Phúc Lai - Ngăn ngắn về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 03/05/2026

1. Tiếp tục dọn ổ cứng, tình cờ tôi tìm thấy bảng tổng kết về The battle of Pokrovsk cách đây 14 tháng. Nhân tiện, ta nhìn lại khu vực mặt trận này 14 tháng qua.

Tính đến cuối tháng Tư 2026, lực lượng Nga đã giành được quyền kiểm soát gần như toàn bộ diện tích Pokrovsk. Tuy nhiên, thành phố này giờ đây chỉ còn là những đống gạch vụn sau các đợt pháo kích và ném bom lượn liên miên của Nga. Dù quân Nga đã vào được trung tâm thị trấn, quân Ukraine vẫn giữ vững một số vị trí ở phía bắc thành phố và lập một “vành đai UAV” rộng tới 40k m để ngăn chặn Nga mở rộng cụm tấn công quy mô lớn về phía tây.

Cần phải nhìn thẳng vào thực tế, là ngay thời điểm đó Nga cắt đứt đường ra vàp các mỏ than cốc huyết mạch của Ukraine từ đầu năm 2025 và đến tháng 6/2025 đã chiếm được mỏ Lithium quan trọng gần làng Shevchenko, nhưng do chiến tranh các cơ sở kinh tế này đã ngừng hoạt động ngay trong năm 2022. Hiện tại, chúng không mang lại giá trị kinh tế trực tiếp cho Nga vì việc tái khởi động sản xuất trong tầm bắn của pháo binh và UAV là điều không khả thi.

Cái giá mà quân đội Nga phải trả cho Pokrovsk tính đến tháng 5/2026 đã vượt xa những con số khủng khiếp mà chúng ta thấy trong bảng tổng kết năm 2025. Sau 14 tháng kể từ mốc tháng Hai 2025, Pokrovsk đã thực sự trở thành một nghĩa địa cho cả nhân lực lẫn khí tài Nga. Bộ tổng tham mưu Ukraine ước tính tổng thiệt hại nhân lực của Nga trên toàn mặt trận tính đến tháng Tư 2026 đã vượt mức 1,3 triệu người (bao gồm cả tử vong và bị thương). Riêng tại hướng Pokrovsk, chỉ trong vài tuần ác liệt của năm 2026, Nga đã mất thêm hàng ngàn quân cho mỗi bước tiến tính bằng mét.

Xin nhắc lại điều tôi đã nhận xét nhiều lần, Nga gần như không thể triển khai xe tăng thiết giáp trong các đợt tấn công cuối cùng vào Pokrovsk vì sự thống trị của UAV Ukraine. Họ buộc phải chuyển sang chiến thuật “thịt người” với các nhóm bộ binh nhỏ xâm nhập, chấp nhận tỉ lệ tử vong cực cao để bào mòn phòng tuyến. Người Ukraine đã ký giấy khai tử cho chiến thuật binh chủng hợp thành kiểu Xô-viết của Quân đội Nga trong cuộc chiến tranh này.

Cũng nhắc lại một chuyện nữa: năm ngoái và cả đầu năm nay khi Pokrovsk đang bị tấn công bởi cơn bão tin giả, mấy KOL người Nam Quảng Tây liên tục bập vào và cho rằng, thị trấn này sắp bị chiếm. Tôi thường xuyên ương bướng và cho rằng, Nga sẽ khó lòng chiếm được nó, hoặc có chiếm được thì cũng sẽ chôn chân tại đó chứ không đi tiếp được vì người Ukraine đã củng cố tốt hệ thống phòng ngự xung quanh. Điều này đã đúng, ít nhất là đúng trong 14 tháng qua.

2. Tại sao lại có chuyện PR cho thằng Dyumin?

Tình cờ thấy trên mạng một bài viết về một sự “kế vị”. Đây là một bài dịch không dẫn nguồn, chứ tôi tin các fan hâm mộ của Putler người Nam Quảng Tây không viết được nó. Thực chất bài này là một sự pha trộn khéo léo giữa những diễn biến nhân sự có thật tại Điện Kẩm-linh với ngôn ngữ mang tính “sử thi hóa” nhằm xây dựng hình tượng cho Aleksey Dyumin.

Thực tế, vào tháng Năm 2024 Dyumin đã được bổ nhiệm làm Thư ký Hội đồng Nhà nước và Trợ lý Tổng thống. Các chuyên gia nhận định tay này hiện đóng vai trò như một “Phó Tổng thống không chính thức”, chịu trách nhiệm điều hành các công việc hàng ngày khi Putler dần rút lui khỏi việc quản lý chi tiết. Đây chỉ là sự mở đầu, từ đó đến tận thời điểm gần giữa năm 2026 này đã là 2 năm, cũng là quá trình của một sự gia tăng đột biến các vụ truy tố và tịch thu tài sản đối với các quan chức cấp cao. Điều này không chỉ nhằm lọc bộ máy, loại bỏ nguy cơ mà còn là cuộc tái phân phối tài sản cho tầng lớp tinh hoa thế hệ thứ hai mà Dyumin nằm trong số đó.

