Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Một trong những lý do khiến tôi mê dòng nhạc trước 1975 là vì ngôn ngữ.
Có nỗi nhớ nào lặn sâu vào thịt da như “Gác vắng mưa gợi niềm chăn chiếu!”. Rồi giọt mưa ấy tan ra theo “Mưa sụt sùi buổi chiều thổn thức”. Sao không là mưa dầm dề, mưa ào ào? Bởi chỉ “sụt sùi” mới thấu hết cơn khóc không thể ngưng của chia ly…
Ngôn ngữ Phạm Duy sử dụng ở dòng nhạc dịch khiến tôi choáng váng.
Ca sĩ Thanh Phong, một trong ba thành viên của Tam Ca Sao Băng, đã qua đời vào lúc 7 giờ tối thứ Hai, ngày 7 tháng 9 năm 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Sự ra đi của Thanh Phong là một mất mát đối với những người yêu mến nền tân nhạc Việt Nam, đặc biệt là những khán giả từng gắn bó với tiếng hát của Tam Ca Sao Băng, một trong những ban tam ca nam nổi tiếng của nền ca nhạc miền Nam trước năm 1975.
Cùng với Phương Đại và Duy Mỹ, Thanh Phong đã tạo nên một tên tuổi đặc biệt trong lịch sử ca nhạc Việt Nam. Ba giọng hát với những sắc thái riêng biệt nhưng hòa quyện ăn ý đã đưa Tam Ca Sao Băng trở thành một ban tam ca được nhiều thế hệ khán giả yêu thích.
Khoảng 10 giờ sáng nay, thứ Hai ngày 7 tháng 9 năm 2026, Trần Quốc Bảo nhận được tin nhắn từ chị Lưu Dung Anh ở Việt Nam báo tin ca sĩ Thanh Phong vừa qua đời khoảng nửa giờ trước.
Thật ra, tin buồn này không hoàn toàn bất ngờ đối với tôi, bởi chúng tôi đã âm thầm chuẩn bị tinh thần từ khoảng ba tuần trước. Đầu tháng Tám, Trần Quốc Bảo nhận được những hình ảnh anh Thanh Phong nằm mê man trên giường bệnh, thân thể bị những cơn đau do bệnh ung thư gan hành hạ.
Nhìn những hình ảnh ấy, tôi, Phương Hồng Quế, chi Lưu Dũng Anh và em Phúc Ben ở Việt Nam vô cùng xót xa. Tuy nhiên, vì tôn trọng nguyện vọng của gia đình là tuyệt đối không loan báo tình trạng bệnh của anh, chúng tôi chỉ biết chắp tay cầu nguyện, mong một phép lạ sẽ đến. Nếu phép lạ không thể xảy ra, chúng tôi chỉ cầu xin cho anh được nhẹ nhàng rời khỏi cuộc đời, không còn phải chịu thêm những cơn đau đớn.
Một ca khúc có thể qua đi, nhưng câu chữ hay thì còn ở lại. Tại sao nhiều lời ca hơn nửa thế kỷ trước vẫn sống trong ký ức người nghe?
Chuyện là mấy hôm trước, YouTube gợi ý cho tôi một bài hát mới. Tôi nghe vài câu đầu mà giựt mình. Không phải vì giai điệu lạ, cũng không phải vì ý tưởng táo bạo, mà vì lời ca nghe quá dễ dãi, quá ngô nghê, có chỗ gần như … kỳ cục.
Dĩ nhiên, thời nào cũng có bài hay bài dở. Nhạc hôm nay không phải không có những ca khúc tử tế, cũng như nhạc xưa không phải bài nào cũng là tuyệt phẩm. Nhưng càng nghe, tôi càng thấy có một khác biệt rất rõ: với nhiều bài hát bây giờ, chữ dường như chỉ còn là thứ để lấp vào giai điệu, gây sốc, bắt tai cho nhanh. Còn với nhiều ca khúc miền Nam trước 1975, chữ là phần cốt lõi của sáng tạo.
