Dương Quốc Chính – Chính trị cường quyền, góc nhìn từ gia đình tới quốc tế

 

Vụ Mỹ hốt Maduro vừa rồi làm dậy sóng dư luận tranh luận phải trái đúng sai. Có mấy anh em bò đỏ vào húc đại khái là :

Nhà mày đang yên đang lành, có thằng hàng xóm nhảy vào cướp giết hiếp vợ con mày, bắt chủ nhà đi. Đây là tiền lệ xấu để thằng Nga, Tàu cũng mần tương tự...Nên không thể ủng hộ.

Chuyện này nên vui hay nên buồn, nên ủng hộ hay chống đối, nó tùy vào nhận thức chính trị của mỗi người.

Việc nước này đột kích nước kia bắt người, bắt lãnh đạo đem đi, là trái luật pháp quốc tế (hiến chương Liên Hiệp Quốc). Nhưng chúng ta cần hiểu là luật pháp quốc tế lâu nay vốn không được nước lớn tôn trọng. Các nước cũng không hề bình đẳng với nhau. Trên thực tế, quan hệ quốc tế đang đúng như trại súc vật, tức là có 5 con được bình đẳng hơn các con khác.

Đó là 5 nước trong Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, họ có quyền lực mạnh hơn các nước còn lại rất nhiều theo nguyên tắc đồng thuận. Mà khả năng đồng thuận của 5 nước này trong đa số các trường hợp có xung đột ý thức hệ là bằng không. Ví dụ như việc lên án Nga xâm lược Ukraine, đa số các nước phản đối Nga, nhưng bản thân Nga và Trung Quốc không phản đối thì Liên Hiệp Quốc cũng không ra được nghị quyết nào cả.

Quay lại ví dụ trên, đúng là hàng xóm can thiệp vào nhà nhau là không được. Nhưng nếu gia đình kia có một ông bố là dân giang hồ, có khả năng mua chuộc công an, đã bạo lực, đánh đập, ngược đãi vợ con, khá thường gặp ở Việt Nam. Thì có một thằng hàng xóm “thế thiên hành đạo” phá cửa xông vào tấn công ông bố vũ phu, bắt sống ông ta đem đi nộp công an, thậm chí lỡ tay giết chết ông bố kia. Đồng bào sẽ đánh giá hành động đó thế nào ? Ông hiệp sĩ kia vô pháp vô thiên khi can thiệp vào nhà hàng xóm, hay ông ta nghĩa hiệp cứu giúp những người yếu thế hàng xóm ?

Nếu bạn thân với ông bố vũ phu hoặc bạn có nhận thức pháp luật một cách cứng nhắc thì sẽ cho rằng : Hàng xóm không có quyền can thiệp vào nhà bên cạnh. Hàng xóm không phải cảnh sát nên không có quyền tấn công, bắt cóc ông hàng xóm nhân danh công lý, phải đi báo công an khi thấy hàng xóm ngược đãi vợ con. Về luật thì điều đó đúng, nhưng phải ở nơi mà pháp luật được tôn trọng.

Nhưng nếu bạn có một nhận thức khác, cho rằng kẻ bạo hành kia nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật suốt bao năm. Khi mà pháp luật lỏng lẻo, bị ông bố mua chuộc nên không có tác dụng, nhóm yếu thế là vợ con ông kia không thể chống áp bức. Thì thằng hàng xóm vô pháp vô thiên kia lại trở thành anh hùng cứu nhân độ thế. Vấn đề chỉ là ông bố vũ phu kia có đúng thực sự là vũ phu hay không mà thôi.

Câu chuyện nhỏ như trên khi phóng chiếu lên tầm quốc gia và quốc tế nó cũng y chang. Như trên đã nói, pháp luật quốc tế thực ra là rất ít ý nghĩa, đặc biệt là với các cường quốc. Chủ yếu do vấn đề nhận thức cái gọi là pháp luật đó rất khác nhau, dựa trên các nền tảng ý thức hệ rất khác nhau.

Thế giới này tuy có tổ chức Liên Hiệp Quốc, có hiến chương như một bản hiến pháp, nhưng ông tổng thư ký Liên Hiệp Quốc có quyền lực rất mờ nhạt, không có vai trò quyết định như lãnh đạo quốc gia ở mỗi nước. Liên Hiệp Quốc cũng chả có các chế tài răn đe theo kiểu bỏ tù một lãnh đạo nước thành viên. Nên cái gọi là luật pháp quốc tế chủ yếu là chỗ dựa cho các nước nhỏ, chứ còn với các nước lớn thì chả có mấy ý nghĩa.

Có nghĩa là nếu một quốc gia nào đó có lãnh đạo giống ông bố vũ phu, ngược đãi vợ con, chính là một nhà độc tài, kéo lùi sự phát triển quốc gia, thì pháp lý quốc tế không có ý nghĩa gì cả. Hãy nhìn các thực tế lịch sử, có những cuộc thảm sát ở một số nước, như Khmer đỏ đã làm ở Campuchia, nhân danh cải cách xã hội theo hay thanh lọc sắc tộc ở Somali, hay nội chiến sắc tộc ở Nam Tư cũ, hay thánh chiến Hồi giáo do ISIS, Taliban lãnh đạo…

Tất cả các vụ đó, có hàng triệu người chết, pháp luật quốc tế đều vô nghĩa, các nhà lãnh đạo độc tài đều tự tung tự tác tiêu diệt quốc dân với các lý do do họ tạo ra.

Vậy đánh giá chuyện này ra sao ?

DƯƠNG QUỐC CHÍNH 09.01.2026