Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Thứ Sáu 18/09/2026, ông Trump tuyên bố trên mạng Truth Social cấm CNN, Politico và MS Now vào Nhà Trắng vì ông cho rằng họ "liên tục viết hoặc đưa tin hư cấu và dối trá".
Thứ Bảy 19/09/2026, các phóng viên của CNN, Politico và MS Now bị từ chối truy cập vào Nhà Trắng.
Thứ Hai, 21/09/2026, các tờ báo CNN, Politico and MS NOW tuyên bố kiện bộ máy Trump vì lệnh cấm của Nhà Trắng.
Sau khi Nhà Trắng ngăn CNN thực hiện nhiệm vụ trong nhóm phóng viên truyền hình tháp tùng Tổng thống (TV pool), một chuyện gần như chưa từng thấy đã xảy ra. Fox News - đúng, là Fox News - tuyên bố sẽ không đưa tin về những sự kiện được chỉ định dành cho TV pool.
Bryan Boughton, Trưởng văn phòng Fox News tại Washington, thông báo rằng bắt đầu từ hôm nay, TV pool sẽ không thực hiện nhiệm vụ tại những sự kiện của Tổng thống được phân công cho pool. Và quan trọng nhất: sẽ không có một nhóm phóng viên thay thế nào được thành lập.
Điều đáng nói hơn nữa là ABC, CBS và NBC cũng không đứng ra nhận nhiệm vụ thay thế CNN. Nói cách khác, bốn mạng truyền hình lớn còn lại không ai chịu bước vào chỗ trống mà Nhà Trắng vừa tạo ra.
Lâu lắm mới thấy người Mỹ với khuynh hướng cấp tiến và bảo thủ đoàn kết với nhau.
Hôm nay các đài truyền hình đối thủ của nhau như Fox News, ABC, CBS, CNN, và NBC, đồng ý cùng loạt ngừng đưa tin của Tòa Bạch Ốc để phản đối việc Giáo Chủ cấm không cho CNN, MS NOW, và Politico vào họp báo.
Lý do bị cấm là vì ba cơ quan ngôn luận này đã viết bài làm Giáo Chủ hỏng hài lòng.
Thật sự mà nói thì trong nước có nhiều người rất giàu, giàu cực giàu! Tôi biết nhiều người quen, bạn đồng niên có, bạn đồng giao cũng có, rồi họ hàng xa gần cũng vậy, nhiều người quá giàu.
Họ giàu không hẳn vì học cao, hiểu rộng. Họ thành công và kiếm tiền tỉ vì họ giỏi trên con đường “làm ăn”. Con cái họ học tại Mỹ và châu Âu, không hẳn nơi các trường danh tiếng, nhưng tại các nơi ngốn hàng chục ngàn đô mỗi niên học.
Có lần, trò chuyện với một người bạn bên nhà. Anh ta kiếm hàng tháng vài chục ngàn Euro là chuyện bình thường nên cho con đi học tại nước ngoài từ bậc trung học cũng là chuyện vô cùng dễ hiểu. Nói vài lời, so sánh vài chuyện trời Ta, trời Tây, tôi có nói rằng bên nhà các anh chị giàu hơn người Việt tại hải ngoại nhiều lắm. Nhưng có một chuyện mà các anh chị không thể nào hơn chúng tôi, đó là hai chữ Tự Do!
(Tiếp theo)
Loạt bài viết này chỉ đề cập đến nền báo chí ở các nước dân chủ, nơi mà quyền lực được nhiều lực lượng chia sẻ và người dân được tự làm báo. Do vậy mọi so sánh với VIệt Nam đều lạc đề.
Theo bảng xếp hạng 2025 của “The Economist Democracy Index” thì trong số 167 nước chỉ 26 nước có chế độ dân chủ toàn diện và 47 nước có chế độ dân chủ khiếm khuyết. Còn lại khoảng 58 % nhân loại ở 93 nước không được biết thế nào là dân chủ [1]. Do đó việc 100 triệu người Việt chỉ biết đến truyền thông nhà nước không phải là điều gì đặc biệt.
Có bạn hỏi bao giờ Việt Nam có truyền thông công cộng? Việt Nam đã có kinh tế tư nhân. Phát triển kinh tế sẽ dẫn đến sự lớn mạnh của tầng lớp trung lưu. Khi đó đòi hỏi đa dạng thông tin ắt đẻ ra truyền thông tư nhân.
