Khác
với vụ phóng ICBM từ đảo Hải Nam vào năm 2024, lần này Trung Quốc đã khai hỏa
tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM).
Đây
là một cột mốc đáng chú ý, bởi SLBM nằm ở trung tâm của năng lực tấn công trả
đũa (second-strike capability), tức khả năng giáng đòn đáp trả tàn khốc ngay cả
sau khi phải hứng chịu một cuộc tấn công phủ đầu, theo học thuyết răn đe hạt
nhân.
Vì
vậy, vụ phóng này không chỉ là một cuộc thử nghiệm kỹ thuật thông thường, mà
còn là màn phô trương năng lực tác chiến thực tế của lực lượng hạt nhân chiến
lược Trung Quốc.
Xem
phần trả lời phỏng vấn trên Fox News [1] đã thấy được bản lãnh của Quyền Bộ trưởng
Hải quân Hùng Cao (hình). Nhưng đến khi nghe anh trả lời phỏng vấn bằng tiếng
Việt, người ta lại thấy một Hùng Cao gần gũi và chân thật hơn.
Đằng
sau chức vụ và ngôn ngữ [không mấy] ngoại giao [2] là một người hiểu khá rõ Việt
Nam đang đứng ở đâu trong bàn cờ quyền lực tại Biển Đông.
Giọng
tiếng Việt của anh ấy có thể còn lơ lớ, nhưng thông điệp thì không hề lơ mơ.
Anh nói thẳng rằng Mỹ cần 350 tàu chiến để đối trọng với sự quấy rối ngày càng
ngang ngược của Trung Quốc ở Biển Đông. Mỗi tàu có thể mang 96 hỏa tiễn.
Bạn
có tin rằng cuốn sách này do tờ báo chuyên về kinh tế, Thời báo Kinh tế Sài
Gòn, tổ chức thực hiện và được Nhà xuất bản Trẻ xuất bản không ?
Đúng
là như vậy. Nó thuộc Tủ sách Kiến thức của Quỹ Saigon Times (Saigon Times
Foundation).
Tôi
lúc đó đang là tổng thư ký tòa soạn Thời báo Kinh tế Sài Gòn (từ 1997 đến khi về
hưu năm 2010) được tổng biên tập Võ Như Lanh giao làm cuốn sách này. Tôi tổ chức
bản thảo, lấy từ nhiều nguồn như trên bìa sách có đề, biên tập hoàn chỉnh, ban biên
tập duyệt xong thì giao Nhà xuất bản in và phát hành.
Vụ
một cuốn sách bị thu hồi, nhà xuất bản bị phạt nặng (còn tác giả, cơ quan chủ
quản nhà xuất bản, cơ quan cấp trên xét duyệt xuất bản vẫn chưa biết sẽ như thế
nào) khiến người ta bàn tán, dè chừng.
Ông
hàng xóm nhà tôi chua chát bảo, thành công của họ ở chỗ làm cho con người ta,
dù là người tốt, đã sợ hãi, an phận, yếm thế.
Một
vị phó giáo sư trực tính nhận xét ngắn gọn về cuốn sách: "Nịnh không nên
đời cũng bị hạch tội. Sướng chửa". Không nên đời có nghĩa là làm không ra
trò, vụng về, thô thiển.
Trước
khi biên mấy chữ về cái "tết" này, nhà cháu phải chửi cái đã. Cha bố
đứa nào mấy hôm nay chặn phây búc của bà, không cho bà lên vui chơi với thiên hạ.
Bao
nhiêu chuyện, mày bắt bà ngồi im, không được động chân động tay động óc. Bực cả
mình. Chiều nay bà tình cờ thấy mày quên canh gác "bảo vệ hòa bình thế giới",
bà léo nhéo vài chữ cho vui, mày mà quy cho bà vi phạm này nọ, bà chẳng tế cho
là may.
