Phúc Lai – Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 13/01/2026

 

Mới đây, bài nói chuyện số 1076 của Yuri Shvets với tiêu đề “Trump chơi tất tay : Mỹ tấn công Nga, Trung Quốc đứng nhìn. Ukraine là lá chắn mới của phương Tây” (xuất bản ngày 07/01/2026) đưa ra những nhận định rất mạnh mẽ về sự thay đổi đột ngột trong chiến lược của chính quyền Donald Trump đối với Nga và hệ thống an ninh toàn cầu.

Trong bài nói này, Yuri Shvets nhận định rằng Trump cuối cùng đã nhận ra Putler đi quá giới hạn trong việc xúc phạm cá nhân ông ta và vị thế của Mỹ. 

Lần đầu tiên trong lịch sử, Mỹ thực hiện các biện pháp quân sự trực tiếp nhắm vào tài sản của Nga. Cụ thể là việc đặc nhiệm Mỹ bắt giữ một tàu chở dầu treo cờ Nga (chiếc Marinera, tên cũ là Bella 1) gần Iceland, bất chấp sự hiện diện của tàu ngầm và tàu chiến Nga đi cùng để bảo vệ. Điều này cho thấy Mỹ đã phá bỏ sự kiêng dè bấy lâu nay đối với các hành động mang tính biểu tượng của Nga.

Điều đáng nói là Trung Quốc đang giữ khoảng cách và quan sát phản ứng của Mỹ mà không có hành động can thiệp trực tiếp để cứu vãn uy tín cho Nga. Trung Quốc có khả năng kìm chế Trump thông qua việc kiểm soát xuất khẩu kim loại hiếm, nhưng hiện tại họ đang chọn cách quan sát thay vì đối đầu trực diện. Điều này củng cố thêm nhận định của tôi về việc Nga Putler đang trở nên đơn độc khi các đồng minh như Trung Quốc ưu tiên lợi ích riêng.

Trong một diễn biến khác, một thỏa thuận quan trọng về bảo đảm an ninh cho Ukraine đã được ký kết tại Paris giữa Ukraine và “Liên minh những người tự nguyện” (không chỉ bao gồm các nước NATO truyền thống). Như vậy, Ukraine không còn là “vùng đệm” mà chính thức trở thành tiền đồn (frontier) của an ninh xuyên Đại Tây Dương. Toàn bộ gánh nặng bảo vệ châu Âu giờ đây chuyển sang vai Ukraine, với sự hỗ trợ vật chất khổng lồ từ châu Âu và vai trò giám sát lệnh ngừng bắn của Mỹ. Các cam kết an ninh mới tập trung vào tài sản vật chất (vũ khí, đạn dược, công nghệ) thay vì những lời hứa trên giấy như Bản ghi nhớ Budapest 1994 trước đây.

Chắc quý vị còn nhớ chúng ta cũng đã hình dung nhiều lần về một trật tự an ninh mới ở châu Âu, trong đó Ukraine là lá chắn quan trọng cho châu Âu trước mối đe dọa là Nga. Với bài viết mới nhất của tôi gần đây, tôi còn mở rộng thế cờ chiến lược này cho toàn lục địa Á – Âu với liên minh Ukraine – Nhật Bản, và nếu kết nối nó với “tiểu NATO đông bán cầu” gồm Nhật Bản – Philippines – Australia thì đây sẽ là một thế trận hoàn hảo để chặn không cho Trung Quốc độc chiếm biển Đông – Thái Bình Dương.

Trong bối cảnh bị Hoa Kỳ bắt tàu ngay sau biến cố bắt cóc Maduro trong vụ “Caracas 2026”, Putler và Kim Zoăn Ủn đã có những động thái “nồng ấm” với nhau : Kim Ủn tuyên bố ủng hộ Nga Putler vô điều kiện, gây xúc động đến mức cậu ta “cảm nhận được ‘mối quan hệ đồng chí chân thành’ từ lãnh đạo Nga’ và coi điều này là ‘vô cùng quý giá’.” (Vi En tàu nhanh hôm 09/01). Được biết Putler đã biên thư gửi quà chúc mừng sinh nhật thằng cháu béo.

Chuyện này còn diễn ra trong bối cảnh Tập Cận Bình cũng tuyên bố ủng hộ Nga Putler, nhưng theo tôi các động thái này cần phân tích sâu hơn. Tôi thấy, Trung Quốc chỉ nói mồm, và Triều Tiên thì chưa rõ sẽ có những hành động cụ thể nào, có thể vẫn vì lương thực từ Nga (và cả năng lượng như dầu, khí đốt) mà cung cấp đạn pháo cho Nga…

Tập Cận Bình là một chính trị gia thực dụng bậc nhất. Tuyên bố ủng hộ của Trung Quốc thường mang tính chiến lược để đối trọng với Mỹ, nhưng hành động thực tế thì luôn có giới hạn. Trung Quốc cần Nga như một kẻ đối đầu phương Tây để đánh lạc hướng Mỹ khỏi Biển Đông và Đài Loan, nhưng như chúng ta đã thấy trong vụ tàu Marinera, Trung Quốc đứng nhìn. Họ sợ các lệnh trừng phạt thứ cấp sẽ làm sụp đổ hệ thống tài chính đang yếu ớt của mình. Họ Tập không muốn chết chung với Putler.