Thanh Lam hát Thiên Thai thế đ*o nào lại ra “Bản hùng ca của nhà thương điên”? Thật là tởm lợm và xúc phạm nguyên tác một cách ngu xuẩn. Văn Cao dưới suối vàng chắc cũng nhổm dậy chửi toáng lên khiến các vong hồn xung quanh cũng một phen hoảng loạn.
Nhạc sĩ sợ nhất bị hát sai hẳn âm điệu mà mình muốn diễn tả. Phó Đức Phương có câu nói bất hủ:”Tớ thà chặt một đốt ngón tay, chỉ mong các bạn hát đúng âm điệu của tớ…”.
Em Thanh Lam hát như vậy là quá tởm lợm. Mà sao không ai duyệt hộ cho em? Hay ông nào cũng sợ cái uy Diva của em? Tùng Dương nhiều lúc cũng như vậy. Đáng nhẽ thấp, lắng đọng, thì lại lạc điệu, tự nhiên cao vút. Cao vút để làm gì? Khoe giọng? Chính cái cao vút lập dị ấy phá tan đi linh hồn của bài hát.
Chỉ 21 năm ngắn ngủi, từ 1954 đến 1975, Sài Gòn khi đó là thủ đô của Việt Nam Cộng Hòa, dù trong chiến tranh đã bừng sáng không thể mô tả cái huy hoàng về văn học nghệ thuật.
Không kể hàng trăm tờ báo, chỉ riêng mảng văn chương đã có những tạp chí ghi dấu ấn mạnh mẽ như Văn, Văn Học, Bách Khoa, Khởi Hành, Sáng Tạo...trở thành những diễn đàn quan trọng. Đây được coi là một trong hai giai đoạn rực rỡ nhất của văn học Việt Nam hiện đại (thời kỳ trước là văn chương tiền chiến 1930-1945) mà không biết trăm năm sau còn có thể tạo ra?
Về Văn học: Võ Phiến, Mai Thảo, Doãn Quốc Sỹ, Nguyễn Thị Thụy Vũ, Bùi Giáng, Dương Nghiễm Mậu, Tô Thùy Yên, Nguyên Sa, Bình Nguyên Lộc, Sơn Nam, Duyên Anh... nói chung khó thể liệt kê.
Phân tích từ hai vụ kiện song hành - Lang Van tại Mỹ và Giáng Son tại Việt Nam - về cách thu thập chứng cứ, lựa chọn yêu cầu khởi kiện, và bài toán khó nhất: Có nên đòi tiền?
Trưa 26/06/2026, sau 5 năm và ba lần thay thẩm phán, Tòa án thành phố Hà Nội tuyên: BH Media đã xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đối với bản ghi "Giấc mơ trưa" của nhạc sĩ Giáng Son và Nguyễn Vĩnh Tiến. Buộc chấm dứt hành vi xâm phạm, gỡ bỏ toàn bộ thông tin nhận vơ chủ sở hữu, và xin lỗi công khai trên ba tờ báo in.
Cùng thời điểm, ở phía bên kia bán cầu, Lang Van Inc. - công ty âm nhạc người Việt hải ngoại - đang dùng chính hồ sơ vi phạm của BH Media để làm chứng cứ trước USTR trong cuộc điều tra thương mại Mục 301.
Họ đã từng có một mối tình thật đẹp... Khi người con gái bị sức ép của gia đình bước lên xe hoa thì trong nỗi đớn đau tuyệt tình, chàng trai đã sáng tác một ca khúc. Hình như tất cả tâm huyết của chàng đã trút hết vào đó nên từ đó đến nay chàng chỉ có duy nhất bài hát này.
Nhạc sĩ Lê Hoàng Long năm nay 82 tuổi, sức khỏe đã yếu, phải nằm ở nhà cho vợ săn sóc. Tôi nhớ, hơn mười năm trước ông còn năng nổ lắm. Hễ có việc gì "bức xúc" là ông điện thoại hoặc gửi thư cho tôi.
