Mấy
ngày qua, những tin tức “nóng” từ chính trường thượng tầng Trung Quốc đã thu
hút sự chú ý của cư dân mạng xã hội. Đại khái là, Trung Nam Hải đang có một vụ
thanh trừng.
Sự
kiện chấn động nhất trong 48 giờ qua tại Bắc Kinh chính là cuộc thanh trừng
toàn diện nhắm vào thượng tầng Quân ủy Trung ương (CMC). Thông báo chính thức vừa
được phát đi chiều ngày 24/01/2026.
Theo
dòng sự kiện, vừa qua có hai nhân vật quan trọng nhất vừa bị lập án điều tra là
:
Cuối
tháng Ba 2025, Trung Cộng tung ra một sách trắng về Xizang – tức cách gọi của
Chính quyền nước này về khu tự trị Tây Tạng, sau khi xâm lược và chiếm đóng nơi
này từ năm 1950.
Để
chứng minh cho “chính nghĩa” Trung Cộng qua hàng thập niên đổ quân xâm lăng, Sách
Trắng giới thiệu sự tiến bộ của khu vực này kể từ năm 2012, mục đích là nhằm
phản bác lại các lời tố cáo về việc đàn áp tín ngưỡng, văn hóa... mà nhiều nước
trên thế giới lên án.
Sách
Trắng có tiêu đề “Nhân quyền ở Xizang trong Kỷ nguyên Mới” (White Paper: Human
Rights in Xizang in the New Era). Tài liệu này đã được công bố tại một cuộc họp
báo ở Lhasa, thủ phủ của khu vực. Sách nêu đầy những tiến bộ ổn định xã hội,
thịnh vượng kinh tế, phát triển văn hóa và hòa hợp tôn giáo, miêu tả Xizang là
một mô hình tiến bộ nhân quyền ở tây nam Trung Quốc - thậm chí gọi là thiên
đường - dĩ nhiên, trong bàn tay của chế độ cộng sản vô thần.
Đúng 60 năm trước, người dân Tây Tạng đã
nổi dậy đòi độc lập, sau 9 năm "chung sống hòa bình" với Trung Cộng.
Cuộc nổi dậy - từ 10 đến 23/03/1959 - đã bị quân đội chiếm đóng của Trung Cộng
đàn áp đẫm máu.
Để tránh bị bắt cầm tù, lãnh tụ của dân
Tây Tạng, đức Đạt Lai Lạt Ma đã phải chạy trốn khỏi thủ đô Lhasa. Đạt Lai Lạt
Ma bắt đầu cuộc hành trình gian lao nguy hiểm bằng đường bộ, từ ngày 17/03 và
đã đến Ấn Độ an toàn vào ngày 30/03.
Chính quyền Việt Nam Cộng Hòa, dười thời tổng
thống Ngô Đình Diệm, đã tức tốc gửi gạo và hiện kim đến Ấn Độ để cứu trợ những
người Tây Tạng đào thoát đến đây. Tổng cộng, chính Việt Nam Cộng Hòa là một
trong những quốc gia gửi cứu trợ nhiều nhất cho người tị nạn Tây Tạng, chỉ sau
Hoa Kỳ và Ấn Độ. Một phái đoàn đại biểu của người dân và
chính phủ Việt Nam Cộng Hòa cũng đã sang tận nơi để vấn an đức Đạt Lai Lạt Ma...
Một
trong những chiếc tàu đã bị cảnh sát Phần Lan tịch thu hôm thứ Bảy
28/12 sau khi cắt cáp ngầm dưới biển Baltic. Rõ ràng là Nga đã quá trớn,
vụ này giúp Phần Lan có lý do để chống lại đoàn tàu ma của Matxcơva.
Hải quân đã cho kéo về cảng chiếc tàu dầu Eagle S bị nghi ngờ dùng neo
cắt đường cung cấp điện chiến lược giữa Phần Lan và Estonia để điều tra.
Tàu mang cờ quần đảo Cook, chở xăng không pha chì của Nga.
Bắc Kinh mới đây đã giận dữ lên tiếng phản
đối Washington, sau khi nhà lãnh đạo tinh thần Tây Tạng Đạt Lai Lạt Ma lưu vong
được các quan chức cấp cao của Mỹ tại New York, tiếp đón, thăm viếng và trọng vọng.
