Nguyễn Thông - Nhật ký tháng 5.2026

 

- Ngày 15 - 16.05:

Những ngày qua, báo chí nhà nước, và cả truyền thông nhân dân (mạng xã hội) đưa tin TPHCM dự định từ năm học 2027 - 2028 sẽ bỏ thi tuyển vào lớp 10 phổ thông, chỉ thực hiện xét tuyển.

Nếu được vậy dân chúng rất mừng, bởi lâu nay “cuộc thi tuyển vào lớp 10” chẳng khác hòn đá tảng vừa đè nặng lên cuộc sống của phụ huynh và học sinh, vừa là chiếc barie chặn đường vào tương lai của biết bao đứa trẻ tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới”.

Phải nói rằng, dù cùng trong một thể chế với rất nhiều áp đặt, phải tuân thủ, nhưng TPHCM luôn đi đầu sự đổi mới, bứt phá, “xé rào”, rũ bỏ trì trệ, thường lấy sự phục vụ nhân dân làm mục đích.

Nhân vụ lớp 10, lại nhớ những tâm sự có tính chất chỉ đạo của ông Tô Lâm - người đứng đầu đảng, nhà nước, trung ương về điều này. Tại cuộc tiếp xúc cử tri ngày 04.05, ông nói “Mấy hôm nay học sinh chuẩn bị thi vào lớp 10, còn căng thẳng hơn thi vào đại học. Tại sao lại tạo ra tâm lý bất an như vậy ? Không những nặng nề cho học sinh, phụ huynh mà còn khó khăn cho cả thầy cô giáo” (theo báo VTC News, 04.05.2026).

Mấy chục năm nay, người ta cũng thấy cục đá-barie thi vào lớp 10 nhưng không dám nói, mà nói cũng chả ai nghe. Còn các nhà quản lý thì giải thích đủ mọi lý do, nào thiếu trường lớp cơ sở vật chất, thiếu thầy cô giáo, nào do địa bàn khác nhau, nào cần sàng lọc đầu vào, v.v… Giờ ông Tô Lâm đã lên tiếng gợi ý rồi, cứ thực hiện đi, dám cãi không.

Sau cuộc sáp nhập chưa từng có vừa rồi, cơ sở vật chất dôi dư rất lớn, nhưng nhiều nơi cứ chần chừ không chịu bàn giao, đóng cửa bỏ không, chả hiểu định ôm làm gì trong khi trường lớp cực thiếu.

Nói đâu xa, hôm rồi tôi về quê (Hải Phòng) thấy cái trụ sở ủy ban xã Thụy Hương (trước kia) to đùng cứ bỏ không, nhếch nhác (ảnh), trong khi Trường THPT (cấp 3) Thụy Hương ngay sát đó, chỉ cách bức tường, chật chội, thiếu phòng học. Thuận tiện như vậy nhưng người ta vẫn bỏ không. Nếu cải tạo lại thành trường lớp thì quá dễ quá tiện. Đứa cháu tôi bảo cứ giao cho nó, làm không vừa ý không lấy tiền công.

- Ngày 18.05:

Tỉnh Đồng Nai làm lễ công bố nghị quyết của quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai, cụ thề là chuyển từ đơn vị hành chính tỉnh lên đơn vị hành chính thành phố. Như vậy, tính tới thời điểm này, cả nước có 7 thành phố và 27 tỉnh, dĩ nhiên tất cả đơn vị hành chính cấp tỉnh/thành đều trực thuộc trung ương, do trung ương quản lý.

Nghe nói trong năm nay 2026, tỉnh Quảng Ninh cũng sẽ được nâng cấp lên thành phố, đang chờ kỳ họp quốc hội tới thông qua. Rồi sau đó sẽ thêm nhiều thành phố, nhan nhản trên cả nước. Cũng mừng chứ sao. Nhớ câu truyền tụng xưa “Nhà giàu ở quê không bằng ngồi lê thành phố”.

Một bạn, anh Lâm Hiếu Dũng dân Đồng Nai chính hiệu còn đưa thông tin khá hay mà nhiều người không biết, rằng bài hát “Đêm thành phố đầy sao” của nhạc sĩ Trần Long Ẩn viết về Đồng Nai chứ không phải TPHCM như rất đông đã bé cái nhầm. Hóa ra ông Ẩn đi trước quốc hội, phong Đồng Nai là thành phố lâu rồi.

Các báo quốc doanh đều đưa tin và viết là “thành phố Đồng Nai”, duy chỉ có vị long trọng viên vẫn cứ “Hôm nay Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc trung ương”.

Tôi xin hỏi 500 đại biểu quốc hội đã thông qua nghị quyết : Hiện 34 tỉnh thành có nơi nào không trực thuộc trung ương không ? Cả 7 thành phố, có thành phố nào không trực thuộc trung ương không ? Ai trả lời lọt tai, tôi xin bái làm sư phụ.

Ảnh : Trụ sở UBND xã Thụy Hương (trước kia) sau khi sáp nhập vào xã Kiến Thụy từ ngày 01.07.2025 đã bị bỏ hoang, trong khi trường cấp 3 chỉ cách bức tường thì thiếu lớp học (Nguyễn Thông chụp).

NGUYỄN THÔNG 25.05.2026