Nguyễn Thị Minh Phương - Vụ án đầu tiên

 

Nếu ai đó hỏi tôi: “Vụ án đầu tiên trong đời luật sư của bạn là gì?”

Tôi sẽ trả lời ngay, không ngần ngại: Vụ án đầu tiên của tôi không phải là một hợp đồng bạc tỉ, không phải là phong thái ung dung tự tại của một luật sư khi bước vào phòng xử như trong phim. Mà đó là một khóa thực tập… làm người, làm nghề, kéo dài nhiều tháng, không có giáo trình, không có điểm tổng kết, nhưng có rất nhiều tiếng chửi, đặc biệt là chửi rất đều, không ngắt quãng.

Vụ án ấy bắt đầu bằng một căn nhà cũ, ba mươi cây vàng và hai anh em ruột – mà nếu xét về mức độ mâu thuẫn thì… hơn cả phim dài tập.

Nguyễn Hưng Quốc – Tết, nhớ

Sống ở hải ngoại, cứ mỗi lần tết đến, tự dưng tôi hay thấy buồn buồn và mơ hồ thoáng một chút gì như tiếc nuối.

Cảm giác buồn buồn của những cái tết tha hương thì có lẽ chả có gì khó hiểu. Tết, trong tâm thức của người Việt, trước hết, là đoàn tụ ; và đoàn tụ, trước hết, là với gia đình, láng giềng, và hơn nữa, quê quán, nơi để lại những hình ảnh đẹp nhất trong ký ức và hầu như gắn liền với tuổi thơ.

Sống ở hải ngoại, cả ba điều ấy đều chỉ là những giấc mơ. Quê quán hay quê hương nói chung thì xa lắc ; với riêng tôi, thì không thể về được ; (đại) gia đình thì mỗi người một ngả ; còn hàng xóm thì ngó quanh, chỉ thấy toàn... Tây !

Nguyễn Đình Bổn - Mùa dịch : Ký ức kinh hoàng, trắng đen hiển lộ !

 

Các tháng 6,7,8,9 năm 2021 ai ở Sài Gòn mới thấm. Rào chắn cứng (sắt, gỗ, ván ép...) trên mọi con đường, trên mọi ngõ hẻm. Chọt mũi liên tục và hốt sạch khi dương tính và ban đầu hốt cả F1, F2...

Đến tháng 7,8 thì chết la liệt trong trại tập trung và cả tại nhà vì không được phép ra khỏi cửa.

Đêm, đèn đường tắt hết, tiếng còi xe cứu thương rền rĩ như tiếng gọi tử thần khắp mọi ngã đường. Bạn bè tôi chết không ít và chết trong cô độc, đau đớn.

Nguyễn Thông - Chuyện bánh chưng tết (2, kỳ cuối)

 

Sự luộc bánh là cả mớ kỷ niệm khó quên. Nhà tôi có chiếc nồi đồng khá to, xếp vào đó được chục chiếc. Cái nồi này bu tôi mua lại của một gia đình diện bần-cố nông trong làng được chia quả thực dạo cải cách ruộng đất. Xưa kia, chỉ nhà địa chủ mới dám sắm thứ vật dụng khủng như vậy.

Bánh gói xong, xếp kín trong nồi, đổ nước xâm xấp. Trước đó, anh Uy tôi đã theo chỉ đạo của tư lệnh thày, khệ nệ ra sau nhà bưng ra hơn chục hòn gạch xếp thành ba ông đầu rau ở góc sân.

Suốt đêm lạnh trước thềm xuân, ngồi với nhau quanh bếp lửa đỏ rừng rực luộc bánh chưng, chuyện nọ xọ chuyện kia, ngắm sao trời nhấp nháy, ngửi mùi bánh chín tỏa ra dìu dịu khó cưỡng nổi cơn thèm. Ngắm sao, anh Uy tôi kể cho cả đám nghe chuyện “Những vì sao” của Alphonse Daudet, anh nói hay lắm nhưng trẻ nhãi chúng tôi cứ lắc đầu, lại còn cằn nhằn chả thấy đánh nhau gì cả.