Trung Cộng vẫn luôn cảnh cáo Hoa Kỳ về
chuyện không được cho phép Đức Đạt Lai Lạt Ma tham gia vào "các hoạt động
ly khai" khi đến thăm đất nước này.
Và Bắc Kinh đã "long trọng phản đối"
- tức một hình thức phản đối cao độ về mặt ngoại giao - với Washington sau khi
các quan chức cấp cao của Mỹ phớt lờ lời cảnh cáo, và vẫn tìm gặp nhà lãnh đạo
tinh thần lưu vong của người Tây Tạng ở New York, hôm thứ Tư 21 Tháng Tám.
Bạn đã bao giờ được… khóc khi nghe đọc
kinh Phật chưa?
Vâng, hôm qua tại Thánh địa Bồ Đề Đạo
Tràng nơi Đức Phật đắc đạo, gã đã được… khóc khi nghe 210 phật tử người Tây Tạng
đọc kinh.
Cả 210 kẻ bị cộng sản Trung Quốc xua đuổi
khỏi quê hương Tây Tạng hùng vĩ của mình cùng đồng thanh đọc kinh Phật. Gã
không hiểu đó là bài kinh gì. Gã chỉ biết âm vang của nó như tiếng thổn thức đớn
đau kiếp tha hương khi trầm khi lắng, và ào ạt muôn sóng dữ hờn căm bọn cướp
quê hương, và như tiếng hú hoang dại bầy thú thẫn thờ, hoảng hốt giữa rừng
cháy.
Chính quyền Trung Quốc đã ban hành lệnh cấm
nói tiếng Tây Tạng trong việc giảng dạy cho tất cả các môn học trong các trường
công lập ở các khu tự trị Tây Tạng Kardze và Ngaba (tỉnh Tứ Xuyên), bắt đầu từ
bắt đầu học kỳ mùa thu, tháng Chín này.
Tổ chức vận động cho người Tây Tạng (The
International Campaign for Tibet - ICT), có trụ sở tại Đức loan báo tin với sự
lo ngại.
“Việc cấm sử dụng tiếng Tây Tạng làm ngôn
ngữ giảng dạy trong các trường học ở miền đông Tây Tạng, được coi là bước quan
trọng, hướng tới việc xóa bỏ ngôn ngữ và văn hóa Tây Tạng. Cộng đồng quốc tế phải
hành động ngay bây giờ, không được tiếp tục đứng yên khi chính phủ Trung Quốc
thúc đẩy chính sách Hán hóa đối với người Tây Tạng, người Duy Ngô Nhĩ, người
Mông Cổ và những người khác mà không ngần ngại gì”, Giám đốc điều hành ICT Đức Kai Müller
cho biết.
Tuần
báo bất bình nhận xét, giới chức Pháp không muốn đề cập đến ảnh hưởng
ngày càng lớn của Trung Quốc trong giới học thuật, trước nguồn lợi học
phí từ 35.000 sinh viên Hoa lục. Bộ trưởng Giáo dục Frédérique Vidal
tháng 2/2019 đã sang Bắc Kinh ký một loạt thỏa thuận. Mười tám Viện
Khổng Tử đã mở ra tại Pháp trong 15 năm qua, trong đó có 10 viện nằm
trong các trường đại học.
Trong khi đó Hoa Kỳ đã xếp mạng lưới các
Viện Khổng Tử vào diện « phái bộ ngoại giao », để ngăn chận các hoạt
động gây ảnh hưởng, và giới hạn số du học sinh từ Hoa lục.
Tổ chức Human Rights Watch (HRW) có trụ sở
tại New York trong báo cáo ngày 25/01/2021 khẳng định cái chết của nhà sư
Tenzin Nyima là do tra tấn, chứng tỏ bạo lực đàn áp của chính quyền Trung Quốc
đối với người Tây Tạng và các dân tộc thiểu số.
Nhà sư 19 tuổi Tenzin Nyima
ở Tứ Xuyênbị bắt
ngày 09/11/2019 cùng với bốn nhà sư trẻ tuổi khác vì phân phát các truyền đơn
kêu gọi độc lập cho Tây Tạng, bị tù cho đến tháng 5/2020 rồi đến tháng 10/2020
lại bị tống giam lần thứ hai vì đã kể lại câu chuyện của mình trên các mạng xã
hội của người Tây Tạng lưu vong tại Ấn Độ. Sau đó công an gọi điện thoại cho
gia đình, báo tin Nyima đang hôn mê.
