai nước bạn cùng bị chia cắt là Đức và Triều Tiên, coi cả ba đều có mục tiêu chung là thống nhất đất nước.

Sau này tôi thấy nhận thức về “Chia cắt” và “Thống nhất” lúc đó rất ấu trĩ. Đức và Triều Tiên bị chia cắt thành hai miền với hai khái niệm Ta-Địch lúc đó nên được nói đến. Nhưng sau hai cuộc thế chiến, hàng loạt các quốc gia khác bị chia cắt, bị phân chia lại nhưng vì không dính đến cuộc đấu tranh giai cấp nên không được nói đến.

Hoàng Quốc Dũng - “TASS được quyền công bố” – Ngôn ngữ của một thế giới bị kiểm soát

 

ТАСС уполномочен заявить

Tiếng Việt : TASS được quyền công bố / TASS được ủy quyền tuyên bố.

Tiếng Pháp : TASS est autorisée à déclarer / TASS est habilitée à faire la déclaration.

Tiếng Anh : TASS is authorized to declare / TASS is empowered to make the statement.

1. Một công thức nghi lễ – và lời thú tội vô tình

Linh Lê - Sự giúp đỡ vô tư trong sáng bị lãng quên !

 

Bộ Quốc phòng vừa chỉ đạo khẩn cấp xây dựng công trình khu biểu tượng ghi nhận sự hỗ trợ, giúp đỡ của các nước trong các cuộc kháng chiến của Việt Nam : Một biểu tượng chung về sự giúp đỡ, hy sinh của chuyên gia quân sự của các nước.

Tượng đài tri ân chuyên gia quân sự các nước Nga, Trung Quốc, Lào, Campuchia, Cuba chất liệu bằng đồng do các nước phác thảo và thi công, hoặc do phía Việt Nam thi công theo đề nghị của từng nước.

Bức phù điêu chất liệu bằng đá xanh nguyên khối do Việt Nam phác thảo và thi công... Xung quanh công trình là không gian cây xanh, thảm cỏ, kinh phí chưa được tiết lộ, nhưng không nhỏ.

Nguyễn Thông - Viết tiếp chuyện xe đạp

Bọn trẻ, thanh thiếu niên bây giờ được “đội ta lớn lên cùng đất nước” (một bài hát thiếu nhi có tên như vậy), hưởng những thành quả của cuộc sống đổi thay theo thời gian (chậm so với ở nhiều nước khác cùng xuất phát điểm) nên hầu như không có mấy kiến thức về xe đạp.

Cũng phải thôi, chả nhẽ bắt chúng chịu mãi phận nghèo khó như mình. Kể những gì liên quan tới loại “xe của một thời” này, phần để mua vui, phần cho con cháu ngậm ngùi biết cha mẹ ông bà chúng đã đoạn trường như thế nào.

Như tại hạ đã biên hầu các vị, chiếc xe đạp những năm 80 trở về trước là thứ tài sản giá trị nhất của nhiều gia đình, có nhẽ chỉ sau căn nhà. Quê tôi nông thôn nông dân, rất nhiều nhà mãi tới thập niên 90 mới sắm được xe đạp, có cái để đi lại, đi làm, cho con học trường xa đỡ vất vả. Quý lắm.

Tiểu Vũ – Buổi chiều mất tên quê nhà

Ngày xưa, lúc mười mấy tuổi, tôi từng buồn suốt cả buổi chiều chỉ vì một chuyện tưởng chừng nhỏ xíu : cái tên Quảng Nam - Đà Nẵng bị xé đôi. Không phải chiến tranh, không phải di dân, mà chỉ là một cuộc phân chia hành chính.

Rứa mà trong lòng đứa trẻ như tôi hồi nớ, hắn giống như một cuộc chia ly. Hai nhà chỉ cách nhau một bờ ruộng, sau một đêm thức dậy, người này thành dân Quảng Nam, người kia về Đà Nẵng. Cái tình làng nghĩa xóm bị vạch một đường ranh vô hình, mà ai cũng thấy thật.

Tôi nhớ những sáng đi học qua cánh đồng còn đẫm sương. Cô bạn thân đứng bên kia ruộng vẫy tay chào. Hôm trước còn chung xã, chung lớp chung trường, hôm sau cô bạn của tôi đã là "dân thị thành"... còn tôi đứng lại làm cậu nhà quê đang học trường làng.

Nguyễn Thông - Một năm tròn

Dương lịch. Hôm nay 31.05. Ngày mai 01.06. Hầu như xứ mình ai cũng biết đó là ngày tết của trẻ con, còn gọi là ngày thiếu nhi quốc tế, tết thiếu nhi.