Nguyễn Thông - Chuyện bánh chưng tết (1)

Bạn Phạm Văn Tuyên  ở huyện Ninh Giang tỉnh Hải Dương (nay đã gộp vào Hải Phòng, thành đồng hương) nhắn tôi rằng, chú ơi, tết nhất sát sạt rồi, chú viết gì về tết xưa đi.

Tôi đang dở bận cái bài về... Campuchia (nhiều điều rất hay) chưa xong, nhưng sực nhớ nhời Tuyên, bèn hầu bạn phây bài bánh chưng này.

Nói về bánh chưng, có mà cả ngày cũng chửa dứt. Chiếc bánh chưng không chỉ gắn bó với Tết mà với nếp sống, phong tục của người Việt. Lứa chúng tôi hồi nhỏ, hầu như đứa nào cũng thuộc đôi câu đối đặc sản tết, liệt kê đủ món cổ truyền: “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ/Nêu cao, tràng pháo, bánh chưng xanh”. 

Lưu Trọng Văn – Chia tay ông Đoàn Duy Thành

 

Ông chỉ được huân chương Lao động hạng nhất, mà lẽ ra với những gì ông thực sự đóng góp cho sự phát triển tiến bộ của Đất nước, ông xứng đáng nhận huân chương Hồ Chí Minh hoặc huân chương Sao vàng.

Mười bảy tuổi, ông đã được dân tín nhiệm với số phiếu cao nhất vào hội đồng nhân dân xã. Mười chín tuổi, ông đã là chủ tịch quận ở Hải Phòng. Khi là bí thư Hải Phòng ông đã bảo vệ quyền được làm giàu của người Dân khi bất tuân lệnh chiến dịch D 30 tịch thu nhà của Dân nghi làm ăn bất hợp pháp.

Với cương vị Trưởng phòng Công nghiệp Thương mại Việt Nam, ông đã tổ chức một đội ngũ các chuyên gia kinh tế có tầm nhìn tiến bộ và thực tiễn như bà Phạm Chi Lan, ông Vũ Tiến Lộc để làm chỗ dựa tin cậy cho doanh nghiệp tư nhân, tạo tiền đề khẳng định vai trò kinh tế tư nhân sau này.

Lưu Trọng Văn – Lời chào Phạm Minh Chính

 

Gã có mối quan hệ với thủ tướng Phạm Minh Chính khi ông hồi đáp một bài viết của gã, phản ứng khá gay gắt một số câu viết hơi bốc đồng của ông, khi ông viết thư khen ngợi đội bóng đá U 23 Việt Nam. Thái độ của ông lắng nghe chân thành và cầu thị.

Lúc đó gã chưa hề gặp ông. Sau đó mỗi tết đến ông đều nhớ đến kẻ đã phê phán phản biện ông, bằng cách gửi biếu gã một chai rượu xịn.

Một sớm, đang phượt bụi trên thuyền dọc sông Son gần động Phong Nha quê gã thì nhận được cú điện thoại của Nguyễn Quang Thiều. Thiều bảo tối mai thủ tướng Phạm Minh Chính mời cơm Thiều để cùng trao đổi về văn học. Thủ tướng muốn mời gã cùng dự. Gã từ chối với lý do đang đi phượt bụi quê choa.

Lê Huyền Ái Mỹ - Thua xứng đáng, buồn chi!

Nếu có thì nên dành cho một Nỗi Buồn lớn hơn, hôm qua, 19-01, 52 năm rồi món nợ Hoàng Sa vẫn chưa thể đòi được.

Nhớ cho, niên hiệu Trị Bình (1064 - 1067) khi Tống Anh tông hỏi về việc Giao Chỉ, Hàn Kỳ nói :

“Trước kia Lê Hoàn làm phản chống mệnh, Thái tông sai tướng thảo phạt nhưng không phục, sau sai sứ qua chiêu dụ mới hiệu thuận. Giao Châu đường núi hiểm trở chật hẹp, nhiều chướng khi độc hại, tuy được đất ấy e cũng không thể giữ”.

Nguyễn Thông - 20 trong 40

  

Mấy bạn nhắn/gọi hỏi tôi sao vắng lâu thế.