Ông không theo đạo nhưng giấy viết thư của ông có in tiêu đề Nhạc sĩ Lê Hoàng Long - được Đức giáo hoàng Gioan ban phép lành Tòa Thánh, ở góc trái. Còn nhớ, ông luôn chê nhạc sĩ Th.O là "cả đời chỉ làm được mỗi một bản nhạc!". Tôi phải bật cười, thầm nghĩ: "Sao ông không nhớ là mình cũng chỉ có một bản nhạc độc nhất. Còn cụ Th.O thì có nhiều chứ". Nghĩ thế, nhưng không dám cãi vì phải tranh thủ tình cảm để hỏi chuyện về người đẹp trong ca khúc Gợi giấc mơ xưa của ông.
(Bên Mỹ nó có thêm công ty là Bihaco).
Cách đây vài năm, khi tôi thực hiện các chương trình văn nghệ trên Phượng Mai Official Channel, mỗi lần các ca sĩ hát các tác phẩm của nhạc sĩ, tôi phải gọi cho nhạc sĩ để trả tiền tác quyền âm nhạc (đôi khi nhạc sĩ không còn, tôi phải liên lạc với gia đình).
Nhưng cứ sau mỗi show, thì sáng tôi nhận được email nói nhạc phẩm đó thuộc bản quyền của BH Media. Tôi phải liên lạc với gia đình nhạc sĩ để yêu cầu họ viết thư để tôi gởi cho YouTube.
Bị nhiều lần khiến tôi tức giận vì biết tên này xảo trá. Nó đi mua vài cái CD của ca sĩ ABCD, bỏ YouTube rồi đưa cho YouTube thấy bản nhạc ca sĩ đó nó có mua bản quyền, nhưng thực tế nó không hề có bản quyền từ nhạc sĩ, sau đó nó claim toàn bộ melody là bản quyền của nó.
Ông cố Quang Lập nầy hồi đó cũng là hiện tượng trên các nền tảng âm nhạc từ YouTube tới mấy quán cà phê bình dân.
Giọng hát bình thường, có hơi hướng bắt chước Duy Khánh (pha trộn thêm Trường Vũ) nhưng mà í ẹ quá. Ám ảnh thật sự mỗi khi nghe cha nội nầy hát tràng giang đại hải trên YouTube, quán cà phê. Thứ âm nhạc của trự ráng ủy mị hết mức có thể. Vậy mà còn quảng cáo giọng hát để đời.
Bắt đầu từ năm nay, Mỹ đưa Việt Nam vô danh sách số 1 các quốc gia xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Rất nhiều trung tâm âm nhạc tại Việt Nam dính cựa gà nòi.
Vì sao Mây Lang Thang, Lululola đã tự lập kênh YouTube nhưng lại chọn ăn chia với BH Media - và đó chính là cái bẫy họ bước vào.
Không phải cứ up video lên YouTube là kiếm tiền
Nhiều người theo dõi vụ án này và thắc mắc: Mây Lang Thang, Lululola đã có kênh YouTube riêng, đã có hàng chục triệu lượt xem, tại sao còn cần BH Media? Tại sao không tự đăng, tự bật kiếm tiền, giữ 100 % doanh thu?
Câu trả lời nằm ở một vấn đề kỹ thuật mà ít người ngoài ngành hiểu rõ: Đăng video lên YouTube và "kiếm tiền an toàn" từ video âm nhạc trên YouTube là hai việc hoàn toàn khác nhau. Và đây chính là khoảng cách mà BH Media đã lấp đầy, bằng cách đặt mình vào đúng vị trí không thể thiếu.
Mây Lang Thang, Lululola, Giọng Ca Để Đời... từ sân khấu hoàng hôn mộng mơ đến trại giam.
I. Để hiểu đúng vụ án này, cần nhìn thẳng vào một sự thật: Những đơn vị bị khởi tố lần này - ngoại trừ BH Media - không phải là những cái tên “mờ ám” hoạt động trong bóng tối. Họ là những thương hiệu giải trí được yêu mến, được đầu tư nghiêm túc, và thực sự đã tạo ra giá trị văn hóa đáng ghi nhận cho ngành công nghiệp âm nhạc trực tiếp tại Việt Nam.