Đăng ngày:
Chiến thắng của khuôn mặt mới Peter Magyar ở Hungary được các tuần báo bàn luận nhiều nhất. Le Nouvel Obs nói về « Bài học từ Budapest » : Đã từ lâu chưa bao giờ châu Âu nhận được một tin tốt lành như vậy. Le Point mỉa mai « Lại hụt rồi, thưa ông Putin ! ». Tác giả Luc de Barochez giải thích trên L’Express « Sự sụp đổ của Orban thay đổi những gì tại châu Âu ».
Cũng như đã chống lại sự đô hộ của đế quốc Áo trong thế kỷ 19 và lật đổ sự thống trị của Liên Xô trong thế kỷ 20, hôm Chủ nhật 12/04 người dân Hungary quyết tâm giành lại tự do chính trị và phẩm giá dân tộc. Đất nước nhỏ bé này đã gởi đi thông điệp dân chủ vang vọng đến châu Âu và xa hơn nữa.
Chiến thắng của Péter Magyar trong cuộc bầu cử quốc hội Hungary năm 2026 không chỉ là một sự thay đổi chính phủ.
Đây là một sự kiện tái cấu trúc chính trị cấp khu vực, với tác động trực tiếp tới cân bằng quyền lực trong Liên minh châu Âu và lan tới cả không gian chính trị xuyên Đại Tây Dương.
Sau hơn một thập kỷ cầm quyền của Viktor Orbán, Hungary đã chuyển từ vị thế “người phá nhịp” sang khả năng trở thành một tác nhân đồng thuận trong EU. Sự chuyển dịch này diễn ra thông qua ủy quyền dân chủ quy mô lớn, khi Tisza giành được đa số hiến pháp (2/3) trong quốc hội mới.
Xin trả lời trước khi viết tiếp là chẳng bao giờ tới, cả nếu những người Việt quan tâm vẫn thích “ăn hàm thụ”.
Người viết không nghĩ ra thuật ngữ “ăn hàm thụ” này mà chỉ nghe một nhà văn kể lại cách đây ba hôm. Anh kể trong thời gian ở tù cộng sản ngoài Bắc, đói quá, mà con người ở đâu cũng vậy thiếu gì thường hay nghĩ và nói tới cái đó. Các anh tối ngủ hay nói chuyện nấu những món ăn ngon. Có anh diễn tả cách nấu những món ăn hấp dẫn không thua gì các chương trình thi nấu ăn nổi tiếng trên TV bây giờ. Các anh nói chẳng qua để vơi cơn đói.
Nói cho đã rồi ngủ với cái bao tử trống, trong chiếc mền rách, dưới mái lán mong manh và bên ngoài là cơn mưa không biết bao giờ dứt. Các anh có lý do để “ăn hàm thụ”. Đó là chuyện các anh nói chơi ở trong tù.
Khát vọng xây dựng lực lượng nhân lực chất lượng cao cho Hà Nội là chính đáng. Nhưng đề xuất “chọn lọc gène để đào tạo tinh hoa”, thậm chí lựa chọn từ khi sinh ra hay còn trong thai kỳ, không chỉ thiếu cơ sở khoa học mà còn đẩy tư duy phát triển nhân tài sang một vùng rủi ro đạo đức và xã hội đáng báo động.
Phát biểu của Giám đốc Sở Khoa học & Công nghệ Hà Nội Trần Anh Tuấn, rằng Hà Nội có thể “chọn gène để đào tạo tinh hoa”, vì “thế giới đã làm rồi”, thoạt nghe tạo cảm giác cấp tiến và đi trước thời đại. Nhưng nếu bóc tách kỹ, đây lại là một sự nhầm lẫn nghiêm trọng giữa khoa học gène với chính sách phát triển con người.
Cho đến nay, không có bất kỳ bằng chứng khoa học nào chứng minh gène có thể dự báo hay bảo đảm một con người sẽ trở thành “tinh hoa” theo nghĩa trí tuệ, sáng tạo, lãnh đạo hay đóng góp xã hội.
Khi các nước châu Âu, Canada, Nhật Bản đồng loạt bất bình trước cái gọi là “kế hoạch hòa bình” của Donald Trump, nhiều người có thể nghĩ đó chỉ là phản ứng ngoại giao thông thường.