Quả thật những ngày qua tôi bị ươn người, chẳng thiết động chân động tay nghĩ ngợi gì, mặc dù cuộc sống đầy chuyện động trời (ông em tôi bảo xứ này lúc nào cũng sẵn chuyện kinh thiên động địa).

Ốc chưa mang nổi mình ốc, nên kệ cọc kệ rêu. Nhưng sự tình nghĩa này thì tôi ráng biên đôi chữ, tỏ tấm lòng thành. Chả là hôm nay, ngày 03.01. Đúng 40 năm trước, báo Thanh Niên ra đời.

Cù Mai Công - Vài chuyện khó hiểu trong đêm cuối năm

Tôi giữ một số ảnh gia đình xưa. Tối qua 29-12-2025, tôi bỗng táy máy mang một tấm ảnh chụp hồi đám cưới năm 1960 của người chị cả, con dòng trước của ba tôi (ba tôi hai đời vợ, vợ trước mất mấy năm thì lấy mẹ tôi, từ ngoài Bắc) ra làm AI, với yêu cầu: Làm rõ ảnh.

Người chị này lấy theo tên chồng là Thiệp, trước ở cùng xứ Tân Chí Linh với nhà tôi, rồi về ở khu gia binh đối diện chợ Phan Văn Trị (Bình Thạnh cũ). Sau 1975 về ở Gia Kiệm (Đồng Nai) cho tới nay.

Làm xong, tôi gởi ảnh AI cho chị dâu tôi, cháu tôi (gọi tôi bằng chú) và cháu dâu lúc 21g. Ngay sau đó, một người cháu con bà chị dòng trước khác điện thoại: “Cậu C. ơi, bác Thiệp gái mất”.

Đàm Ngọc - Nhớ mùa Noel cũ

Saigon những năm cuối thế kỷ trước, người và xe cộ cũng đông vì là đô thị hàng đầu, nhưng vẫn không nhiều như bây giờ, chỉ chưa đến một nửa.

Noel ngày ấy cũng vậy, thanh bình, ít xô bồ hơn, cảm nhận cá nhân như thế.

Hồi đó, Noel người ta đi chơi đa số bằng xe đạp, và đi bộ.

Cao Hoàng - Tản mạn Noel 1976 : Giáng Sinh vắng Chúa

Tháng 10 năm 1976 tôi lên Kinh tế mới. Hai tháng sau là Noel.

Tôi biết trên kinh tế mới có nhiều người theo đạo Công giáo. Nhưng mùa Noel năm đó, Chúa không về ngự trên Kinh tế mới. Ở nơi mà người ta chỉ dám đi nhẹ và nói chuyện thì thầm. Tất cả đều lo lắng cho tương lai của mình và con cái rồi không biết về đâu.

Đêm đông thành phố lạnh một, trên kinh tế mới thời đó lạnh gấp bội phần. Nhà ai cũng đốt đống lửa giữa nhà để sưởi ấm và lấy ánh sáng.

Nhân Nguyễn - 22/12

Ngày này cách nay 56 năm tôi đi trên đỉnh Trường Sơn. Cả tiểu đội sốt rét, đói khát, bom đạn  thương tích rã rời, duy còn mình tôi tuy nhỏ con nhưng khỏe mạnh, không hề hấn gì !

Người trung đội trưởng là anh Mãi (phó là anh Lộc) vô cùng quý mến. Ngang chiều, dừng chân, anh nháy cho tôi đi săn khỉ. Chưa đi được bao xa, tôi bắt được con trăn đất. Anh em hè nhau mang chia cho các tiểu đội về nấu với chút thịt hộp của anh làm gia vị, sao mà ngon quá.

Rồi đoàn quân xuống Hạ Lào vào đất Campuchia ! Đang leo núi bảy tám tháng quen rồi, khi xuống đồng bằng ngã sấp mặt, không anh nào đi được, vật vã mấy tuần mới quen chân !

Lê Quốc Quân - 400 năm Quốc ngữ

Hôm nay là đúng 400 năm ngày giỗ ông tổ của chữ Quốc ngữ, Cha Francisco de Pina. Ngài là một tu sĩ Dòng Tên sinh năm 1585 tại Bồ Đào Nha, và đã dành 8 năm quan trọng nhất của cuộc đời mình ở Việt Nam (1617-1625).