Theo
lịch âm, hôm nay mùng 5 tháng 5 là tết Đoan Ngọ, bên Tàu có bên ta cũng có, từ
hồi nảo hồi nào. Rất nhiều thứ tết ở ta như tết Nguyên đán (đầu năm), tết Hàn
thực (mùng 3.3), tết Trung nguyên (rằm tháng 7), tết Trung thu (rằm tháng 8),
ông Táo chầu giời (23 tháng chạp) ... đều xuất xứ bên Tàu. Thôi thì nó sang ta,
cái nào hợp ta dùng, cái nào dở ta bỏ dần.
Vì
ông Botz có việc phải đi ngay nên tôi chỉ mời được ông Istvan Losonczi ăn trưa
trong quán ăn của câu lạc bộ Honved. Cái tên này xuất phát từ “Magyar
Honvédség” (Lực lượng vũ trang Hung). Quán giải khát gọi là Regiment Caffee (Cà
phê trung đoàn). Sau 1990 câu lạc bộ Honved mở cửa cho toàn dân, nhưng các sĩ
quan vẫn lui tới đây gặp nhau. Từ bà phục vụ đến ông tướng đều quen biết nhau.
Khác
với ông quân nhân chuyên nghiệp Laszlo Botz, Istvan Losonczi vốn là chàng sinh
viên yêu văn học. Vì giỏi tiếng Anh và văn hóa nước ngoài nên ông được vào làm ở
đài truyền hình nhà nước MTV, chuyên trách biên tập và giao dịch mua phim nước
ngoài.
Hai
ông cựu nhân viên truyền hình xã hội chủ nghĩa rất hợp nhau bên ly bia
Kőbányai. Đĩa thịt goulash nóng hổi khiến tôi nhớ đến khái niệm “Goulash
communism” (Chủ nghĩa Cộng sản Thịt hầm) [1] mà tôi nghe từ hồi nhỏ.
Hiện
nay các chuyên gia quân sự cho rằng Nhật Bản có "khả năng hạt nhân tiềm
ẩn" (latent nuclear capability) rất cao: Dự trữ plutonium lớn (đủ cho hàng
trăm đầu đạn), công nghệ tiên tiến, tên lửa tầm xa (như HVGP, Type 12), và hạ
tầng dân sự hạt nhân có thể chuyển đổi nhanh chóng.
Nhiều
chuyên gia ước tính Nhật có thể chế tạo bom hạt nhân chỉ trong vài tháng nếu
quyết định.
Do
đó trong bối cảnh căng thẳng hiện tại (Triều Tiên thử tên lửa hạt nhân, Trung
Quốc gây áp lực Đài Loan/Senkaku, Nga hợp tác quân sự với Triều Tiên đánh
Ukraine), ba nước côn đồ này luôn la to xem Nhật là mối đe dọa nghiêm trọng.
Nhìn
từ cuộc chiến Ukraina-Nga, Mỹ-Iran cho chúng ra thấy năng lực chiến trường hiện
nay gắn với drone tầm thấp khá nhiều.
Việc
drone tầm thấp giá rẻ có AI sẽ dễ đang bay lượn qua các chướng ngại vật để săn
tìm các mục tiêu đắt giá cho thấy định vị chiến trường nằm ở tạo drone và chống
drone.
Sự
kiện drone xuất hiện ở sân bay Nội Bài khiến 16 chuyến bay bị hủy chuyến gây
thiệt hại rất lớn. Một con drone như vậy chỉ vài trăm ngàn so với 16 chuyến bay
bị hủy và vô số cơ hội làm ăn của các cá nhân trên chuyến bay đó bị ảnh hưởng.
Đó là ví dụ về drone giá rẻ phá hoại đầy đắt giá.