Tổng
thống Mỹ Donald Trump tối 27/12 (giờ địa phương) chính thức ký ban hành dự luật
ngân sách, bao gồm Đạo luật Bảo đảm Đài Loan (Taiwan Assurance Act of 2020).
Những
điều khoản trong đạo luật này làm Trung Quốc choáng váng !
Ông
Trump đã chính thức ký thông qua dự luật ngân sách chính phủ trị giá 2.300 tỉ
USD, ngoài gói cứu trợ kinh tế 900 tỉ USD hậu đại dịch, ngân sách năm tới của
Mỹ còn bao gồm TAA và Đạo luật Chi viện và Chính sách Tây Tạng (TPSA).
Ủy viên Bộ Chính trị, bí thư Tân Cương, Trần Toàn Quốc. Ảnh chụp ngày 12/03/2019.REUTERS/Jason Lee
Đăng ngày:
Ủy viên Bộ Chính trị, bí thư Tân Cương, Trần Toàn Quốc (Chen Quanguo)
64 tuổi bị đưa vào danh sách đen cùng với ba quan chức cao cấp
khác. Trần Toàn Quốc và Chu Hải Luân (Zhu Hailun), phó bí thư Tân
Cương ; Vương Minh Sơn (Wang Mingshan), giám đốc kiêm bí thư đảng ủy
Công an Tân Cương, cùng với người thân từ nay không còn được đặt chân
lên đất Mỹ. Hoắc Lưu Quân (Huo Liujun), cựu bí thư đảng ủy Công an Tân
Cương cũng nằm trong danh sách nhưng không bị hạn chế nhập cảnh.
Lệnh
trừng phạt được đưa ra theo luật Magnitsky, cho phép chính phủ Mỹ phong
tỏa tài sản, cấm nhập cảnh những đối tượng vi phạm nhân quyền, cấm công
dân Mỹ làm ăn với những người này. Một viên chức bộ Ngoại giao Mỹ nói
với Reuters, danh sách đen không phải là trò đùa, không chỉ mang tính
biểu tượng mà còn ảnh hưởng đến tên tuổi, hạn chế khả năng di chuyển và
kinh doanh.
Ảnh minh họa: Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tại một cuộc họp báo ở Washington ngày 24/06/2020.REUTERS - POOL New
Đăng ngày:
Trong thông cáo, ngoại trưởng Mỹ coi các hành động ngăn cản là sự vi
phạm nhân quyền ở Tây Tạng, nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ kiên quyết ủng hộ
quyền tự trị đúng mực của người Tây Tạng, và tôn trọng các quyền căn bản
của họ.
Thông cáo viết, Hoa Kỳ tìm kiếm sự đối xử công bằng, minh
bạch, nhưng Bắc Kinh cản trở một cách có hệ thống việc đi đến khu tự
trị Tây Tạng. Việc tiếp cận này là quan trọng đối với sự ổn định khu
vực, do Trung Quốc vi phạm các quyền của dân địa phương, để mặc môi
trường là đầu nguồn các con sông châu Á bị suy thoái. Washington cũng khẳng
định cần phải bảo tồn bản sắc, tôn giáo, văn hóa, ngôn ngữ của người Tây
Tạng.
Lãnh đạo tinh thần Tây Tạng Đạt Lai Lạt Ma (G) trong một buổi thuyết giảng ở Bodhgaya, Ấn Độ, ngày 04/01/2020.
Đăng ngày:
Chính quyền Mỹ có thể phong tỏa tài sản và cấm nhập cảnh tất cả các
quan chức Trung Quốc nào tìm cách nhận diện và đưa lên ngôi một Đạt Lai
Lạt Ma mới do chính quyền Bắc Kinh chọn lưa, sau khi thủ lãnh tinh thần
Tây Tạng qua đời.
