Phúc Lai - Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 22/05/2026

1. Putler đi Trung Quốc thu hoạch được cái gì?

Có người nhận định Tập gặp Trump rồi liền sau đó gặp Tin, trong cuộc gặp sau này đã cho ra những thông cáo chung nổ súng vào trật tự thế giới sau Chiến tranh Thế giới thứ hai được cho là bị phương Tây thao túng, với những ngôn từ như chống phát-xít.

Quý vị có nghĩ Nga và Trung Quốc sẽ lợi dụng “Mỹ Trump” để hình thành trật tự thế giới mới không, và nếu có, có khả thi không?

Một điều rất hiển nhiên: cả Tập Cận Bình và Putler đều nhìn thấy ở Donald Trump một cơ hội vàng. Bởi vì Trump dù theo đuổi học thuyết "Nước Mỹ trên hết" nhưng lại mang tư duy giao dịch, và bản chất Trump là tay hám lợi. Luật ngầm trong giới làm ăn đã bắt đầu được áp dụng trong lĩnh vực địa chính trị, những nguyên tắc đảm bảo lợi ích cốt lõi lâu dài của quốc gia bị vứt bỏ không thương tiếc của thời Trump, lại tạo ra cho những kẻ như Putler và Tập cơ hội, thậm chí bằng kim cương.

Với trò phá hoại của Trump, kế hoạch phá vỡ NATO nếu có của Putler coi như hoàn thành không tốn thêm viên đạn nào. Câu chuyện nghiêm trọng ở chỗ, Trump không thích các định chế đa phương như câu chuyện gạ Tập bắt tay chống ICC mà chúng ta đã thảo luận trong bài trước, và sẵn sàng mặc cả tay đôi với từng quốc gia.

Trật tự thế giới mới được xây dựng trên sự lợi dụng Trump, sẽ là tranh thủ sự thờ ơ của Mỹ thời Trump đối với các đồng minh truyền thống thậm chí lụi dao vào lưng họ, để nhảy vào lấp chỗ trống. Rất may là Putler đang hết hơi, nên có lẽ mong muốn duy nhất đối với câu chuyện này từ hắn, chỉ là muốn Trump ép Ukraine cắt đất, đầu hàng để rảnh tay quay về ổn định nội bộ.

Nhưng không nên bỏ sót một mong muốn cháy bỏng của Putler lúc này: nếu như tất cả định chế cũ bị phá bỏ, thì hắn rất mừng. Hắn muốn hệ thống cũ bị đập nát, vì hiện tại Nga đã bị loại ra gần như khỏi mọi khía cạnh của cuộc chơi toàn cầu; nhưng điều này lại đi ngược lại với lợi ích của Trung Quốc.

Đến nay, Trung Quốc lại là quốc gia hưởng lợi nhiều nhất từ toàn cầu hóa. Nền kinh tế Trung Quốc sống bằng xuất khẩu sang Mỹ và Châu Âu. Tập Cận Bình muốn cải tổ hệ thống để Trung Quốc có quyền lực lớn hơn, chứ không dại gì phá đi cái hệ thống đang nuôi sống đất nước mình để đi cùng một nước Nga đang suy thoái và kiệt quệ. Đó là bài toán họ Tâp phải giải với Trump, chứ không phải giải với Putler.

Tuyên bố là tuyên bố. Ngay trong chuyến thăm này, dù ký kết 20 thỏa thuận về bảo tồn gấu trúc hay trí tuệ nhân tạo, hai bên vẫn thất bại hoàn toàn trong việc chốt thỏa thuận cho đường ống dẫn khí đốt “Sức mạnh Siberia 2” – Power of Siberia 2. Bắc Kinh ép giá dầu khí của Nga xuống mức sát đáy vì biết Putler không còn ai để bán. Đây là minh chứng rõ nhất cho thấy Tập Cận Bình đang lợi dụng thế yếu của Putler chứ không hề có sự chìa tay giúp đỡ trong hoạn nạn.

Vì thế nên mới có trò đểu đòn kép của Tập dành cho Putler: nói trắng ra “đây là lần thứ 25 Putler đến Trung Quốc” (chưa có sự quỵ lụy nào thê thảm đến vậy, ông bà nào rồ Putler mà bài Trung Quốc chắc tự nhảy lầu chứ chẳng chơi), và cho dàn nhạc chơi “Hồ Thiên Nga” để đón, thông điệp ngầm gì đây?

