Nguyễn Thông - Nhật ký tháng 5.2026

- Ngày 06.05:

Mấy ngày rồi, và cả hôm nay, báo chí nhà nước nhắc nhiều về chủ đề "chủ nghĩa xã hội", một vấn đề vừa công khai vừa cấm kỵ.

Chả là trung ương (đảng, Bộ Chính trị) đã chỉ thị thí điểm trên 34 tỉnh thành cả nước, nhất là Hà Nội và TPHCM, mỗi địa phương xây dựng mô hình một phường/xã xã hội chủ nghĩa, sau đó “nghiệm thu” và sẽ tiến hành đại trà. Thực hiện ngay từ năm nay 2026. Hà Nội và TP.HCM đang sốt sắng triển khai.

Theo tôi, nếu thí điểm, thì cứ tổ chức và xây dựng một xã/phường 100 % tư bản chủ nghĩa, biết đâu lại thành công, được dân đồng tình, ủng hộ.

Trước đó chút ít, báo quốc doanh đồng loạt đưa tin, tại cuộc tiếp xúc cử tri ngày 04.05, Tổng bí thư - Chủ tịch nước Tô Lâm nêu mục tiêu đến năm 2045 sẽ kết thúc thời kỳ quá độ xây dựng chủ nghĩa xã hội và đất nước bước sang giai đoạn phát triển mới.

Xin nhớ rằng, người tiền nhiệm là ông Nguyễn Phú Trọng, một trùm lý luận, đã từng khẳng định thời kỳ quá độ rất dài, không biết đến bao giờ, có thể cả trăm năm nữa, nghe rất nản. Bác Lâm đột phá như trên lại gieo chút hy vọng.

Chợt vận vào bản thân. Tuổi “Đỗ Phủ” rồi, tôi chả biết có sống tới năm 2045 hết thời kỳ quá độ không. Nếu trời còn thương thì lúc ấy, nói như lời lão hàng xóm hơn tuổi, răng lợi móm mém, rụng mẹ hết rồi, chân tay run rẩy, đầu óc lơ mơ, mọi thứ đều hết hạn sử dụng.

Dù cuộc sống có sang trang mới, chính thức bước vào chủ nghĩa xã hội, thì với mình cũng vô nghĩa. Thậm chí có đi tắt đón đầu, vào hẳn chủ nghĩa cộng sản “làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu” cũng vô nghĩa luôn. Ấy là chỉ riêng với cá nhân, kẻo thiên hạ lại bảo mình ích kỷ.

Cứ thật thà thế này, về chủ nghĩa xã hội, tôi từ khi ra đời đến nay, ngay từ lúc mới oe oe đã trải qua từ lúc nó mới hình thành (tuổi tôi bằng tuổi nó ở xứ này), mắt thấy tai nghe trực tiếp, nhận thức từ thực tế, lòng cảm nhận cụ thể mọi điều, nên quá hiểu về nó, dù nó ở dạng “thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội”.

Quá độ, nhưng về bản chất, đó là chủ nghĩa xã hội, cả vi mô lẫn vĩ mô. Chẳng riêng gì tôi, hàng chục triệu người đã từng trải như thế.

Chủ nghĩa xã hội là thứ hình thái (lý luận và thực tế) như thế nào, tôi sẽ có bài riêng sau tút này. Nói thật, nếu năm 2045 mà “thời kỳ quá độ chủ nghĩa xã hội” chấm dứt, và chính thức chuyển sang chủ nghĩa xã hội bằng xương bằng thịt, thì tội nghiệp cho hậu sinh, những lứa sinh sau. Quá độ đã khổ vậy, khi trần trụi chủ nghĩa xã hội sẽ khổ biết bao nhiêu.

- Ngày 10.05:

Dư luận, báo chí và mạng xã hội lao xao về vụ “Cụ ông bị gia đình đem bỏ ở cổng chùa”. Chuyện xảy ra ở xã Lạc Phượng, thành phố Hải Phòng (dù Hải Phòng là quê tôi nhưng giờ đây sau cuộc sáp nhập, tinh những tên mới, nên tôi cũng không biết xã Lạc Phượng ở đâu). Hải Phòng không đến nỗi nghèo, sao lại thảm cảnh vậy.

Té ra, gia đình ấy ở Hà Nội, rất nghèo. Cứ như ủy ban xã Lạc Phượng tìm hiểu thì con gái không nuôi nổi cha bởi nuôi thân cũng chả xong, nên thuê xe chở cha tới bỏ ở chùa Đồng tại xã này, nhờ chùa nuôi giùm. Đây là bi kịch gia đình do nghèo khó bệnh tật. Xã đã thuyết phục người con gái tới đón cha ruột về.

Không ai bị bỏ lại phía sau. Cũng chưa hình dung được họ sẽ sống tiếp những ngày tới thế nào.

- Ngày 11.05:

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức đại hội lần thứ 11. Điều cần ghi nhận căn bệnh hình thức, phông màn, cờ hoa, băng rôn khẩu hiệu, khoe chữ... đã được tiết giảm tối đa. Đoàn chủ tịch, phông “sân khấu” khá giản dị, chỉ có hàng chữ “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đại hội XI”, tượng cụ Hồ, cờ nước, 6 cây thiên tuế làm nền, ngay cả bục phát biểu cũng không bày hoa.

Rất buồn cười, có những nhà đạo đức bảo rằng không bày hoa thì người trồng hoa bán cho ai. Xin thưa, hoa không bán chỗ này thì vẫn còn đầy chỗ khác tiêu thụ, vả lại bán chỗ này ai cũng phải trả tiền (đã nộp vào ngân sách) lúc ấy lại chả kêu oai oái. (Còn tiếp)

NGUYỄN THÔNG 13.05.2026