Nhưng khi một Trung tướng Lục quân Hoa Kỳ, người từng trực tiếp huấn luyện quân đội Ukraine, phải lên tiếng dữ dội và cảnh báo chính quyền Mỹ rằng họ đang đi sai đường, thì đó không còn là chính trị nữa. Đó là lương tri.
Khi cả tướng Mỹ cũng phải lên tiếng, điều đó cho thấy mức độ nguy hiểm của cái gọi là “kế hoạch hòa bình” mà Washington đang cố dựng lên. Trung tướng Mark Hertling, cựu Tư lệnh Lục quân Mỹ tại châu Âu, một người hiểu Ukraine hơn hầu hết chính trị gia Mỹ, đã viết một bài cảnh báo mà bất kỳ ai quan tâm đến an ninh quốc tế đều phải đọc.
Zohran Kwame Mamdani là người Mỹ gốc Uganda, theo đạo Hồi, và là nhân vật tiêu biểu của phong trào Dân chủ Xã hội (Democratic Socialist) tại New York.
Ông Mamdani là một gương mặt nổi bật nhất của phe xã hội dân chủ trong Đảng Dân chủ New York, trong cuộc chạy đua chức Thị trưởng New York và đang dẫn đầu theo thăm dò dư luận từ các nguồn khác nhau.
Mamdani theo đuổi chính sách cấp tiến : Nhà ở cho mọi người, giao thông công cộng miễn phí, ủng hộ Palestine, và cải tổ hệ thống tài chính của thành phố.
Tôi không nhầm : Việt Nam hơn Pháp về một khái niệm tự do.
Hằng năm, Quỹ Heritage công bố Chỉ số Tự do Kinh tế nhằm đo lường mức độ cởi mở của một nền kinh tế. Thang điểm từ 0 đến 100, dựa trên nhiều tiêu chí : Quyền sở hữu, kỷ cương pháp luật, gánh nặng thuế, chi tiêu công, tự do thương mại, môi trường đầu tư…
Bất ngờ của bảng xếp hạng 2024 là : Việt Nam đạt 65,2 điểm, cao hơn Pháp (64,4 điểm). Cả hai đều nằm trong nhóm “tự do vừa phải”. Nhưng việc một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, vừa thoát khỏi bao cấp chưa lâu, lại đứng trên một nền dân chủ lâu đời như Pháp – quả thật đáng suy ngẫm.
Trấn Thành có tài, nhưng không ở mức thần sầu! Showbiz Việt không mấy ai đạt đến mức này.
Tuy vậy, Trấn Thành được tổ đãi. Nhiều người rất tài, giỏi nhưng không thành công, cũng vì không “có số”. Trấn Thành lại khác! Đụng đến đâu, nổi đến đó, thậm chí có cả cái tiếng mà Trấn Thành không muốn chút nào.
Việc đăng bài tưởng niệm ai đó, theo tôi là tự do của Trấn Thành.
Trong
phim “Shawshank Redemption” có nhiều câu nói rất hay chứa đựng triết lý răn đời
đáng học hỏi, nhưng có một đoạn phản ảnh gần sát với thực tế của không ít người
Việt trong xã hội Việt Nam.
Đó
là đoạn phim Ellis Boy "Red" Redding giải thích cho các bạn tù thế
nào là bị "thể chế hóa” của tù nhân Brooks, người ở tù tròn 50 năm vì tội
sát nhân.
Khi biết mình sắp được thả, Brooks, sau nửa thế kỷ sống trong tù, không muốn ra khỏi nhà tù.
Nền "Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam" được xây dựng trên ba tiêu chí "Độc lập - Tự do - Hạnh phúc".
Bất kỳ nguồn gốc đến từ đâu ta phải nhìn nhận rằng ba tiêu chí này rất "đẹp" và "đúng". Mục đích tối thượng của nền Cộng hòa xã hội chủ nghĩa là "đem lại độc lập cho dân tộc - đem lại quyền tự do cho mọi người dân và đem lại hạnh phúc cho nhân dân" (dân tộc độc lập - dân quyền tự do - dân sinh hạnh phúc).
Ba tiêu chí này luôn hiện diện ở hàng đầu của bất kỳ một văn kiện của chính phủ, bất kỳ một bộ Luật nào hay bất kỳ một đơn từ của pháp nhân nào sống trong đất nước Việt Nam vào thời đại này.
