Phó Đức An - Sự trỗi dậy quyền lực của Maduro nhờ vào đâu?

Vào cuối triều đại nhà Thanh, cả Hoàng đế Đồng Trị và Hoàng đế Quang Tự đều lên ngôi khi còn trẻ, và không thể hoàn thành chức năng điều hành đất nước của một vị vua. Do đó, Từ Hy Thái hậu hai lần buông rèm che trước mặt, nghe tấu trình và ra quyết định thay cho hoàng đế còn nhỏ tuổi, cai trị đất nước từ phía sau bức rèm.

Lão PP dùng điển tích này để so sánh Maduro và vợ. Bà vợ này có bộ óc kinh bang tế thế, trong những năm qua đã núp sau bóng Madura để hướng dẫn ông ta điều hành đất nước. Thực ra Maduro chỉ được cái cao to điển trai, nhưng bộ óc thì phải mượn của Celia Flores.

Hóa ra bà vợ của Maduro không phải là người bình thường!

Bà hơn Maduro chín tuổi, và việc tổng thống công nhận bà là người cố vấn của mình chứng tỏ bà này không phải là vừa. Điều gì khiến người phụ nữ này trở nên đặc biệt như vậy, và những câu chuyện chưa được kể giữa bà và Maduro là gì?

Người phụ nữ này, Celia Flores, bị bắt trên giường cùng chồng, chắc chắn có rất nhiều điều thú vị. Việc Maduro công nhận bà là cố vấn dẫn dắt mình không phải là ngẫu nhiên.

Sự khác biệt về địa vị xã hội của họ khi lần đầu gặp nhau vào năm 1992 giống như hai chuyến tàu không bao giờ giao nhau, nhưng họ lại được đưa đến với nhau bởi sự hỗn loạn của cuộc đảo chính thất bại của Chavez. Vào thời điểm đó, Maduro vừa mới bỏ việc lái tàu điện ngầm, thậm chí chưa tốt nghiệp trung học, và dựa vào to xác và sức mạnh để được làm vệ sĩ cho Chavez. Ông là người la hét lớn nhất trong các cuộc biểu tình đường phố, nhưng lại không thể đưa ra một lý lịch chính trị tử tế.

Flores vốn đã là một luật sư nổi tiếng ở Caracas, chuyên về luật lao động và luật hình sự. Bà thường xuất hiện và rời khỏi phòng xử án trong bộ vest và cà vạt, và trên tay không chỉ cầm các tài liệu pháp lý mà còn cả những mối quan hệ mà bà đã xây dựng trong ngành. Bà đã xử lý nhiều vụ tranh chấp lao động cho các chính trị gia cánh tả hơn số lần Maduro tham dự các cuộc mít tinh.

Bất ngờ duyên số đưa đẩy, thông qua một người trung gian đã dẫn dắt một tay đầu gấu đường phố đến với một chiến lược gia hậu trường. Cuộc gặp gỡ này đã trực tiếp đưa cuộc đời cả hai người đến trung tâm quyền lực.

Sự xuất sắc của Flores trước hết nằm ở "sổ sách chính trị" tỉ mỉ của bà, ghi chép cẩn thận mọi ân huệ và mọi mối quan hệ quan trọng. Sau khi Chavez bị bỏ tù năm 1992, bà không chỉ đơn thuần giữ lập trường của một luật sư; mà kiên trì theo đuổi chính quyền bằng các lập luận pháp lý, đảm bảo các bản án khoan hồng cho các sĩ quan tham gia vào cuộc đảo chính. Hơn nữa, bà đã sử dụng cuộc điều tra của mình để điều tra kỹ lưỡng những người trong quân đội có thiện cảm với Chavez - những mối quan hệ sau này trở thành vốn chính trị của Maduro.

Chính Maduro thừa nhận rằng, mặc dù ban đầu ông chỉ hô khẩu hiệu "Thả Chavez" trên đường phố, nhưng Flores đã dạy ông cách tiếp cận các lãnh đạo công đoàn và giao tiếp với các ủy viên hội đồng địa phương, biến các cuộc biểu tình rải rác thành một phong trào có tổ chức.

Sau khi Chavez lên nắm quyền vào năm 2000, Flores được bầu trực tiếp vào Quốc hội, trong khi Maduro vẫn giữ vững vị trí trong công đoàn tàu điện ngầm cho đến hai năm sau đó, khi bà giúp ông vào Quốc hội, củng cố vai trò người cố vấn của bà.

Năm 2006 trở thành bước ngoặt quan trọng trong cuộc đấu tranh quyền lực phối hợp của hai người. Maduro được thăng chức Bộ trưởng Ngoại giao, và Flores kế nhiệm ông, trở thành nữ Chủ tịch Quốc hội đầu tiên trong lịch sử Venezuela.

Người ngoài cho rằng đó chỉ là một sự chuyển giao quyền lực đơn giản giữa vợ chồng, nhưng trên thực tế, đó là một cuộc thao túng quyền lực được dàn dựng đằng sau hậu trường. Chỉ vài tháng sau khi nhậm chức, bà đã lặng lẽ cải tổ các thành viên của 17 ủy ban quan trọng và bổ nhiệm 47 người của mình vào các bộ phận chủ chốt như ngân sách và quốc phòng, tạo tiền đề cho việc thực thi các chính sách sau này.