Ngài qua đời vào ngày 15-12-1625 khi vừa tròn 40 tuổi, trong một hoàn cảnh vô cùng xúc động. Ngài chết đuối khi đang cứu người. Chiếc áo dòng của Ngài bị bị vướng vào chiếc thuyền thúng và bị đắm tại biển Cửa Đại, Quảng Nam.

Cha Francisco de Pina là nhà truyền giáo phương Tây đầu tiên có thể nói tiếng Việt một cách lưu loát và truyền giáo mà không cần thông dịch. Đây là điều chưa từng có trước đó.

Trần Quốc Quân - Chuyện bộ đội cụ Duẩn

Gia đình tôi có 6 đàn ông thì 5 người từng tham gia Quân đội Nhân dân Việt Nam. Trong đó có ba tôi cùng 3 anh trai là sĩ quan cả đời binh nghiệp, chỉ mỗi tôi làm lính nghĩa vụ ba năm.

Cuối năm 1980, sau khi tốt nghiệp đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội chưa đầy năm, tôi bị tổng động viên đánh Tàu. Tôi nhập ngũ từ cơ quan Tổng cục Thống kê ở 6 B Hoàng Diệu, Hà Nội cùng với bọn lính trẻ thực hiện nghĩa vụ quân sự từ các phường Phúc Xá, Nghĩa Dũng, An Dương... ngoài bãi đê Sông Hồng.

Tiểu đoàn 1, trung Đoàn 786, sư đoàn 321, Quân khu Thủ đô của tôi có hai thái cực đối lập giữa lính cơ quan trung ương có trụ sở tại quận Ba Đình với bọn lính du thủ du thực, cầu bơ cầu bất bán nước, móc túi ở bến Nứa ngay đầu cầu Long Biên cũng thuộc quận Ba Đình.

Bùi Chí Vinh - Một nén nhang cho Lê Công Giàu

 

Theo thông tin tôi được biết, anh Lê Công Giàu sinh ngày 01-05-1945, nguyên Giám đốc công ty Savimex đã mất lúc 15 giờ 50 phút ngày 06-12-2025 tại địa chỉ 150 đường số 1 khu dân cư Trung Sơn, ấp 48 xã Bình Hưng, TPHCM. Lễ động quan lúc 6 giờ ngày 09-12-2025 sau đó hỏa táng tại Trung tâm hỏa táng Đa Phước.

Vài dòng cáo phó chỉ có vậy, nhưng đằng sau nó là nhiều kỷ niệm. Ngày tôi đi bộ đội đợt Hồng Binh năm 1978 ở Thành Đoàn, thì Lê Công Giàu đang là Phó Bí Thư Thường Trực Thành Đoàn phụ trách báo Tuổi Trẻ đến tiễn tôi đi.

Sau khi nghe tôi đọc thơ trước hàng ngàn tân binh tình nguyện, anh kéo tôi ra một góc, nhét túi tôi một bì thư tiền lộ phí và nói "Bùi Chí Vinh rất tài hoa, chỉ tiếc ông sinh bất phùng thời".

Trần Trung Đạo – Kính tiễn nhà thơ và nhạc sĩ Đynh Trầm Ca

 

Nhận tin anh qua đời khi đang trong chùa lo Phật sự ở California, buồn quá nhưng không biết làm gì hay viết gì ngay lúc đó. Gia đình và thân hữu đều biết anh sẽ ra đi trong một hai hôm, nhưng khi anh thật sự ra đi mọi người vẫn buồn như chưa biết trước.

Hôm 13 tháng 11 anh còn ở bệnh viện. Thịnh, con trai anh, nhắn tin cho biết sức khỏe của anh đang suy sụp rất nhanh và ngày mai sẽ xuất viện về nhà chờ ngày đi. Cháu đưa phone để hai anh em chia tay nhau. Anh không nói được chỉ còn nhìn nhau.