Tôi nghĩ, với Triều Tiên thì chắc chắn là có những hành động thực tiễn hơn Trung Quốc rất nhiều. Sự ủng hộ của Kim Zoăn Ủn mang tính trao đổi hiện vật trực tiếp và khẩn thiết hơn rất nhiều. Triều Tiên có các kho đạn khổng lồ nhưng dân lại đói. Nga có thực phẩm nhưng lại thiếu đạn, vì vậy đây là một giao dịch có tính sinh tồn cao, chứ làm gì có chuyện vì… ý thức hệ. Chưa hết, Triều Tiên còn cần năng lượng và công nghệ. Dầu cũng cần. Khí đốt cũng cần. Đặc biệt là công nghệ vệ tinh, tàu ngầm hạt nhân để đối phó với Hàn Quốc và Nhật Bản.

Có những thông tin cho biết, gần đây Putler xa lánh bộ sậu chóp bu cầm quyền, việc đã diễn ra từ sau dịp năm mới đến nay, được chục ngày. Sau những vụ việc như tàu Marinera bị bắt mà không có sự phản kháng hiệu quả, hoặc sự im lặng của Trung Quốc, Putler có thể đang nghi ngờ có nội gián hoặc sự dao động ngay trong hàng ngũ thân cận nhất (như các Siloviki/tài phiệt).

Như các báo cáo gần đây chỉ ra, sự hoang tưởng về an ninh khiến Putler ngày càng hạn chế tiếp xúc trực tiếp, việc cách ly từ một tuần đến chục ngày cắt liên lạc hoàn toàn rất đáng ngờ. Trong lịch sử, Putler nhiều lần tự biến mất, nhiều nhất là 2 tuần (được cho là đi phẫu thuật thẩm mỹ) nhưng vẫn duy trì liên lạc, vừa rồi hắn cắt đứt cả liên lạc với bọn chóp bu, không còn là chuyện mới về mặt hình thức, nhưng lại mang tính chất nguy hiểm hơn rất nhiều về mặt bối cảnh.

Nếu trước đây những lần vắng bóng được cho là để chỉnh sửa diện mạo hoặc nghỉ ngơi, thì lần này, việc cắt đứt liên lạc có thể là dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng niềm tin nội bộ trầm trọng. Thông thường, dù Putler có đi phẫu thuật hay điều trị y tế, hắn ta vẫn duy trì các kênh liên lạc mật để ra lệnh. Việc cắt đứt liên lạc với các chóp bu trong mấy ngày qua cho thấy có thể đang diễn ra một sự hoảng loạn nhất định, đặc biệt mối lo về an ninh. Hắn có thể đang lo sợ một cuộc đảo chính ngầm hoặc bị ám sát Ngay trong chính Điện Kremlin sau những thất bại liên tiếp vừa qua.

Tuy nhiên, đây cũng có thể là một đòn tâm lý mà Putler vốn ưa dùng : Đột ngột im lặng, làm thành viên các nhóm chóp bu bên dưới sẽ bắt đầu nghi kị lẫn nhau, không biết ai còn được lòng quốc trưởng, từ đó vô hiệu hóa khả năng họ liên kết với nhau để tiến hành lật đổ. Một chiêu sơ đẳng của nhân viên mật vụ.

Trong lịch sử, Putler từng vắng bóng vào năm 2012 và 2015 (khoảng 10 – 11 ngày). Tuy nhiên, bối cảnh năm 2026 khắc nghiệt hơn. Chiến tranh đang ở giai đoạn quyết định, khi hơn lúc nào hết Putler cần chiến thắng trên chiến trường, nhưng quân đội lại bế tắc trong tấn công có kết quả. Putler đang đứng trước yêu cầu phải thi hành một lệnh tổng động viên để có được một chiến dịch tấn công, nhưng tất cả đều không chiều theo ý hắn với lý do chủ yếu là nền kinh tế cạn kiệt.

Đến đây xin có một giải thích : Tại sao Nga ngồi trên hai đống vàng, vàng thật và vàng đen (dầu khí, than…) mà lại có ngày hết tiền ?