Ngân
sách quốc phòng của Trung Cộng khác nhau tùy theo nguồn ước lượng và gia tăng
hàng năm. Năm 2023, trên giấy tờ ngân sách gia tăng 7,7 phần trăm, tính theo
dollar lên đến 227,9 tỉ. Năm nay, 2026, theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế
(The International Institute for Strategic Studies (IISS)), ngân sách quốc
phòng Trung Cộng lên đến 277 tỉ dollar. Lần nữa đó cũng chỉ là thông tin “chính
thức” từ nhà nước, con số thật sự sẽ cao hơn.
Trung
Cộng có quân đội hiện dịch khoảng 2.3 triệu quân với 500 ngàn quân trừ bị. Trung
Cộng có kho vũ khí và phương tiện chiến tranh tối tân và hiện đại hơn tất cả
các quốc gia khác ở Á Châu. Quân đội Giải phóng Nhân dân (PLA) có hơn hai triệu
nam và nữ được đào tạo đang tại ngũ, khiến lực lượng này trở thành lực lượng vũ
trang lớn nhất thế giới.
Nhưng
cho dù tối tân bao nhiêu và đông đảo bao nhiêu cũng không thể so với 27 ngàn đầu
đạn nguyên tử, các hạm đội hùng mạnh và 250 sư đoàn bộ binh được trang bị tận
răng của Liên Xô trước ngày 25 tháng 12 năm 1991.
Cách
đây 52 năm, tôi lên tàu hỏa rời Việt Nam sang Ukraina du học. Khi đó Ukraina
còn là một phần của Liên Xô. Chuyến đi kéo dài gần hai tuần, xuyên qua toàn bộ
lãnh thổ Trung Quốc rồi đến nước Nga rộng lớn. Đó là một hành trình mà đến hôm
nay tôi vẫn nhớ như in.
Đối
với một thanh niên Việt Nam thời đó, được thực hiện một chuyến đi như vậy là một
niềm hạnh phúc vô cùng lớn lao. Không chỉ là cơ hội được nhìn thấy những chân
trời mới, đó còn là bước ngoặt của cả cuộc đời tôi. Chính chuyến đi ấy đã giúp
tôi tận mắt quan sát những xã hội khác nhau, chứng kiến những thực tế mà sách vở
và tuyên truyền không nói hết, từ đó hình thành những suy nghĩ chính trị mà tôi
vẫn mang theo cho đến tận ngày nay.
Điều
gây ấn tượng mạnh nhất đối với tôi là sự tương phản gần như tuyệt đối giữa
Trung Quốc và Liên Xô.
Sự
tò mò lớn nhất của tôi trong chuyến du lịch Trung Quốc, là xem người dân ở đó
nghĩ gì về Mao, từng được mệnh danh là Mặt trời phương Đông.
Ông
là người sáng lập nên Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, chủ mưu xâm lược Tây Tạng,
đưa ra quyết định đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam khi đó do chính phủ
Việt Nam Cộng Hòa quản lý. Ông cũng bị coi là đại sát nhân trong Cách mạng văn
hóa khiến hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu người chết vì nhục hình, vì
đói...
Sau
khi Mao chết, chính quyền Trung Quốc chính thức đưa ra đánh giá công tội ông.
Trong hồi ký của ai đó mà tôi không nhớ chính xác, (hình như của ông Yeltsin)
người viết kể lại rằng, tại một cuộc họp đặc biệt, Đặng Tiểu Bình, người bị Mao
hành hạ sống dở chết dở, lên voi xuống chó nhiều phen, đưa ra kết luận : Mao
công BẢY, tội BA.
Vào
lúc 5 giờ 40 sáng 4 tháng Sáu, 1989, quảng trường Thiên An Môn nằm trong tay kiểm
soát của quân đội cộng sản Trung Quốc. Số người bị giết được ước tính khác nhau
tuy theo nguồn tin. Tình báo của NATO ước lượng 7 ngàn người bị giết trong lúc
tin của Liên Xô có khoảng 10 ngàn, và theo tin của cơ quan Hồng Thập Tự Trung
Quốc có 5 ngàn người bị giết và 30 ngàn bị thương.