Thật ngạc nhiên và hiếm hoi khi thấy anh mỉm cười. Dường như trong tầng đáy của tâm hồn anh vừa có một tiếng chuông báo thức vọng về từ thăm thẳm. Anh nhận ra tôi không, không quan trọng. Trong quan hệ con người có một sợi tơ vô hình thiêng liêng nối kết nhau dù trong nghìn trùng xa cách.

Dạ Ngân – Tôi nhớ một người phía sau Bảo Ninh

 

Chúng tôi cùng tuổi, sinh 1952. Cùng chiến hào, nói theo ngôn ngữ các cựu binh.

Bảo Ninh vượt Trường Sơn vào, tôi kháng chiến sớm hơn, là dân của Khu 9 thời Võ Văn Kiệt. Sau này mới biết nhau từ lò Viết Văn Nguyễn Du, từ “ống tay áo của Nguyên Ngọc bước ra”. Và thầm lặng liên tài khi Bảo Ninh đọc tôi qua Con Chó Và Vụ Ly Hôn còn tôi thì ngay từ đầu đã nghiêng mình với Nỗi Buồn Chiến Tranh.

Sau khi nhà văn Nguyên Ngọc bị mất hết chức vụ (lần cuối cùng), tôi được Tổng thư ký Nguyễn Khoa Điềm nhận về Hội Nhà văn Việt Nam và thành người của báo Văn Nghệ. Lúc đó Bảo Ninh đã ở Văn Nghệ-Trẻ (nhóm Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Thành Phong), tôi thuộc Văn Nghệ-Già. Nhìn nhóm Văn Nghệ Trẻ mà thèm, dạt dào sinh lực nhưng không lâu sau thì tan tác, có lẽ họ là một cái gai trong mắt lãnh đạo hoặc gay cấn hơn, trong mắt các ngài ở Trên nữa.

Nguyễn Văn Tuấn - "Kỷ niệm nào ghi dấu trên tay" : Tiễn biệt một lãng tử âm nhạc

 

Hơn nửa thế kỷ trước, trong những ngày tháng sinh viên đầy mộng mơ, tôi đã say đắm với giai điệu da diết của Ru Con Tình Cũ. Ca khúc mở đầu bằng hai câu thơ nhạc bất hủ : "Ba năm qua em trở thành thiếu phụ / Ngồi ru con như ru tình buồn..."

Và hôm nay, ngày 01/12/2025, tại Điện Nam (Quảng Nam), người viết những dòng chảy bất tử đó, nhạc sĩ Đynh Trầm Ca, đã nhẹ nhàng ra đi, về với cõi vĩnh hằng, để lại trong lòng người mộ điệu nhiều tiếc nuối. Ông thọ 85 tuổi.

Ông tên thật là Mạc Phụ, chào đời năm 1941 tại thị trấn Vĩnh Điện, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Bút danh Đynh Trầm Ca, theo lời kể từ những người thân cận, được ông chọn lọc tinh tế : "Đynh" lấy từ họ thân mẫu, nhưng với nét chữ "y" dài đầy cá tính, thay vì "i" ngắn gọn thông thường. Đó là cách ông khéo léo khẳng định sự khác biệt, như một dấu ấn riêng giữa dòng chảy âm nhạc miền Nam.

Nguyễn Thông - Nhớ nghề

Hôm nay tây lịch 20.11. Mấy đứa sinh viên thuê trọ ở căn đối diện nhà tôi ngay từ tối qua đã bày bán hoa tươi trên vỉa hè trước cửa. 

Bọn trẻ bây giờ nhanh nhạy, biết làm ăn, nhưng khổ, tự mình xoay sở kiếm ăn tha hương, ráng đỡ gánh nặng cho gia đình. Bà xã tôi bảo, cứ mỗi lần ngó chúng bày hoa, nào dịp 8.3, 20.10, 20.11, rồi tết dương lịch, tết âm lịch, cứ thương thương, ngậm ngùi làm sao ấy.

Xứ mình nhiều ngày lễ, trong đó có lễ riêng của nhà giáo, những người làm nghề dạy học. Cứ tới tháng 11 là không chỉ thầy lẫn trò mà dư luận xã hội cũng lao xao chộn rộn về ngày 20, ngày Nhà giáo Việt Nam.