Cú chuyển cho Trung Quốc 100 tấn vàng năm ngoái là một minh chứng. Cho đến thời điểm đó, Nga chỉ còn vàng và nhân dân tệ trong kho, nhưng một khi đã phải chuyển vàng, tức là nhân dân tệ cũng cạn, vì cán cân thương mại song phương siêu lệch về phía Trung Quốc. Nga ngoài dầu khí để bán cho Trung Quốc, không còn nhiều thứ giá trị để bán và bản thân dầu khí Trung Quốc mua mãi thì cũng ùn ứ. Về dài hạn, đây là kết quả của chiêu trò “phi đô-la hóa nền kinh tế” được Nga thi hành triệt để, hồi đầu chiến tranh được bọn Dư Luận Viên ca ngợi thục mạng. Bây giờ con dao hai lưỡi đã quay lại xọc vào lá lách Putler.

Cũng không nên coi thường Putler. Hắn đã quen với việc “biến mất” vài ngày – thường là một phần của chiến thuật quản trị sự sợ hãi, nhưng hắn vẫn phải để lại những dấu vết (như bức điện cho Kim Zoăn Ủn) để khẳng định mình vẫn đang nắm quyền.

Vừa rồi hắn bắn một quả Oreshnik rất đắt tiền và chỉ có đầu đạn động năng vào Ukraine, tác hại rất khó đánh giá, chi phí thì cao, không rõ bọn chóp bu xung quanh sẽ nghĩ gì về đòn này ?

Đòn tấn công bằng tên lửa Oreshnik vào Lviv (Tây Ukraine) đêm ngày 8 rạng sáng 09/01/2026 vừa qua là một nước đi đầy tranh cãi và lộ rõ sự lúng túng của Kẩm-linh. Đắt đỏ nhưng hiệu quả quân sự thấp, là những gì dễ nhận thấy nhất. Tên lửa Oreshnik là một biến thể của tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM), có giá ước tính hàng chục triệu USD mỗi quả (thậm chí cao hơn nhiều so với tên lửa hành trình thông thường).

Việc sử dụng đầu đạn không chứa thuốc nổ (chỉ dựa vào vận tốc cực cao 13.000 km/h để tạo sức công phá cho thấy bản thân phương tiện răn đe và dọa nạt, Nga cũng đang thiếu nên phải cố gắng phô diễn một cách tuyệt vọng. Dù Nga tuyên bố đánh trúng xưởng sửa chữa F-16 ở Lviv, nhưng các hình ảnh vệ tinh và báo cáo thực địa cho thấy thiệt hại đối với hạ tầng quân sự là không tương xứng với số tiền bỏ ra. Đối với giới chóp bu kinh tế thì đây là một sự lãng phí nguồn lực quốc gia khủng khiếp.

Và thực tế thì sự tuyệt vọng là có thật. Anh, Pháp và NATO phản ứng bằng cách tuyên bố sẽ đưa quân tới Ukraine để bảo đảm hòa bình. Tại sao lại là Lviv ? Lviv nằm sát biên giới Ba Lan (NATO). Việc bắn Oreshnik vào đây là thông điệp gửi tới phương Tây nhiều hơn là gửi tới Ukraine. Kết quả là, “Lviv vẫn hoạt động”, và các chuyến hàng vũ khí vẫn chảy qua biên giới Ba Lan. Vụ bắn Oreshnik này là leo thang của vụ bắn Iskander vào chung cư cũ ở Kharkiv thôi, không có gì ghê gớm, và nó thể hiện “đúng là Nga” : Cứ thất bại, là phải trả đũa bằng một sự phô trương vô nghĩa, và vô tác dụng.

Việc leo thang từ Iskander (vũ khí chiến thuật) lên Oreshnik (vũ khí chiến lược) cho thấy Putler đang rơi vào cái bẫy của chính mìn : Càng leo thang, cái giá phải trả càng cao, nhưng kết quả thu về càng ít. Theo tôi, những cú leo thang này chỉ làm tăng thêm độ ngán ngẩm của bọn chóp bu xung quanh Putler.

Đang có những tin đồn về sức khỏe của Kadyrov. Khác với những lần “mất tích” để nghỉ dưỡng trước đây, các báo cáo từ đầu năm 2026 (đặc biệt là từ tình báo Ukraine và các nguồn tin độc lập tại Nga) cho thấy Kadyrov đang đối mặt với tình trạng suy thận nặng và có thể đã rơi vào trạng thái hôn mê hoặc phải điều trị tích cực. Kadyrov đã không xuất hiện tại cuộc họp của Hội đồng Nhà nước Nga (cuối tháng 12/2025) dù đã bay đến Mục-tư-khoa. Các nguồn tin cho biết hắn phải nhập viện khẩn cấp tại Bệnh viện Trung ương Phủ Tổng thống Nga. Có thông tin rằng các thành viên trong gia tộc Kadyrov từ nước ngoài đã được triệu tập về Grozny.