Nếu ứng vào tình hình những ngày gần đây: Kinh tế Nga suy thoái nặng chỉ chờ đổ vỡ, trên chiến trường không có kết quả chỉ thu về thiệt hại đến mức phải cắt internet, Putin phải xin Trump để kiếm lệnh... ngừng bắn cho 9/5 được an toàn, và chỉ hôm qua hôm nay, lãnh đạo Nga im tiếng... Có những dự báo cho rằng, ở Nga không thể không lật đổ Putin được nữa rồi, và bây giờ đã là cái cớ rất tốt cho việc này. Một trang pro Nga lại đưa tin thay thế Sa Hoàng, người được cho là muốn ôm Ngai vàng vĩnh viễn.

Thật ra tôi dùng LẬT ĐỔ là không chính xác, vì trường hợp Dyumin và diễn biến tôi vừa phân tích trên đây, cho thấy có một âm mưu khác từ phía Putler: Kịch bản chuyển giao kiểu Yeltsin – Putler. Hồi đó, Putler thề trung thành với Yeltsin và cam đoan bảo vệ ông Tổng thống nát rượu này với cả gia tộc ông ta đến lúc chết. Đến năm 2026 này, nếu áp dụng kịch bản đó Putler phải từng bước xây dựng được hệ thống, bộ máy bao gồm những kẻ có vận mệnh gắn liền với sự tồn vong của chế độ.

Mặc dù đã cố được ép số và tô hồng, nhưng Nga đã phải chính thức thừa nhận kinh tế rơi vào suy thoái khi ghi nhận mức giảm 1,5 % so với cùng kỳ năm ngoái trong quý I năm 2026. Ngành công nghiệp phi tài nguyên đã thu hẹp 0,7 %, và ngay cả ngành công nghiệp quốc phòng – vốn được bơm những khoản tiền khổng lồ – cũng bắt đầu có dấu hiệu chững lại. Điều này tôi đã hình dung từ năm 2022: các lệnh trừng phạt và cấm vận từ phương Tây áp đặt lên Nga có hiệu lực từ từ, nhưng về lâu dài nó có tác động mạnh mẽ và khó phục hồi.

Chẳng hạn, khi mà Nga không nắm được công nghệ lõi, cái gì cũng phải đi mua trên thị trường chợ đen, vừa bị đội giá, vừa dễ mua hàng giả và không đồng bộ… Khi về không dùng được mà cố lắp ráp thì cho ra hàng rởm, hàng hỏng, trên chiến trường sẽ ảnh hưởng đến thắng thua… Cứ như thế, nó sẽ xảy ra một quá trình “hao tổn gia tăng có gia tốc dương”, càng về sau khi mà ngân quỹ cạn, thì động mua cái gì cũng sẽ tốn kém hơn trước nhiều lần.

Câu chuyện với vòng bi cho tàu hỏa đúng đã diễn ra như vậy. Hỏng vòng bi, lúc đầu Nga sẽ cố gạn trong kho, rồi dồn từ toa xe này sang toa xe kia (dồn đồ), rồi mua hàng rởm của Trung Quốc… cứ thế cho đến ngày các toa xe hỏng chất đống. Đến năm 2026, người ta ước tính năng lực vận tải của ngành đường sắt Nga bị suy giảm có thể tiệm cận con số 60 %.

Và chính điều này tôi cũng viết từ năm 2022: khi mà vòng bi cho tàu hỏa hỏng hàng loạt, chính là lúc mà nền kinh tế Nga ngắc ngoải chờ chết. Một nền kinh tế không thể không có giao thông vận tải hành khách và hàng hóa, như hệ tuần hoàn của cơ thể vậy. Khi người Ukraine tấn công vào đường ống dẫn dầu, các trạm bơm, các cảng xuất khẩu… nó kết hợp với đòn vô hình đánh vào năng lực đường sắt, coi như giai đoạn cáo chung đã điểm.

Sự im lặng của bọn lãnh đạo chóp bu Nga trong mấy ngày gần đây, kết hợp với việc các trang tin pro Nga bắt đầu dọn đường cho cái tên như Aleksey Dyumin, cho thấy giới tài phiệt/siloviki đã nhận ra giai đoạn cáo chung đã bắt đầu. Việc Putler phải xin Trump một lệnh ngừng bắn cho ngày 9/5 không chỉ là vấn đề an ninh, mà là một nỗ lực tuyệt vọng để duy trì hình ảnh ra vẻ ta đây vẫn làm chủ tình hình. Khổ, mà Zelenskyy có đồng ý đâu.

Từ nay đến 9/5 chỉ còn 6 ngày nữa, và cái cớ để lật đổ Putler cũng đã rất rõ. Có tin từ “bà hàng nước” bảo, Putler định chuyển giao cho một thằng đệ trung thành ngay sau Ngày Chiến thắng, coi như năm nay làm cái lễ "giối già" (trối già) cho Putler chăng. Nghĩa là muốn lật, phải lật hắn trước ngày lễ, nếu không thì sau đó lại phải lật… thằng khác.

PHÚC LAI 03.05.2026