Nguyễn Thông - Trả lại tên trường

Hôm qua 16.05.26 diễn ra lễ "kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống Đại học quốc gia Hà Nội". Có những báo còn đưa tin vắn tắt "120 năm Đại học quốc gia Hà Nội".

Đại học quốc gia Hà Nội khởi thủy là Trường đại học Đông Dương được thành lập ngày 16.05.1906, trụ sở tại 19 Lê Thánh Tông, Hà Nội bây giờ. Sau những biến cố thời đại, Trường đại học Đông Dương bị thay thế bằng Trường đại học Tổng hợp Hà Nội năm 1956.

Tới năm 1993, trường Tổng hợp bị xóa sổ, chia thành hai trường đại học khoa học cơ bản là trường Khoa học xã hội và nhân văn, trường Khoa học tự nhiên. Đồng thời, Đại học quốc gia Hà Nội ra đời, gồm hai trường ấy và một số trường khác.

Nói túm lại, Đại học quốc gia Hà Nội có nguồn gốc, nền tảng là Trường đại học Đông Dương và Trường đại học Tổng hợp Hà Nội.

Đại học quốc gia Hà Nội chọn ngày ra đời Trường đại học Đông Dương 16.05 làm ngày truyền thống hằng năm là sự có trước có sau, nghĩa tình, biết nhớ về cội nguồn, bất kể yếu tố thực dân này nọ.

Gọi tên "120 năm ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội" thì được, chính xác, bởi đó là "ngày truyền thống", nhưng nếu ghi tắt thành "120 năm Đại học Quốc gia Hà Nội" hoàn toàn sai, bởi trường mới này tuổi chưa tới 30 năm; đầy đủ phải là "120 năm Đại học Đông Dương - Đại học Tổng hợp Hà Nội - Đại học Quốc gia Hà Nội".

PS: Trường đại học Tổng hợp Hà Nội được thành lập năm 1956, tới nay vừa tròn 70 năm. Chính phủ nên trả lại cái tên lừng lẫy này cho trường, nhập hai trường bị tách ra năm 1993 lại, 23 năm chia vụn làng nhàng đã quá đủ rồi.

Có những di sản quốc gia quý mà không biết giữ, rõ chán.

Ảnh: Trường đại học Đông Dương - Trường đại học Tổng hợp, tại 19 Lê Thánh Tông, Hà Nội. Hiện vẫn còn hàng chữ biển tên "Đại học Tổng hợp Hà Nội" (nguồn: Internet)

NGUYỄN THÔNG 17.05.2026