vendredi 1 mai 2026

Khuyết danh - Người chiến binh cuối cùng và những mảnh ký ức vụn vỡ


Trung Lê - Hôm nay đánh dấu 51 năm Quốc gia Việt Nam Cộng Hòa sụp đổ, BBK xin chia sẻ một bài viết thật cảm động của một người bạn là cựu cảnh sát Dã Chiến thuộc Cảnh sát Quốc gia Việt Nam Cộng Hòa. 

NGƯỜI CHIẾN BINH OAI HÙNG VÀ NHỮNG MẢNH KÝ ỨC VỤN VỠ

​Nhìn lại tấm hình này sau 51 năm, tim tôi vẫn thắt lại. Bức ảnh của phóng viên Nguyễn Đạt chụp người chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa cuối cùng đơn độc trên phố khi thủ đô đã tràn ngập quân đối phương, là một biểu tượng của sự can trường.

Anh ấy bước đi giữa "giờ thứ 25" với hai tay hai súng, bình thản như thể cái chết không còn ý nghĩa gì trước khí tiết.

​Thú thật, nhìn anh oai hùng bao nhiêu, tôi lại nhớ về mình bấy nhiêu. Ngày đó, tôi không có được sự bình thản ấy. Trong cơn biến động kinh hoàng, tôi đã vội vã cởi bỏ bộ đồ hoa cát của lực lượng Cảnh Sát Dã Chiến, chạy thật nhanh về phía gia đình. Đó là một ký ức vừa xót xa, vừa thực tế của một người trai giữa dòng thác lịch sử.

Võ Xuân Sơn - Ngày Thống Nhất Đất Nước


Một số bạn nói chuyện với tôi, gọi ngày 30/4 là Ngày giải phóng Miền Nam. Tôi nói thẳng với các bạn ấy, là tôi không thích gọi như vậy.

Thực ra khi tôi còn trẻ, tôi nghe riết thành quen, và bản thân tôi hồi đó vẫn gọi đó là Ngày giải phóng Miền Nam. Có một bài hát mà tôi thuộc lòng từ khi mới 13, 14 tuổi, trong đó có đoạn: “Trên cánh đồng miền Nam đau thương mây phủ chân trời. Khi ca lên Hồ Chí Minh, nghe lòng phơi phới niềm vui”.

Những lời hát này khắc sâu vào tâm trí tôi, rằng đồng bào Miền Nam quê hương tôi đang đau thương quằn quại dưới gót giầy quân xâm lược Mỹ và ngụy quyền Sài Gòn.

Chu Vĩnh Hải - Nhân văn còn mãi, oán thù rồi sẽ tàn phai


Có những điều muốn nhớ mãi, muốn nhắc đi nhắc lại.

Dù là một học sinh chuyên văn nhưng là sản phẩm của mái trường xã hội chủ nghĩa, nên tôi và bạn bè cùng lớp không được tiếp xúc với văn chương thời Việt Nam Cộng Hòa, hay còn gọi là văn học đô thị miền Nam - văn học miền Nam.

Chỉ khi vào năm thứ nhất khoa Ngữ văn Trường đại học Tổng hợp Hà Nội vào năm 1982, tôi mới lần đầu tiên tiếp xúc với văn chương thời Việt Nam Cộng Hòa, thông qua ba người bạn sinh viên cùng lớp đã học chuyên văn ở Trường chuyên Bình Trị Thiên.

Mai Thanh Hải - Đường đến 30 tháng 4 (16)


... Tôi không biết mình sinh năm nào. Cô giáo hỏi mẹ, mẹ bảo không nhớ.

Cô giáo viết trên giấy tờ là tôi sinh 1957. "Mày sinh 1957 thì nay mới 13 tuổi, ai cho đi bộ đội?" – Những người bác trong xóm quát tôi.

Tôi viết lại đơn xin đi bộ đội, khai sinh 1951. Tôi nộp đơn cho xã. Chị gái tôi đọc được lá đơn, về nhà hỏi: "Sao mày là em mà sinh trước cả tao?".

Mai Thanh Hải - Đường đến 30 tháng 4 (15)


... Năm 1972, quân đội Sài Gòn bắt đầu phản công từ sông Mỹ Chánh và từng bước đầy lùi quân ta về thị xã Quảng Trị.

Vào thời điểm đó, các đơn vị đã bắt đầu cạn lực lượng dự bị. Chiến trường cần lực lượng bổ sung gấp và Miền Bắc bắt đầu động viên tới sinh viên các trường đại học, công nhân trong các ngành quan trọng, vốn được miễn nghĩa vụ quân sự.

Các cán bộ khung như bác tôi ra Bắc, nhận tân binh vừa được huấn luyện cơ bản, để đưa vào chiến trường. Bác tôi kể rằng trong đời sĩ quan của bác, lứa tân binh năm đó là lứa có học vấn cao nhất.

Mai Thanh Hải - Đường đến 30 tháng 4 (14)

 

Sau chiến dịch Nam Lào, đơn vị quay về đóng quân tại Kỳ Anh (Hà Tĩnh). Cuối tháng 10.1971, chúng tôi nhận nhiệm vụ đi “B dài”.

Bảy ngày đi được 1 ngày nghỉ. Sau một tháng nâng lên 10 ngày đi 1 ngày nghỉ. Đi được 1 tháng 29 ngày thì tới Ngã ba Đông Dương. Chúng tôi được bố trí đến Kon Tum.

Kon Tum mùa khô. Khu rừng không có dân cư. Nơi đây có vẻ như chưa từng có dấu chân ngườỉ. Trên rừng không biết kiếm thứ gì ăn. Khe suối khô cạn. Sư đoàn dừng lại đây dựng lán trại và tiếp tục học chính trị.