2. Nói tiếp đến tình thế tuyệt vọng của Putler.

Đi gặp Tập trong hoàn cảnh vội vàng như trám ngay cái ghế Trump vừa bỏ trống ở Trung Nam Hải, Putler như thằng ăn mày. Theo tôi, Tập hạ cố gặp Tin, chứ cũng nhận ra Tin oải lắm rồi, khó chống cự được tình thế lâu hơn nữa. Chiến lược của người Ukraine đã bắt đầu phát huy tác dụng, miễn là các lệnh cấm vận áp đặt lên Nga không bị bỏ, Tin không có cách nào để gỡ khỏi cái thiên la địa võng này. Đây là một bài báo.

Kinh tế Nga đã bị ung thư, khi đọc bài báo trên, tôi nhận thấy như vậy. Mức nợ xấu này ở các quốc gia phát triển là tín hiệu sụp đổ hệ thống. Nga đang áp dụng biện pháp bưng bít thông tin và kết hợp với cấp vốn ảo cho các nhà máy quốc phòng, bản chất chính là in thêm tiền, nhưng bằng một cách tinh vi dạng “lạm phát gián tiếp”. Tuy nhiên, trước sau thì tiền ảo dạng này cũng vẫn sẽ chảy vào đời sống dân sự, hậu quả là hiện tại chi phí thực phẩm chiếm tới 40 % thu nhập của người dân.

Nếu như quý vị còn nhớ, trong thời gian tháng Ba, tháng Tư… tôi đã vài lần viết về hậu quả của chiến dịch đánh phá hạ tầng dầu khí Nga của người Ukraine là trong tháng Năm ở Nga sẽ diễn ra quá trình đóng các giếng khai thác, và bây giờ bài báo này đã xác nhận điều đó.

Trích: Ngành công nghiệp dầu khí đang rơi tự do. Chúng ta biết từ các tài liệu của Nga mà Ukraine thu được rằng một công ty dầu khí nhỏ đã đóng 400 giếng dầu. Tôi đã thấy các ước tính riêng tư cho rằng con số này có thể lên tới 1.800.

Chưa hết, vẫn mạch đó, trích tiếp: “… Ukraine đã thành công trong việc cắt đứt mạng lưới lọc dầu miền Trung nước Nga. Tất cả các nhà máy lọc dầu, trạm bơm và đường ống dẫn dầu đều ngừng hoạt động. Họ không còn nơi nào để vận chuyển dầu, không còn nơi nào để lọc dầu, không có phương tiện để bơm dầu và không có phương tiện để xuất khẩu. Tình hình nghiêm trọng đến mức tình trạng thiếu nhiên liệu ở một số khu vực có thể là không thể tránh khỏi.”

Tôi tin là con số suy giảm 40 % năng lực lọc dầu của Nga do người Ukraine thực hiện, chỉ là cách cộng tổng đại số, một phép tính cơ học. Thực tế những tác động về hạ tầng đường ống, trạm bơm… dẫn đến đóng giếng, nó có thể mang lại những hậu quả nghiêm trọng hơn thế nhiều mà con số % không nói lên điều gì cả.

3. Xe tải, vẫn là xe tải, câu chuyện tôi mê mẩn

Cũng liên quan đến kinh tế, và lại liên quan cả đến chiến trường là một tin làm tôi rất thống khoái. Bài đăng của tài khoản Maria Drutska trên mạng xã hội X: “Kinh tế Nga sụp đổ: Nhà sản xuất xe tải Kamaz sa thải hàng ngàn nhân công sau những khoản thua lỗ kỷ lục.” Trích: "Với doanh số bán hàng lao dốc do thị trường xe tải Nga bị thu hẹp một nửa, những nhân viên còn bám trụ lại đang phải đối mặt với tình trạng bị cắt giảm lương và giảm giờ làm. Và khi nền kinh tế của họ đang rạn nứt vụn vỡ, mọi thứ sẽ còn trở nên tồi tệ hơn nữa".