(Nhân trong nước đang có cuộc tranh luận "Một hay nhiều bộ sách giáo khoa," tôi xin đăng lại một bài viết cũ có liên quan đến vấn đề này. Tôi xin lỗi những vị nào đã đọc bài này rồi.)
Có một so sánh chưa hẳn đã hoàn toàn chính xác nhưng cũng không đến nỗi khập khễnh, đó là, nếu nhà nông ra đồng làm việc cần con trâu, cái cày thì thầy/cô vào lớp dạy học cần phải có sách giáo khoa.
Đương nhiên, có những giáo sư văn chương “tay vo” vào lớp, nói thao thao bất tuyệt và học sinh/sinh viên ngồi nghe mê mẩn, nhưng để cho sinh viên/học sinh ghi nhớ lâu dài, cần phải có sách giáo khoa.
Nhân trong nước lâu nay vẫn nhùng nhằng về việc soạn và dùng sách giáo khoa, chúng ta thử nhìn lại vấn đề này vào giai đoạn trước 1975.
Cuba
Hòn đảo nhiệt đới này đang chứng kiến làn sóng di cư lớn nhất trong lịch sử hiện đại. Từ 2021 đến 2024, hơn 850.000 người đã rời đi - gần 8 % dân số. Có nơi ước tính mất tới 10 % dân số chỉ trong 2 năm, khiến dân số giảm từ 11,18 triệu (cuối 2021) xuống 10,06 triệu (cuối 2023).
Nghèo đói. Bất công xã hội, khủng hoảng kinh tế, mức lương trung bình 16 USD/tháng, mất điện tới 20 giờ/ngày, lạm phát tràn ngập, siết chặt tự do ngôn luận. Tất cả đang tàn phá đất nước tươi đẹp từng ngọt ngào mùi đường mía, thiên đường xì gà và là nơi xuất khấu chuyên viên y tế uy tín đi khắp thế giới.
Cách mạng Pháp 14/07 luôn là một nguồn cảm hứng rất mạnh đối với tôi. Đó không chỉ là một sự kiện lịch sử, mà là biểu tượng bất diệt của khát vọng tự do, bình đẳng và phẩm giá con người. Chính vì vậy, mỗi dịp 14 tháng 7, tôi lại thấy thôi thúc phải viết – nhiều hơn, sâu hơn, và tha thiết hơn. Bài viết này cũng được viết trong cảm hứng đó.
Khi cách mạng ăn thịt chính con mình
Năm 1789, Cách mạng Pháp bùng nổ, làm rung chuyển cả thế giới. Lần đầu tiên, con người đứng lên tuyên bố rằng ai cũng sinh ra bình đẳng và có quyền sống tự do, không bị cai trị bởi vua chúa hay giai cấp đặc quyền. Đó là một cuộc khởi nghĩa vĩ đại vì công lý và phẩm giá con người.
Nhưng cũng như nhiều cuộc cách mạng khác trong lịch sử, giấc mơ nhanh chóng biến thành cơn ác mộng.
1. Quyền khám người, phương tiện, nơi ở, đồ vật; cũng như tạm giữ người, tang vật, phương tiện gây nguy hại đến an ninh quốc gia đều được quy định chặt chẽ bởi pháp luật và thường chỉ thuộc về lực lượng thực thi pháp luật hoặc cơ quan an ninh quốc gia.
Lấy thí dụ vắn tắt ở Hoa Kỳ, Đức và Nhật.
HOA KỲ
Cơ quan có thẩm quyền:
Việc hai nhà thơ Bùi Chát và Lý Đợi cùng lúc xuất hiện lần đầu tiên và chính thức trên văn đàn chính thống với tập tạp văn Kết hôn với chính mình (Lý Đợi) và tập thơ Chúng ta đang trôi đi đâu (Bùi Chát) đáng là một sự kiện, mà chưa cần xét tới nội dung tác phẩm.
Như chúng ta đã biết, không kể những tác phẩm in ngoài luồng (hay tự xuất bản không qua kiểm duyệt) thì Lý Đợi đã cho phát hành hàng chục tác phẩm khác tuy chính thống nhưng không được ký tên thật.
Bùi Chát cũng thế, dù đã in nhiều sách, vẽ nhiều tranh triển lãm và rất nổi tiếng, nhưng cả hai người họ, đến bây giờ mới được xuất hiện công khai với bút danh thật, do một nhà xuất bản nghe tin chuẩn bị đóng cửa (NXB Đà Nẵng) cấp phép.