Dự luật này còn phải được Thượng viện chấp
thuận, và thượng nghị sĩ Cộng Hòa Marco Rubio - vốn nhiều ảnh hưởng ở
Thượng viện, đã từng vận động thành công luật nhân quyền Hồng Kông - hứa
sẽ ủng hộ. Sau đó sẽ được trình lên tổng thống Donald Trump để phê
chuẩn.
Do Bắc Kinh gây sức ép, người Tây Tạng tại Nepal không thể mừng sinh nhật 84 tuổi của Đạt Lai Lạt Ma.
Lễ mừng sinh nhật 84 tuổi của Đạt Lai Lạt Ma tại
Nepal đã bị chính quyền nước này hủy bỏ, dưới sức ép của Trung Quốc. Một
nguồn tin chính thức từ Katmandou hôm qua 07/07/2019 cho AFP biết như
trên.
Ông Krishna Bahadur Katuwal, một quan chức Nepal nói với hãng tin Pháp: «
Chính quyền không cho phép vì có thể ảnh hưởng đến hòa bình và an ninh.
Cũng có thể là không có chuyện gì xảy ra, nhưng chúng tôi phải thận
trọng trước khả năng diễn ra những hành động không hay, thậm chí là tự
thiêu ».
Cảnh sát được tăng cường đông đảo hôm thứ Bảy tại
các khu vực người Tây Tạng sinh sống, nhất là tại một tu viện nơi dự
kiến tổ chức lễ sinh nhật.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đón tiếp chủ tịch Tập Cận Bình
khi ông đến dự buổi ăn tối ở Villa Kérylos, Beaulieu-sur-Mer, gần Nice,
miền nam Pháp. Ảnh tối 24/03/2019.
Người vợ của ông Mạnh Hoành Vĩ (Meng Hongwei), cựu
chủ tịch tổ chức Cảnh Sát Quốc Tế Interpol, bị bắt cóc cách đây sáu
tháng, đã yêu cầu tổng thống Pháp Emmanuel Macron nêu ra vụ này với ông
Tập Cận Bình nhân chuyến viếng thăm chính thức của chủ tịch Trung Quốc
bắt đầu hôm nay 25/03/2019.
Trong
lá thư gởi đến Phủ tổng thống Pháp, bà Grace Meng muốn được biết chồng
bà hiện đang ở đâu và tình trạng của ông như thế nào. Bà đòi hỏi phải
cho luật sư vào thăm ông Mạnh Hoành Vĩ cũng như hỗ trợ tư pháp cho ông.
(AFP 24/03/2019)« Trung
Quốc sát nhân ! », « Chúng tôi muốn tự do », hôm nay
24/03/2019 trên 1.000 người biểu tình ủng hộ Tây Tạng đã xuống đường tại Paris
đòi tái lập đối thoại giữa Đạt Lai Lạt Ma và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình,
viếng thăm chính thức nước Pháp kể từ ngày mai 25/3.
Dưới bóng rợp những lá
cờ Tây Tạng mang hình sư tử tuyết, những người biểu tình diễu hành từ quảng
trường Nhân Quyền ở Trocadéro đến Bức tường Hòa Bình (trên đó từ « hòa bình » được viết bằng 49
thứ tiếng trong đó có cả tiếng Việt – TM) ở phía Champ de Mars, có sự tham gia
của chủ tịch cộng đồng người Tây Tạng tại Pháp, ông Tenpa.
Toàn cảnh quần thể tu viện Tây Tạng Lạc Nhược Hương (Larung Gar) trước đây, nay đang bị cưỡng chế giải tỏa.
Le Figaro hôm nay 13/07/2018cho biết « Bắc Kinh tăng cường đô hộ Tây Tạng »,
mà điển hình là việc cưỡng chế giải tỏa tu viện Phật giáo Lạc Nhược
Hương (Larung Gar). Hàng ngàn tăng ni đã bị trục xuất khỏi quần thể tu
viện bị giám sát nghiêm ngặt.
Lạc Nhược Hương là một trong
những thiền viện Phật giáo Tây Tạng lớn nhất thế giới, với tu viện trung
tâm bao quanh là vô số những ngôi nhà gỗ nhỏ sơn đỏ, cất chi chít quanh
sườn đồi ở độ cao 4.000 mét thuộc huyện Sắc Đạt (Sertar), châu tự trị
Tạng Cam Tư tỉnh Tứ Xuyên.