Nếu lò mò chỉ trên internet, để có được một con số thống kê chính xác tuyệt đối và chính thống về số lượng đơn đặt hàng quốc phòng từ Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga gửi tới Kamaz và Ural từ đầu chiến tranh là một điều bất khả thi.

Ngay từ năm 2022, tôi nhận thấy trên các trang thống kê công khai như Rosstat, tất cả các báo cáo sản xuất công nghiệp quốc phòng, số lượng khung gầm xe tải quân sự (như dòng Kamaz-5350, Kamaz-6350 hay Ural-4320, Ural-6370) đều bị xóa để tránh bị lão Phúc Lai soi mói và tình báo phương Tây phân tích năng lực hậu cần. Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga đã đưa toàn bộ dữ liệu mua sắm quân sự vào danh mục tối mật cấp quốc gia.

Tuy nhiên nếu theo dõi vấn đề này lâu dài qua các tin rò rỉ trên mạng xã hội, có thể phân tích được để hình dung ra một câu chuyện lớn hơn. Trong vấn đề này, chúng ta có cứu tinh là các dữ liệu phân tích tình báo nguồn mở (OSINT), báo cáo nội bộ bị rò rỉ của ngành công nghiệp ô tô Nga và dữ liệu theo dõi thiệt hại (như Oryx).

3.1. Đơn đặt hàng tăng đột biến.

Vào giai đoạn 2022-2023, khi quân đội Nga tháo chạy khỏi Kyiv, Kharkiv và Kherson, họ đã bị phá hủy hàng ngàn xe tải hoặc để lại tặng cho quân đội Ukraine. Để bù đắp, Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga đã gửi đơn đặt hàng (điều này tôi suy ra vì nó là tất yếu) cho cả hai nhà máy đã kể trên đây.

Nhà máy Ural được lệnh chuyển sang chế độ làm việc 3 ca 7 ngày/tuần. Theo các thông tin thỉnh thoảng phụt lên các trang truyền thông địa phương vùng Chelyabinsk, đơn đặt hàng quốc phòng đối với các dòng xe tải dã chiến Ural-4320 truyền thống (động cơ thô sơ, ít dùng, hoặc hầu như không có linh kiện điện tử phương Tây) đã được đẩy tăng lên gấp 2 đến 3 lần so với thời bình để phục vụ tiền tuyến. Ural có lợi thế là dùng nhiều thép và cơ khí thuần túy, ít bị ảnh hưởng bởi lệnh trừng phạt hơn Kamaz.

Đối với Kamaz, đơn hàng quân sự cho các dòng xe vận tải hạng nặng bọc giáp (như dòng Tornado-U hay Typhoon) ban đầu tăng mạnh. Trung ương ép Kamaz phải ưu tiên tối đa cho quốc phòng. Vậy các sản phẩm của Kamaz khi đó là gì – từ trước chiến tranh, Kamaz đang hiện đại hóa mạnh mẽ bằng cách hợp tác với tập đoàn Liebherr (động cơ) và ZF (hộp số của Đức). Khi chiến tranh nổ ra và lệnh trừng phạt siết chặt, các chuỗi cung ứng này đứt gãy hoàn toàn.

3.2. Dù đơn hàng tăng nhưng sản lượng lại lao dốc

Khi các đơn đặt hàng quân sự ùn ùn kéo đến, nghe thì mừng đấy nhưng Kamaz không thể hoàn thiện xe vì thiếu linh kiện cốt lõi. Họ buộc phải giải quyết vấn đề theo hai hướng. Thứ nhất, hạ cấp công nghệ, quay lại sản xuất các dòng xe sử dụng động cơ chuẩn khí thải thấp cỡ… Euro-0 từ thời Xô-viết, giảm thiểu các hệ thống điều khiển điện tử hiện đại. Thứ hai, tìm nguồn linh kiện và động cơ tốt đạt tiêu chuẩn cao thông qua các nước thứ ba như Trung Quốc.