Mây Lang Thang / Mây Sài Gòn là câu chuyện khởi nghiệp từ tình yêu âm nhạc đích thực. Xuất phát từ một khoảng đất trống với vài chiếc ghế gỗ, Võ Hoàng Việt gây dựng nên sân khấu ca nhạc “biểu tượng” của Đà Lạt - người được mệnh danh là “người dẫn đầu xu hướng” nghe nhạc vào buổi chiều hoàng hôn. Cái gọi là “trend nghe nhạc lúc 16 giờ 30” mà giờ đây phổ biến khắp các điểm du lịch Việt Nam - Mây Lang Thang chính là người tạo ra nó.
Câu chuyện dài hai mươi năm, từ Phó Đức Phương “đánh nhau với cối xay gió” đến ngày BH Media bị còng tay.
I. Ngày 15/05/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, theo chỉ đạo từ Công điện số 38 của Thủ tướng về đấu tranh với xâm phạm sở hữu trí tuệ, đã ra quyết định khởi tố 5 vụ án hình sự về tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan” theo Điều 225 Bộ luật Hình sự. Trong đó có vụ án xảy ra tại Công ty BH Media với bị can Nguyễn Hải Bình, Tổng Giám đốc công ty, đồng thời là Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền Tác giả Việt Nam (VCCA).
Cùng bị khởi tố còn có Võ Văn Nam, Giám đốc Công ty TNHH Lululola Entertainment; Nguyễn Minh Đức và Ngô Thanh Tùng trong vụ án nhóm 1900 Group; Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy, Giám đốc Công ty TNHH Mây Sài Gòn; và ca sĩ Diệp Văn Lập (Quang Lập), chủ Trung tâm Giọng ca để đời.
Có những điều khán giả không nhìn thấy phía sau một chương trình như Paris By Night…
Đó là hàng chục năm gìn giữ âm nhạc Việt Nam, đầu tư sản xuất, quay hình, lưu trữ và bảo vệ những tác phẩm đã trở thành ký ức của nhiều thế hệ.
Bước vào thời đại digital, chúng tôi hiểu và tôn trọng bản quyền hơn bao giờ hết. Vì người sáng tạo xứng đáng được bảo vệ. Nhưng đau lòng nhất là khi chính những người tạo ra tác phẩm, gìn giữ tác phẩm… đôi khi lại trở thành nạn nhân của những hệ thống claim thiếu minh bạch trên không gian số.
Sáng nay, mạng xã hội xôn xao với thông tin một mạng lưới bản quyền đen bị khởi tố. Bất ngờ không? Bất ngờ chứ - vì mình không ngờ ngày này đến nhanh đến vậy, ngoài mọi kỳ vọng.
Vậy nó đen thế nào? Sao ngành này lại đen được?
Trước hết, bản quyền là khái niệm cực kỳ quyền lực, đặc biệt ở các quốc gia phát triển. Ở Việt Nam cũng không khác - pháp luật bảo hộ tối đa cho người sáng tạo. Một bản nhạc, một bức ảnh, một đoạn video ngắn đều là tài sản được luật pháp bảo vệ. Và quyền lực đó là một công cụ. Trong tay người tốt - nó bảo vệ nghệ sĩ. Trong tay kẻ xấu - nó là vũ khí.
Thực ra bây giờ không cần bắt, xử lý bọn vi phạm bản quyền nữa, bởi các văn nghệ sĩ có tự sáng tác đâu, tinh nhờ AI làm giùm.
AI đang làm đảo lộn mọi điều. Nó như ma vậy.
Học trò không tự làm bài tập về nhà nữa, AI làm văn còn hay hơn thầy cô giáo.
Hôm trước bác thi sĩ Nguyễn Duy kể, khi cả đám đang ngồi nhậu, một lão mở máy nói với AI mày phổ nhạc cho tao bài thơ này của Nguyễn Duy đi, phải thật xúc động nghe mày. Chỉ hơn phút đã có tác phẩm, ca sĩ AI hát luôn, nghe ngất ngây.