Quyền lực của Kadyrov dựa trên hai trụ cột : Tiền từ Mục-tư-khoa và mối quan hệ cá nhân với Putler. Nếu Kadyrov mất khả năng điều hành, các nhóm đối lập (cả trong chính quyền và các lực lượng ly khai cũ) sẽ nổi dậy để giành lại quyền kiểm soát. Các phương án thay thế đã được Kẩm-linh chuẩn bị từ trước như Magomed Daudov (Chủ tịch Quốc hội Chechnya) hoặc Apti Alaudinov (chỉ huy đặc nhiệm Akhmat) … Tuy nhiên, việc đưa một người không thuộc dòng họ Kadyrov lên nắm quyền có thể kích hoạt một cuộc nội chiến ngay trong lòng nước cộng hòa này, nhưng thằng Kadyrov con thì lại khá trẻ để kế vị, quá nguy hiểm.

Lính Chechnya (Kadyrovites) là lực lượng then chốt giúp Putler trấn áp các cuộc biểu tình trong nước Nga và bảo vệ hậu phương tại chiến trường Ukraine. Sự bất ổn ở Chechnya có thể lan sang các nước cộng hòa lân cận như Dagestan hay Ingushetia, tạo ra một mặt trận thứ hai ngay trong lòng nước Nga giữa lúc nước này đang kiệt quệ vì chiến tranh ở Ukraine và sức ép từ Mỹ. Gần như chắc chắn, khi Kadyrov thực sự lăn quay ra, Ukraine sẽ tận dụng thời cơ này để kích hoạt các nhóm du kích Chechnya đang chiến đấu cho Kyiv quay trở về giải phóng quê hương, tạo ra một cuộc cách mạng lật đổ hoàn toàn ảnh hưởng của Nga tại vùng Kavkaz.

Khi đó, chúng ta sẽ chứng kiến một cuộc cộng hưởng của ba yếu tố chính, bước đầu có thể quét sạch ảnh hưởng của Nga tại vùng Kavkaz, bước tiếp theo có thể làm rung chuyển cả nước Nga.

Thứ nhất. Đội Giải phóng quân từ chiến trường Ukraine trở về. Hiện nay hai đơn vị đang tham chiến bên phía Ukraine để chống Nga xâm lược là hai tiểu đoàn Sheikh Mansur và Tiểu đoàn Dzhokhar Dudayev.

Thứ hai. Bọn Kadyrovites tan rã, kích hoạt nội chiến kế vị. Các phe phái trong bộ sậu Kadyrov sẽ quay sang tiêu diệt lẫn nhau để tranh giành chiếc ghế lãnh đạo.

Thứ ba. Ngòi nổ Chechnya sẽ kích nổ hai thùng thuốc súng Dagestan và Ingushetia.

Nhận xét và kết luận : Trong câu chuyện nói với một số bạn bè, tôi vẫn động viên : Đừng sốt ruột. Chiến lược của người Ukraine đã thể hiện rất rõ : hướng tới việc giành lại toàn bộ lãnh thổ đồng nghĩa với việc Nga phải rút toàn bộ quân đội của chúng về nước, nhưng điều này lại trùng với việc làm suy kiệt toàn bộ cỗ máy quân sự Nga nói riêng và sức mạnh tổng hợp của Nga nói chung, và như vậy thì đạt được luôn mục tiêu tối hậu là đảm bảo một nền an ninh lâu dài, khi nước Nga mới sẽ ốm yếu “còn khướt mới khỏe lại được”.

Hiện nay với một quân số đến 650.000 hoặc 700.000 người gì đó trên chiến trường đông – nam Ukraine, tức là lượng vật chất, khí tài tập trung cũng rất lớn, chờ chúng tiêu hết số đó cũng mất kha khá thời gian, nhưng những dấu hiệu suy kiệt đã lộ rất rõ, đồng thời không có những dấu hiệu cho thấy chúng có thể bổ sung sức mạnh cho “khỏe lên”. Một “bà hàng nước” nói : Số lượng xe tải trên chiến trường cũng giảm đi nhiều, cả từ các hãng trong nước và xe Trung Quốc (mà xe trong nước cũng lắp ráp từ linh kiện Trung Quốc chứ cái gì!), vận tải quân sự bằng drone thì “muối bỏ bể”, bọn Bộ Sân khấu và Trình diễn chúng nó nói phét chứ vận tải được bao nhiêu, có mà dùng lừa thồ mới là chủ lực.

Tôi thì nhận thấy, từ khi bước sang năm 2026, cứ thêm một tuần, cái sự suy yếu đó, sự rối loạn đó, lại rõ thêm một phần đáng kể.

Crimea thì lung lay nghiêm trọng lắm rồi. Chẳng biết Putler có qua được mùa đông này không.

PHÚC LAI 13.01.2026