Hậu quả là nhãn tiền. Động cơ Nga không chỉ tệ, mà còn không đủ sản lượng cung cấp để lắp lên xe; điều này cũng sẽ xảy ra đối với động cơ thuần Trung Quốc. Trong khi đó, chi phí nhập lậu linh kiện qua nước thứ ba thì lại tăng vọt đúng theo lý thuyết “hao tổn gia tăng có gia tốc dương” tôi đề xuất. Khi đó, đơn đặt hàng của Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga trở thành gánh nặng tài chính đối với tập đoàn và nhà máy. Điều này tôi đã hình dung ngay từ cuối 2022, đầu 2023 rằng với cái đà “không có vòng bi” thì sản xuất xe tải cho chiến trường, trước sau cũng toi theo.

Cũng cần hiểu rằng, Trung Quốc sẽ không bán Giải phóng, Đông Phong… trực tiếp cho Nga, để rồi hình ảnh chúng bốc cháy trơ xương được bêu riếu trên truyền thông. Họ chỉ có thể cung cấp linh kiện và chi tiết.

3.3. Thực tế chiến trường: chiến lược tìm và diệt xe tải.

+ Nhìn lại chiến lược nhắm vào hậu cần quân đội Nga của Ukraine

=> Giai đoạn 1 (2022) đánh phá của người Ukraine còn thô sơ, chủ yếu sử dụng pháo kích tầm ngắn, phục kích bằng Javelin/NLAW, phá cầu chặn đường. Ấy vậy mà chúng ta đã chứng kiến đoàn xe hậu cần dài 64km kẹt cứng ngõ vào Kyiv. Kết quả của giai đoạn này – cuối năm 2022 đầu 2023: Nga mất hàng ngàn xe Kamaz/Ural đời mới, bỏ lại xe nguyên vẹn vì cạn xăng.

=> Giai đoạn 2 (2023 – 2024): Trong bối cảnh Nga rút về thiết lập kho đạn dã chiến sâu, Ukraine nhận được thứ vũ khí thay đổi cuộc chơi đem lại năng lực tiêu diệt tầm xa. Sử dụng HIMARS, họ đánh nổ các kho tổng, ép xe tải Nga phải chạy theo các cung đường dài hơn (từ 100 – 150 km). Kết quả của giai đoạn này là đẩy ngành vận tải quân sự Nga phải tăng tần suất hoạt động của xe tải => Xe nhanh tã, hỏng vòng bi, lốp mòn vỡ mà không có linh kiện thay thế.

=> Giai đoạn 3 (2025 – 2026): Kỷ nguyên UAV cảm tử (FPV) lên ngôi, tạo nên “Thiên la địa võng” khắp nơi đón xe tải. Giai đoạn này diễn ra trong bối cảnh Nga ngày càng thiếu hụt xe tải quân sự chuẩn, phải trưng dụng rất nhiều xe tải dân sự hoán cải đem lại cho cộng đồng mạng nhiều thời gian thư giãn, ví dụ cái xe UAZ “bánh mì” được lôi ra “thiết giáp hóa” và thú vị nhất là sự ra đời, phát triển của binh chủng lừa chiến Nga đã là những điểm sáng vui vẻ hiếm hoi của cuộc chiến.

=> Kết quả đến tháng Năm 2026, tổn thất đạt ~98.000 xe tải. Quay lại với các con số từ nguồn tình báo mở, cả hai tập đoàn, nhất là Kamaz đạt đỉnh cao trong suốt hai năm 2022 và 2023, trong khi  Ural đạt đỉnh năm 2023, cả hai nhờ lượng chi tiết, linh kiện dự trữ rất lớn trong kho đem ra lắp.

 Với Kamaz là họ đã mua được rất nhiều linh kiện từ phương Tây từ trước chiến tranh (từ Bosch, ZF và Liebherr). Kamaz đạt sản lượng đỉnh điểm khoảng 42.000 đến 43.000 xe tải/năm (bao gồm cả dòng xe tải dân sự phục vụ logistics nội địa và xe quân sự chuyên dụng), trong số đó lượng xe cung cấp trực tiếp cho Bộ Sân khấu và trình diễn Nga đạt mức kỷ lục khoảng 12.000 – 15.000 chiếc/năm (gấp đôi so với thời bình).