Ngày 15/05, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) Bộ Công an đã khởi tố 5 vụ án hình sự về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.
Các cá nhân bị khởi tố gồm : Nguyễn Hải Bình, Tổng giám đốc Công ty BH Media ; Võ Văn Nam, Giám đốc Công ty TNHH Lululola Entertainment ; Nguyễn Minh Đức, chủ hộ kinh doanh Đồi Mặt Trời và Ngô Thanh Tùng, chủ hộ kinh doanh Thông Zeo trong vụ án liên quan nhóm 1900 Group ; Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy, Giám đốc Công ty TNHH Mây Sài Gòn ; Diệp Văn Lập (ca sĩ Quang Lập), chủ Trung tâm Giọng ca để đời.
Trong số này, cái tên Nguyễn Hải Bình gắn với một sự cố hi hữu liên quan đến bản quyền đầy tính xúc phạm.
Nhiều năm trước, có một nhóm bạn ở Đà Nẵng nhờ tôi tìm lịch diễn của Giọng ca để đời, vốn khá nổi tiếng trên YouTube và được các fan hâm mộ dòng nhạc bolero yêu thích.
Tìm tới địa chỉ 11 Bùi Thị Xuân quận 1 (nhớ là vậy) thì đâu thấy bóng dáng. Thì ra Trung tâm này lâu lâu tổ chức thâu hình các buổi diễn để đăng lên kênh YouTube mà thôi.
Công bằng mà nói, một khoảng thời gian khá dài, Giọng ca để đời có sức hút khá lớn, chất lượng ca sĩ và các bài hát đều rất thu hút. Lúc đó, ngoài cặp song ca Hoàng Anh-Tài Nguyễn, với Hoàng Anh (nam) giả giọng ca sĩ Hoàng Oanh Saigon cũ khá xuất sắc, còn có giọng ca độc lạ của Quang Lập.
Bài hát Nối vòng tay lớn của Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn được sáng tác vào năm 1968 trong phong trào "đấu tranh đô thị". Đến biến cố 30/04/1975, Trịnh Công Sơn đã đem bài này lên hát ở Đài Phát thanh Saigon vừa bị tiếp quản.
Và nay, nhân dịp 30/04, người ta đã khẳng định và tôn vinh Nối vòng tay lớn đã được "lịch sử chọn".
Nhưng điều oái oăm mà không ít người chưa biết, là bài này nằm trong danh mục "không được phép phổ biến chính thức " sau năm 1975 dưới mọi hình thức.
Rốt cục, Thành và tôi được kết nạp đoàn. Thành đi bộ đội, cùng đợt với thầy Mễ chủ nhiệm, các bạn Như, Thảo, Tiến, Thanh, Sơn, Lĩnh, Biên tây... Tôi được hoãn bởi anh ruột đang đánh nhau bên Lào rồi.
Tiễn đưa nhau trong một ngày buồn, tháng 4.1972. Đoàn viên Thành vào mặt trận Quảng Trị, cái cối xay thịt thành cổ hè 1972, may nhờ phúc ấm tổ tiên, ông bà phù hộ, nên chỉ sứt mẻ trở về. Cứ mỗi lần nhắc tới đồng đội thành cổ, y mắt đỏ hoe, khóc rưng rức.
Nhắc tới đoàn, đừng quên tên của nó. Những năm 60 - 70, tên là Đoàn thanh niên lao động Việt Nam, bởi đảng sinh ra nó là Đảng lao động Việt Nam. Tên nghe khá gần gũi, chả xa lạ như sau này. Khi tôi vào đoàn năm 1972, trước đó nó đã được đổi thành Đoàn thanh niên lao động Hồ Chí Minh, sau khi cụ Hồ mất mấy tháng. Vẫn còn chất "lao động". Tới năm 1976, đất nước thống nhất, nó lại có tên mới - Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh. Đổi xoành xoạch.