Một cựu nghị sĩ sau đó nhớ lại rằng khả năng ghi nhớ người của bà Flores có thể so sánh với một chiếc máy tính. Bà biết chính xác những lãnh đạo nhà nước nào có sai phạm tài chính và những sĩ quan quân đội nào đang thăng tiến, luôn luôn tìm cách chiếm được cảm tình của mọi người với nỗ lực tối thiểu. Ông Maduro không thể bắt chước kỹ năng này; ông giỏi diễn thuyết trước công chúng hơn, trong khi các cấu trúc quyền lực thực sự được bà Flores sắp đặt đằng sau hậu trường.

Trong thời gian ông Chavez lâm bệnh nặng năm 2013, vai trò quan trọng của bà Flores như một nhân tố ổn định đã trở nên rõ ràng. Hồ sơ từ bệnh viện Cuba cho thấy bà đã tháp tùng ông Maduro trong ba chuyến thăm Chavez, dành hơn 14 giờ ở một mình với người lãnh đạo cũ của mình - nhiều hơn bất kỳ thành viên nội các nào khác. Không ai biết họ đã thảo luận những gì, nhưng việc bà Maduro chuyển giao quyền lực suôn sẻ sau cái chết của ông Chavez là nhờ ảnh hưởng của các lực lượng đảng mà bà đã điều phối trước đó.

Một số lãnh đạo kỳ cựu của đảng đã nhắm đến chức tổng thống, nhưng bà Flores, mang theo chỉ thị bằng văn bản viết tay của ông Chavez, đã nói chuyện với các lãnh đạo quân đội và quốc hội từng người một, qua đó đàn áp hiệu quả phe đối lập.

Khi hai người kết hôn vào tháng 7 cùng năm, bà Maduro đã cố tình đổi danh xưng của bà từ "Đệ nhất phu nhân" thành "Đệ nhất chiến sĩ cách mạng". Đây không chỉ là chuyện tình cảm vợ chồng; mà rõ ràng là sự thừa nhận công khai vị thế chính trị của bà.

Sau khi kết hôn, Flores dường như rút lui khỏi ánh đèn sân khấu, nhưng trên thực tế, bà đã trở thành "hệ điều hành vô hình" của chế độ Maduro. Chương trình phát thanh hàng tuần vào tối thứ Năm của bà, "Thời gian gia đình với Celia", bề ngoài là về các vấn đề gia đình, thực chất là một kênh bí mật để truyền tải các tín hiệu chính trị.

Vào tháng 3 năm 2024, bà đề cập trên chương trình rằng "các vấn đề về nguồn cung cấp nước ở một số khu vực cần được chú ý", và trong vòng một tuần, các quan chức phụ trách nước ở ba tiểu bang đã bị thay thế - hiệu quả hơn cả một sắc lệnh của tổng thống.

Khi lãnh đạo phe đối lập Guaido tự tuyên bố mình là tổng thống vào năm 2019, các kênh chính thức rơi vào hỗn loạn. Flores đã tổ chức 17 cuộc họp riêng trong vòng 48 giờ, đoàn kết quân đội, các công đoàn và các tổ chức cộng đồng, ngăn chặn chế độ sụp đổ. Phân tích sau đó cho thấy sự phối hợp riêng tư của bà hiệu quả hơn bất kỳ chỉ thị chính thức nào.

Hoa Kỳ từ lâu đã để mắt đến "người thao túng hậu trường" này, và đã đưa bà vào danh sách trừng phạt năm 2018 với lý do Maduro "duy trì quyền lực thông qua vòng tròn thân cận của mình". Maduro vô cùng tức giận, công khai gọi người Mỹ là những kẻ hèn nhát và nói: "Nếu muốn tấn công, hãy tấn công tôi, đừng đụng đến Celia."

Ngay cả khi hai cháu trai của bà bị bắt vì buôn bán ma túy năm 2015, Mỹ đã cố gắng lợi dụng điều đó để vu khống bà, nhưng cuối cùng không tìm được bằng chứng cụ thể. Mãi đến ngày 3 tháng 1 năm 2026, Mỹ mới bất ngờ tiến hành một cuộc đột kích vào sáng sớm, lôi bà và Maduro ra khỏi giường.

Nhưng rõ ràng quân đội Mỹ đã không lường trước được rằng sự biến mất của bà, một "mắt xích quan trọng", sẽ ngay lập tức đẩy nền chính trị Venezuela vào hỗn loạn. Trong vòng 12 giờ sau khi bà bị bắt, 6 trong số 9 cuộc họp tổng thống đã bị hủy bỏ vì không ai có thể điều phối các bên khác nhau trước đó như bà đã làm.

Trong vòng ba ngày, các lãnh đạo cấp cao của đảng cầm quyền đã đưa ra 11 tuyên bố mâu thuẫn, so với mức trung bình chưa đến một lần mỗi tháng trong năm năm qua. Liên đoàn Phụ nữ Quốc gia, mà bà đã quản lý trong nhiều năm, chứng kiến ​​850.000 thành viên của mình bị chia thành ba phe phái, thậm chí không thể vạch ra một hướng hành động nào nếu không có bà làm "người phân xử cuối cùng".

Nhìn lại cuộc gặp gỡ ban đầu của họ, người lái tàu điện ngầm và luật sư, có lẽ chưa bao giờ tưởng tượng rằng một cuộc biểu tình đường phố chung lại biến thành một mối quan hệ cộng sinh chính trị kéo dài hơn ba mươi năm.

Sự thăng tiến của Maduro từ xuất thân khiêm tốn lên chức tổng thống dựa trên các mối quan hệ và phương pháp của Flores; và sự khôn ngoan chính trị của Flores cũng được thể hiện thông qua hình ảnh công chúng của Maduro. Bà mới chính là não bộ của Maduro.

PHÓ ĐỨC AN 10.01.2026