Khi kho linh kiện Đức cạn sạch, Kamaz phải hạ cấp công nghệ xuống dùng động cơ thô sơ dòng K3 (chuẩn có khi còn chẳng đạt Euro-0) và chật vật tìm linh kiện Trung Quốc thay thế. Sản lượng tổng thể lao dốc tự do, thị trường dân sự mất 50 %, dẫn đến tình trạng sa thải hàng loạt và thua lỗ kỷ lục như chúng ta đã thấy.

Câu chuyện với Ural cũng không khá hơn bao nhiêu, dù ban đầu tăng trưởng rất dữ dội và ngoạn mục. Khác với Kamaz tập trung vào công nghệ cao, công ty nằm ở Miass, tỉnh Chelyabinsk này chuyên sản xuất dòng xe tải dã chiến vượt địa hình “nồi đồng cối đá” Ural-4320. Dòng xe này dùng ít chip điện tử hơn, nên khi được bơm tiền và ép tiến độ, Ural có tốc độ tăng trưởng cơ khí thuần túy rất đáng sợ.

Sản lượng của Ural đạt đỉnh vào năm 2023 với khoảng 14.000 xe/năm. Đây là một bước nhảy vọt kinh hoàng vì sản lượng năm 2021 của họ chỉ khoảng 8.400 xe. 90% sản lượng này (khoảng 12.000 chiếc) được ném thẳng ra chiến trường Ukraine để bù đắp cho các đoàn xe bị pháo binh và Javelin đốt cháy và bỏ lại do thiếu nhiên liệu trong năm đầu tiên.

Sau khi “lên đỉnh”, vào năm 2024 do thiếu hụt lao động nghiêm trọng (thợ cơ khí bị đẩy ra mặt trận hoặc bỏ trốn ra nước ngoài) và máy móc công cụ (CNC) nhập từ Đức/Thụy Sĩ/Nhật Bản trước đây bị hỏng hóc không có linh kiện thay thế, sản lượng hiện tại của Ural bị nghẽn lại và không thể tăng thêm được nữa. Từ đó bắt đầu quá trình lao dốc trong sản lượng của Ural và cứ thế đến nay, có thể nó đã lập đáy, thậm chí phá đáy lập đáy mới.

Túm cái váy lại, ở thời kỳ hoàng kim nhất, vét sạch kho linh kiện dự trữ phương Tây và bắt công nhân làm ngày đêm, nước Nga cũng chỉ sản xuất được tối đa khoảng 27.000 xe tải quân sự/năm (khoảng 520 chiếc/tuần). Trong khi đó, như tôi tính toán dựa trên dữ liệu của Bộ Tổng tham mưu Ukraine, tốc độ tiêu hao trung bình suốt cuộc chiến là 444 chiếc/tuần. Đáng chú ý, đây là con số trung bình, còn ở những giai đoạn cao điểm người Ukraine đi săn, số lượng xe tải Nga bị đốt có thể vọt lên 600 – 700 chiếc/tuần.

Nói cách khác, Ngay cả khi ở đỉnh cao phong độ, năng lực sản xuất của Nga chỉ vừa đủ hoặc dương một chút so với tốc độ bị Ukraine đốt. Giờ đây, khi giai đoạn “ăn đong” linh kiện dự trữ đã qua, thì việc lao dốc là tất yếu. Câu hỏi đặt ra lúc này sẽ là: bao giờ thì quân đội Nga cạn sạch xe tải? Để tìm ra thời điểm quân đội Nga chạm đáy tức là rơi vào trạng thái “kiệt quệ hoàn toàn năng lực vận tải dã chiến” – chúng ta cần đặt các biến số này lên một hệ phương trình tiêu hao.

+ Kamaz. Từ đỉnh cao 15.000 xe quân sự/năm, sản lượng năm 2025/2026 ước tính giảm mạnh hơn 50%, chỉ còn khoảng 6.000 – 7.000 xe/năm (dòng xe K3 cắt giảm công nghệ hoặc hoán cải cơ khí thô sơ). Ural sẽ giữ nhịp thi đấu tốt hơn nhờ tính cơ khí thuần túy hơn, nhưng do thiếu thợ và máy công cụ, sản lượng giảm khoảng 30%, còn khoảng 7.000 – 8.000 xe/năm. Tổng nguồn bù đắp mới của cả hai nhà máy tối đa khoảng 14.000 xe/năm (tương đương khoảng 270 chiếc/tuần).