Thật ra, đây cũng là sản phẩm của cộng sản, khối xã hội chủ nghĩa, từ khi sinh ra tới nay chủ yếu được phổ biến ở Liên Xô và các đàn em, cũng như những sản phẩm ngày Quốc tế lao động, ngày Phụ nữ quốc tế, ngày Thanh niên dân chủ thế giới vậy.

Danh nghĩa là quốc tế nhưng chỉ có một nhúm nước, lúc nhiều nhất chỉ vài chục nước (riêng Liên Xô đã chiếm 15 nước, toàn khối xã hội chủ nghĩa là 13 nước), quốc tế là cách nói cho oai thôi.

Nguyễn Thông - Sao phải cảm ơn ?

Một cuộc nội chiến (chữ dùng của ông Lê Duẩn chứ không phải của tôi), huynh đệ tương tàn, nồi da xáo thịt, phải trả bằng biết bao máu và nước mắt, bi kịch của bao gia đình cả hai bên.

Đó là sự thực không thể phủ nhận.

Những nước "anh em" cùng phe ý thức hệ đã dúi vũ khí, lương thực, thứ này thứ nọ cũng chỉ cốt cho phe, cho chính họ được an toàn. Mượn-lợi dụng xương máu của dân ta chết thay cho họ, làm gì có chuyện quốc tế vô sản vô tư trong sáng. "Nâng đỡ không trong sáng" thì có, để nước này, dân tộc này bị kéo lùi cả mấy chục năm.

Nguyễn Văn Tuấn - Nên lấy ngày nào làm Ngày Nhà Giáo Việt Nam ?

 

Hôm nay (20/11) là Ngày Nhà Giáo Việt Nam. Nhưng lịch sử của ngày này thì có vẻ chẳng liên quan gì đến nhà giáo Việt Nam.

Năm 1949, ở Warszawa (Ba Lan). Một hội nghị của Tổ chức "Word Federation of Teachers Unions", viết tắt theo tiếng Pháp là FISE (có thể dịch là Liên Đoàn Nhà Giáo Thế Giới) diễn ra [1].

FISE công bố một tuyên ngôn nhan đề "Hiến Chương Nhà Giáo". Bản hiến chương đó có nội dung đấu tranh chống nền giáo dục tư sản và xây dựng nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, đồng thời bảo vệ quyền lợi của nhà giáo xã hội chủ nghĩa.

Lâm Bình Duy Nhiên - Bầu cử dân chủ và định hướng

Xem tấm hình này mới thấy quy luật của cuộc chơi dân chủ thật nghiệt ngã và tàn khốc, nhưng minh bạch và sòng phẳng!

Chứ bầu cử theo định hướng do đảng cộng sản dẫn dắt thì làm gì có được những cảm xúc hồi hộp, căng thẳng, vui mừng, hạnh phúc hay buồn bã và thất vọng như các nước văn minh và tiến bộ!

Một người phụ nữ da màu chỉ với hơn 100 ngày vận động tranh cử (ngắn nhất trong lịch sử nước Mỹ) đã mang lại nhiều hy vọng đổi thay.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 14.06.2024

1. "Người trẻ Hà Nội xếp hàng từ 4 giờ sáng để uống cà phê, có người chuẩn bị từ 0 giờ"- Nhà cháu quá nể ạ.

Hôm nọ một bạn phây quý nhà cháu, nhắn tin hỏi anh hay ngồi đâu, nhà cháu nói chỗ ấy chỗ ấy, tưởng bạn ấy hỏi cho vui. Hôm kia bạn ấy nhắn: em đang ngồi quán "của anh". Nhà cháu về, hỏi thì biết bạn ấy ở Kon Tum, thích đọc nhà cháu nên chạy xuống uống cà phê với nhà cháu rồi về thôi, chả có việc gì.

Vấn đề là, bạn ấy vào quán, hỏi ông VCH ngồi đâu, các cháu nhân viên bảo: chú ấy khoảng 8 giờ mới tới, chú ngồi tạm đây lát chú H tới thì chúng cháu đưa lên... bàn chú ấy. 8 giờ mới cà phê vì 7 giờ còn điểm tin phục vụ nhân dân, rồi đi ăn sáng nên 8 giờ mới tới quán, thế mà các cháu nhân viên chúng nhớ như... đồng hồ. Còn 4 giờ với 0 giờ thì nhà cháu kinh ngạc ạ.