Chính quyền Trung Quốc từ mùa hè 2016 đã tung ra chiến dịch san ủi
nhà cửa, cưỡng chế tăng ni đi nơi khác. Tuy nhiên khó thể biết cụ thể
những gì đang diễn ra tại đây, vì muốn vào Lạc Nhược Hương phải đi qua
một trạm kiếm soát của công an để kiểm tra danh tính, còn người ngoại
quốc thì bị cấm cửa.
Cộng đồng tị nạn Tây Tạng tại Thụy Điển chỉ có 130 người, nhưng
cũng không thoát khỏi cặp mắt cú vọ của tình báo Hoa Nam !
Một người Trung Quốc hôm 15/06/2018 đã bị tòa án
Thụy Điển tuyên án 22 tháng tù vì đã dọ thám cộng đồng người tị nạn Tây
Tạng tại quốc gia Bắc Âu này, thu thập các tin tức cho Bắc Kinh.
Dorjee
Gyantsan, 49 tuổi, bị tòa khẳng định đã trà trộn vào cộng đồng người
Tây Tạng gồm khoảng 130 người sống tại Thụy Điển, để thu thập các thông
tin về nghề nghiệp, tình trạng gia đình và hoạt động chính trị của họ.
Sau đó những tin tức này được chuyển giao cho tình báo Trung Quốc để
được nhận tiền thưởng.
Quân đội Trung Quốc trong một cuộc tập trận hồi năm 2016 tại
Aundh in Pune cách Mumbai, Ấn Độ, 140 cây số về phía Đông Nam. Ảnh minh
họa.
Báo chí Ấn Độ ngày 17/07/2017 dẫn nguồn tin từ Hoa
lục cho biết quân đội Trung Quốc đã tiến hành tập trận bắn đạn thật tại
Tây Tạng, trong bối cảnh biên giới Ấn-Trung đang căng thẳng.
Theo
đài truyền hình Nhà nước Trung Quốc CCTV, địa điểm diễn ra cuộc tập
trận là khu tự trị Tây Tạng, nhưng không cho biết thời gian cụ thể. Còn
theo Hoàn Cầu Thời Báo, đơn vị tham gia là bộ chỉ huy quân sự khu vực
Tây Tạng, một trong hai đơn vị cao nguyên của quân đội Trung Quốc, hiện
đang giám sát đường biên giới giữa Trung Quốc và Ấn Độ, tại nhiều đoạn
giáp với vùng núi Tây Tạng.
Larung Gar tức Lạc Nhược Hương, khu vực tu viện nổi tiếng của Tây Tạng đang bị chính quyền Bắc Kinh âm thầm giải tỏa.
Trong bài phóng sự « Chính sách xe ủi đất tại Larung Gar », Le Monde
cuối tuần cho biết từ đầu thập niên 80, các ni sư và người hành hương
đổ xô đi viếng tu viện Phật giáo Tây Tạng nổi tiếng trên vùng núi cao ở
Tứ Xuyên. Hiện tượng này khiến chính quyền Trung Quốc không hài lòng. Từ
một năm qua, Bắc Kinh âm thầm cho trục xuất cư dân và cưỡng chế phá dỡ
nhà cửa vùng này, nhân danh « các giá trị cơ bản của chủ nghĩa xã hội ».
Larung
Gar tức Lạc Nhược Hương trong chữ Hán, là hàng ngàn ngôi nhà nhỏ bé làm
bằng những thân gỗ tròn và xi-măng, sơn màu đỏ tía, gắn chi chít vào
sườn núi như những hàng ghế của rạp xiếc. Những khung cửa sổ lớn chiếm
lĩnh mặt tiền nhà, như những đôi mắt mở to quan sát.
Khu vực tu
viện Tây Tạng Lạc Nhược Hương nằm ở độ cao 4.200 mét, nhìn xuống thung
lũng Sertar, tỉnh Tứ Xuyên, sẽ không còn mang bộ mặt xinh đẹp này bao
lâu nữa. Sau nhiều năm tương đối nương tay, nay chính quyền Trung Quốc
muốn siết lại cộng đồng Phật giáo đông đảo có 10.000 đến 20.000 thành
viên. Và họ muốn hành động lặng lẽ không nhân chứng, đặc biệt là người
ngoại quốc.