+ Nga bước vào cuộc chiến với khoảng 30.000 – 40.000 xe tải quân sự chuẩn trong biên chế hoạt động. Qua 221 tuần bị tiêu hao hơn 98.000 chiếc (bao gồm cả xe bồn, xe kéo pháo), số lượng xe tải quân sự chuẩn còn lại trong các kho dự trữ chiến lược của Liên Xô cũ gần như đã bị vét cạn (phần lớn xe trong kho để lộ thiên hàng thập kỷ đã bị mục nát các chi tiết cao su, hỏng động cơ). Tất cả quy tập lại để bù trừ tổng đại số, có thể ước tính số lượng xe quân sự chuẩn hoạt động được trên toàn mặt trận Ukraine hiện tại ước tính còn dao động trong khoảng 15.000 – 20.000 chiếc.

Đến đây có một vấn đề đặt ra: liệu Nga có dám huy động xe tải dân sự đưa ra chiến trường hay không? Nga thì liều, chẳng có gì không dám làm, nhưng khả năng này thấp. Theo tôi, nếu việc huy động xe tải dân sự diễn ra, đồng nghĩa với việc cạn sạch xe tải quân sự trên chiến trường. Do vậy, nếu có thì nó sẽ diễn ra ồ ạt với việc lôi hàng loạt với số lượng lớn xe tải.

Chẳng hạn 2/3 số xe tải của một công ty vận tải hàng hóa cùng lái xe bị yêu cầu phục vụ mặt trận. Một quyết định như thế này sẽ gây tác động lớn đến kinh tế xã hội và có thể gây ra những sụp đổ dây chuyền. Chúng ta không nên quên hiện tại, vận tải đường sắt Nga đã suy giảm năng lực 60% và còn tiếp tục giảm nhanh trong thời gian tới, nếu đụng đến xe tải dân sự, là toàn bộ nền kinh tế chính thức sập về phân phối lưu thông hàng hóa.

Từ những phép tính trên đây, chúng ta có con số tiêu hao xe tải quân sự Nga là khoảng 174 chiếc/tuần, nếu tính kịch bản tối thiểu là hiện tại còn 15.000 xe, thì 20 tháng Nga sẽ cạn sạch xe tải, với kịch bản tối đa là còn 20.000 xe, thì là 26 tháng. Trong thực tế tác chiến, quân đội không cần đợi đến khi chiếc xe tải cuối cùng bị đốt cháy mới sụp đổ. Hậu cần quân sự vận hành theo tỉ lệ mật độ phân phối: khi số lượng xe tải sụt giảm xuống dưới 50% mức tối thiểu cần thiết (tức là khi Nga mất thêm khoảng 7.500 – 10.000 xe quân sự chuẩn nữa), mặt trận sẽ lập tức rơi vào trạng thái tê liệt cục bộ trên nhiều khu vực. Vậy là thời gian thực tế sẽ rút ngắn lại còn 1 nửa, tức là từ 10 đến 13 tháng.

Ấy, chưa hết. Quân đội Nga là quân đội của hao tổn, vì tính quan liêu cao, nên là cỗ máy ngốn xăng dầu dữ dội. Mốc thời gian trên lại ngắn lại chút nữa, khoảng từ 8 đến 10 tháng là cùng, đội quân này sẽ sụp đổ về hậu cần. Khoảng đầu năm 2027 hoặc trong mùa xuân 2027 là sụp đổ.

Nếu đặt bài toán trên đây vào bối cảnh chiến dịch không kích của Ukraine nhắm vào hạ tầng dầu khí Nga đang diễn ra nhiệt tình hiện nay, liệu có cái logic “Ít nhiên liệu => Xe tải ít chạy hơn => Ukraine khó săn hơn => Tốc độ tiêu hao xe tải chậm lại” hay không?

Ngược lại, nếu các nhà máy lọc dầu của Nga ở miền tây và trung đất nước bị tàn phá nặng nề, đúng nó làm giảm cung nhiên liệu thật, nhưng nó không giúp xe tải được nghỉ ngơi mà làm chúng phải hoạt động nhiều hơn: Chạy đến các kho xa hơn để lấy hàng, từ đó chóng hỏng hơn… càng chóng hỏng, số đầu xe càng giảm nhanh, vì vậy thời gian một chiếc trong số chúng xuất hiện gần mặt trận có thể còn kéo dài, và cá biệt cái xe đó càng dễ bị tiêu diệt. Tốc độ đốt xe tải nói chung không giảm.

