Mỗi dịp nghỉ lễ dài ngày nhất là Tết, hàng chục triệu người Việt lại trở về nơi mình từng lớn lên. Có thể đi rất xa, nhưng đến ngày nghỉ vẫn muốn quay về. Quê hương, suy cho cùng, không chỉ là một địa danh. Đó là nơi có cha mẹ, ông bà và những ký ức đã theo ta suốt đời.
Tôi nhớ một câu chuyện từ năm 1964, khi tôi mới 11 tuổi. Tôi theo bố đi thu hoạch sắn gần nông trường Đồng Giao, Ninh Bình. Tôi mang một chiếc bị khoảng 6-7 kg sắn, còn bố gánh hai thúng, chừng 30 kg. Hai bố con đi bộ cả ngày, khoảng 30 km, mới về tới Trường Yên.
Dọc đường, đói và mệt quá, tôi lén lấy sắn trong bị vứt dần đi cho nhẹ. Về đến nhà chỉ còn hai củ. Đúng chỗ chùa Bái Đính ngày nay, bố tôi bảo: “Con cố mà học nên người, để không phải cầm cày và ăn sắn thay cơm.”