Phong
trào Thiên An Môn bùng nổ và đã bị dập tắt, nhưng chắc chắn một Thiên An Môn
khác đang được hình thành tại Trung Quốc bởi vì khát vọng tự do dân chủ là ngọn
lửa thiêng âm thầm cháy trong lòng người dù đang sống ở đâu trên mặt đất này.
Nơi
nào có độc tài đảng trị nơi đó sẽ có cách mạng dân chủ. Không ai biết thời điểm
nào một cách mạng sẽ diễn ra nhưng không thể phủ nhận hay trốn tránh quy luật
xã hội đó.
Sáng
Nam Sài Gòn, Hoàng Hưng, Đặng Ngọc Tùng và gã bên ly café.
Chuyện
liên quan đến Hoàng Sa, Trường Sa. Ông Tùng kể khi là chủ tịch Tổng liên đoàn
Lao động Việt Nam, ông đã nghe công nhân đánh bắt cá phát hiện tàu Hải quân của
ta bị chìm gần đảo Gạc Ma, trong đó có xác của một số chiến sĩ Hải quân của ta
hy sinh khi bảo vệ Gạc Ma. Ông
kiến nghị các cấp lãnh đạo liên hệ Trung Quốc để đưa di hài các liệt sĩ về với
người thân.
Rất
tiếc phía Trung Quốc cho rằng “chưa đến thời điểm thích hợp”. Mà thời điểm nào
sẽ thích hợp thì không thể biết. Vì canh cánh trong lòng thương các liệt sĩ vẫn
vùi xác ở Biển Đông, ông Tùng đã lập dự án xây Đài Tưởng niệm các liệt sĩ hy
sinh ở Gạc Ma do Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam chủ trì.
Năm
2014, tu viện Larung Gar ở Tây Tạng bị cháy rụi, mà theo nhiều lời kể là Trung
Quốc không muốn tồn tại hệ thống đào tạo tăng sinh độc lập của Phật Giáo Tây
Tạng, nên tu viện này đã "tự cháy".
Khi
đó, một người bạn là nhà báo, luôn có những bài viết kính trọng Phật giáo, đã
quằn quại, viết khóc la về một nơi chốn Phật giáo đã bị hủy hoại. Lời kêu khóc
của bạn ấy mới thật là thương tâm làm sao.
Nhưng
đến năm 2016, chùa Liên Trì của hòa thượng Thích Không Tánh bị đập nát không rõ
nhu cầu, mà đến giờ, nơi đó vẫn là một bãi hoang. Cũng là một người đi chùa, là
một Phật tử nhưng bạn hoàn toàn thờ ơ và không có một ý kiến gì trước một sự
kiện chấn động này, gần như là chiếm trọn báo chí Việt Nam và cả quốc tế trong
một thời gian.
Có
người nhận định Tập gặp Trump rồi liền sau đó gặp Tin, trong cuộc gặp sau này
đã cho ra những thông cáo chung nổ súng vào trật tự thế giới sau Chiến tranh
Thế giới thứ hai được cho là bị phương Tây thao túng, với những ngôn từ như
chống phát-xít.
Quý
vị có nghĩ Nga và Trung Quốc sẽ lợi dụng “Mỹ Trump” để hình thành trật tự thế
giới mới không, và nếu có, có khả thi không?
Một
điều rất hiển nhiên: cả Tập Cận Bình và Putler đều nhìn thấy ở Donald Trump một
cơ hội vàng. Bởi vì Trump dù theo đuổi học thuyết "Nước Mỹ trên hết"
nhưng lại mang tư duy giao dịch, và bản chất Trump là tay hám lợi. Luật ngầm
trong giới làm ăn đã bắt đầu được áp dụng trong lĩnh vực địa chính trị, những
nguyên tắc đảm bảo lợi ích cốt lõi lâu dài của quốc gia bị vứt bỏ không thương
tiếc của thời Trump, lại tạo ra cho những kẻ như Putler và Tập cơ hội, thậm chí
bằng kim cương.