4. Nhận xét và kết luận

Theo quý độc giả, liệu có gì cứu được Putler lúc này? Nhìn cái biểu cảm thảm hại của Putler và phái đoàn khi rời Bắc Kinh mà không ký được thỏa thuận Sức mạnh Siberia 2 đã nói lên tất cả. Tập Cận Bình không những không cứu, mà còn ép giá chiết khấu tới 81 % (chỉ trả khoảng 50 USD/1.000m3) so với giá cũ bán cho châu Âu – “càng quen càng lèn cho đau”. Tập biết rõ Putler không còn ai để bán, nên một mặt thì ký tuyên bố chung “chống phát-xít” đao to búa lớn, mặt khác thì một tay bóp nghẹt cổ họng của đồng minh và tay kia thò vào quần vặt đến sợi lông cuối cùng của Putler.

Sáng nay khi có một độc giả hỏi Phúc Lai : Liệu Putler có làm liều xài vũ khí hạt nhân không – vì thấy hắn cho tập trận hạt nhân? Tôi trả lời: Bây giờ nếu có bất cứ hành vi leo thang nào, thì là để xuống thang, nhưng là xuống với vòng nội bộ của hắn. Về lý thuyết khi Putler quyết định xài hạt nhân, bè lũ xung quanh sẽ tìm cách ngăn cản để tránh thảm họa, và đó là con bài mặc cả của hắn ta, chứ đối với Ngay cả “người ngoài” gần nhất là Ukraine, người ta cũng biết thừa là Nga không bao giờ dám dùng hạt nhân.

Cần nhìn rõ thêm: Putler đem con bài này ra dọa khá liên tục, trên toàn thế giới có mỗi hắn và Ủn là xài nhiều nhất. Riêng lần này huy động tới 64.000 người, 200 bệ phóng, 140 máy bay... hoàn toàn không chứng tỏ hắn mạnh, mà chứng tỏ hắn đã cạn kiệt các quân bài thông thường. Cả Ukraine và các nước châu Âu phía Tây đều đã bước qua "lằn ranh đỏ" này từ lâu, có lẽ về đối ngoại hy vọng duy nhất của Putler là thái độ phá hoại của Trump làm giảm tinh thần thống nhất của NATO mà thôi.

Donald Trump sẽ quay trở lại Nhà Trắng và thực hiện những tuyên bố mang tính phá hoại liên minh như cắt viện trợ cho Ukraine hay làm suy yếu Điều 5 của NATO. Putler mong đợi một cú sốc chính trị từ Washington sẽ làm lung lay tinh thần thống nhất của phương Tây. Tuy nhiên, ván bài này của Putler đang gặp phải một bức tường trên thực tế hắn đang không thể vượt qua.

+ Đầu tiên: Sự tự chủ của châu Âu. Phương Tây và đặc biệt là các quốc gia châu Âu đã bước qua giai đoạn hoảng hốt của năm 2022, và liêng biêng của năm 2025 khi Trump quay lại Nhà Trắng. Nay họ đã dần bình tĩnh trở lại. Khoản vay 90 tỉ euro mà EU vừa thông qua cho Ukraine là một minh chứng đanh thép: châu Âu đã chuẩn bị cho kịch bản "không có Mỹ" và họ chấp nhận theo cuộc chiến tiêu hao này đến cùng, vì họ hiểu Ukraine chính là đang bảo vệ họ.

+ Thứ hai, vẫn có thể tận dụng được Trump nhờ tư duy giao dịch của ông ta. Nói mạnh hơn ông ta là một tay nghiện giao dịch. Trump sẽ không bao giờ chấp nhận một thỏa thuận mà ở đó nước Mỹ nhìn giống như một kẻ tháo chạy thảm hại trước áp lực của Nga và Trung Quốc, đồng thời tính hám lợi sẽ làm cho ông ta khó quay mặt trước các hợp đồng béo bở mà sau đó là các khoản hoa hồng lớn từ các tập đoàn sản xuất vũ khí.