Phát
biểu mới đây của Donald Trump về Đài Loan thực ra không có gì quá bất ngờ,
nhưng nó thêm một lần nhắc thế giới nhớ tới bản chất thật của chính trị quốc
tế.
Ông
Trump nói ông không muốn Mỹ bị kéo vào một cuộc chiến chỉ vì Đài Loan tuyên bố
độc lập. Nói cách khác, lợi ích và cái giá mà nước Mỹ phải trả luôn là điều
được đặt lên bàn cân đầu tiên.
Đó
không phải chuyện riêng của ông Trump. Lịch sử quan hệ giữa Mỹ và Đài Loan đã
cho thấy điều đó từ lâu.
Hàng
chục tấm hình AI ba láp ba xàm về quà tặng của Tàu Cộng bị giụt vào thùng rác
làm cộng động Facebook lên cơn sốt cấp tính thiệt mắc cười. Nhìn vào mấy tấm
hình là biết bịp bợm ngay, vì mỗi hình có một kiểu thùng rác và máy bay khác
nhau. Mật vụ Mỹ thì già khú đế ha ha.
Tâm
lý là mấy tấm hình này được chế ra là để tự sướng. Để có cảm giác người Mỹ
không tin Tàu Cộng và đồ gì của nó làm ra là bị quăng thùng rác.
Thủ
tục an ninh cấm không cho mang các thiết bị phát sóng vào khu vực có tài liệu
bí mật quốc phòng đã có từ rất rất rất rất lâu rồi. Phải lặp lại chữ “rất” nhiều
lần để nhấn mạnh.
Trang bìa Le Point dùng nền đỏ với hìnhTập Cận Bình đang nâng ly, Donald Trump là cái bóng mờ từ xa, chạy tít « Và trong khi đó, Trung Quốc… », nhấn mạnh đến kế hoạch của Tập Cận Bình để qua mặt nước Mỹ về quốc phòng, công nghệ, xe hơi, năng lượng…L’Express đăng
hình vẽ Donald Trump và Tập Cận Bình dưới dạng hai robot đang đối mặt
về trí thông minh nhân tạo, nguyên tử, lượng tử…với dòng tựa « Và rốt cuộc, Trung Quốc thắng ».
Thượng đỉnh Trump-Tập : Hòa dịu nhưng không đột phá
The Economist đánh giá cuộc gặp Trump-Tập là « mờ nhạt ».Libération cuối tuần nhận xét « Tại Bắc Kinh, Trump và Tập phô ra một ‘sự ổn định chiến lược’ nhưng không giải quyết những bất đồng ».
Cuộc họp thượng đỉnh kết thúc hôm thứ Sáu 15/05 không mang lại thỏa
thuận quan trọng nào, tuy nhiên hai đại cường đã giảm bớt căng thẳng về
Iran, Đài Loan và đối địch kinh tế - một sự ổn định sau nhiều năm quan
hệ bị xấu đi.
Trong
chính trường, mỗi một chi tiết đều mang trên mình một ý đồ hành động thâm sâu.
Đọc hiểu những tín hiệu đó có lợi cho sự chuẩn bị những ứng xử chiến thuật trên
bàn đàm phán.
Ngày
12 tháng 5, theo giờ địa phương tại Hoa Kỳ, Tổng thống Mỹ Trump bắt đầu chuyến
thăm Trung Quốc. Trong chuyến đi, khi chuyên cơ Air Force One dừng tiếp nhiên
liệu ở Alaska, CEO của Nvidia, Jensen Huang, bất ngờ xuất hiện và lên máy bay,
ngay lập tức trở thành tâm điểm chú ý.
Trước
đó, tên của Huang không có trong danh sách các lãnh đạo doanh nghiệp tháp tùng
được truyền thông nước ngoài công bố, vậy mà ông lại tham gia đoàn vào phút
cuối. Điều này có ý nghĩa gì?