Mọi hành vi răn đe hạt nhân từ trước đến nay của Putler chỉ nhằm một mục đích duy nhất: Bảo mạng và giữ ghế. Hắn biết rất rõ ‘Lý thuyết trò chơi’ của hạt nhân. Thứ vũ khí này chỉ có giá trị khi nó nằm trên bệ phóng và được dùng để tống tiền, còn một khi đã bấm nút, đó là ngày tàn của chính hắn và chế độ. Cho nên, Putler chắc chắn sẽ không làm vì hắn sợ ch.ết.

Một trong những điều củng cố niềm tin lớn nhất cho dân chúng Nga, là một niềm tin vào sức mạnh hạt nhân. Ở thời điểm thê thảm này, tập trận hạt nhân giống như liều morphine tiêm cho con bệnh ung thư giai đoạn cuối, nhất là sau cái lễ Chiến thắng ăn mày hôm 9/5 vừa qua. Vậy thôi.

Và đây là kết quả trên chiến trường. Một post của của Milblogger Nga Alex Parker do Preston Stewart dẫn lại (ảnh 3) cho chúng ta thấy rõ một sự hoảng loạn mang tính hệ thống đang được lặp lại. Kịch bản Yampol và Dibrova gần Lyman bắt đầu thất thủ, đẩy quân Nga tại đây vào nguy cơ bị bao vây giống như thảm họa Kupyansk đầu năm nay, chính là minh chứng trực quan cho thấy mặt trận của Nga đang rệu rã từ bên trong.

Người Ukraine rõ ràng không cần một chiến dịch tấn công ồ ạt kiểu Xô-viết. Thay vì nướng quân vào các chiến dịch tấn công tổng lực quy mô lớn kiểu cổ điển, Ukraine dùng UAV săn đêm, pháo binh chính xác tiêu diệt từng điểm kho, cắt từng điểm chốt trên đường tiếp tế. Những con số vô tri đã nói lên nhiều điều: Mỗi ngày Nga vẫn tổn thất 1.000 người thương vong, nhưng lại bị chiếm lại đất.

Quá trình người Ukraine đòi lại các diện tích đã bị chiếm này không phải là hoạt động tấn công, mà là quá trình “sóng đánh rả rích” lăn tăn mà lâu dần phá được cả con đập nhiều đợt khi quân Nga mất động lực tấn công, bị mất đà và dừng lại. Việc Nga bị đòi lại những chỗ đất đã chiếm được, cho thấy đó là quá trình mặt trận vỡ dần, và tất yếu sẽ dẫn tới vỡ lớn hơn.

Lại quay lại với lý thuyết xe tải, chúng ta tính ra con số khoảng 10 đến 13 tháng, đó là dựa trên hoạt động đều đặn đồng đều của Ukraine trên tất cả các khu vực mặt trận và đó là kết quả cho thấy giới hạn chịu đựng tối đa. Tuy nhiên, không ai cấm người Ukraine tập trung vào một khu vực nào đó.

Và hiện tại với thông tin AFU tập trung vào tuyến đường M-14 / E-105, cả Crimea và nam Zaporizhia/Kherson đều đang bị suy kiệt nhanh chóng (từ trước đến nay là câu chuyện cầu Kerch bị vô hiệu hóa, dần dần các phà biển qua eo cũng được tống tiễn). Song song với nó là câu chuyện thành phố Donetsk bị giam lỏng ngày một chặt chẽ hơn. Như vậy trong thời gian 10 đến 13 tháng đó, chỉ một chỗ vỡ là nhiều chỗ vỡ mà không cần chờ đốt nốt số xe tải còn lại. Sự sụp đổ mặt trận sẽ diễn ra khi một quân domino bị đổ.

Sụp đổ sẽ diễn ra vì áp lực tích tụ tại điểm nghẽn quyết định, theo tôi sẽ diễn ra ngay trong năm 2026 này, và Putler càng trì hoãn được nguy cơ bị lật đổ bao nhiêu, thì khi sụp đổ kéo theo lật đổ, khả năng mất mạng của hắn sẽ chắc chắn bấy nhiêu.

PHÚC LAI 22.05.2026